jif{ !#      c+s $$,      cflZjg !@,    @)^!    Year 13, Issue 44, September 28,   2004 

                                                                          

ljrf/hut\

gof“ hgo'4, gof“ g]kfn / gof“ ljZj

/jLGb| >]i7

;+;f/ kl/jt{gzLn 5 . ;+;f/sf s'g} klg j:t' Pj+ kl/36gfx¿ ckl/jt{gLo 5}gg\ . g]kfn / ljZjsf] kl/l:ylt klg ca æk'/fgf]Æ 5}g, …gof“Ú ePsf] 5 . To;}n] g]kfn /  ljZjs} d'xf/ km]g]{ p2]Zo af]s]sf] hgo'4 klg gof“ 9+un] rnfP/} dfq o;nfO{ ljhoL agfpg ;+ej 5 .

    xfn} g]skf -dfcf]jfbL_ sf] s]Gb|Lo ;ldltsf] k"0f{ a}7s b]zleqs} cfwf/ Onfsfsf] Ps ;'Gb/ / P]ltxfl;s uf“pdf bz lbg;Dd rn]sf] lyof] / o; a}7sn] g]kfnL hgo'4nfO{ ægof“Æ 9+un] rnfpg] lg0f{o u/]sf] 5 . s]Gb|Lo ;ldltn] kfl/t u/]sf] k|:tfjn] g]kfnL hgo'4 /0fg}lts ;Gt'ngsf] r/0f kf/ u/]/ /0fg}lts k|Tofqmd0fsf] gof“ r/0fdf k|j]z u/]sf] d"Nof+sg u/]sf] 5 . cWoIf s= k|r08åf/f k|:t't ;f] k|:tfjdf elgPsf] 5 —æjfx\o ?kaf6 ;]gfsf] ;+Vof, xftxltof/sf] dfqf / u'0f tyf cfk"lt{sf]  l:ylt≤ ;d|fHojfb / lj:tf/jfbsf] ;xof]u≤ cfly{s, nflhli6s / cGo >f]t;fwgsf] cj:yf cflbsf b[li6sf]0fn] x]bf{ clxn] klg b'Zdgsf] ;}Go zlQm hgd'lQm ;]gfsf] eGbf w]/} g} dhj't /x]sf] b]lvG5 . pQm l:yltnfO{ dfq ljrf/ ubf{ tTsfn /0fg}lts k|Tofqmd0fdf k|j]z ug'{ jfdk+yL b':;fxjfbL uNtL t x'“b}g eGg] k|Zg :jefljs ?kdf p7\g ;S5 . t/ ha g]kfnL hgo'4sf] cf7 jif{sf] ljsf; k|s[of, kf6L{n] ljsf; u/]sf kmf}hL /0fgLlt / sfo{gLltsf] >[+vnf, hgd'lQm ;]gfn] ljsf; u/]sf] kmf}hL bIftf, p;sf] cfqmdstf / b'Zdgsf] /IffTds l:ylt , k'/fgf] ;Qf, / gof“ ;Qfsf] hgcfwf/sf] l:ylt, k'/fgf] ;Qfdf ljsl;t eO/x]sf] cl:y/tf , c/fhstf / cGt/lj/f]wsf] l:ylt cflbnfO{ Ps} 7f“pdf /fv]/ / ulxl/P/ ljrf/ ubf{ zlQm ;Gt'ngsf] lgtfGt leGg lrq b]vf kb{5 . of] lrqn] ca klg /0fg}lts k|Tofqmd0fdf k|j]z ug{ l9nfO{ ug'{n] ;du| hgo'4nfO{ cs{d0otf / uf]nrSs/df km“;fpg] blIf0fk+yL cfTd;'/IffjfbL uNtL x'g] s'/fnfO{ b;f{p“5 . Æ ;fy} kf6L{sf] æ/0fg}lts / kmf}hL cfqmdstfdf ljsf; ePsf]Æ tYo klg ;f] k|:tfjn] :ki6 kf/]sf] 5 . of] gof“ kl/l:yltsf] ljsf; ubf{ hgo'4 gof“ 9+un] rnfpg] lgisif{df kf6L{ k'u]sf] xf] .

