jif{ !#            c+s $^,           sflt{s !*,          @)^!          Year 13,              Issue 46,          November 3,  2004 

;dfrf/ ljZn]if0f

/fhwfgLdf …/Ú sf] rnv]nM ;/sf/ kl/jt{gsf] bjfj ;/sf/åf/f eLif0f bdgsf] tof/LM jftf{ s]jn gf6s dfq

zfxL cd]l/sL ;]gf4f/f lgbf]{if hgtfsf] xTof

lzIfs e]nf ;DkGg

qmflGtsf/L dlxnf ;+u7gåf/f zxLb 3f]if0ff

ad ljikmf]6g

o;/L ;DkGg eof] c3f{vf+rLdf ljz]if hg;}Go cleofg

bfªsf] b"u{d ufp“df hgtfn] af6f] agfP

dfcf]jfbL4f/f Pp6} ufpdf nfvf}+sf] ljsf; lgdf{0f

la|u]8 sdf08/ s=kl/jt{gsf] >4f~hnL ;ef

/f]Nkfdf ljzif hg;}Go cleofg ;DkGg

 

/fhwfgLdf …/Ú sf] rnv]nM ;/sf/ kl/jt{gsf] bjfj ;/sf/åf/f eLif0f bdgsf] tof/LM jftf{ s]jn gf6s dfq

kf08j yfkf

          clxn] l;+xb/jf/ / gf/fo0flx6L b/jf/leq ;Qf kl/jt{gsf lglDt tLa| ;+3if{ rls{Psf] s'/f ;/sf/ lgs6x? atfp“5g\ . /fhfsf dgf]lgt nufot cGo rf/ bnx?sf] ;+o'Qm ;/sf/ ca s]xL lbgdf km]/L c;Ifd ;fljt x'“b}5 . o;eGbf cufl8 b]pjf, rGb / yfkf ;/sf/ c;kmn ;fljt eO;s]sf 5g\ . hlt g} ;/sf/ kl/jt{g u/] klg ;d:of ;dfwfg ug{ ;kmn gePkl5 k'gM cfkm}n] c;Ifd 3f]lift u/]sf z]/axfb'/ b]pjfnfO{ ut j}zfv @% ut]b]lv v]tfnfdf lgo'Qm u/]sf] b/jf/ clxn] km]l/ gof“ ;/sf/ kl/jt{gsf lglDt uf]6L rfNb}5 .

          l;4fGttM s'g} wd{, hftL / ;fdGtL cWofTdjfbL ;+:s[lt k|lt sDo'lgi6x?n] ljZjf; ub}{gg\ . t/ b]zsf] lhDd]jf/ kf6L{ ePsf] sf/0f gful/s ;dfh, a'l4hLjL, kqsf/, dfgjclwsf/jfbLnufotsf cfd hgtfsf] efjgfnfO{ pRr sb/ ub}{ bz}+ kj{sf] pknIfdf g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ n] cfqmfds kmf}hL sfjf{xL /f]s]sf] lyof] . o;n] ubf{ ;/sf/nfO{ ;d]t OHht / cl:tTjsf] ;+s6 k/]kl5 Jofks hgbjfj / ;/sf/ leqsf bnx? leq}af6 bjfj cfPkl5 ;/sf/n] klg kmf}hL sfo{ /f]Sg] gf6sLo lg0f{o u/]sf] lyof] . t/ ;/sf/sf] ;f] lg0f{onfO{ :jod ;~rf/ dGqL Pj+ ;/sf/L k|jQmf df]xDdb df]xl;gn] 7f8} v08g u/]/ ;/sf/sf] c;nL cg'xf/ b]vfPsf lyP eg] ;]gfn] ;/sf/sf] ;f] lg0f{onfO{ c:jLsf/ ug]{ wDsL lbPsf] lyof] . ;fy} cfºgf] c8fgdf ;]gf cl8s klg eof] / bdgsf x/st hf/L g} /fVof] . o;n] ubf{ ;/sf/ / ;]gfaLr s] ;DaGw 5 / ;/sf/ slt clwsf/ ;DkGg 5 eGg] ljifo hgtf ;fd" 5n¨ ePs} lyof] . o2kL ;/sf/sf] x}l;otaf/] k|i6 kfg{ g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ sf cWoIf s=k|r08åf/f ;f]lwPsf ^ j6f k|Zgx?sf] :ki6 hjfkm lbg g;Sg'n] of] ;/sf/n] s'g} klg /fli6«o dxŒjsf lg0f{o ug{ ;Sb}g eGg] k|i6} ePsf] lyof] .

          ptf jftf{åf/f ;d:of ;dfwfg ug]{ ljifodf ;/sf/df ;xefuL bnx?sf cf–cfºg} 8Dkm" ahfpg] sfd eg] oyfjt g} 5 . Pdfn] dGqLx? ;/sf/ hlta]nf klg jftf{ ug{ tof/ 5, To;}n] dfcf]jfbLn] cfºgf] tof/L u/]/ l56f] cfpmg\ eGb} kmnfsf] xfN5g\ . ;/sf/L k|jQmf ;d]t /x]sf b/jfl/of k|jQmf dGqL df]xl;gn] t emg} dfcf]jfbL;+u leq leq} jftf{ eO/x]sf], jftf{sf Ph]08fx? 6]a'ndf g} /flvg], jftf{ uf]Ko x'g'kg]{ ;'uf /6fO{ ul//x]sf 5g\ . To:t} k||=d= b]pjf eg] jftf{ geP r'gfj u/fp“5' eGb} jftf{ tkm{ eGbf klg r'gfj tkm{ g} a9L s]Gb|Lt eP/ jQmJo lbg' / ;]gfn] ;'/Iff ah]6 yKg' kg]{ dfu /fVg' / ;/sf/n] b]zdf gof“ Jof/]sx? yKg] lg0f{o ug'{n] ;/sf/ jftf{ eGbf bdg tkm{ g} a9L pBt ePsf] 5 .

          bz}+ cjlwe/ cfqmfds gx'g] atfP klg ;]gfsf] u:tLdf s8f kfl/g', ck|]zg hf/L /fVg' / bz}+sf] aGbs} ef]lnkN6 b]zJofkL xTofsf] >ª\vnf a9fpg' h:tf sfo{n] ;/sf/nfO{ ljbz]L zlQmn] lgb]{zg u/]sf] :ki6 ePsf] 5 .

          bz}+kl5 dfq} af“s], alb{of, ;'v]{t, b}n]v, s}nfnL, l;/fxf, lrtjg, gjn k/f;L, ?kGb]xL, /fhwfgL sf7df08f}+ tyf k"jL{ lhNnfx?df u/L bh{gf}+ JolQmx?sf] xTof ul/;s]sf] 5 eg] Jofks ck]|zg ul/Psf] 5 . To;}u/L xfn} ;/sf/n] b'O{ j6f k[tgf / cGo aflxgL yk u/L b]zdf $) j6f ;'/Iff Jof/]s yk ug]{ lg0f{o u/]sf] 5 .

