cfdfsf] ;kgf / afj'sf] jlnbfgsf nflu
slkna:t' ÷
;of}+sf] eL8df kf“raif]{ czf]s kl/of/ rrf{sf] lzv/df 5g\ . x/]s;“u xft
ldnfp“b} x/]snfO{ ;nfd eGb} / x/]ssf] sfvdf a:b} cfzf]snfO{ km';{b 5}g .
czf]s cfsif{0f / lk|o kfq aGg'sf] csf]{ sf/0f pgsf] b[9 af]nL / pgn]
af]ls/x]sf] ;fgf] aGb's xf] . pgL c3f{vf“rLsf ;lxb s'naxfb'/ kl/of/sf
sfG5f 5f]/f klg x'g\ . ljb|f]xLx? leq afn;]gf 5g\ eGb} xf]–xNnf ug]{ ;:tf]
dfgjflwsf/jfbL sfo{stf{sf nflu czf]s kl/of/ ;aeGbf 7'nf] pbfx/0f aGg
;S5g\ . czf]s tf]t] af]nLdf eG5g\ æd hgd'lQm ;]gf xf], oxL aGb'sn] b'Zdg
df5'{Æ
hgd'lQm ;]gfsf
;b:ox?nfO{ aGb's dfu]/ x}/fg u/]kl5 pgnfO{ 5ftfsf] 8G8L / sf7af6 v]nf}gf aGb's
agfP/ lbO{of] . pgsf] dfu c“em} a9]sf] 5 . pgL ;}Go kf]zfs / tf/f
ePsf] lgnf] 6f]kL klg dflu /x]sf 5g\ . pgL eG5g\ ædgf]h bfO{sf] h:t} aGb's
kfP“, n'uf klg rflxof] .Æ dgf]h pgn] e]l6/xg] hgd'lQm ;]gfsf sdf08/ x'g\ .
aRrfnfO{ aGb's v]nf}gf lbg' 7Ls xf] / < skLnj:t'sf ;]qm]6/L laGb' eGg'
x'G5-æzx/Lof aRrfx?;“u 6\of+s/ / If]Kof:qsf v]nf}gf x'G5g\ . 6]lnlehgaf6
aRrfnfO{ sf6df/ ug{ l;sfOG5 . ;aeGbf a]7Ls Tof] xf] .Æ pxf“ eGg'x'G5
æczf]sn] o:tf] xltof/ -v]nf}gf_ dfUg' :jefljs xf] .Æ
hgo'4df ;+nUg
c3f{vf“rL / skLnj:t'sf em08} kf“r ;o dlxnfsf] Ps e]nf tyf k|lzIf0fdf czf]ssL
cfdf klg ;xeflu x'g' eof] . dlxnf hgd'lQm ;]gfn] oxf“ cfpg' ePsL dfcf]jfbL
g]t[x? kDkmf e'iffn, pdf e'h]n nufotnfO{ ;nfdL r9fPsf] b]v]/ czf]sn] Tof] klg
l;s]sf 5g\ . cf}krfl/s sfo{qmdx?df ;lxbsf] ;Demgfdf Ps dLg]6 df}gwf/0f
ubf{ pgL a'em\5g\ ls æ;a}n] d]/f] afjf h:t} dfG5]nfO{ ;Dem] Æ pgL v'/{ bf}8]/
cu|k+lQmdf nfU5g\, d'¶L p7fP/, zL/ em'sfp5g\ / ;a} grn'~h]n r'krfk
ple/xG5g\ .
pgL dfly b'O{
bfO{ / b'O{ bLbL 5g\ . sf]xL k9\5g\ sf]xL cfdfnfO{ ;3fp5g\ . pgL
clxn] Ps sIffdf k9\b}5g\ . cIf/ lrGg] eO{;s]sf 5g\ . 5fkfdf/x?nfO{
bfO{ / bLbLsf] ;+1f lbG5g\ . pgL bfO{ / bLbLx?sf 8fo/Ldf n]lvPsf
cIf/x? lrGg] sf]lz; u5{g\ / cy{ eGg s/
nufp5g\ . pgsL cfdfsf] ;kgf cfkm\gf 5f]/f–5f]/LnfO{ hg;]gfdf egf{ ug]{
5 . >Ldfgsf] xTof kl5 pxf“ klg hgo'4df ;s[o x'g'ePsf] 5 . @)%(
ebf}df czf]ssf afj' s'naxfb'/ kl/of/nfO{ v]tdf sfd ul//x]sf a]nf zfxL ;]gfn]
xTof u/]sf] lyof] . c3f{vf“rLdf e]6x'“bf hgfb]z ;+jfbbftf;“u bl/nf xft ldnfp“b}
sfvdf a;]/ czf]sn] /dfO{–/dfO{ s'/f u/] . pgsf] cg'xf/df uDeL/tf, cf“vfdf
cfqmf]z / af]nLdf cfTdljZjf; lyof] . k|:t't 5, pgL;+usf] 5f]6f] s'/fsfgL -
of] s] af]s]sf] ltdLn] <
aGb's .
s;n] lbPsf] <
bfO{n] agfO{ lbPsf] . nf]eL bfO{, cfkm\gf] aGb's
glbP/ of] ;fgf] agfO{lbof] .
;“w} af]ls/xG5f} <
d ;“w} of] af]ls/fV5' . -Psl5g /f]s]/_ x}g :s'n
hf“bf lnGg .
lsg lg <
b'Zdgn] vf]:g ;S5g\ .
slt sIff k9\5f} <
Ps sIffdf . l56f] 7'nf] x'g kfP .
7'nf] ePkl5 s] aG5f} <
hg;]gf aG5' . bfO{ bLbLx? h:t} .
lsg hg;]gf aGg] lg <
abnf lngnfO{ . b'ZdgnfO{ dfg{nfO{ .
sf] xf] b'Zdg <
oxf“ 5}g . ahf/df 5 . p;nfO{ dfg{ bfO{x? ToxL
hfg'k5{ . d klg hfG5' x} †
lsg dfg]{ p;nfO{ <
d]/f] a'jf dfl/lbof] . -sfvaf6 k/ uP/ aGb's
t]:of{pb}_ v]tdf ePsf] d]/f afjfnfO{ o;/L dfl/lbof] . p;nfO{ klg o;/L
-kf]lhzgdf_ dfg'{ k5{ .
