jif{ !#            c+s $&,           sflt{s @$,          @)^!          Year 13,              Issue 47,          November 9,  2004 

;do ;Gbe{

zflGt jftf{ slt jf:tljstf slt xNnf 

d]3/fh 1jfnL

        g]kfnsf] jt{dfg /fhgLlts ;+s6sf] ;dfwfg o'4lj/fd / zflGt jftf{af6 dfq} x'G5, ;}Go zlQmsf] kl/rfng u/]/ an k|of]usf] dfWodaf6 ;Dej 5}g eGg] af/]df /fli6«o / cGt//fli6«o ?kdf klg ax; e}/x]sf] 5 / o; ljifodf ;a}df cfd ;xdlt h:tf] klg b]lvG5 . clxn] g]kfnsf] ;Gbe{df b]z aflx/ / ljz]if u/]/ g]kfnleq o'4lj/fd / zflGt jftf{sf] ljifo rrf{sf] lzv/df 5 . ;a} ;fgf 7"nf /fhg}lts kf6L{x?, ;fdflhs ;+3 ;+:yfx? ;a}vfn] u}/ ;/sf/L ;+3 ;+:yfx?, gful/s ;dfhx?, pBf]u / Jofkfl/s k|lti7fgx?, lzIF0f ;+:yfx? nAw k|ltli7t gful/sx?sf;fy} g]kfn l:yt ljb]zL s'6g}lts lgof]ux?, ;+o'Qm /fi6« ;+3, o"/f]kLo ;+3 tyf ef/tLo lj:tf/jfb / cd]l/sL ;fd|fHojfb ;a}sf] Pp6} :j/ ;'lgG5 . g]kfndf o'4lj/fd / zflGt jftf{ x'g' k5{ .

        g]kfnsf] jt{dfg kl/j]znfO{ rrf{ u/]/ b]z aflx/ / b]z leqaf6 k|sflzt x'g] ;a} kq klqsf, /]l8of] / Pkm=Pd= /]l8of] :6]zgx?sf ;dfrf/ ;DkfbsLo, kl/;Djfb, cGt/s[of, 5nkmnx? ;a}df o'4lj/fd / zflGt jftf{ x'g'k5{ eGg] s'/fn] el/Psf x'G5g\ . of] n]vdf klg ;a}n] n]Vg] u/]sf / af]Ng] u/]sf o'4lj/fd / zflGt jftf{sf zAbx? eGbf leGg s'g} zAbx? kf7sx?n] e]6fpg' x'g]5}g . oxf“ km/s dfq b[li6sf]0fsf] x'g]5 .

        g]kfnsf] åGå ;dfwfg / zflGt jftf{sf af/]df olt w]/} rrf{ ePsf 5g\ ls of] ljifodf n]lvPsf ;fdu|Lx? 5flkPsf sfuhx?sf] tf}n ca 6gsf] lx;fan] ug'{ kg]{ x'G5 xf]nf . o:t} o'4lj/fd / zflGt jftf{sf af/]df ljleGg JolQmx?n] af]n]sf s'/fx? /]s8{ ul/Psf Sof;]6x? Ps 7fp“df hDdf ug]{ xf] eGg] b'O{ rf/ j6f 6«s el/G5g\ xf]nf t/ g]kfn / g]kfnLsf] b'ef{Jo g} eGg' k5{ oltljlw o'4lj/fd / zflGt jftf{sf] s'/f x'“bf klg g]kfndf o'4lj/fd eP/ zflGt x'g] ljifodf st}af6 klg cfjZos ljifodf ;Daf]wg x'g ;s]]sf] 5}g . clwsf+; kIFaf6 o'4lj/fd / zflGtsf] ljifodf ljifofGt/ u/]/ cfºgf] dt /fVg] sfd ePsf] 5 .