          o;}a]nf ef/t / g]kfn l;df IF]qdf b'O{ b]zsf dfcf]jfbLsf] rnv]n / ;f“7uf“7 a9]sf] egL ef/tLo ;+rf/ ldl8ofx?n] pu| k|rf/ ug'{ / oL b'O{ b]zsf ;/sf/L ;'/Iff lgsfox?n] ;+o'Qm u:tL ug]{, / ;Ldf IF]qdf r]s kf]i6 yKg] lg0f{o ug'{af6 ef/tn] k|ToIF x:tIf]ksf] xft a9fPsf] k|dfl0ft x'g cfp“5 . o;sf] yk k|df0f sf7df08f}+df clxn] ef/tLo s'6gLltx? / …/Ú(RAW) sf] a9\bf] rnv]n /x]sf] 5 .

          oltv]/ /fhf 1fg]Gb| ef/t e|d0fdf hfg] sfo{qmd lyof] h;nfO{ s]xL ;do k/ ;fl/Psf] 5 . h;sf] sf/0f ef/tLo s'6g}lts lgof]ux?n] g]kfnsf] :ynut lg/LIf0f u/]/ oxf“sf] l:yltsf] k"0f{ ljj/0f lnO{;s]kl5 dfq /fhfnfO{ ef/tdf af]nfO{g] hfgsf/L ljz]if ;"qn] lbPsf] 5 . ;f]xL cg';f/ clxn] sf7df08f}+df pgLx?sf] rnv]n a9]sf] hflgkmsf/x? atfp“5g\ .

          ef/tdf ;+;bLo lgjf{rg ;DkGg ePsf] nuQ} ljb]z dGqLsf] klxnf] e|d0f g]kfndf x'g', To;kl5 g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ sf jl/i7 g]tf s=df]xg j}BnfO{ u}/ sfg"gL lu/ºtf/ ug'{, k'gM k6gfdf !! hgf g]tfx?nfO{ ;dfTg' h:tf 36gfn] ef/tLo zf;s ju{ g]kfnsf] cfGbf]ngnfO{ bdg ug{ rfx]sf] k|i6} x'G5 . ef/tdf sf“u]|; cfO{=n] ljutdf $% jif{ Psnf}6L zf;g u/]sf]n] klg lj:tf/jfbL gª\u|f s;/L uf8\g ;lsG5 eGg] /fd|f] hfgsf/L ePsf] s'/f /fhg}lts ljZn]ifsx? atfp“5g\ . km]/L ef/tLo zf;sx?n] g]kfnnfO{ cnu /fi6«sf] dfGotf eGbf klg cfºgf] s'g} Ps k|fGtsf] ?kdf dfg]sf] s'/f t hjfx/nfn g]x?sf] lxdfno l;dfgfsf] l;4fGtn] k|i6 kf/]s} 5 . ;fy} l;lSsdnfO{ lgNg] sfd klg sf“u|];s} kfnfdf ePsf] lyof] eg] e"6fgnfO{ cfºgf] ;'/Iffleq s:g] sfd /flhj ufGwLn] g} u/]sf lyP .

          clxn] cfP/ ef/tLo zf;s ju{n] b]pjf ;/sf/nfO{ x6fP/ cfºgf] cg's"nsf] ;/sf/ abNg b/jf/nfO{ bjfj lbO/x]sf] s'/f b/jf/sf] Ps ;"qn] atfPsf] 5 . o;/L bjfj lbP/ ef/tLo alnof] Ph]06nfO{ ;/sf/df NofO{ d';/{km / ;2fd z}nLsf] r'gfj u/fP/ dfcf]jfbL hgo'4nfO{ bdg u/L g]kfnnfO{ l;lSsd agfpg] pWoZo lnP/ ef/tLo s'6g}lts rnv]n /fhwfgLdf a9]sf] s'/f /fhg}lts ljZn]ifsx?sf] 5 .

          ptf g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ n] eg] gful/s ;dfh, dfgjclwsf/jfbL, a'l4hLjL, nufot b]zeQm Pj+ ;Rrf /fi6«jfbL hg;d'bfosf] efjgfnfO{ sb/ ub}{ jftf{åf/f ;d:of ;dfwfg ug{ tof/ ePsf] s'/f ;fj{hlgs ub}{ cfPsf] 5 . o;sf nflu ljutsf b'O{ k6ssf jftf{x?sf] cg'ejåf/f k'/fgf] ;Qf kIf OdfGbf/ gePsf]n] / jt{dfg ;d:ofn] cGt//fli6«o ?k lnO;s]sf] x'“bf ;+o'Qm /fi6« ;+3sf] dWo:ytfdf jftf{df a:g] hfgsf/L s]Gb|Lo ;ldltsf] a}7skl5 hf/L lj1KtLdf hgfOPsf] 5 . t/ ef/tLo zf;s ju{n] s'g} klg xfntdf ;+o'Qm /fi6« ;+3 jf cGo s'g} ljb]zL dWo:ytfnfO{ g]kfnsf] ;d:of ;dfwfgdf cfpg glbg b/jf/ / ;/sf/nfO{ 7f8f] bjfj lbO/x]sf] 5 .

          s]xL ;do klxn] ;+o'Qm /fi6« ;+3Lo k|ltlglw g]kfn cfPsf] s'/faf6 ef/t cToGt} ;;+lst ePsf] lyof] . To;}n] klg clxn] ef/tLox?sf] 8]/f /fhwfgLdf hdfOPsf] 5 .

          To;} u/L ef/tn] l;df IF]qdf ;'/Iff kmf];{ yk]/ Jofks ultljlw ug]{, g]kfnL l;df leqsf ufp“x?df cfP/ ck|]zg ug]{, lu/ºtf/ ug]{ h:tf sfo{ ljxf/ / lkyf}/fu9 lhNnfsf l;dfjtL{ Onfsfdf u/]sf] 5 . ;fy} g]kfn ;/sf/nfO{ xft xltof/ lbg] kmf}hL k|lzIFs k7fpg] sfo{ ljutsf jif{x?b]lv g} ub}{ cfPsf] 5 . of] s'/f t g]kfn ;/sf/n] klg ;fj{hlgs ul/;s]sf] 5 .

          o;} k[i7e"lddf ef/tsf dfcf]jfbL kf6L{x?sf] xfn} ePsf] PstfnfO{ lnP/ ef/tLo ;Qfsf] k|f]kf]uf08f u'|k tyf u'Kt3/ ljefu …/Ú (RAW) n] sDKofS6 hf]gsf] cjwf/0ffsf] ;dfrf/nfO{ p5fn]/ ;/sf/nfO{ g]kfndfly k|To]IF kmf}hL xdfnsf] lglDt pS;fO{ /x]sf 5g\ . ToxL u'|k clxn] /fhwfgLdf rnv]n ul//x]sf] 5 .

          clxn] cd]l/sf Pssbd k5fl8 x6]/ ef/tnfO{ cufl8 ;f/]sf]n] jt{dfg b]pjf ;/sf/ ef/tsf] cg's"n gePsf] x'“bf klg ;/sf/ abNg p;n] bjfj ul//x]sf] 5 . ;DejtM cfufdL d+;L/ dlxgf leqdf ;/sf/ ablng] ;Defjgf a9]/ uPsf] 5 . /, pQm ;/sf/n] PstkmL{ r'gfj ug]{ / k|To]If ef/tLo x:tIFk lgDTofO{ kmf}hL bdg ug]{ tof/L b/jf/df eO/x]sf] 5 . o;sf] lj:t[t vfsf lgdf{0fsf nflu /fhf 1fg]Gb| ef/t uPsf] a]nf pt} agfO{g] s'/f ;dfrf/ ;"qsf] 5 .