    /0fg}lts ;Gt'ngsf] gof“ r/0fdf k|j]z;+u} g]kfnL qmflGtnfO{ bjfpg j}b]lzs x:tIf]k klg gof“ 9+un] x'g ;Sg]af/] klg ;f] k|:tfjn] :ki6 kf/]sf] 5 . DofUbL j]gLdf ePsf] zfxL g]kfnL ;]gfsf] k/fho;Dd cfOk'Ubf cd]l/sL ;fd|fHojfb s]xL kl5 x6\g  / lj|l6z ;fd|fHojfb / d'Vot ef/tLo lj:tf/jfbnfO{ cuf8L a9fpg jfWo ePsf] tyf ef/tn] kf6L{ x]8Sjf6/ ;d]tnfO{ nlIft ub}{ s= ls/0fnufot sof}+ lhDd]jf/ sd/]8x¿sf] lu/km\tf/L, ef/tLo zf;sx¿n] lg/+s'z ;fdGtL b/jf/;+u emu8f gug{  ;+;bjfbL /fhg}lts bnx¿nfO{ lbO/x]sf] bjfj, zfxL ;]gfnfO{ hf]8—tf]8n] lbO/x]sf] ;}Go ;xof]u, /fi6«;+3sf] dWo:ytf lj?4 ul//x]sf] if8\oGq, dfcf]jfbL hgo'4sf lj?4 ;}Go x:tIf]k ul/g ;Sg] s'/fsf] v'Nnf wDsL cflbn] slyt g]x¿ 8S6«Lgsf] cg';/0f ub}{ g]kfnnfO{ l;lSsd agfpg] lj:tf/jfbL if8\oGqaf/] klg k|:tfjn] u+eL/ lgisif{ lgsfn]sf] 5 .

    o:tf] gof“ l:yltdf kf6L{n] æ /0fg}lts k|Tofqmd0fsf] klxnf] of]hgfsf] ?k/]vf Æ lgd{f0f u/]sf] 5 . o; klxnf] of]hgfsf] d"n gf/f æ k|Tofqmd0fsf] klxnf] of]hgf ;kmn kf/f}+ π j}b]lzs x:tIf]ksf lj?4 Jofks tof/L u/f}+ Æ /x]sf] 5 .  o; of]hgfn] cfkm\gf /fhg}lts nIox¿, kmf}hL nIox¿ tyf o;sf] 7f]; sfo{of]hgfsf] ?k/]vf klg tof/ kf/]sf] 5 .

    k|:tfjn] hgo'4sf] o; gof“ d+hLndf j}b]lzs x:tIf]k, d'VotM ef/tLo lj:tf/jfbL x:tIf]k x'g ;Sg]tkm{ :ki6 ub}{ o;sf lj?4 uf}/jzfnL / eLif0f /fli6«o d'lQm o'4sf] 7f]; tof/Lsf] z'?jft clxNo} b]lv ug]{ lg0f{o u/]sf] 5 . So'jfsf] qmflGt cd]l/sfsf] gfs dl'Gt/} eP klg ljb]zL x:tIf]k ljgfg} ;DkGg ePsf] lyof] . t/ n}l6g cd]l/sfsf dxfg\ qmflGtsf/L of]4f r] u'P ef/fn] eGg' eP em}+ Tof] Ps ckjfb lyof] . k|:tfjn] eg]sf] 5 æ g]kfnL hgo'4 ef/tLo lj:tf/jfbL x:tIf]k;+u 6Ss/ glnO{ / To;dfly ljho k|fKt gu/L ;kmn x'g] s'/fsf] sNkgf g} ug{ ;lsGg .Æ