3/df sf]–sf] 5 lg <
cfdf, bfO{, bLbL . afjfnfO{ df/] kl5 cfdf klg
kf6L{df . d klg cfdf;+u} 5' .
a'jfsf] ;Demgf cfp“5 <
-Psl5g kv]{/_ ;DemG5' . xfd|f] ;]gfsf] dfof
nfU5 . ahf/sf] ;]gf dfg'{ k5{ .
ltdL d;“u hfG5f}+ <
tkfO{sf] 3/ sf“ 5 <
ahf/df 5 . d rsn]6 lbG5' lg †
hfGg d . b'Zdg a:g] 7fp“ . -sfvaf6 6f9f uP/_ d
7'nf] eP/, 7'nf] aGb's af]s]/ b'Zdg dfg{ ahf/ cfp“5' .
o'4e"ldsf 8fS6/ lw/h eGg'x'G5–
hgd'lQm ;]gf
g]kfn, kf‘rf} lj|u]8 cGtu{t :jf:Yo ljefu OGrfh{ /xg' ePsf 8fS6/ lw/h cfkm'x?n]
hgof]4fx?sf] pkrf/ ug]{ dfq} ge} o'4e"lddf n8\g] ;d]t u/]sf] atfpg'
x'G5 . )%( a}zfvb]lv hgd'lQm ;]gfsf] kmd]{zgdf /x]/ :jf:YosdL{sf] ?kdf
sfo{/t 8f= lw/h To; cl3 Ps zx/df lSnlgs vf]n]/ a:g' ePsf] lyof] . lSnlgs
vf]n]/ a;]sf] cj:yfdf klg e"ldut 9+un] kf6L{df ;+ul7t e} sfd ul//xg' ePsf
lw/hnfO{ zx/df a;]/ lSnlgsaf6 k};f sdf/x]sf] dfG5] lsg o:tf] sl7g af6f]df nfUg'
eof] t eGg] k|Zg ubf{ eGg' x'G5– æd klxn]b]lv g} ;+ul7t eP/ sfd ub}{ cfPsf]
lyP . lSnlgs vf]n]/ k};fsf] nflu sfd ug'{eGbf t b]z / hgtfsf] d'lQmsf]
lglDt n8\bf–n8\b} hLjg–d/0fsf] bf]wf/] cj:yfdf 56\k6fPsf hgof]4fx?sf] pkrf/ ug{
kfpg' ;of}+ u'0ff cfgGb x'G5 . lg:jfy{ efjn] of]4fx?sf] pkrf/ ubf{ d}n]
klg qmflGtnfO{ ;]jf k'¥ofPsf] 5' eGg] nfU5 . l;+uf] b]zn] g} d'lQm
vf]lh/x]sf] / cfd hgtf g} hgo'4df k|ToIf ;xefuL e}/x]sf] of] a]nf xfdL s;/L
/ldt] aGg ;SYof}+ / <Æ pxf“nfO{ aflx/ lSnlgsdf a;]/ u/]sf] pkrf/ / oxf“sf]
pkrf/df km/s atfOlbg cfu|x ubf{ eGg' x'G5– æaflx/ a;]/ lSnlgsdf u/]sf] pkrf/ /
oxf“ o'4 d}bfgdf u/]sf] pkrf/df cfsfz kftfns} km/s 5 . lSnlgsdf k};f
sdfpg] p2]Zon] 6fn6'n pkrf/ ul/GYof] . clxn] ad / uf]nLsf wdfsfaLr juL{o
dfofsf ;fy pkrf/ ul/G5 . o;/L pkrf/ u/]/ hgd'lQm ;]gfsf] hLjg arfpg kfp“bf
dnfO{ cToGt} uj{ nfU5 .Æ
eLdfg, ?Dhf6f/,
nfxfgnufotsf y'k|} o'4df]rf{x?df o'4:ynd} uP/ 3fOt] hgd'lQm ;]gfsf] pkrf/
ul/;Sg' ePsf 8f= lw/h cfkm'x?n] ljz]if vfnsf ck/]zg afx]s ;a} vfnsf pkrf/ /
k|fOd/L ck|]zgx? ;d]t o'4e'ld d} ug]{ u/]sf] atfpg' x'G5 . ;|f]t–;fwg
pknAw x'g] xf] eg] cfkm'x?n] d]h/ vfnsf ck|]zgx? ;d]t ug{ ;Sg] atfp“b} clxn]
o'4:yndf ;fdfGo lr/km/, uf]nL lemSg] / Nofa;“u ;DalGwt sfd x'g] / 7"nf
vfnsf ck|]zgsf] nflu kf6L{s} ;Dks{df k7fpg] u/]sf] atfpg' x'G5 . 3fOt]
cj:yfdf Ps};fy bhgf}+nfO{ NofOof] eg] tkfO{x? ;aeGbf klxn] s;sf] pkrf/ ug'{
x'G5 eGg] k|Zg ubf{ 8f= lw/hn] cfkm'x?n] ug]{ pkrf/df ;fgf], 7"nf] jf s]xL
eg]/ s'g} e]befj gx'g] atfpb} ;a}eGbf klxn] 3fOt] dg]{ cj:yfdf 5 jf af“R5 eg]/
efO6n ;fOg 5'§ofOg], l;G6dx?nfO{ qmf]df]nf]hL c8{/df /flvg] / efO6n ;fOg d]G6]g
ug]{ / s;sf] hLjg af‘Rg ;S5 eGg] cfwf/df p;nfO{ klxn] pkrf/ ug]{ u/]sf] atfp“g'
x'G5 . clxn] %cf}+ lj|u]8df dfq} #) hgf 8fS6/x? sfo{/t /x]sf] atfp“b}
lw/hn] cfkm' df]rf{df cfP otf pkrf/s} cefjsf sf/0f s'g} klg of]4fsf] Hofg
gu'd]sf] hfgsf/L u/fpg' x'G5 . cfk'mx?nfO{ hgd'lQm ;]gfdf cfPkl5 ;h{g
sf]if{sf] Aoj:yf kf6L{n] ldnfOlbPsf] atfp“b} clxn] klg o'4df]rf{df
:jf:YosdL{x?sf nflu ljljw vfnsf tflndx? ;+rfng e}/x]sf] pxf“n] atfpg' eof] .