          To;}n] olta]nf jftf{af/] b]pjfn] w]/} rf;f] glbg' / cGo dGqLx?n] …af3 eGbf s's'/ pQfpnf]Ú ag]/ Hofbf e'Sg' gf6s xf] jf pgLx? leqsf] cGt/lj/f]w < Tof] t eljZon] g} :ki6 ug]{ 5 . t/ /fli6«otfsf] lglDt cfd hgtf Psh'6 eP/ ef/tLo x:tIf]k ;lxtsf] 3/]n' kmfl;jfbL ;Qfsf lj?4 k|Toqmd0fdf ghfg] xf] eg] ef]nL l;lSsdL hgtf em}+ ?g'kg]{ eGbf c? s]lx x'g] 5}g .

zfxL cd]l/sL ;]gfåf/f lgbf]{if hgtfsf] xTof

k/f;L÷ gjnk/f;Laf6 ufp“–ufp“df dfcf]jfbL vf]Hb} lx8]sf slyt ;'/Iff kmf}hn] h+undf r/f dfg{ uPsf lgbf]{if hgtfnfO{ uf]nL xfgL xTof u/]sf 5g\ . k/f;Laf6 xfd|f ;+jfbbftfn] k7fPsf] ;dfrf/ cg';f/ sflt{s @ ut] kfNkf / gjnk/f;Lsf] l;dfgfdf kg]{ ?rfª ufp“sf] cfd 8f“8fsf] h+undf r/f dfg{ uPsf a]nf ;f]xL ufp“sf t'N;L ufxf / g/axfb'/ /fgfnfO{ xTof ul/Psf] lyof] .

          k|ToIFbzL{sf cg';f/ e?jf aGb's af]s]/ lzsf/ v]Ng lg:s]sf t'N;L ufxf / g/axfb'/nfO{ h+un 5]j}df cfºgf] lgoGq0fdf lnP/ ufp“n] ;a}nfO{ 3/leq k:g nufO{ 5ftL / z/L/sf ljleGg efudf l5ofl5of x'g] u/L uf]nL xflgPsf] lyof] . xTof/fx?n] tL b'O{ hgfnfO{ df/L;s]kl5 ufp“n]nfO{ af]nfP/ oL b'j}nfO{ lrG5f} eGb} ;f]w]/ ufp“n]x?nfO{ dfcf]jfbL kfN5f} eGb} Ps bh{g eGbf a9L :yfgLo afl;GbfnfO{ ;Vt 3fOt] x'g] u/L oftgf lbOPsf] va/df atfOPsf] 5 .

          o;} u/L zfxL cd]l/sL ;]gfn] sflt{s !$ ut] lrtjg lhNnfsf] zfgbf/ gu/sf !& jlif{o ;Gtaxfb'/ tfdfªnfO{ uf]nL xfgL xTof ul/Psf] 5 . :yfgLo df=lj= df sIFf !) df cGoog/t tfdfª ljBfnoaf6 3/ kms{b} ubf{ af6f]df uf]nL xflgPsf] lyof] . lgbf]{if tfdfªsf] xTofn] lrtjgjf;L hgtfn] zfxL cd]l/sL ;]gfk|lt tLj| 3[0ff u/]sf] k|fKt ;dfrf/df atfOPsf] 5 .

lzIFs e]nf ;DkGg

/f]Nkfaf6 ;+jfbbftf /lj a'9fdu/

          clvn g]kfn lzIFs ;+u7g /f]Nkfsf] t]>f] lzIFs e]nf xfn} ;DkGg ePsf] 5 . ;f] e]nfn] k'/fgf] lhNnf ;ldlt vf/]h u/L !# hgfsf] lhNnf ;ldlt rog u/]sf] 5 . cWoIF ljzfn, pkfWoIf lztn, ;lrj bz{g, sf]iffWoIF lgzfg nufot ;b:ox?df s~rg, ;'jfz, lxndfg, cfsfz hgs, lklk s]=;L= ;Nnfxsf/ ljKnk / kl5 @ hgf yKg] u/L rog ePsf] 5 .

          e]nfdf k|d'v cltly g]=s=kf -dfcf]jfbL_ s]Gb|Lo ;ldltsf s=clwsf/ ;Nnfxsf/ s=efis/ IF]qLo Jo"/f] ;b:ox? s=ljsNk, s=l5l/ª / g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ /f]Nkf lhNnf ;]qm]6/L s=w'|j /xg' ePsf] lyof] . sfo{qmddf k|d'v cltly s=x?n] cGt/fli6«o tyf /fli6«o kl/l:ylt / hgo'4sf] ljsf; cfhsf] cjfZostf af/] k|lzIF0f lbg'ePsf] lyof] . sfo{qmdsf] aLr aLrdf hnhnf ;f+:s[lts kl/jf/n] uLt ;+uLt / g[Toåf/f xnnfO{ u'~hfodfg agfPsf lyP . ljzfnsf] cWoIftfdf ePsf] sfo{qmdsf] ;+rfng bz{gn] ug'{ePsf] lyof] . 

qmflGtsf/L dlxnf ;+u7gåf/f zxLb 3f]if0ff

slknj:t'÷c;f]h @^ ut] c3f{vfrL lhNnf l;4wf/f uf=h=;= l;lnªvf]nfdf ;+u7gsf] sfd ljz]ifn] uPsf] a]nf u:tLdf uPsf] zfxL cd]l/sg ;]gfsf hNnfbx?n] sAhfdf lnO{ cToGt} kf;ljs 9+un] xTof ul/Psf k|lt1f / c?0ffnfO{ dxfg\ zxLb 3f]if0ff ul/Psf] c=g]=d=;= -qmf=_ slknj:t' lhNnf cWoIf ;'l;nfn] ! lj1KtL dfkm{t hgfpg' ePsf] 5 .

          lj1lKtdf cfºgf] ;+u7gsf sfo{stf{ sd/]8 c?0ff / k|lt1fsf zf]s ;GtKt kl/jf/hgk|lt xflb{s ;dj]bgf k|s6 ub}{ dxfg\ zxLbx?sf] xTofsf] abnf lnP/} 5f8\g] atfpg' ePsf] 5 .

ad lj:kmf]6g

8f]Nkf÷hgd'lQm ;]gf g]kfnn] 8f]Nkf lhNnfsf] h}/Luf8 ;fgf hnljB't s]Gb|sf] kfj/ xfp;df Ps zlQmzfnL ad lj:kmf]6g u/L FIlt k'¥ofOlbPsf 5g\ . lj:kmf]6kl5 ljB't cfk"lt{ aGb ePsf] 5 . sflt{s !^ ut] ePsf] ;f] 36gfdf dfgjLo Iflt ePsf] 5}g . lj:kmf]6gsf] 36gf lhNnfsf] ;b/d'sfd b'g}sf] $ g+= j8fdf ePsf] lyof] .