    o;}u/L k|:tfjn] dfcf] T;] t'ªsf] lgwg kl5sf] gof“ ljZj kl/l:ylt tyf ljZjsf qmflGtsf/Lx¿ ;fd'Gg] v8f ePsf] gof“ r'gf}tLaf/] klg :ki6 u/]sf] 5 . k|;tfjn] eg]sf] 5—æ sd/]8 dfcf]sf] lgwgkZrft\ ;dfhjfbL rLgdf ePsf] k"“hLjfbsf] k'g:yf{kgf, ;fdflhs ;fd|fHojfbdf ktg ePsf] ;+zf]wgjfbL ;f]leot ;+3sf] lj36g / zLto'4sf] cGt, ljZjsf] Psdfq clt dxfzlQmsf ?kdf cd]l/sL ;fd|fHojfbsf] j9\bf] p208tf , ;"rgf k|ljlwsdf eO/x]sf] ce"tk"j{ qmflGt / o;sf] ljZjJofkL k|efj, cf}Bf]lus k"“hldfly ljQlo k"“hL / ljQLo k"“hLdfly æljZj j}+sÆ , cGt/f{li6«o d'bf|sf]if / ljZjJofkf/ ;+u7g h:tf ;+:yf dfkm{t sfod ul/Psf] ;fd|fHojfbL Psflwsf/, e"d08nLs/0f, pbf/Ls/0f / lghLs/0fsf gfddf t]>f] ljZjsf pTkLl8t /fi6« Pj+hgtfsf k|fs[lts ;fwg ;|f]t, >d / jhf/dflysf] n"6kf6, æcft+sjfbÆ lj/f]wL o'4sf gfddf hgtfsf /fli6«o d'lQm, hgjfbL / ;dfhjfbL cfGbf]ngsf lj?4 j]nufd kmflzjfbL kmf}hL cfqmd0fsf] k|lqmof, k]? nufotsf sltko b]zdf hgo'4n] ;fdgf ul//xg' k/]sf u+eL/ wSsf cflbn] gof“ ljZj kl/l:yltsf s]xL d'ne"t ljz]iftfx¿nfO{ JoQm ub{5g\ .Æ

    ;fy} k|:tfjn] cd]l/sL ;fd|fHojfb nufot k|ltlqmofjfbsf lj?4 ljZjJofkL ?kdf k|s6 eO/x]sf] gof“ hgk|lt/f]w, ljb|f]xx¿ / hgo'4x¿sf] gof“ k|lqmofnfO{ ;xL j}rfl/s / /fhg}lts g]t[Tj k|bfg ub}{ To;nO{ ljZj ;j{xf/f qmflGtsf] gof“ nx/df ?kfGt/0f ug]{ P]ltxfl;s lhDd]jf/L xfd|f] sf“wdf cfO k'u]sf] tYo klg phfu/ u/]sf] 5 . jf:tjdf clxn]sf] ljZj dxfg\ pynk'ynsf] ;+3f/df cfOk'u]sf] 5 .  c/jf}+ pTkLl8t hg;d"bfosf] jLrdf cd]l/sL ;fd|fHojfb 3[0ffsf] kfq jGg k'u]sf] 5 . cd]l/sL ;fd|fHojfbsf] bnfnL ug]{ b]zx¿sf k|ltlqmofjfbL ;Qfsf lj?4 x/]s h;f] b]zdf Jofks hg c;+tf]if km'6\g yfn]sf 5g\ . ;fd|fHojfbL b]zx¿sf jLrdf tLj| k|lt:kwf{ k'gM gof“ 9+un] z'? ePsf] 5 . Plzof, clkm|sf / n}6Lg cd]l/sfsf pTkLl8t b]zx¿df Tox“fsf k|ltlqmofjfbL ;Qfsf lj?4 ljleGg ?kdf hg c;+tf]ifsf cf“wLj]x/L rNg z'? u/]sf 5g\ .