cfkm'x?n]
hgd'lQm ;]gfsf] dfq} ge} hgtfsf] klg pkrf/ ug]{ / a]nf–a]nfdf :jf:Yo lzlj/
;+rfng ug]{ u/]sf] lw/hn] hfgsf/L u/fpg' eof] . s]xL ;docl3 pxf“x?s}
6f]nLåf/f l;Gw'nLsf b]p/fnL / d};'tdf ;+rflnt Ps dlxg] / 8]9 dlxg] :jf:Yo
lzlj/df ;of}+ hgtfsf] pkrf/ ul/g'sf ;fy} :jf:Yo ;DaGwL tflnd;d]t ;+rfng ul/Psf]
lyof] . pQm lzlj/df cfkm'x?n] hgtfsf] ;fdfGo pkrf/ dfq} ge} ;fdfGo vfnsf
ck|]zg;d]t u/]sf] lw/hn] atfpg' eof] . l;Gw'nL slknfsf]6sf Ps afl;Gbfsf]
6fpsf]df cfPsf uf“7f u'“7Lsf] ;kmn
ck|]zg cfkm'x?n] u/]sf] pxf“n] hfgsf/L lbg'eof] . hgtfsf] pkrf/ ubf{
pgLx?n] tkfO{x?;“u s:tf] k|ltlqmof lbG5g, t eGbf lw/h eGg' x'G5– æxfd|f]
pkrf/kZrft\ hgtfn] cfkm'x?nfO{ lgsf] ePsf] atfO/x]sf 5g\ . clxn] klg
tkfO{n] b]lv/xg' ePsf] 5–hgtfx? xfdL sxf“ cf}ifwL lng / pkrf/ ug{ cfO/x]sf 5g\ .
xfdLnfO{ hgtfn] :yfoL :jf:Yo s]Gb|x? /fVg eg]/ cfu|x ul//x]sf 5g\ .Æ zfxL
;]gfn] rnfPsf] :jf:Yo lzlj/ / tkfO{x?n] rnfpg] lzlj/df cGt/ s] 5 eg]/ lh1f;f
/fVbf lw/hn] eGg' x'G5– æzfxL ;]gfn] 3'DtL lzlj/sf] gfddf PSsf;L ufp“df cfpg],
Dofb l;l4Psf l;6fdf]n hj{h:tL af“8]/ hfg] u/]sf] b]lvPsf] 5 . xfdL t ;w}
hgtfs} Gofgf] sfvdf a;]/ hgtfsf] ;'v–b'Mvsf] ;fyL ag]/ cfPsf 5f}+ . To;}n]
hgtfdf zfxL ;]gfsf 3'DtL lzlj/ k|lt PnhL{ 5 / hg;]gfsf 8fS6/x? k|lt dfof /
;befj 5 . km]l/ zfxL ;]gfn] tL lzlj/ vf]n]/ hgtfsf] pkrf/ ug]{ gfddf
hgtfnfO{ dfcf]jfbLsfla/4 ;'/fsL agfpg] tyf xfd|f ultljlwaf/] a'e\mg] u/]kl5
pgLx? pkrf/ ug]{ lgotaf6 ge} hgbdg / xTof ug]{ cfwf/ tof/ kfg{ cfPsf] hgtfn]
a'lem;s]sf 5g\ .Æ
hgd'lQm ;]gf
g]kfnsf] 8]«; / cTofw'lgs xltof/df ;'–;lHht e} cfºgf ;xsdL{ 8fS6/x? ckLn /
e"uf]n;“u} :jf:Yo SofDkdf Ao:t /xg' ePsf 8fS6/ lw/hnfO{ tkfO{x? lkmN8df
n8\g] klg ug'{ x'G5 eg]/ ;f]Wbf eGg' x'G5– æxfd|f] lhDdf :jf:YosdL{sf] 5, t/
xfdL d'VotM hg;]gf xf}+ . xfdL ;}Go tflnd u5f}+, xftxltof/ 8]«;;lxt
kmd]{zg d} /xG5f}+ / cfjZos kbf{ n8fO{sf df]rf{df klg b'Zdg;“u n8\5f}+ .Æ
s= lw/h Ps s'zn 8fS6/ / hgd'lQm ;]gf dfq} x'g'x'Gg pxf“ kqsf/ klg
x'g'x'G5 . pxf“n] o'4 ;+jfbbftfsf] ?kdf ;dfrf/ ;Dk|]if0f ug{'sf] cnfjf
kfrf}+ lj|u]8sf] k|sfzg …a]yfg :d[ltÚ gfds klqsfsf] ;Dkfbs d08ndf /x]/ sfd;d]t
ul//xg' ePsf] 5 .
qmflGtsfndf
hgd'lQm ;]gfsf] kmd]{zgdf /x]/ eLif0f n8fO{sf] a]nf :jf:Yo pkrf/ ug'{
7"nf] sfd xf] eGb} lw/hn] ;Dk"0f{ :jf:YosdL{x?nfO{ cfJxfg ug'{ x'G5–
æaflx/ a;]/ lSnlgs vf]Ng' ePsf / k};f sdfpg hflu/ vfg' ePsf :jf:YosdL{ ;fyLx?nfO{
d of] d'lQm o'4df nfu]/ ;j{xf/fju{sf] d'lQmsf] nflu cfºgf] Hofgsf] kjf{x gu/L
nl8/x]sf of]4fx?sf] pkrf/ ug]{ sfddf ;+nUg x'g cfJxfg ub{5' .Æ
zfxL ;]gfn] SnLlgs hnfof], le6fdLg vfO{lbof]
3lt{ ufp“÷ ljs6
kxf8L j:tLsf hgtfnfO{ :jf:Yo ;'ljwf lbgsf nflu gLhL SnLlgs vf]n]sf :jf:YosdL{x?
k6s, k6ssf] zfxL ;}lgs n'6kf6af6 cflht eO{;s]sf 5g\ . ;}lgs n'6kf6af6
;j{:j g} u'dfO{ ;s]sf s]xL :jf:Yo sdL{x? eg] hgtfsf] cg'/f]w, C0f ;xof]u /
k|fb]lzs hg;/sf/sf] ;'/Iff ljZjf;nfO{ Wofgdf /flv b'u{d j:tLx?df g} :jf:Yo ;]jf
k'¥ofO{/x]sf 5g\ .
o:t} zfxL ;}lgs
n'6kf6 / cfuhgLaf6 kLl8t :jf:YosdL{x?df Ps x'g'x'G5– x]NySnLlgs xflGgª,
/f]Nkfsf k"0f{axfb'/ k'g . sf]rf{jfª–*, ;'vfvf]nf 3/ ePsf k'gn] gf}
dlxgf cl3 Ps nfv aL; xhf/ C0f u/]/ of] SnLlgs /fv]sf lyP . pgsf] cf}ifwL
k;n hnfO{bf pgL cfkm\gf] cf}krfl/s lzIffsf] k/LIff lbg g]kfnu+h tkm{ uPsf
lyP . æd oxL ePsf] eP d]/f] klg xfnt s] x'GYof] yfxf 5}g <Æ
k"0f{axfb'/ k'g eG5g\ . g]kfnu+haf6 kms]{ kl5 pgn] oqtq 5l/Psf s]xL
;nfO{g kfgLsf jf]tn dfq kfP . le6fdLgsf jf]tnx? vfP/ h+un tkm{ km\of“lsPsf
lyP . Odh]{G;L aQLx? s'RofOPsf lyP . 6]j'n, s';L{x? tf]8kmf]8 ul/Psf
lyP . k"0f{axfb'/ eG5g\ æd s'g} ck/fwL xf]Og, /fhgLlts dfG5] klg
xf]Og t/ lsg d]/f] SnLlgs tf]8kmf]8 / n'6kf6 ul/of] . d ;/sf/;+u hjfkm rfxG5' .Æ
dfgjLo ;]jfsf] k]zfdfly zfxL ;]gfsf] unt ;f]rfO{n] cfkm"n] gf]S;fgL
Joxf]g'{ k/]sf] pgsf] wf/0ff 5 .