o;/L ;DkGg eof] c3f{vf“rLdf ljz]if hg;}Go cfleofg

          æxfd|f] ;Dk"0f{ ;xof]u hgd'lQM ;]gfnfO{ s]Gb|Lt u/f}+, xfdL ;a} kmf}hLs[t x'“b} hgljb|f]xsf] tof/L u/f}+Æ eGg] d"n gf/fsf;fy to ePsf] ljz]if hg;}Go cleofgsf] sfo{qmd jt{dfg kl/l:yltdf lzIFs a'l4hLjLx?sf] e"ldsf ljifos cGt/s[ofTds sfo{qmddf Ps xhf/ eGbf a9Lsf] hg;xeflutfdf ;DkGg ul/of] . o;n] lzIFs a'l4hLjLx?df xfd|f] /fhgLltnfO{ :yflkt ug]{ sfd eof] . Pskl5 csf]{ ?kdf zfxbt k|fKt ug]{ ACS s=lzlz/ / s=;'lbk, ACM s=Hof]lt, s=lhtdfg, s=ljj]s nufot kl5Nnf] r/0fdf zxfbt k|fKt ug]{ s=;'lznfsf] lr/ zflGtsf] sfdgf ub}{ xTofsf] abnf lng] c7f]6sf;fy lhNnf JofkL zf]s;ef ;DkGg eP . o;} aLrdf P]ltxfl;s lhNnf hg;/sf/sf] 3f]if0ff, k'ln; ;]gfsf kl/jf/nfO{ e]63f6 tyf cGt//fli6«o / lhNnfsf /fhg}lts kf6L{;+u 5nkmn h:tf sfo{qmdx? klg ;DkGg ePsf] 5 .

@_ ;+u7gfTds sfo{x?

          o; aLrdf lhNnf kf6L{, & j6} Pl/of, ;]n sld6L, hgldlnlzof ;a} IF]qdf ;+u7gnfO{ ;''b[9, a}7s, k|lzIF0f / cGt/lqmofx? ;DkGg eof] . lhNnfsf ljleGg uf=h=;= sf] ^* :yfgdf hg;ef, cfd;ef ;DkGg eof] eg] h;df !(,#$@ hgfsf] pkl:ylt /Xof] . a'l4hLjLx?sf] nueu #) 7fp“df e]nf / k|lzIf0fx? ;DkGg eP . lhNnfsf] 3f]if0ff ;ef klg lhNnf JofkL ;DkGg ul/Psf] lyof] .

#_ ;+3if{sf sfo{x?

          lhNnf ;b/d'sfd ;GwLvs{df b'Zdgsf] SofDk cufl8 @)^! c;f/ $ ut] hgd'lQm ;]gfn] sdf08f] u/L # hgfsf] ;kmfof / Ps k|x/L 3fOt] agfof] . ;'/fsL ug]{, ;]gfsf ;z:q hTyfnfO{ 3/df n'sfO{ /fVg] / l/kf]6{ tof/ u/]/ k7fpg] abdf; lhtdfg /f0ffsf] ;kmfo, lh=lj=;= ;efkltsf] 3/ / dfnkf]t sfo{nodf ;]jf]6]h ug'{sf];fy} ;]gf k'ln;sf] kf]i6df lj:kmf]6 ;d]t ul/Psf] ;dfrf/ atfOPsf] 5 . To:t} b'Zdg;+u ;f“7uf“7 ug]{ lktfDa/ /fodfemL, 5ljnfn clwsf/L / gf/fo0f vgfnnfO{ lu/ºtf/ u/L r]tfjgLkl5 l/xf ul/Psf] 5 . hn's] k'm;|fdf6fdf ePsf] le8Gtdf @ hgf zfxL hNnfbsf] d[To' / # hgf 3fOt] ePsf 5g\ . csf]{lt/ Pdfn] Onfsf ;]qm]6/L hgfb{g kf]v]|nnfO{ /flhgfdf lbg nufOPsf] 5 . e/v/} x/]{a/]{b]vL tTsfn hgo'4sf] ;dt] ;'/fsL ug]{ zlzw/ cfrfo{sf afj' 5f]/fnfO{ ef}lts ;]jf]6]h ;d]t ul/Psf] 5 .

          ls;fg ;+3if{ cGt/ut ;fdGt ;'bvf]/ / km6fxfx?sf] 3/ hUuf sAhf cleofgs} qmddf g'jfsf]6sf] ;'bvf]/ e]ifjxfb'/ yfkfsf] k;n, x+;k'/ uf=h=;= sf] k|]d clwsf/Lsf] 3/ hUuf, c3f{tf]if s[i0f a~hf8]sf] 3/ hUuf, d/]ª uf=h=;= r'8fd0fL e'iffnsf] 3/hUuf / s]?ª uf=h=;= nId0f 1fjfnLsf] 3/ hUuf sAhf ul/Psf] 5 . ;fy} blnt d'lQm df]rf{sf] g]t[Tjdf 5qu+hsf] dgbL/sf] u'7Lsf] @% /f]kgL hUuf, ansf]6 kf}+jfsf] !@% /f]kgL hUuf sAhf / af“uL g/gf/fo0f k|e' b/jfl/ofsf] dGbL/ af“uLsf] ;]jf]6]h ul/Psf] 5 . 3/ hUuf sAhfkl5 lhNnfdf gof“ vfnsf] xnrn k}bf ePsf] 5 eg] hfnL, km6fxf, ;fdGt ;'bvf]/x? ufp“ 5f]8\g] qmd tLa| ?kdf a9]/ uPsf] 5 . of] cleofgn] lhNnfnfO{ gof“ prfO{df p7fpg ;kmn ePsf] 5 .

$_ cfly{s sfo{x?

          g]kfnL qmflGtnfO{ lg/Gt/ cufl8 a9fpgsf nflu cfly{s cfjZostfsf] dxŒj / To;sf] ;j{xf/f juL{P kl/rfng ljlwdf lgoldt ;xof]unfO{ Jojl:yt ug{ Jofks 5nkmn rnfOof] To;}n] o; cjlwdf lgoldt / ljz]if ;xof]u u/L ? @(,*#,#%^ cfo / Joo ? #!,#),$#( x'g uO{ C0f ? !,$&,)*# /x]sf] 5 . To;} cGt/ut Ps 3/ Ps ;xof]u hgo'4sf] ;]gfsf] nfuL eGg] sfo{qmddf yfnL / uLnf; u/L %%) ef}lts ;fdu|L k|fKt ePsf] 5 .

%_ b'Zdgåf/f ul/Psf xTof sf08x?

          o; aLrdf o; lhNnfdf b'Zdgx?åf/f Jofks xTof, n'6kf6 / anfTsf/sf 36gfx? 36fof] . lt lgDg /x]sf 5g\ . ACS s=lzlz/ @)^! j}zfv @#, ACM s=/ljGb|, s=ljj]s, CS s=;'lzn, PM ;f]dgfysf] xTof j}zfv @$, h]i7 !* ut] ACM s=lhtdfg / s=c0f', hn's] km";f{df6fdf s=Hof]tL, s=hfgs'df/L, s=qmflGt / b'uf{axfb'/ kl/of/nfO{ ;fd'lxs xTof, ;fpg @) ut] ACS s= ;'lbksf] xTof, efb| #! df PM s= ;'lznfsf] wf/fkfgLdf xTof u/]sf] 5 .

          o;sf lj?4df h]i7 @ / # ut] lhNnf aGb / ;b/d'sfd 3]/]/ kmfol/¨ ;fy} efb| !% ut] klg lhNnf aGb sfo{qmd ;DkGg ul/P .