        ;a} eGbf uDeL/ ljifo s] eOlbPsf] 5 eg] o'4lj/fd / zflGt jftf{sfnflu eg]/ y'k|} ;+:yfx? v'n]sf 5g\ / c? klg v'Ng] hf/L 5 . t/ oxf“ hlt hlt zflGtsfnflu eg]/ w]/} ;+:yfx? v'Nb}5g\ g]kfnaf6 zflGt Tolt Tolt w]/} sf];f}+ 6f9f x'“b}5 . oL o'4lj/fd / zflGtsf gfddf vf]lnPsf sltko ;+:yfx? JolQmsf cjsf; k|fKt hLjgnfO{ ;lhnf]l;t latfpg] dfWod aGb}5g\ eg] sltko s'6Ln JolQmx?sf] wgf]kfh{gsf] dfWod klg ag]sf 5g\ . h;df o'4lj/fd zflGt jftf{ / tyfslyt ;+;bsfnflu cfd lgjf{rg u/fpg] 7Ssfk§f lnP/ …a'Vof“rfÚ ;/sf/ agfpg k'u]sf] b]dfn]n] tyfslyt pRr :t/Lo zflGt ;ldltsf gfddf s/f]8f}+sf] ah]6 ;vfk kfl//x]sf 5g\ . ca g]kfndf /fhtGq / k|hftGq Ps ;]s]G8 klg ;+u} rNg ;Sb}gg\ . klxnf] gDa/d} g]kfndf :yfoL zflGt / ljsf;sf] afws tŒj eg]sf] oxf“sf] /fhtGq g} xf] . To;sf/0f :yfoL zflGt / ljsf;sf] afws ag]sf] of] /fhtGqsf] g]kfnaf6 ;bfsf]nflu cGt x'g' k5{ .

        bf];|f] s'/f zfxL cd]l/sL ;]gf g]kfndf :yfoL zflGtsf] afws ag]sf] 5 . zfxL ;]gfn] cfºgf] hGdsfnb]lv cfh;Ddsf] nfdf] Oltxf;df hgtfsfnflu eg]/ slxNo} klg /fd|f] sfd u/]sf] pbfx/0f kfOb}g . b]zdf ;+s6 k/]sf] a]nf, k|hftGqdf xdnf ePsf] a]nf, b]zsf /fd|f dfG5]sf lj?4 v/fa dfG5x?n] if8\oGq u/]/ l;Wofpg nfu]sf] a]nf hlxn] klg zfxL ;]gfn] unt kIFnfO{ ;fy lbOPsf] 5 . if8\oGqsf/L /fi6«3ftL kIFdf nfu]/ c;n dfG5] / c;n ljrf/sf] bdg u/]sf] 5 . clxn] klg zfxL ;]gf o'4lj/fd / zflGt jftf{sf] lj?4 if8\oGqk"0f{ tl/sfn] nfu]sf] 5 . lsgls b]zdf o'4 nDaLb} hf“bf xltof/ v/Lbaf6 cfpg] 7"nf] sldzg, lagf ;lDawfg / sfg'gaf/] :jR5frf/L ;}Go zf;g -h;nfO{ 8f“s'x?sf] zf;g klg eGg ;lsG5_ ug{ kfO/x]sf sf/0fn] zfxL ;]gfnfO{ o'4tkm{ cfslif{t u/]sf] 5 . obL zflGt jftf{ ;kmn eP/ o'4sf] l:ylt cGt x'g] xf] eg] xft–xltof/ v/Lbaf6 cfpg] df]6f] sldzgsf] d'xfg ;'Sg], ;]gfsf] :j]R5frf/L zf;g cGt x'g] / dxfg\ hgd'lQm ;]gf / zfxL ;]gfnfO{ ldnfP/ Pp6f dha't /fli6«o ;]gfsf] lgdf{0f x'g] s'/f cfp“5 . zfxL ;]gf of] kIfdf 5}g . To;sf/0f h;/L klg o'4lj/fd / zflGt jftf{sf] lj?4df if8\oGqdf cfºgf] ePe/sf] zlQm vr{ u/]/ nfu]sf] 5 . klxnf] / bf];|f] r/0fsf] o'4lj/fd e+u x'g'df zfxL ;]gfsf] Hofb} 7"nf] e"ldsf /x]sf] 5 .