k"0f{axfb'/n]
;/sf/af6 IftLk"lt{sf] cfzf klg u/]sf 5}gg\ / s'g} ;/sf/L lgsfo;+u dfu klg
u/]sf 5}gg\ . t/ pgn] dfgjflwsf/jfbL ;+3;+:yf / kqsf/x?;+u eg] cfkm\gf]
kL8f kf]v]sf 5g\ . pgL eG5g\ æbjfj cfPklg s]xL 5}g . dg'{k/] d?“nf t/
;Tosf] vf]hL x'g} k5{ .Æ :yfgLo hgtfaf6 Ps nfv krf; xhf/ C0f u/]/ clxn]
pgn] cfkm\gf] SnLlgsnfO{ k"g{hL{jg lbPsf 5g\ . To;f] t
k"0f{axfb'/nfO{ klxnf] jftf{ e+u eP nuQ} @)%* d+;L/ !$ ut] 3f]/fxLaf6
lu/km\tf/ ul/Psf] lyof] . /, oftgf ;lxt @ lbg kZrft\ pgnfO{ l/xf
ul/of] . …/f]NkfnL ePs} sf/0f dnfO{ To;f] ul/of] .Ú k"0f{axfb'/
ljutsf] ;/sf/L pTkL8g klg ;lDemG5g\ . pgL xfn} ag]sf] du/f“t :jfoQ
k|fb]lzs hg;/sf/ du/f“t e"lddf a:g] ;a}sf] ;/sf/ ePsfn] o;n] ;a}sf] ;'/Iff
ug'{ kg]{ atfp“5g\ . …To;}n] g} d}n] xflGgª 5f]8]/ oxf“ SnLgLs
/fv]+ . oxf“ hgtfaf6 ;xof]u kfpg] cfzfdf 5' .Ú k"0f{axfb'/ xfn
3tL{ ufp“df SnLgLs /fv]/ hgtfnfO{ :jf:Yo ;]jf k'¥ofO{ /x]sf 5g\ .
;/sf/L
;'/Iffkmf}haf6 pTkLl8t csf{ :jf:YosdL{ x'g'x'G5– gGbaxfb'/ 3tL{ . pgn] klg
3tL{ ufp“df SnLgLs /fv]sf 5g\ . pgnfO{ klg ;'/Iffkmf}hn] 3/af6} lu/km\tf/
u¥of] / aflx/ NofP/ s'6kL6 u¥of] . pgL eG5g\–æ;}lgssf] oftgfn] d a]xf];
eP5' . d ;fwf/0f a9L af]Ng klg ghfGg] dfG5] nfO{ s'6kL6 u/] .Æ pgL
cfkm}nfO{ ;}lgs s'6fOkl5 pkrf/ ug'{ k/]sf] atfp5g\ . æxfdL hgtfsf] :jf:Yo
;]jf ug]{ dfG5] xf}+ . t/, lsg s'l6of] yfxf 5}g .Æ pgn] klg
cfkm"dflysf] ljgfsf/0f oftgfsf] lj?4 Ifltk"lt{sf nflu s'g} klg ;/sf/L
lgsfonfO{ lgj]bg u/]sf 5}gg\ . lsgls æof] ;Qfn] pTkLl8t hgtfnfO{ yk
pTkL8gafx]s c? s]xL ub}{g .Æ gGbaxfb'/ eG5g\ . a? ;}lgs oftgfsf]
hfgsf/L u/fP cem} dfl/g] 8/ pgnfO{ 5 . clxn] ljb|f]xLx?sf] zlQm a9\b}
uPsf] / k|fb]lzs hg;/sf/ 3f]if0ff ePsfn] cfkm' 9'Ss;“u hgtfsf] :jf:Yo ;]jf
ul//x]sf] pgL atfp“5g\ . pgL eG5g\– æca ;'/Iff k|jGw /fd|f] ug'{
k¥of] . zfxL ;]gfsf] k|lt/f]w ug'{ k¥of] .Æ pgL lhNnfdf ePsf ;}lgs
SofDkx? vfnL ul/Pdf dfq k"0f{ zflGt x'g] atfp“5g\ .
zfxL ;}lgsaf6
pTkLl8t csf{ :jf:Yo sdL{ x'g\–cf]dk|sfz a'9f . klxn] pgsf] u}/L ufp“sf]
6Lnf ahf/df ePsf] :jf:Yo SnLlgssf] 5fgf zfxL ;]gfn] ad xfg]/ p8fO{ lbof] .
xhf/f}+sf] gf]S;fgL eof] . clxn] pgn] klg 6Lnfdf SnLlgs aGb u/]/ 3tL{
ufp“df vf]n]sf 5g\ . pgL eG5g\– æoxf“ ;'/lIft x'g] cfzf 5 .Æ o;}u/L
/fª\;L kf]v/frf}/sf] ;/sf/L :jf:Yo rf}sLsf c=x]=a= dbg s]=;L=nfO{ klg ;/sf/L
;]gfn] lu/km\tf/ u/]/ rsf]{ oftgf lbO;s]sf] 5 . s'/]nL, vl/jf]6sf] csf{
:jf:Yo sdL{sf] SnLlgs g} zfxL ;]gfn] n'6]/ nlulbof] . pgn] klg s'g}
Ifltk"lt{ dfu u/]gg\ .