^_ ljljw sfo{x?

          zxLb ;Ktfxdf lhNnfdf elnen, xflh/L hjfkm, jfbljjfb h:tf sfo{qmdx? ;DkGg ePsf 5g\ . lgdf{0fdf ljdnf :d[tL k|ltIFfno lgdf{0f ul/Psf] 5 .

&_ ;d:ofx? 

          c3f{vf“rL lhNnfn] dflysf pknAwL k|fKt ubf{ub}{ klg s]xL ;d:ofx? /x]sf 5g\ . cfGtl/s ?kdf j}rfl/s ?kn] blIf0fkGyL cfTd;dk{0fjfb / c/fhstfsf lj?4 h'Wg] ;d:of / g]t[Tjdf pbf/tf / sfo{stf{df c/fhs sfo{z}nLsf] ;d:ofn] ;d:of k}bf u/]sf] 5 .

          jfx\o ?kdf e"uf]n, hgzlQm / of]hgfsf] cGt/lj/f]w, b'ZdgnfO{ lgis[o agfpg kmf}hL k|lt/f]wsf] cefj, /fhg}lts x:tIF]knfO{ ;+u7gfTds d'lt{s/0f u/]/ n}hfg] s'zn ;+u7gsf] cefj /x]sf] 5 .

*_ ;Defjgfx?

          of] lhNnf sDo'lgi6 k]|dL lhNnf xf] . ;j{xf/f ljrf/åf/f lg/Gt/ k|lzlIft ul//fVg] xf] eg] ljleGg kf6L{af6 ljb|f]x u/fpg ;lsg] k|jn ;Defjgfx? /x]sf 5g\ . oxf“ b'ZdgnfO{ sdf08f] cfqmd0fåf/f xfon sfon agfpg ;lsg] ;Defjgf k|r'/ /x]sf 5g\ . o;nfO{ l7s 9+un] cfTd;fy ug{ xfdkmfNg] xf] eg] of] lhNnf ;j{xf/f ju{s} xf] eGg] s'/fdf b'ljwf 5}g .

c3f{vf“rLaf6 ;+hLjs'df/

dfcf]jfbLåf/f Pp6} ufp“df nfvf}+sf] ljsf; lgdf{0f

?s'd÷?s'd lhNnf cGt/ut kg]{ :ofnfkfvf uf=h=;= df hgo'4 ;'?jft kl5 g]=s=kf= -dfcf]jfbL_ Pl/of kf6L{ / uf=h=;= sf] kxndf @)%^ ;fnb]lv nfvf}+ ?k}ofsf] nufgLdf ljleGg ljsf; lgdf{0fsf sfdx? ePsf 5g\ .

          af6f], rf}kf/L, :s"n ejg, lkmN8, kfs{, k'n, zxLb :df/s nufotsf ljsf; lgdf{0fsf cnfjf hgtfåf/f ;fdGtx?sf] hUuf sAhf u/L ;fd'lxs v]tL k|0ffnL klg ;'?jft ul/Psf] 5 . hgo'4sf] Ps jif{kl5 @)%# ;fndf Pl/of kf6L{sf] lgb]{zg / g]kfn du/ ;+3sf] k|ToIF g]t[Tjdf l5ªb]lv e'?¨f :ofnfkfvf;Dd # ls=dL= af6f] tLg ;osf] hgkl/rfngaf6 lgdf{0f sfo{ ;DkGg ePsf] lyof] . o;/L agfOPsf] af6f]sf] nfut s/La b'O{ nfv ?k}of a/fa/ ePsf] 5 . To;}u/L @)%$ ;fndf l5ª\vf]nfb]lv s}nb]p;Dd :yfgLo kf6L{ / uf=h=;= n] %)) hgkl/rfng u/L !=% ls=dL= 3f]/]6f] af6f] lgdf{0f u/]sf] 5 . @)%$ ;fnd} :ofnfkfvf l5¨df kg]{ 8p8f/]b]lv kfyLxfNgf;Dd !)) hgf :yfgLo hgtf kl/rfngaf6 Toxf“sf] kf6L{sf] kxndf uf]/]6f] af6f] lgdf{0f ePsf] 5 . @)%% ;fndf :ofnfkfvfb]lv nDkfsf]6;Dd :ofnfkfvfsf klxnf] ;lxb z?0f k'g -OR5's_ sf] gfddf ;lxb dfu{ b'O{;o hgfsf] ;xeflutfdf uf=h=;= n] cfof]hgf u/L k"/f u/]sf] lyof] . uf=h=;= s} cfof]hgfdf @)%$ ;fndf nDkfsf]6b]lv ;fGrf}/sf] l;dfgf;Dd klg ;of}+ hgfsf] pkl:yltdf uf]/]6f] af6f] dd{t ePsf] ;dfrf/df atfOPsf] 5 .

          @)%& df wk]b]lv vf/f bx;Dd af6f] dd{t sfo{ hgtf kl/rfng u/L lhNnf hg;/sf/sf] cfof]hgf ;DkGg u/]sf] lyof] eg] @)%& df envf]nfb]lv jfbfkfgL x'“b} kfyLxfNgf;Dd :yfgLo kf6L{n] uf]/]6f] af6f] dd{t u/]sf] lyof] . o;/L g} @)%# ;fndf :ofnfkfvf l5ªdfly ufp“ sf]68f“8fdf jf=h=;= n] hgkl/rfng u/L :yfgLo k|f=lj= sf] # sf]7] ejg agfO{lbPsf] lyof] . h;sf] nfut s/La ! nfv a/fa/sf] /x]sf] 5 . To:t} @)%$ ;fndf :ofnfkfvf, ?+ufdf ljBfno ejg / lkmN8 Jofks hgtf kl/rfng u/L lgdf{0f ul/Psf] 5 . @)%& ;fndf l5ª dflyufp“df uf=h=;= n] l;kmfl/; u/L hg r]tgf ;fd'bflos jg ;ldltsf] /sd / cfwf >dbfgåf/f @ sf]7] kSsL ejg lgdf{0f ePsf] 5 . h;sf] s'n nfut &% xhf/ a/fa/sf] /x]sf] atfOG5 . @)^) df wk]df uf=h=;= ejg lgdf{0f hgkl/rfngåf/f ubf{ s/La @% xhf/ nufgL nfu]sf] lyof] eg] @)^) ;fndf ;fGrf}/ k|f=lj= sf] @ j6f kSsL sf]7f uf=h=;= n] !% xhf/ nuflgdf ;DkGg u/]sf] lyof] .

          o;} u/L l5ª dflyufp“df @)%% df uf=h=;= n] zxLb OR5'ssf] ;Demgfdf Ps rf}kf/L, To:t} @)%^ df d'?+uf Kof/LkfgLdf zxLb s=kjg af]x/f -ls/0f_ sf] :d/0fdf rf}kf/L lgdf{0f, @)%^ d} uf=h=;= sf] cfof]hgfdf :ofnfkfvfsf] kmfu'g] / d'?+u]sf] kNnfufp“ af6f]df zxLb nIdL k'gsf] ;Demgfdf @ j6f rf}kf/L, To:t} zxLbx? s=;xf;, ?knfn /f]sfo, h+uaxfb'/ g]kfnLsf] ;Demgfdf Ps rf}kf/L l5ªsf] gf}nf 8f“8fdf lgdf{0f ul/Psf] 5 .