    t/ ;xL, j}1flgs qmflGtsf/L j}rfl/s g]t[Tjsf] cefjdf tL hgc;+tf]ifsf nx/x¿n] Ps csf]{ ?kdf unt af6f] -h:t} ;+sL0f{ /fi6«jfbL ljrng, wfld{s s§/tfjfb, ljz'4 Joltut cft+sjfb, j'h'{jf pbf/jfbL ljrng, hgk|lt/f]wsf] uf]nrSs/jfb cflb_ df km“:g] vt/f /lx/xG5  . g]kfndf eGbf cufl8 g} z'? ufl/Psf ljleGg b]zsf hgo'4x¿ klg dfS;{jfb—n]lggjfb—dfcf]jfbsf] j}1flgs ljrf/nfO{ b[9tfk"j{s /Iff ub}{ tyf gof“ kl/:yltdf k|of]u / ljsf;  ub}{ cufl8 a9\g g;Sgfn]  u'0fTds 5nfª nufp“b} cufl8 a9\g ;s]sf 5}gg\ .

    ljZj Oltxf;sf] cg'ejn] xfdLnfO{ s] l;sfp“5 eg] ;dfhsf ;a} If]qdf 7"N7"nf kl/j{tg x'g' eGbf cufl8 gof“ j:t' kl/l:ylt cg';f/ gof“ j}rfl/s qmflGt clgjfo{ x'G5 . ;fdGtjfbsf lj?4 j'h{jf k|hftflGqs qmflGtsf nx/x¿ >[li6 eP . pklgj]zjfbsf lj?4sf] ;+3if{df klg o:t} eof] . cfhsf] æ dxfzlQmÆ cd]l/sf s'g} a]nf j]nfotsf] cklgj]z lyof] . cfkm\gf] ;fd|fHoodf slxNo} 3fd gc:tfpg] tTsfnLg ædxfzlQmÆ j]nfotsf lj?4 Pp6f sdhf]/ / pTkLl8t b]z cd]l/sfsf hgtfn] yf]qf—k'/fgf xltof/ p7fP/ s}of}+ jif{ æ cd]l/sL :jtGqtf ;+u|fdÆ n8] / j]nfotnfO{ k/flht u/] . t/ o;sf nflu ;j{k|yd Tox“f gof“ qmlGtsf/L ljrf/ / g]t[Tj ;fk]Iftfdf :yflkt ug]{ kl/>d ug'{ k/]s} lyof] . cd]l/sL :jtGqtf ;+u|fdn] gof“ qmflGtsf/L ljrf/sf] cfwf/zLnf cjZo klg v8f u¥of] t/ pTkLl8t c? b]zx¿df of] h:tfsf] t:t} oflGqs 9+un] nfu" ug{ ;lsGgYof] / ;fy} gof“—gof“ kl:yltsf] aLrdf c? b]zsf hgtf / g]tfn] To;sf] cfwf/zLnfdf gof“ ljrf/ yk u/]/ dfq cfkm\gf] b]znfO{ :jtGq agfpg ;Sy] . o;/L ljZj Oltxf;n] j}rfl/s qmflGtsf] clgjfo{ cu|ultnfO{ k|df0fLt ul//x]sf] 5 . eLotgfdsf g]tf xf] rL dLGxn] Ps k6s eGg' ePsf] lyof] ls h;/L cd]l/sL hgtfn] j]nfotL pTkL8gsf lj?4 cd]l/sL :jtGqtf ;+u|fd rnfP/ lht] , ToxL qmflGtsf/L ljrf/sf] hudf pleP/} gof“ kl:yltdf gof“ 9+un] cd]l/sL zf;s ju{sf] leotgfd dflysf] plTk8gsf lj?4 xfdL d'lQm o'4 rnfO/x]sf 5f}+ . obL k'/fg} ljrf/n] dfq leotgfd o'4 rnfPsf] eP Tox“f cd]l/ssfnfO{ k/flht ug{ ;lsGgYof] .