:jf:Yo ;]jf
h:tf] dfgjLo ;]jfsf nflu sfo{/t\ :jf:YosdL{x? clxn] hgtfs} efiffdf zfxL
;]gfnfO{ æb'ZdgÚ eG5g\ . /, b'Zdg cfPsf] va/ kfp“bf ljlQs} a]Rg /fv]sf]
cf}iflwd'nf] s'Dnf] u/]/ n'Sg ljj; x'G5g\ . Ps :jf:Yo sdL{ eG5g\– æljutsf]
cg'ejn] xfdLnfO{ o:t} l;sfPsf] 5 . zfxL ;]gf of] k]zfnfO{ kljq
7fGb}g .Æ
3tL{ufp“ l:yt
;/sf/L dfWolds ljBfnosf lzIfs zf]efs/ nfld5fg] eG5g\–æxfdL ;/sf/L sd{rf/L eP/
s] ug]{ . ljb|f]xLn] xfd|f] ;'/Iff u/]sf 5g\ . ;/sf/L ;}lgssf] oftgf
gvfg] ;/sf/L dfG5] oxf“ sf]xL 5}g .Æ dgClif lwtfn
dfemL /fli6«o d'lQm df]rf{sf lhNnf e]nfx?
sfe|]÷ ut df3 !)
ut] sfe|]df dfemL /fli6«o d'lQm df]rf{ g]kfnsf] k|yd lhNnf e]nf ;DkGg ePsf]
5 . kbd dfemLsf] ;efkltTj / r]ts'df/L dfemLsf] ;~rfngdf ;DkGg pQm e]nfsf]
pb\3f6g df]rf{sf s]Gb|Lo cWoIf t'nfaxfb'/ dfemLn] ug'{ eof] . s]Gb|Lo
cWoIf dfemLn] pb\3f6g dGtAosf] qmddf hftLo ;jfn klg juL{o cGtlj{/f]ws} Pp6f kIf
ePsfn] juL{o d'lQm ljgf hftLo d'lQm ;Dej gePsf] atfpg' eof] . pxf“n]
dfcf]jfbLn] ;Dk"0f{ zf]lift–kLl8t / pTkLl8t hflt–hghfltx?nfO{ d'Qm u/fpg
;Sg] j}1flgs ljrf/ cl3 ;f/]sf] atfp“b} ;Dk"0f{ pTkLl8t hfltx? hgo'4df
nfdj4 x'g'kg]{ atfp“g' eof] .
;f] e]nfn]
r]ts'df/L dfemLsf] cWoIftfdf kl5 @ ;b:o yKg] u/L ( ;b:oLo lhNnf ;ldlt lgdf{0f
u/]sf] 5 . e]nfdf ljleGg hgjuL{o ;+u7g tyf kf6L{ k|ltlglwn] z'e–sfdgf lbg'
ePsf] lyof] . o;}u/L ut kf}if @* ut] /f}tx6df ;DkGg dfemLx?sf] lhNnf e]nfn]
sfhLdfg dfemLsf] cWoIftfdf ( ;b:oLo lhNnf ;ldltsf] u7g u/]sf] 5 . ;f]
e]nfnfO{ klg s]Gb|Lo cWoIf t'naxfb'/ dfemLn] ;Daf]wg ug'{ ePsf] lyof] .
o;}u/L xfn}
dfemL /fli6«o d'lQm df]rf{ dsjfgk'/sf] e]nf ;DkGg ePsf] 5 . s]Gb|Lo cWoIf
t'naxfb'/ dfemLn] pb\3f6g ug'{ ePsf] pQm e]nfdf clvn g]kfn dlxnf ;+3
-qmflGtsf/L_ sL ;lrjfno ;b:o tf/f 3tL{du/, du/f“t d'lQm df]rf{sf s]Gb|Lo ;b:o
h]=jL= cfn] du/, dfcf]jfbLsf dsjfgk'/ nlntk'/ ;]qm]6/L s=;Demgf nufotsf
jQmfx?n] dGtAo AoQm ug'{ ePsf] lyof] . a'l4dfg dfemLsf] ;efkltTj / bGtnfn
dfemLsf] ;~rfngdf ;DkGg pQm e]nfn] bGtnfn dfemLsf] cWoIFtf / nIdL dfemL ;lrj
/x]sf] !! ;b:oLo lhNnf ;ldlt rog u/]sf] 5 . :d/0fLo 5, g]kfndf ^) eGbf a9L
hghfltx?dWo] cfºgf] efiff, wd{, ;:s[ltnufot hft g} nf]k pGd'v e}/x]sf] cNk;+Vos
hfltdf dfemL hflt klg kb{5 . of] hfltn] cfºgf] wd{, ;:s[lt, efiffsf]
hu]gf{ ug'{sf ;fy} cfºgf] hfltleq /x]sf s';+:sf/ / s'/Llt x6fp“b} hgjfbL
;+:sf/sf] ljsf; u/L hftLo d'lQm xf;Ln ug{ dfcf]jfbLsf] g]t[Tjdf ;~rflnt hgo'4df
;xefuLtf hgfp“b} cfPsf] 5 .
vf]6fª\usf ultlalwx?
;'/fsL lzIfsdfly
sfjf{xLMslyt lzIFs?kL vf]n cf]9]/ ;'/fsLsf] ?kdf kl/rflnt vf]6f¨ lhNnf % g+=
Pl/of atf;] ufh; Ohf/f lg=df=lj= sf k|=c= u0f]zaxfb'/ vqLnfO{ vf]6f¨ lhNnf
;+u7g ;ldlt cg]/f:jljo" -qmflGtsf/L_ åf/f ljBfnodf cfjZosLo sfo{df nufgL
x'g] u/L ? %))).– hl/jfgf ul/Psf] ;dfrf/ 5 . lgh lzIFsn] k'/fgf] /fHo;Qfsf
l8P;kLn] k7fPsf] lr¶L cf];f/ k;f/ u/L Toxf“sf lgbf]{if hgtfnfO{ g]=s=kf=
-dfcf]jfbL_ sf] gfd lbP/ wDSofO{ tf/]vdf lnP/ hfg], b'Mv lbg] sfd;d]t u/]sf]
hgtfn] kf6L{df l/kf]{6 u/]kl5 lghnfO{ cg';Gwfg ubf{ ;f] s'/f lgh lzIFsn] :jLsf/
u/L tdfd ljBfyL{, j'l4hLjL, eb| enfbdL, /fhg}lts bnsf sfo{stf{x?sf aLrdf
cfkm'n] uNtL u/]sf] x'gfn] v]b k|s6 ub}{ ;'w|G5' elg dfkmL dfu]sf] sf/0f cfjZos
sfjf{xL u/L cg';Gwfgdf /fVb} ;'w|g] df}sf lbPsf] clvn -qmflGtsf/L_ sf
sfo{stf{x?n] atfPsf lyP .