          o;/L ljsf; lgdf{0fsf sfd dfq geO{ Toxfsf hgtfn] cfkm"nfO{ k6s k6s ;tfp+b} / r'Db} cfO/x]sf :yfgLo ;fdGtsf] hUuf klg sAhf u/]sf 5g\ . :ofnfkfvfsf] 8f]6]jfx'g l9qm] k'hf/Lsf] @)%* c;f/ !) ut] $) d"/L cgfh cfpg] l;rfO{ of]Uo hUuf sAhf, dfwj rGbsf] )%( j}zfv ut] ! /f]kgL l;rfO{jfnf hUuf, sRrL 3/ / ;'Gtnf jf/L sAhf u/]sf], jL/axfb'/ v8\sf k]pjfnLsf] @)^) j}zfv !% / @% ut] u/L @ r/0fdf & /f]kgL hUuf sAhf, /tggfysf] j}zfv % ut] !% d"/L cgfh x'g] hUuf / 3/ ;d]t sAhf, sdn 3tL{sf] @)^) h]i7 !% ut] kSsL 3/ / hUuf sAhf u/]sf 5g\ . b'uf{nfn zdf{sf] 3/ / sfNgf] @)^) h]i7 !% ut] sAhf /0fjL/ / /d]z s]=;L= sf] #) d'/L cgfh x'g] hdLg @)^) cfiff9 !) df sAhf, zfxL s'df/Lsf] @)%^ >fj0f !) df !^ /f]kgL l;rfO{of]Uo hdLg / ;'Gtnfjf/L / b'uf{nfn zdf{sf] csf]{ hUuf @)%* cfiff9 !@ df & /f]kgL wfg v]t g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ n] sAhf u/]sf 5g\ .

;f}uftaf6 

la|u]8 sdf08/ s=kl/jt{gsf] >4f~hnL ;ef

k|eft rnfpg]

/f]Nkf÷aGb'sx? k8\sfOP . kL8f, cfqmf]z / k|lt/f]wsf gf/fx? Ps};fy nufOP . rf/}lt/af6 xhf/f}+ hgtfx? To;/L g} hDdf x'“b} uP . Ps} l5g Tof] hg;fu/ Ps zf]sdUg ;efdf kl/0ft eof] . ;efdf dxfg\ zxLb s=kl/jt{gsf] ;Demgfdf hgd'lQm ;]gfsf of]4fx?n] cTofw'lgs xltof/x? kmfo/ u/]/ ;nfdL ck{0f u/] . hgsnfsf/x?n] hgtfsf] Tof] efj;fu/nfO{ zf]sfs"n / cfqmf]lzt agfp“b} uLt ufP/, afhf ahfP/ >4f~hnL ck{0f u/] . ;fy} g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ sf kf]ln6Jo"/f] ;b:o åo s=ljKnj / s=kf;f¨ nufot s]Gb|Lo ;b:ox? / cGo g]tf sfo{stf{n] /ftf] 6Lsf, dfnfx? zxLb s=kl/jt{gsf] kmf]6f]df dfNofk{0f u/L >4f~hnL ck{0f ug'{eof] .

          kf6L{sf] of]hgfnfO{ sfof{Gjog ug]{ qmdd} j}zfv #) ut] uf}/jzfnL d[To'j/0f ug]{ zxLb s=kl/jt{g / pxf“sf cª\u/Ifs s=lx/fsf] ;Demgfdf sdf08e/L dgfpg] klZrd sdf08n] lg0f{o u/]sf] lyof] . ;f]xL lg0f{ocg';f/ zxLb s=kl/jt{gsf] hGd:yfg /f]Nkfsf] kf5fjfªdf klg >4f~hnL ;ef eJo ?kdf ;DkGg eof] . pQm ;efdf ljz]if IF]qLo Jo"/f] OGrfh{ s=ljKnj, hgd'lQm ;]gf, g]kfn dWo sdf08 l8lehg sdf08/ s=kf;fª, du/ft :jfoQ k|fb]lzs hg;/sf/ cWoIf s=;Gtf]if a'9f du/, d¨n;]g k|yd lj|u]8 sld;f/ s=;'lgn, kf6L{ CCM s=clwsf/ nufotsf g]tfx?n] ;Daf]wg ug'{eof] . To;}u/L zxLb s=kl/jt{gsL wd{kTgL snfb]jL s]=;L= / 5f]/f e'jg s]=;L= n] klg ;efnfO{ ;Daf]wg ug'{ePsf] lyof] .

          ;efnfO{ ;Daf]wg ub}{ lk=lj=Pd= s=ljKnjn] Pp6f jL/ of]4f, ;fxl;s sdf08/ / dxfg\ g]tfsf] zxfbtsf] va/ lnP/ cfpg'kbf{ cfd kf6L{ kª\lQmdf 7"nf] kL8fsf] cg'e"lt ePsf] atfpg'eof] . pxf“n] cufl8 eGg' eof]– ædxfg\ zxLbx?sf] /utn] g]kfnL qmflGtnfO{ cfh ljhosf] r/0fdf nDsfp“b} NofOk'¥ofPsf] 5 . zxLbsf] /utn] xfdLnfO{ ;w} lhtfPsf] 5 . xfdL xfd|f] nIo tyf zxLbsf] ;kgf k"/f gx'“bf;Dd nl8/xg] k|0f ub{5f}+ .Æ To;}u/L ;efnfO{ ;Daf]wg ub}{ l8lehg sdf08/ s=kf;f¨n] qmflGtsf] Ps s'zn, jkmfbf/ / cfqmd0fsf] of]hgfdf ;+w} cu|k+lQmdf /x]/ l;¨f] hgd'lQm ;]gfsf] l8lehgnfO{ ;xof]u k'¥ofpg] ;fx;L sdf08/nfO{ u'dfpg' kbf{ cfºgf efjgfx? pynk'yn ePsf] / l;ª\uf] hgd'lQm ;]gf zf]sfs"n ePsf] atfpg' eof] . pxf“n] zxLb s=kl/jt{gn] qmflGtdf lgefPsf dxTjk"0f{ of]ubfgx?af/] rrf{ ub}{ nfdf] ;dob]lvsf] cfºgf] ;xofqfaf/] k|sfz kfg'{ eof] . pxf“n] cufl8 eGg'eof]– æqmflGtsf/Lx/sf] lglDt xf/ / d[To' sxL+ klg x'“b}g . zxLbx? slxNo} klg db}{gg\ . ef}lts ?kdf ;a}n] dg'{k5{ t/ d/]/ af“Rg l;Sg'k5{ . ltg} d/]/ o'u o'u af“Rg ;kmn Ps dxfg\ of]4fsf] gfd xf] s=kl/jt{g .Æ ;efdf af]Nb} du/f“t :jfoQ k|fb]lzs hg;/sf/sf cWoIF s=;Gtf]if a'9f du/n] :jfoQ k|fb]lzs hg;/sf/sf ;'/Iff ljefusf ;b:o tyf kf6L{ CCM s=kl/jt{gnfO{ u'dfpbf cyfx kL8f ePsf] atfp“b} zxLbx?n] b]vfPsf] af6f]nfO{ ks8\g ;fd"lxs k|ltj4tf ;a}n] ug'{kg]{ atfpg'eof] . To;}u/L k|yd lju|]8 sld;f/ tyf kf6L{ CCM s=;'lgnn] zxLb s=kl/jt{g;+usf] ;xofqfaf/] pNn]v ub}{ hgo'4nfO{ s7Lg r'gf}tLx?af6 kf/ u/fp“b} k|Tofqmd0fsf] 9f]sf vf]Ng] cj:yfdf NofO k'¥ofpg] Pp6f xf]gxf/ sdf08/sf] ?kdf s=kl/jt{gnfO{ a'em]sf] atfpg' eof] . csf{ jQmf s=clwsf/n] zxLb s=kl/jt{gsf] zxfbtsf] kL8fn] ;u/dfyfn] dfq lz/ em'sfPg PG8Lh kj{t nufot ;f/f ljZj hg;d'bfo of] kL8fdf ;xefuL eP/ lz/ em'sfPsf] 5 eGg'eof] . sfo{qmddf zxLb s=kl/jt{gsL hLjg;¨LgL snfb]jL s]=;L=n] cfºgf] >Ldfgn] u/]sf] of]ubfg / b]vfPsf] af6f]nfO{ s;}n] e'Ng gx'g] atfp“b} cfkm"n] klg Tof] af6f] ;dfTg] k|ltj4tf JoQm ug{'eof] . 5f]/f e'jg s];Ln] efj's x'“b} a'jfsf] af6f]df cfºgf] l;¨f] kl/jf/ nfda4 x'g] eGg'eof] . !% jif]{ 5f]/f e'jgsf] uxg egfO{n] ;efdf pkl:yt hg;d'bfosf] ;fu/ cToGt} ddf{xt ePsf] lyof] .