        cfd g]kfnL hgtf gful/s ;dfh, dfgj clwsf/jfbLx?sf] cfu|x / ;a} eGbf dxTjk"0f{ s'/f hgtfk|lt cfºgf] lhDd]jf/Laf]wsf sf/0fn] g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ n] lxGb'x?sf] 7"nf] rf8 ljhof bzdLdf km"nkftLb]lv k"l0f{df;Ddsfnflu gf} lbg kmf}hL cfqmd0f gug]{ lg0f{o u¥of] . t/ ;Qfdf k'u]b]lv xb};Ddsf] nrs eP/ o'4lj/fd / zflGt jftf{sf] /fu cnfk]/ gyfSg] b]dfn]n] ToxL bz}sfnflu gf} lbg;Dd eP klg kmf}hL cfqmd0fsf] lg0f{o ug{ 7"nf] ;+s6 b]vf k¥of] . tyfslyt pRr :t/Lo zflGt ;ldlt / dGqL kl/ifb\n] u/]sf] lg0f{onfO{ b/af/Lof bnfn ;'rgf tyf ;+rf/ dGqL -hf] >L % sf] ;/sf/sf] k|jQmf klg xf]_ n] aªufO{ lbof] / rf/}tkm{af6 cfnf]rgf cfpg yfn]kl5 xtf/ xtf/df k|wfgdGqL z]/axfb'/n] lbPsf] :ki6Ls/0fnfO{ zfxL cd]l/sL ;]gfsf] k|d'vn] cj1f u/]/ efif0f u¥of] . of] 36gfn] klg s] s'/f :ki6 u/]sf] 5 eg] b/af/ / zfxL ;]gf oxL cj:yfdf /x]g hf] s;}sf] dGqLd08n ag] klg To;sf] o'4lj/fd / jftf{ ug]{ x}l;ot /xb}g .

        t];|f] g]kfnsf] :yfoL zflGt / ljsf;sf] afws eg]sf] ef/tLo lj:tf/jfb xf] . ef/tLo lj:tf/jfbn] ;g !*!^ sf] g]kfn / ef/t aLrdf ePsf] g]kfnsfnflu 7"nf] clezfk ;fljt ePsf] ;'uf}nL ;GwL kZrft g]kfndfly cfºgf] dgf]dfgL gLlt nfb\b} cfPsf] 5 . c+u]|hx? ef/taf6 uP klg ef/tLo lj:tf/jfbn] g]kfndfly c+u]|hs} h:t} gLlt nfu" u/]sf] 5 . kl08t hjfx/nfn g]x?n] g]kfnnfO{ Pp6f ;fj{ef}d :jtGq /fi6« dfGg slxNo} tof/ ePg . p;n] cfºgf] pQ/L ;'/Iff l;df ;u/dfyf xf] eg]/ bfaL u¥of] . g]kfnsf] cfGtl/s dfldnfdf k6s k6s ;}lgs x:tIf]k ;d]t u¥of] . s]=cfO{= l;+xnfO{ lu/ºtf/ ug{, ledbQ kGtsf] xTof ug{ cfPsf ef/tLo ;]gf of] s'/fsf] k|df0f xf] . ef/tdf hf];'s}sf] ;/sf/ ag] klg g]kfnnfO{ pgLx?n] g]x? l;4fGtsf cfwf/df x]g]{ u/]sf 5g\ . s;}n] klg g]kfnsf] ;fj{ef}ldstf :jtGqtfsf] ;Ddfg ug{ ;s]sf 5}gg\ .

        ef/tLo lj:tf/jfbn] g]kfnsf] k|fs[lts >f]t / ;fwg vf; u/]/ hn>f]tnfO{ Psnf}6L ?kdf l;Q}df sAhf hdfPsf] 5 . /, cfºgf] ;fdfg a]Rg] lghL ahf/ agfOPsf] 5 . To;sf/0f p;n] g]kfndf :yfoL zflGt / ljsf; x'g lbg] kIfdf 5}g . ef/tLo lj:tf/jfbn] x/avt g]kfndf cl:y/tf pTkGg ulb{g] / k|To]s cl:y/tfaf6 kmfObf p7fP/ g]kfndf p;sf] bnfn ;/sf/l;t ;GwLsf] gf6s u/]/ g]kfnsf] s'g} g s'g} k|fs[lts ;DkQL xft kfg]{ sfd ub}{ cfPsf] 5 . o;sfnflu ef/tLo lj:tf/jfbn] cfºgf bnfnx? afx]s c?nfO{ g]kfnsf] ;Qfdf l6Sg lb+b}g . /f0ff zf;g sfnb]lv clxn];Ddsf g]kfnsf ;/sf/x? lbNnL b/af/sf Ozf/fdf rNg] u/]sf 5g\ . /f0ffx?n] c+u]|hsf] bnfnL u/]/ cfºgf] lg/+s'z hxflgof zf;g rnfP eg] clxn] 1fg]Gb|n]  ef/tLo lj:tf/jfb / cd]l/sL ;fd|fHojfbsf] bnfnL u/]/ u2Ldf a:g] sfd u/]sf] 5 . x'g t ef/tLo lj:tf/jfb / cd]l/sL ;fd|fHojfbn] oxf“sf ;+;bjfbL bnx?nfO{ ;Qf rnfpg] cj;/ glbPsf] xf]Og / < t/ oxf“ ;+;bjfbL bnx?sf] å]w rl/qsf sf/0f logLx?n] cfºgf ljb]zL dflnsx?sf] ljZjf; u'dfP/ tyf ;Qfsfnflu c:j:y k|lt:kwf{ u/]/ g]kfnL hgtfsf] lxtl;t u2f/L ubf{ hgljZjf; klg u'dfP . clxn] g]kfnsf ;+;bjfbL bnsf] cj:yf b'j}tkm{ sf6]sf] af“;sf] h:tf] 5 . To;sf/0f cd]l/sL ;fd|fHojfb / ef/tLo lj:tf/jfbn] hg;dy{g geP/ klg ;}Go zlQm ePsf sf/0f b/af/nfO{ g} cfºgf] d'Vo bnfn agfP/ ;+/If0f lb+b} 5g\ .