dfbs kbfy{ sAhf
u/L gi6M cj}w?kdf ;b/d'sfd cf];fl/Psf] dfbs kbfy{ xfn} vf]6f¨ lhNnf g]=s=kf=
-dfcf]jfbL_ % g+= Pl/ofn] sAhf u/]sf] ;dfrf/ 5 . vf]6f¨ lhNnf hg;/sf/n]
;b/d'sfd lbQm]n / cf;kf;sf ahf/x?df s[lifhGo j:t' / ;Dk"0f{ ;fj{hlgs
7fp“x?df dfbs kbfy{ cf];f/–k;f/ ug{ /f]s nufPsf] ;'rgf k6s–k6s k|sflzt ubf{ klg
pQm ;'rgfnfO{ a]jf:yf u/]sf] kf6L{nfO{ yfxf x'g cfPsf] x'“bf % g+= Pl/ofn]
atf;] ufh;df r]skf]i6 v8fu/L ufO{3f6af6 lbQm]n Nofpb} u/]sf] ef/L r]s ubf{
lbQm]n lzj s[i0f >]i7sf] ef/L af]s]/ cfpg]x?n] rfdn r'/f]6sf] sf6'{gleq cj}w
?kdf n'sfP/ !* sf6'{g lao/ nuL/x]sf] cj:yfdf km]nf k/]sf] lyof] .
tt\kZrft\ pQm dfbs kbfy{ -lao/_ gi6 ul/Psf] ;dfrf/ 5 .
rf/ zfxL cd]l/sL
;]gfsf] d[To', ( 3fOt]M slyt u:tLdf uO/x]sf] zfxL cd]l/sL ;]gfsf] xTof/f]
hTyfnfO{ hgd'lQm ;]gf !& cf}+ j6flnPg -;L_ sDkgLsf s]xL hgd'lQm ;]gfn]
/fv]sf] PDj';df k/L kf}if !@ ut] vf]6f¨ lhNnf cGtu{t g'gynf ufh;sf] d}/]df $
hgf zfxL cd]l/sL ;]gfsf] d[To' ePsf] lyof] eg] pQm 36gfdf @ ;j{;fwf/0f ;lxt (
hgf uDeL/ 3fOt] ePsf lyP . d[To' x'g]x?df hgky k|x/L / @ zfxL cd]l/sL ;]gf
/x]sf] lyof] . pQm 36gfdf @ ;j{;fwf/0f hgtf zfxL cd]l/sL ;]gfsf] hTyfdf
lx+8bf 3fOt] ePsf]df g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ vf]6f¨ lhNnf ;+u7g ;ldltn] b'Mv AoQm
ub}{ lz3| :jf:Yo nfesf] sfdgf u/]sf] 5 . o; cl3 ut d+l;/ % ut] u:tLsf]
gfddf ;j{;fwf/0f hgtfnfO{ a]s;'/df uf]nL 7f]s]/ dfb}{ g/;+xf/ dRofpg lx+8]sf]
zfxL cd]l/sL ;]gfsf] hTyfnfO{ hgd'lQm ;]gfn] ljB'lto w/fkdf kfbf{ & hgfsf]
d[To' / @ uDeL/ 3fOt] ePsf lyP .
o'4aGbLx? l/xfM
kf}if @! ut] zfxL cd]l/sL ;]gf / hgd'lQm ;]gf g]kfnaLr bf]xf]/f] eL8Gtdf
o'4aGbLsf ?kdf aGbL agfOPsf vf]6f¨sf lh=l;=c= xl/ j:tL, la=gL= ;'o{/fh l3ld/],
vfg]kfgL sfo{nosf sd{rf/L ejg cfrfo{nfO{ vf]6f¨ lhNnf # g+= Pl/of O{Grfh{
d'lQm, !&cf}+ j6flnPg -;L_ sDkgL sld;f/ ;/n, /fhfkfgL ufh; k|d'v cgGtnufot
:yfgLo a'l4hLjL, lzIfs, ljleGg /fhg}lts kf6L{ k|ltlglwsf] /f]xa/df ut kf}if @#
ut] dfgjclwsf/ / h]g]ef ;lGwsf] lgodnfO{ k"0f{?kdf kfngf ub}{ /fhfkfgL
ufh;sf] vfDt]ndf ;fj{hlgs ub}{ ;–;Ddfg l/xf ul/Psf] 5 . pQm sfo{qmddf
lh=l;=c= a:tLn] ;/sf/L ;~rf/ dfWodn] hlt qf;bLk"0f{ e|d lkmhfP klg cdfgjLo
Aojxf/ dfcf]jfbLaf6 gePsf] Pj+ h]g]ef ;lGw / dfgjclwsf/sf] lgodcg';f/
o'4aGbLx?sf] l/xf u/]sf] atfpg' eof] . o'4aGbLnfO{ kf6L{sf # g+= Pl/of
O{Grfh{ d'lQmn] clj/ hfqf u/L ljbfO{ ug'{ eof] .
dfcf]jfbLn] ef8f
36fO{lbPM hgtfsf] u'gf;f] cfpg yfn]kl5 pbok'/sf] a]N6f/ / vf]6f¨ hf]8\g]
Ajfhf]/3f6sf] 8'ªufdf dfcf]jfbLåf/f ef8f 36fOPsf] ;dfrf/ 5 . vf]6f¨ /
pbok'/ hf]8\g] cToGt} Ao:t Ajfhf]/3f6df g]=s=kf= -dfcf]jfbL_ # g+= lhNnf &
g+= Pl/ofsf sfo{stf{x?n] hgtfsf] u'gf;f]nfO{ dWo] gh/ ub}{ ef8f b/ ?= % af6
36fP/ # agfPsf 5g\ .
gu/ ljsf; ;ldlt
cWoIFn] kb Tofu]M ljgf hfgsf/L dgkl/ 9+un] ;/sf/n] cfkm'nfO{ gu/ ljsf; ;ldlt
cWoIf agfPsf]df lr;fkfgL ufh; ^ sf 1fg]Gb| sfsL{n] cfklQ hgfPsf 5g\ . lgh
sfsL{sf] egfO{ lyof]– æk'/fgf] ;Qfsf] Wj;+ / gof“ ;Qf lgdf{0f e}/x]sf] cj:yfdf
k|ltlglw 5gf]6 ug]{ hgtfsf] clwsf/nfO{ cfºgf] d'l¶leq s}b ub}{ cfkm'nfO{ ljgf
hfgsf/L ;/sf/n] dgf]gog u/]sf]df pQm sfo{nfO{ 3f]/ eT;{gf ub}{ cfklQ
hgfp“5' . of] ;/sf/n] :yfgLo lgsfo lgdf{0f ePsf] xjnf lbP/ xfn e}/x]sf]
tfgfzfxL zf;g nDJofpg] s'6g}lts if8oGq u/]sf] t/ of] d]/f] nflu :jLsf/o'Qm 5}g
/ d if8\oGqdf km:g rfxGg .Æ lgh sfsL{ /fk|kf sfo{stf{ x'g .