          sfo{qmddf hgd'lQm ;]gf g]kfn, k|yd la|u]8sf of]4fx?n] Pd!^, ulnn nufotsf cTofw'lgs xltof/ kmfo/ u/]/ cfºgf] sdf08/ tyf zxLb s=kl/jt{g / lx/fk|lt ;nfdL ck{g u/]sf lyP . To;}u/L hnhnf hg;f+:s[lts kl/jf/sf snfsf/x?n] efj's uLtx? k|:t't u/]sf lyP .

          sfo{qmd /f]Nkf lhNnf OGrfh{ s=ljsNksf] cWoIFtfdf ;DkGg ePsf] lyof] eg] /f]Nkf lhNnf hg;/sf/ k|d'v gGbaxfb'/ a'9f du/n] ;+rfng ug'{ePsf] lyof] . d+un;]g k|yd la||u]8s} a6flnog sdf08/ tyf s=kl/jt{gsf ;xofqL s=cfsif{0fn] klg sfo{qmddf >4f~hnL dGtJo lbg'ePsf] lyof] . To;}u/L s=kl/jt{gsf] gfddf kl/jt{g :d[lt ;}Go l;lj/ gfds ;}Go k|lzIF0f sfo{qmd ljz]if ;}Go Jo"/f]sf] cfof]hgfdf xfn} ;DkGg eof] .

          ljz]if lhNnf / ?s'd lhNnfaf6 u/L gof“ elt{sf nflu cfPsf k|lzIffyL{nfO{ :jfut ub}{ clj/j/0f a6flnog sld;f/ s=tf/fn] ug'{ ePsf] lyof] eg] cltlysf ?kdf ?s'd lhNnf hg;/sf/ ;b:o ;?0f af“7f, :j:Yo ljefu ;]qm]6/L cfj]u nufot x'g'x'GYof] . Pj+ sfo{qmdsf] ;+rfng sDkgL sld;f/ tyf Jo"/f] ;b:o s=cfbz{n] ug'{ePsf] lyof] .

          tL; k|ltzt dlxnf ;xeflutf /x]sf] ;}Go l;lj/sf] xf]nsdf08 sld;f/ cfbz{n] ug'{ePsf] lyof] eg] ;]gftkm{ k|d'v k|lzIFs tyf sDkgL sdf08/ s=lzv/n] ug'{ePsf] lyof] . lar lardf IF]qLo :s"lnª ljefuåf/f /fhg}lts Snf; rnfOPsf]] lyof] .

          lhNnfaf6 5flgP/ cfPsf] kmf];{ ePsf] sf/0f j}rfl/s / zf/Ll/s ?kdf kl/kSj ePsf]n] tfnLd lbgnfO{ ;lhnf] ePsf] k|d'v k|lzIFsn] atfpg' eof] .

          lzlj/sf] cjlwe/ @ g+ a6flnogn] s8f ;'/IFf u/L lzlj/ ;kmn u/fpgdf 7"nf] ;xof]u u/]sf] lyof] .

/f]Nkfdf ljz]if hg;}Go cleofg ;DkGg

/f]Nkf÷Psgf;] klx/gdf sf]xL tflnd lnO/xsf5g\ . sf]xL cUnf cUnf ca]:6]sn v8f u/L ;]G6«L al;/x]sf 5g\ . lu|g]6 xfGg], se/ lng], cfwf/e"t ;}Go tflnd ;fdfGo hgtfn] klg lnO/x]sf b]lvG5g\ . ljz]if hg;}Go cleofg n]v]sf] /+ugL kf]i6/df hgtf / hg;]gfsf dfem ;}Go kf];fsdf d'¶L p7fP/ plePsf] k|r08sf] cfs{ifs t:jL/ 3/sf leQf / rf]s–rf]sdf 6f“l;Psf b]lvG5g\ . b}lgs h;f], ;ef, h'n'; dflr{ªn] ;b/d'sfdsf ;]gf / k'ln;x? cft+lst eO{ Jof/]s 5f8]/ a:g] u/]sf 5g\ . 8]«;df ;lhPsf ;f+:s[lts kn6gx?n] a]gL ljhosf] ;Gb]znfO{ uLt / ;+uLtsf] dfWodaf6 hgtf;Dd k'¥ofpg] u/]sf 5g\ . ;f+:s[ltsdL{x?n] o;} cleofg dfkm{t qmflGtn] pknAw u/fPsf] v';L / ;Dj]bgfx?nfO{ hgtfsf] efjgf;+u uf:b} ljrf/nfO{ dfly p7fpb} nu]sf 5g\ . ljut ;ft dlxgfb]lv ;+rflnt pQm cleofgn] ufp“ 3/sf] /+u g} ablnlbPsf] 5 .