        ef/tLo lj:tf/jfb / cd]l/sL ;fd|fHojfbn] oxf“sf] zfxL ;]gfdf cfºgf] ks8 dha't agfpg] s;/t ub}{5 . zfxL ;]gfdf k"0f{ ks8 agfO{;s]kl5 1fg]Gb|sf] vfgbfgnfO{ klg logLx?sf] lglZrt ?kdf l;WofO{ lbg] 5g\ . lsgls logLx?n] c? b]zdf klg o:t} sfd ub}{ cfPsf 5g\ . 1fg]Gb|, ljb]zL zf;sx?sf] ;a} eGbf sdhf]/ / abgfd kfq xf] . To;sf/0f ;fd|fHojfb / lj:tf/jfbn] bL3{sflng ?kdf 1fg]Gb| h:tf] abgfd vnkfqsf e/df g]kfndfly lgoGq0f /fVg ;lsb}g eGg] s'/f a'¤m]sf 5g\ .

        rf}yf] s'/f cd]l/sL ;fd|fHojfb klg g]kfndf o'4lj/fd / :yfoL zflGtsf] afws ag]sf] 5 . g]kfndf a9\bf] sDo'lgi6 k|efj /f]Sg / rLgnfO{ 3]g]{ cd]l/sL ;fd|fHojfbn] oxf“ :yfoL ;}lgs cv8f /fVg rfxG5 . cfºgf] p2]Zo k"/f ug{ cd]l/sL ;fd|fHojfbn] gf/fo0flx6L /fhb/af/ xTofsf08 u/fP/ /fhf jL/]Gb|sf] j+z g} ;vfk kfl/;s]sf] 5 . hxf“ts o'4lj/fd / zflGt jftf{sf] ;jfn xf] obL ;Dk"0f{ /fhlso clwsf/ hgtfn] kfp“5g\ eg]kl5 ca g]kfndf u0ftGqfTds zf;g :yfkgf x'G5 eg] g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ n] Ps ;]s]G8 klg l9nf gu/Lsg o'4lj/fd u/]/ zflGt jftf{df a:g]5 . g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ 5nkmn, jftf{ / ;xdltåf/f ;d:ofsf] zflGtk"0f{ lgsf;sf] ljkIfdf slxNn} klg lyPg / 5}g klg . of] ;z:q ;+3if{ g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ n] afWofTds cj:yfdf g} z'? u/]sf] xf] . o; af/]df Ps k6s Oltxf;tkm{ kms{g zflGtsf] kIFdf nfu]sf ;Dk"0f{ dxfg\ hg;d"bfol;t cfu|x 5 .

        @)%@ ;fndf ;+o'Qm hgdf]rf{ g]kfnn] g]kfnsf] /fli6«otf, hgtGq / hglhljsf ;DaGwL ;Dk"0f{ ;d:ofsf] ;dfwfg cfk;df a;]/ 5nkmn, jftf{ / ;Dafbsf] dfWodaf6 zflGtk"0f{ ?kdf ;dfwfg ug{ tTsflng …+b]pjfÚ ;/sf/ ;oIF $) ;'qLo dfu k]z u/]sf] lyof] . cfh klg g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ n] tTsflng …b]pjfÚ ;/sf/ ;dIf /fv]sf $) ;'qLo dfu eGbf aflx/ uP/ s'g} klg ljifo p7fPsf] 5}g .