;'bvf]/dfly
sfjf{xLM ul/ax?nfO{ C0f lbPsf] gfddf ;'s'Daf;L agfpg] / cfkm' wgL x'g kNs]sf
;dfh r';s ;'bvf]/nfO{ sfjf{xL ul/Psf] ;dfrf/ 5 . vf]6f¨ lhNnf hfNkf ufh; (
lgjf;L ;'bvf]/ b'of]{wg /fO{sf] !^$(%%) g= td;'s xfn} sAhf ul/Psf] 5 .
lghn] ufp“sf hgtfnfO{ C0f lbPsf] gfddf ;f]sf] Aofh ;f“jf eGbf ! jif{df g} w]/}
b]vfO{ efvfdf ltg{ g;s] 3/ hUuf cfºgf] sAhfdf lnP/ hgtfnfO{ ;'s'Daf;L agfpg]
sfd ub}{ cfPsf]df ! g= Pl/ofn] sfjf{xL u/]sf] lyof] . ;f]xL ufh; ( a:g]
ljif{axfb'/ lj=s=sf] 3/ hUuf lkmtf{ ul/lbPsf] 5 . lj=s= n] ?= ;f¶L xhf/
rnfPsf]df /fO{n] ltg nfv k}tfln; xhf/sf] td;'v agfPsf]df pQm ;f“jf lt/]/ 3/
hUuf lkmtf{ ul/lbPsf] lyof] . uugaf6
hgo'4sf] gjf}+ jif{ k|j]zsf cj;/df g]=s=kf=-dfcf]jfbL_
sf] ckLn
cfb/0fLo
hg;d'bfo †, ;fdGtjfb / ;fd|fHojfbsf lj?4 g]kfnL ;dfhsf] qmflGtsf/L ?kfGt/0fsf
nflu rflnPsf] b"/ufdL P]ltxfl;s sbd dxfg\ hgo'4sf] kxnn] oxL kmfNu'0f !
ut] cf7 jif{ k"/f u/L gjf}+ jif{df k|j]z u/]sf] 5 . ;fdGt, gf]s/zfx /
bnfn k'“hLkltju{sf lxtx?sf] /Ifs k'/fgf] /fHo;QfnfO{ Wj+z ug]{ tyf pTkLl8t ju{,
hflt, If]q / ln¨sf hgtfsf] hgjfbL gof“ ;Qf lgdf{0f ug]{ :ki6 p2]Zosf ;fy kxn
ul/Psf] hgo'4n] ljut cf7 jif{sf] cjlwdf cfZro{hgs tLa|tfsf ;fy l;¨f] g]kfnL
;dfhnfO{ på]lnt, t/l¨t / ?kfGtl/t ub}{ cfh ljZj ;fd|fHojfbsf lj?4 ;d]t
cfkm"nfO{ Pp6f r'gf}ltk"0f{ zlQmsf ?kdf ljsl;t u/fpg ;kmn ePsf]
5 . cf7 jif{sf] of] t'kmfgL k|lqmofdf g]kfnL hgtfsf >]i7td\
5f]/f5f]/Lx?n] k|bz{g u/]sf / ul//x]sf ce"tk"j{ jL/tf, alnbfg /
tk:ofsf P]ltxfl;s sLlt{dfgx?n] @! cf}+ ztfAbLdf hgtfsf] gof“ g]kfn / gof“ ljZj
lgdf{0fdf cgGt k|]/0ff;|f]tsf] ;jf]{Rr :yfg xfl;n u/]sf 5g\ . dxfg\
hgo'4sf] gjf} jflif{sf]T;jsf] o; P]ltxfl;s cj;/df ;j{k|yd xfd|f] kf6L{ gof“
g]kfn / gof“ ljZj lgdf{0fsf] pRrtd\ sfo{ef/df cfkm\gf] k|f0fsf] cfx'lt lbP/
qmflGtsf] dzfnnfO{ k|HHjlnt ug]{ dxfg\ cd/ zxLbx?k|lt xflb{s qmflGtsf/L
clejfbg;lxt efjk"0f{ >4f~hnL ck{0f ub{5 . / tL dxfg\ zxLbx?sf]
;kgf k"/f ug{ cGt;Dd nl8/xg] kf6L{sf] b[9 ;+sNk / k|lta4tfnfO{ klg o;
cj;/df xfdL ljz]if?kn] bf]xf]¥ofpg rfxG5f}+ . b]z / hgtfsf] d'lQm /
k|ultsf lgldQ b'Zdgsf h]n–g]n, oftgf / anfTsf/nufotsf kfzljs cTofrf/sf] ;fdgf
ul//x]sf tdfd qmflGtsf/L of]4f / cfd hg;d'bfodf xfd|f] kf6L{ h'emf? P]Soa4tf /
clejfbg k|s6 ub{5 . jflif{sf]T;jsf] o; P]ltxfl;s cj;/df g]kfnL hgo'4nfO{
lg/Gt/ ;xof]u, ;dy{g / k|]/0ff k|bfg ug]{ xfd|f] kf6L{ ;d]t ;xefuL /x]sf] l/d
nufot ljZjsf tdfd sDo'lg:6 qmflGtsf/L Pjd\ ;fdGtjfb / ;fd|fHojfblj/f]wL
hg;d'bfok|lt ;j{xf/f cGt/f{i6«jfbsf] dxfg\ efjgf;lxt kf6L{ xflb{s clejfbg JoQm
ub{5 .