    n]lggn] eGg' ePsf] lyof] —æ xfdL lj:j:t 5f}+ ls dfS;{jfbn] lj1fgsf] s]jn cfwf/zLnf v8f u/]sf] 5 , o;nfO{ obL hLjgsf] ult;“u} cl3 a9fpg rfxG5f}+ eg] ;dfhjfbLx¿n] ;a} lbzfdf ljsf; ug{' kb{5 . Æ olb n]lggn] dfS;{jfbsf cfwf/e"t l;4fGtx¿ - ljrf/x¿_ nfO{ rf}tkmL{ ?kdf cem ljsl;t ug{ g;Sg' ePsf] eP ?;L cS6'j/ qmflGt / gof“ ljZjqmflGtsf] nx/ cfpg] lyPg . o;/L g} dfcf]n] dfS;{ / n]lggsf ljrf/x¿nfO{ ;a} If]qdf cem ljsl;t ug{ ;Sg' ePsf]n] g} gof“ ljZj qmflGtsf] nx/ ;[li6 ug{ ;+ej ag]sf] lyof] . clxn]sf] ljZj px“fx¿sf] j]nfsf] eGbf s}of}+ cy{df leGg 5 . ljZj k|ltlqmofjfbn] ;a} If]qdf gof“—gof“ r'gf}ltx¿ ;fd'Gg] /flvlbPsf] 5 . o;nfO{ ;fdgfub}{ cl3 a9\g] xf] eg] xfdLn] dfS;{jfb—n]lggjfb— dfcf]jfbnfO{ ;a} If]qdf cem ljsl;t ug'{ kg]{ g} x'G5 . s= k|r08n] k|:tfjsf] Ps dxTjk"0f{ ljifo j:t' oxL xf] .

     k|r08 ky eg]sf] ;fdfGo ?kdf ljZj kl/l:ylt / ljZj qmflGtsf] tyf d'Vo ?kdf g]kfnL kl/l:ylt / g]kfnL qmflGTfsf] ;+Zn]if0f xf] / ljlzi6 ljrf/—>+[vnf xf] . k|r08ky g]kfnL qmflGtdf ky k|bz{s ljrf/ ag]sf] 5  / Tof] ;kmn / j}1flgs 5 eGg] tYo k'li6 eO/x]sf] 5 . g]kfnL wtL{df hGd]sf] o; qmflGtsf/L ljrf/ / g]t[TjnfO{ ljZjJofkL ?kdf :yflkt ug{ ;r]t / of]hgfa4 k|of; ug'{ Ps k|d'v bfloTj xf] . g]kfnL qmflGtsf] k"0f{ ;kmntfsf] Ps ;t{ cGo b]zdf klg qmflGtsf/L t'kmfg rNg' xf] . plTk8Lt b]zx¿df x'g] qmflGtsf] z'?jftn] Psflt/ 7"nf] dgf]jn k|bfg u5{ eg] csf{lt/ ;fd|fHojfbnfO{ :jtM sdhf]/ agfp“5 / cNdNofp“5 . ;fd|fHojfbL / lj:tf/jfbL b]zx¿df rNg] qmflGtsf/L cf“wLn] g]kfndf k|ToIf x:tIf]k ug]{ To;sf] Ifdtf 36fp“5 . xfdL PSn} ljhoL aGg ;Sb}gf}+ . ;fy} xfdL cGt/f{li6«otfjfbL klg xf}+, xfd|f] b]zdf qmflGt k"/f ;kmn ePkl5 klg xfd|f] b]z ljZj qmflGtsf] cfwf/ Onfsf agfpg] dxfg\ ;f]rfOsf ;fy xfdL cl3 a9L/x]sf 5f}+ . To;}n] k|r08ky ?kL qmflGtsf/L ljrf/ / g]t[TjnfO{ xfdLn] ljZjJofkL ?kdf g} k|of]uåf/f k/LIf0f ug{ / cem rf}tlkm{ ?kdf ljsl;t ug{ Pp6f gof“ P]ltxfl;s 5nf+u  clxn]sf] ;dosf] dfu xf] .

d'Vok[i7 .. k'/fgf c+sx? .. ;Dks{ M janadesh@hotmail.com