        >L % sf] ;/sf/ slxNo} klg ;d:ofsf] jftf{åf/f zflGtk"0f{ xnsf] kIfdf /x]g . To;}n] ;+o'Qm hgdf]rf{ g]kfnåf/f k|:t't tL $) ;'qLo dfux?dfly 5nkmn / jftf{ ug'{sf] ;f6f] pN6f] b]zJofkL ?kdf g]=s=kf= -dfcf]jfbL_ sf sfo{stf{x?nfO{ w/ks8 u/]/ lgz:q ?kdf xTof ug{ yfNof], ;of}+ r]nLx?nfO{ ufp“ ufp“df k|x/Låf/f ;fd'lxs anfTsf/ x'g yfNof] . k|x/Låf/f ufp“ ufp“df n'6kf6 tyf xTof cfd?kdf x'g] sfddf tLa|tf NofOof] . g]kfnL sf+u]|;sf g]tf / sfo{stf{x?n] ;'/fsLsf] sfd u/]/ cfkm"nfO{ dg gkg]{hltnfO{ dfcf]jfbL eg]/ k|x/Låf/f xTof u/fpg yfn] . g]=s=kf= -dfcf]jfbL_ nfO{ ;dy{g ug]{ hgtf ufp“ 3/df a:g} g;Sg] ePsf] sf/0f k|lt/f]w o'4 clgjfo{ eof] .

        hgo'4 z'? u/]/ 5nfªdo ultdf ;kmntf xfl;n ub}{ cufl8 al9/x]sf] cj:yfdf klg g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ n] b'O{ b'O{ k6s o'4lj/fd u/]/ Odfgbf/Lk"j{s jftf{df a:g cfof] . t/ k"/fgf] ;Qfn] b'j} k6s zflGt jftf{nfO{ ;Ddfghgs lgisif{ lgsfn]/ g]kfnL hgtfnfO{ clwsf/ ;DkGg u/fpg] tkm{ nfu]/ ;kmn kfg{ eGbf klg hfnem]n / if8\oGqk"0f{ pkfoåf/f g]=s=kf= -dfcf]jfbL_ nfO{ l;WofOlbg] k|of;df nfUof] .

        Psftkm{ k"/fgf] ;Qfsf dGqLx? g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ åf/f km"ndfnfn] ul/Psf] :jfutk"0f{ cfltYodf /dfp“b} bfªsf] xfk'/]df jftf{df a:g] csf]{tkm{ ;f]xL ;dodf /fd]5fksf] bf]/Dafdf g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ sf 8]9 bh{g eGbf Hofbf lgz:q g]tf / sfo{stf{nfO{ lu/ºtf/ u/]/ g[;+; xTof ug]{, s] o:tf] cj:yfdf zflGt jftf{ hf/L /xg ;Dej x'GYof] < s'g} klg Odfgbf/ kIFn] Tof] cj:yfdf zflGt jftf{ lg/Gt/ rNg ;Sg] cj:yf lyof] eg]/ eGg ;Sb}g . jf:tjdf bf]/Daf ;fd'lxs xTofsf08 u/]/ k"/fgf] ;QFn] o'4lj/fd / zflGt jftf{nfO{ e+u ul/;s]sf] lyof] . of] s6' ;To Oltxf;nfO{ la;]{/ ul/g] o'4lj/fd / zflGt jftf{sf s'/f g]kfndf lbuf] zflGtsf] p2]Zon] ul/Psf] o'4lj/fd / zflGtsf] s'/f geO{ g]kfnL hgtfl;t ul/Psf] Pp6f g/fd|f] 7§f xf] / Pp6f xNnf dfq} xf] . o;/L ul/g] zflGt jftf{sf] xNnfdf g t s'g} ;Totf g} x'G5 g t tYo . o; k|sf/ ul/g] o'4lj/fd / zflGt jftf{sf xNnfsf k5fl8 ;fdGtjfbsf] :jfy{ n's]sf] 5 . /, g]kfn / g]kfnL hgtfsf] :jfy{ n's]sf] 5 . ;fd|fHojfbsf] :jfy{ n's]sf] 5 . / g]kfn / g]kfnL hgtfsf] :jfy{sf] ljkl/t 5 . g]kfnL hgtfsf] hgtGq, hglhljsf / /fli6«o xs clwsf/ /Iffsf ljkl/t 5 . o:tfvfn] xNnfaf6 g]kfndf zflGt x'g g;Sg] x'“bf clxn] of] kIfaf6 olt ljlw o'4lj/fd / zflGt jftf{sf] xNnf dRrfP/ zflGt jftf{sf] s'/fnfO{ Pp6f cfGbf]ngsf] ?kdf p7fp“bf klg logLx?sf s'/fn] o'4lj/fd eP/ b]zdf zflGt jftf{ xf]nf / ;d:ofsf] ;xL ;dfwfg xf]nf eg]/ ;fdfGo eGbf ;fdfGo dfG5]n] klg kTofP/ ljZjf; ug{ ;s]sf] 5}g .