          wf}nflu/Lb]lv l;:g] hnhnf x'“b} t/fO{df slknj:t' / bfª;Ddsf ;dtn e"lddf df3 @) ut]b]lv ljlwjt ?kn] ;+rflnt ;f] cleofg c;f]h dlxgf;Dd ;fgbf/ 9¨n] rNof] . ;+u7ssf] ?k ;]gf / ;+3if{sf] ?k o'4 eGg] egfO{nfO{ cfTd;fy ub}{ !^ jif]{ o'jfb]lv ^) jif]{ j[4f;Dd clxn] hg;}Go cleofgdf s]Gb|Lt ePsf b]lvG5g\ . hgtf ;d]tnfO{ kmf}hLs[t ug]{ gLlt cg'?k cleofgn] ;kmntf k|fKt ub}{ uPsf] s'/f dfcf]jfbLn] atfPsf] 5 . kf6L{sf] s]Gb|Lo of]hgfdf ePsf] a]gL cfqmd0f oxL cleofg;+u ;DalGwt 5 . a]gL hf“bf yjf¨b]lv ?s'dsf] k~rf;];Dd nfu]sf] hgtf / hg;]gfsf] nfdn] rLgsf] nDa] cleofgnfO{ ;Demgf u/fp“Yof] . a]gLdf ;a} IF]qaf6 ePsf] pRr alnbfgLn] kf6L{, ;]gf / ;Qfsf] o'lgkmfO8nfO{ ;+s]t ub{5 .

          hg;}Go cleofg ;+rfng ePotf ljz]if IF]qdf xhf/f}+ hgtfx? kl/rflnt eO;s]sf 5g\ . o'4df xf]; of ljsf; lgdf{0fsf] IF]qdf hgtfsf] ;xeflutf Tolts} b]lvG5 . cleofge/ ;}Go etL{, kmf}hL tflnd, e]nf, uf]i7L cGt/lqmof, cfly{s /fxt ;+sng, zxLb kl/jf/ tyf ;]gf k'ln; kl/jf/nfO{ e]63f6, sAhfdf /x]sf hUuf ljt/0f, nufotsf sfdx? b}lgsh;f] eO/x]sf 5g\ . o;sf] cnfjf hg;QFn] ufp“–ufp“df ;f}rfno lgdf{0f / ;/;kmfOsf] sfdnfO{ Wofg lbb} cfO/x]sf] 5 . cleofgn] hg;QFdf kf/]sf] k|efjaf/] du/f“t :jfoQ hg;/sf/ k|d'v ;Gtf]ifa'9f eGg' x'G5– æ;QFsf ;d:ofx?nfO{ a'emL xn ug]{, ;Qf ;'b[9 / lj:tf/ ug]{, sfo{df o; cleofgsf] pknAwL /x]sf] 5 . o;} cleofgaf6 xfdL hgtfnfO{ gof“ 9¨n] p7fpg yfln;s]sf 5f} . ;]gfnfO{ dfq geO{ hgtfnfO{ ;d]t ef}lts cfk"lt{ / b}lgs hljsf]kf{hg ug]{ ;fwg / ;|f]t pknAw u/fO;s]sf 5f}Æ .

          /fhg}lts zlQm ;Gt'ngsf] cj:yfnfO{ eTsfP/ k|Tofqmd0fdf hfg] tof/LnfO{ klg o; cleofgn] k"/f u/]sf] b]lvG5 . cfufdL r'gf}tL / ljb]zL ;]gf;+u n8\g ;Sg] ef}lts / j}rfl/s zlQmsf;fy} hg;]gfsf] kmf]hL IFdtfnfO{ o; cleofgn] u'0ffTds ?kdf dfly p7fPsf] s'/f hg;]gfsf sdf08/x? atfp“5g\ klxn]sf] t'ngfdf @ u'0ffj9L dgf]jndf a[l4 ePsf] s'/f klg pgLx? atfp“5g\ . dfcf]jfbLsf Ps :yfgLo sfo{stf{ eG5g\– æufp“df sf]xL lgz:q /xg dfGb}gg\ . sltko dfG5]x? hg;]gfdf hfg gkfP/ /f]Psf 5g\ .Æ gof“ elt{ x'g] / tflnd lng] o'jfx?sf] ;+Vof lbg k|ltlbg al9/x]sf] s'/f atfp“5g\ lhNnf :t/Lo dfcf]jfbL g]tfx? . dWosdf08df kg]{ /fKtL wf}nflu/L / u08s IF]qdf ev/}{ ag]sf] l8ljhgaf6 klg a'¤g ;lsG5 hgz}Go cleofgsf] pknAwL / ;kmntfnfO{ . cem gof“ l8ljhgsf] sdf08/ klg kf;fª g} /xg' ePsf] 5 .

          k|Tofqmd0fdf ljb|f]xnfO{ hf]8 lbb} cfGtl/s k+lQmnfO{ ;'b[9 / lj:tf/ ug]{ p2]Zosf;fy ;+rflnt o; hg;}Go cleofgaf6 pNn]vgLo nIo xfl;n u/]sf] s'/f dfcf]jfbL ljz]if If]qn] atfPsf] 5 . hgtfsf] k+lQmnfO{ ;fydf lnO{ dfcf]jfbL kf6L{ gof“ of]hgfdf cufl8 a9]sf] 5 . eg] k'/fgf] ;QFsf ;b/d'sfddfly nufOPsf gfsfaGbLn] b'ZdgzlQm PlSnb} uO{ sdhf]/ cj:yfdf k'u]sf] b]lvG5 . kf6L{, ;]gf, hgtf / ;Qfsf] Pslqt o'lgkmfO8 sdf08n] k'/fgf] ;QFnfO{ ljnf]k u/fpb} n}hfg] s'/f lglZrt ePsf] 5 . o'4sfne/L ;]gfsf] e"ldsf d'Vo x'G5 eGg] s'/fnfO{ cfTd;fy ub}{ dfcf]jfbL kf6L{n] hg;]gfsf] ;+:yfnfO{ b]zdf bf]Aa/ agfP/ nu]sf] 5 . eg] kf6L{ PstfnfO{ emg\ alnof] agfP/ uPsf] 5 .

chobLk zdf{af6

bfªsf] b"u{d ufp“df hgtfn] af6f] agfP

bfª÷ljz]if hg;}Go cleofgsf] qmddf g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ bfª Pl/of g+= & n] df]6/ af6f] lgdf{0f u/]sf] 5 . :o"hfsf] kfvfkfgLb]lv kf“rkf]v/L, ;}3fsf] zxLb /f];g rf}tf/f, /fDr] x'“b} tf];;Dd lgdf{0f ul/Psf] ;f] df]6/ af6f] s/La !* ls=dL= nfdf] / @=% dL6/ rf}8fO /x]sf] 5 .

          lhNnfsf] cToGt} b'u{d uf=h=;= df o;/L df]6/ af6f]sf] lgdf{0fdf hgtfx? pT;flxt eO{ k|ltlbg rf/ ;o hgf eGbf a9L hgzlQmn] Ps xKtf;Dd kl/rfng eO{ ;f] af6f] lgdf{0f ul/Psf] lyof] . jf8{ g+= $ sf k|d'v ofbj k|;fb ;'g'jf/sfcg';f/ ;f] af6f] vGbf !@)) ?k}of vr{ ePsf] / ;f] vr{ :yfgLo kf6L{n] vr{ u/]sf] va/df atfOPsf] 5 .

          o;/L hg;Qfsf] kxndf lgdf{0f ul/Psf] af6f]n] ;}3f / :o"hfsf hgtf nfefGjLt ePsf 5g\ . dfcf]jfbLx?nfO{ ljsf; lj/f]wL eGg]x?nfO{ o;k|sf/sf] sfo{n] pgLx?sf] k"jf{u|xL ;f]+rsf] e08fkmf]/ ul/lbPsf] 5 .

d'Vok[i7 .. k'/fgf c+sx? .. ;Dks{ M janadesh@hotmail.com