        g]kfnsf] /fhgLltdf /fhtGqsf] if8\oGqk"0f{ e"ldsfsf sf/0fn] @)%@ ;fn kmfu'g ! ut] otf dfq} o; b]zsf afx| xhf/ eGbf Hofbf jL/ lj/f¨gfx?n] cfºgf] cd"No hLjg u'dfO;s]sf 5g\ . oxf“ clxn]sf] eGbf w]/} u'0ff a9Ln] alnbfg lbg kg]{ lglZrt 5 . g]kfnL hgtfsf] dxfg\ alnbfgn] x/]s ;+s6k"0f{ r'gf}tLsf] ;fdgf ub}{ g]kfnsf] hgo'4 k|Tofqmd0fsf] r/0fdf k|j]z ug'{sf] cy{ x'G5, hgo'4sf] clGtd ljhosf] r/0f . g]kfndf hgo'4sf] ljho x'g' eg]sf] b]zL ;fdGtjfbsf;fy} o;nfO{ ;xof]u ug]{ ljb]zL tfst ef/tLo lj:tf/jfb / cd]l/sL ;fd|fHojfbsf] bjfj klg g]kfndf cGt x'g' xf] . hats ef/tLo lj:tf/jfb / cd]l/sL ;fd|fHojfbnfO{ k/f:t ug{ ;lsb}g tats oxf“ hgo'4 ;kmn x'g ;Sb}g / g]kfnL hgtfn] hlt;'s} 7"nf] r'gf}tLsf] ;fdgf ug{ k/]/ klg hlt alnbfg lbg k/] klg g]kfn / g]kfnL hgtfsf lj?4 cfpg] hlt;'s} 7"nf] zlQmnfO{ klg k/f:t ug]{ s'/f lglZrt 5 . To;sf/0f clxn] g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ / g]kfnL hgtfsf] dxfg\ hgo'4sf lj?4 b]zL ljb]zL k|ltlqmofjfbL zlQmx? Ps eP/ cfPsf 5g\ . g]kfnL hgtfsf] /fli6«otf, k|hftGq / hghLljsfsfnflu eO/x]sf] cfGbf]ngsf lj?4 oL tŒjx?sf] ;+o'Qm df]rf{ g} eP h:tf] b]lvG5 . oL g]kfnL hgtfsf lj?4 ;qmLo tŒjx? sf]xL lhDd]jf/ /fhgLlts kf6L{sf ?kdf cufl8 b]vf k/]sf 5g\ eg] sf]xL dfgjclwsf/jfbLsf ?kdf / sf]xL kqsf/sf ?kdf, sf]xL gful/s ;dfhsf ?kdf / sf]xL s]sf ?kdf, sf]xL s]sf ?kdf cufl8 b]vf k/]sf 5g\ .

        logLx?sf] Pp6} cleofg, Pp6} :j/, Pp6} nIo b]lvG5 æo'4lj/fd / zflGtjftf{Æ em§ ;'Gbf o'4lj/fd / zflGt jftf{sf] s'/f Hofb} hglk|o nfU5 . t/ of] zflGt jftf{ / o'4lj/fd zAbsf k5fl8 g]kfn / g]kfnL hgtfsf lj?4 /lrPsf] eofgs if8\oGqnfO{ g]kfnL hgtfn] ;dod} a'em]/ kbf{kmf; ug{ g;Sg] xf] eg] g]kfn aaf{b x'g]5 . zflGt ;a}nfO{ cfjZostf 5 . To;sf/0f oxf“ zflGt x'g'k5{ . o; ljifodf s;}sf] ljdlt 5}g . oxf“ dfq} s] s'/fdf hf]8 lbg vf]lhPsf] xf] eg] zflGt jftf{sf] s'/f ubf{ /fhgLlts Ph]08fnfO{ la;{g ePg . lagf /fhgLlts d'2fsf] zflGt jftf{sf] s'/f ug'{ g} g]kfnL hgtfsf lj?4 /lrPsf] if8\oGq xf] . h–h;n] lagf /fhgLlts Ph]08f zflGt jftf{sf] s'/f u/]/ ;j{;fwf/0f hgtfdf e|d k}bf ug]{ sfd ub}{ 5g\ ltgLx?n] g} g]kfn / g]kfnL hgtfsf lj?4 if8\oGq ub}{ 5g\ eg]/ a'¤g k5{ .

        cfhsf] zflGt jftf{sf] d"n Ph]08f eg]sf] g} /fhtGq sL u0ftGq eGg] g} xf] . ca g]kfndf /fhtGq sL u0ftGq eGg] ljifo afx]s csf]{ zflGt jftf{sf] nflu ljifo aGg ;Sb}g . oL b'O{ ljifo afx]ssf] ljifodf c? s'g} /fhgLlts d'2f zflGt jftf{sf ljifodf vf]Hg' xb bhf{sf] a]OdfgL cj;/jfbLtf / csd{0otf xf] . To;sf/0f cfkm" s'g kIfdf xf] zflGt jftf{sf] s'/f ubf{ ;a}n] cfºgf] /fhgLlts kIFnfO{ lxDdtsf;fy /fVg ;Sg' k5{ . t/ oL tyfslyt zflGtjfbLx?n] g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ nfO{ æegfO / u/fOdf Ps?ktf gePsf] s'/fdf ljZjf; ug{ g;lsg] / xTof, lx+;f tyf rGbf cft+sn] hgtfaf6 Pslnb} uPsf] hg ;dy{g gePsf]Æ eg]/ cfºgf] eP e/sf] zlQm nufP/ k|rf/ ul//x]sf 5g\ . logLx?sf] k|of; hgtfdf lemgf dl;gf v'b|f s'/fn] efjgfTds pQ]hgf NofP/ b]zsf] d"n /fhgLlts ljifoaf6 Wofg x6fO{ lbg] xf] .

        o; af/]df s] s'/f a'¤g h?/L x'G5 eg] s'g kf6L{ hgtfdf nf]slk|o 5 / s'g kf6L{ hgtfdf nf]slk|o 5}g eg]/ hf“Rg] s;L eg]sf] Tof] kf6L{n] cufl8 ;f/]sf] /fhgLlts d'2fnfO{ hg;dy{g 5 ls 5}g / 5 eg] sxf“ 5 < clxn] ;a} kf6L{sf] cj:yf x]bf{ g]kfnL hgtfn] g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ nfO{ dfq} cfºgf] :jfy{sf] /Iff ug]{ /fhgLlts zlQmsf ?kdf cfzf / e/f];f u/]sf 5g\ . lsgls g]=s=kf= -dfcf]jfbL_ n] cufl8 ;f/]sf] ;lDjwfg ;efsf] gf/fnfO{ g]=sf= Pdfn] / cGo ;+;bjfbL kf6L{sf Odfgbf/ sfo{stf{b]lv cfd g]kfnL hgtfn] ;dy{g u/]sf 5g\ . To;sf/0f clxn] of] ;lDjwfg ;efsf] gf/f cfd g]kfnL hgtfsf] /fhgLlts gf/f ePsf] 5 . To;sf/0f g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ sf] hg;dy{g 36]sf] x]fOg emg\ emg\ a9\b} 5 / c? nf]slk|o kf6L{ aGb} 5 . s'g} 3/sf] cWof/f] s'gfdf a;]/ g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ sf] nf]slk|otf k"jf{u|xL dgn] gfKg] ænfn a'emSs8Æ dxf]box?nfO{ lxdfnb]lv t/fO{;Dd / k"j{ d]rLb]lv klZrd dxfsfnL;Ddsf ;j{;fwf/0f hgtfsf] ljzfn k+lQmleq k;]/ g]=s=kf=-fdcf]jfbL_sf] nf]slk|otf a'¤g r'gf}tL lbOG5 .

        clxn] h–h;n] g]kfnL hgtfsf] u0ftGqsf] d"n /fhgLlts d'2fnfO{ k[i7 efudf kf/]/ aLrsf] s'/f u/]/ zflGtsf] kmnfsf] xfln/x]sf 5g\ . logLx?sf] leqL cfzo cem} klg ;8] un]sf q'm/ /fhtGqnfO{ arfO{ /fVg] xf] eg] ef/tLo lj:tf/jfbsf] g]kfndflysf] Psflwsf/jfbL gLltsf] /Iff ug'{ xf] / ;fd|fHojfbL cd]l/sfsf] g]kfndflysf] x:tIF]knfO{ dhj't agfpg] xf] .

        oL g]kfnL hgtfsf b'Zdgx?n] æg]=s=kf=-dfcf]jfbL_ b'O{ b'O{ k6s jftf{af6 efUof]Æ eg]/ hgtfdf csf]{ e|d 5g]{ sfd ul//x]sf 5g\ . s] g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ a]OdfgL u/]/ jftf{af6 efu]sf] xf] t < xf]Og . To;f] k6Ss} xf]Og . g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ n] a]OdfgL u/]/ jftf{af6 efu]sf] eP lsg casf] zflGt jftf{df t];|f] kIFsf] ?kdf ;+o'Qm /fi6« ;+3nfO{ dWo:ytf agfpg k5{ eGYof] / t];|f] kIFsf] dWo:ytfsf] lj/f]w t a]Odfg kIFn] dfq} ub{5 . clxn] /fi6«;+3sf] dWo:ytfsf] lj/f]w /fhfn] u/]sf] 5 / zfxL ;]gfn] u/]sf] 5, ef/tLo lj:tf/jfbn] u/]sf] 5 / cd]l/sL ;fd|fHojfbn] u/]sf] 5 . To;sf/0f jf:tljs a]Odfg logLx? x'g\, dfcf]jfbL xf]Og . t/ oL xNnfvf]/ zflGtjfbLx?n] h;n] o'4 lj/fd / zflGt jftf{sf] ;jfndf a]OdfgL u/]sf] 5 p;nfO{ /Iff ug]{ / zflGtsf af/]df Odfgbf/Ll;t nu]sf] kIFnfO{ Psgf; ?kn] k|xf/ u/]sf 5g\ .

        ;DdfggLo g]kfnL hg;d'bfo clxn] o'4lj/fd / zflGt jftf{sf af/]df a'¤g kg]{ r'/f] s'/f s] 5 eg], /fhf 1fg]Gb| o'4lj/fd / zflGt jftf{sf kIFdf 5}g . zfxL cd]l/sL ;]gf klg o'4lj/fd / zflGt jftf{sf kIFdf 5}g . ef/tLo lj:tf/jfb / cd]l/sL ;fd|fHojfb klg g]kfndf o'4lj/fd / :yfoL zflGtsf] kIFdf 5}gg\ . logLx? g]kfndfly eLif0f ;}Go cfqmd0fsf] tof/Ldf nfu]sf 5g\ . g]kfnL hgtfsf lj?4 ef/tLo lj:tf/jfbL ;]gf / ;fd|fHojfbL ;]gf cfP/ 7"nf] g/;+xf/ ug]{ ;Defjgf 68\sf/f] aGb}5 .

    /fhf, cd]l/sf / ef/tsf] ;+o'Qm ;}lgs cfqmd0fnfO{ s]jn hgo'4åf/f dfq} k/f:t ug{ ;lsGg . hgo'4sf] ;kmn ;+rfng afx]s pQm ;+o'Qm ;}lgs cfqmd0fnfO{ k/f:t u/]/ g]kfn / g]kfnL hgtfnfO{ arfpg ;Sg] csf]{ s'g} ljsNk 5}g . clxn] g]kfnsf] hgo'4 h'g k|Tofqmd0fsf] r/0fdf k|j]z u/]sf] 5, o;af6 kl5 x6\g kg]{ eof] eg] g]kfnn] 7"nf] IFlt a]xf]g'{ kg]{5 . To;sf/0f g]kfn /fi6«sf] /Iffsfnflu, l;+uf] ljZj qmflGtsf] /Iffsfnflu g]kfndf b]zeQm / hgtflGqs zlQmsf] ;+o'Qm df]rf{ aGg h?/L 5 tyf cGt/f{li6«o ?kdf lj:tf/jfb / cd]l/sL ;fd|fHojfb lj/f]wL ;+o'Qm df]rf{ aGg h?/L 5 .

 d'Vok[i7 .. k'/fgf c+sx? .. ;Dks{ M janadesh@hotmail.com