dfn]dfsf
;fj{ef}d l;4fGtx?sf] g]kfnL ljlzi6tfdf l;h{gfTds k|of]usf] k|lqmofsf ?kdf cufl8
a9]sf] dxfg\ hgo'4n] cf7 jif{sf] cjlwdf ax'cfoflds, u'0ffTds / lglZrt?kn]
b"/ufdL pknlAwx? xfl;n u/]sf] 5 . g]kfnsf] Oltxf;df klxnf]k6s b]zsf]
;du| u|fdL0f Onfsfaf6 k'/fgf] ;fdGtL ;Qfsf] ;Dk"0f{ cfwf/ Wj:t ePsf]
5 . cfh u|fdL0f Onfsfdf ;fdGtL km6fxfx?sf] hfnem]n, zf]if0f, cTofrf/,
Jolerf/ / ljs[ltsf] cGt ePsf] 5 . cGwljZjf;, ?l9jfb, 5'jf5't h:tf ;fdGtL
;“:s[ltsf h/fx?nfO{ hgo'4n] pv]Nb} / 89fp“b} nu]sf] 5 . k'/fgf] ;fdGtL
;Qfsf] g]t[Tj ub}{ cfPsf] /fhf, /fhtGq / p;sf] b}jL …l;4fGtÚ k|lt cfd hgtfdf
plrt 3[0ff, cfqmf]z / c:jLs[lt dfq xfjL ePsf] 5}g clkt' cfkm\gf] efUosf] km};nf
cfkm} ug]{ hgjfbL ljrf/, ;“:s[lt / ;Qfsf] ljsf; eO/x]sf] 5 . cfTdlg0f{osf]
clwsf/, hftLo / If]qLo :jzf;g, blnt / dlxnfx?sf nflu ;fdflhs hLjgsf ;a} If]qdf
;dfg clwsf/sf ;fy} /fhg}lts ;Qfdf ljz]ifflwsf/, :yfgLo / :jfoQ k|b]z:t/Lo
hg;/sf/x?sf] lgjf{rg / 3f]if0ff, ljsf;–lgdf{0f nufotsf tdfd lqmofsnfkdfkm{t\
hgjfbL gof“ cfwf/df gof“ /fli6«o Pstfsf] lgdf{0f cfh u|fdL0f hg;d'bfosf b}lgs
lqmofsnfk aGb} uPsf 5g\ . dxfg\ hgo'4sf] aLraf6 ljsl;t x'“b} uPsf oL gjLg
/ hgjfbL lqmofsnfk / r]tgfnfO{ kf6L{åf/f ul/Psf] æk|r08kyÆ sf] j}rfl/s
;+Zn]if0fn] :ki6 j}rfl/s g]t[Tj ul//x]sf] 5 . g]kfnL qmflGtsf] ljlzi6
ljrf/–>[+vnfsf ?kdf ;+Zn]lift æk|r08kyÆ / @! cf}+ ztfAbLdf hgjfbsf] ljsf;;Dd
To;sf] kl/dfh{gn] ljrf/wf/fsf] If]qdf dxfg\ hgo'4n] xfl;n u/]sf] u'0ffTds
pknlAwnfO{ JoQm u/]sf] 5 .
kmf}hL b[li6n]
/0fg}lts ;Gt'ngsf] r/0fdf /x]sf] g]kfnL hgo'4 cfh /0fg}lts k|Tofqmd0fsf]
tof/Ldf 3gLe"t?kn] s]lGb|t eO/x]sf] 5 . aL;f}+ ztfAbLsf qmflGt /
k|ltqmflGtsf cg'ejx?sf] ;f/ lvRb} / o'4af6 o'4 l;Sg] k|lqmofdf b'Zdg;“usf
k|ToIf d'7e]8x?sf] ;+Zn]if0f ub}{ kf6L{n] g]kfnL qmflGtsf] ljlzi6 kmf}hL
/0fgLltsf] ljsf; ub}{ cfPsf] 5 . ;z:q hg;d'bfosf] ;fu/ v8f ug]{ bL3{sfnLg
hgo'4 / cfd ;z:q ljb|f]xsf /0fgLltx?sf] plrt ;dfof]hg ug]{, b'Zdgn] hxf“ 6]S5
ToxL+ k8\sg], s]lGb|t ug]{, ljs]lGb|t ug]{ / :yfgfGt/0f ug]{ k|lqmofnfO{ ;d'lrt
ljsf; u/]/ g} hgd'lQm ;]gfn] b'Zdgsf k|To]s /0fgLltnfO{ k/f:t / w'nf]kL7f]
kfb}{ cfPsf] 5 . cfh xhf/f}+ lgoldt / nfvf}+ ldlnl;ofsf ?kdf hgd'lQm
;]gfsf] h'g ljzfn ;+oGqsf] ljsf; eO/x]sf] 5, To;sf k5fl8 hgo'4sf ;fj{ef}d
l;4fGtx?sf] g]kfnL ljz]iftfdf k|of]u / ljsf; ug]{ æk|r08kyÆsf] ljlzi6 kmf}hL
/0fgLltn] sfd ul//x]sf] 5 . g]kfnL hgd'lQm ;]gfn] 7"N7"nf
o'4df]rf{x?df k|bz{g ub}{ cfPsf] zf}o{, jL/tf, alnbfg tyf /0fsf}znsf] pRrtf
Pjd\ o;sf] ljsf;sf] tLa|tfn] ljZj ;fd|fHojfbsf 7"N7"nf ;}Go ljz]if1x?nfO{
;d]t cfZro{rlst t'NofPsf] s'/f ;fj{hlgs x'“b} cfPsf 5g\ . cfh of] tYo
b'lgof“nfO{ yfxf eO;s]sf] 5 ls ;fdGtL b/af/sf] k/Dk/fut zfxL ;]gfnfO{ hgd'lQm
;]gfn] j:t'tM k/f:t ul/;s]sf] 5 . j}b]lzs k|ltlqmofjfbL / d'VotM cd]l/sL
;fd|fHojfbLx?n] s's'/nfO{ …snf]Ú lbP em}+ ;fdGtL b/af/ / p;sf] e/f}6] zfxL
;]gfnfO{ cfly{s, /fhg}lts / k|fljlws ;xof]u lbO/x]sfn] g} cfh;Dd Tof] l6Sg
;s]sf] 5 . oxL jf:tljstfsf sf/0f g} xfd|f] kf6L{n] slyt zfxL ;]gfnfO{
zfxL–cd]l/sL ;]gf eGg] u/]sf] xf] . ljut ^ dlxgfsf cg'ejx?n] :ki6 ul/;s]sf
5g\ ls prfn]sf] s's'/ ag]sf] …zfxL–cd]l/sL ;]gfÚ Pskl5 csf]{ k/fho ef}Ub} cGttM
ktg / lj36gsf] ;+3f/lt/ k'lu/x]sf] 5 . ljb]zL ;fd|fHojfbsf] h'7f]k'/f]df
af“lr/xg vf]Hg] ;fdGtL b/af/ / p;sf e/f}6]x?n] dxfg\ g]kfnL hgtfsf] P]ltxfl;s ljb|f]xnfO{
sbflk bafpg ;Sg] 5}gg\, a? lgs6 eljiodf tf;sf] 3/em}+ 9Ng pgLx? afWo 5g\ .
/0fg}lts b[9tf /
sfo{g}lts nrstfsf] k|of]u ub}{ cfh kf6L{, hgd'lQm ;]gf / ;+o'Qm qmflGtsf/L
hgkl/ifbsf s]Gb|sf tkm{af6 /fli6«o / cGt/f{li6«o b'a} :t/df eO/x]sf] Jofks
kxnsbdL ;j{ljlbt} 5 . /0fg}lts ;Gt'ngsf] ljlzi6 l:ylt Pjd\ cu|ufdL
kl/jt{gsf lgldQ ;s];Dd sd /ut auf];\ eGg] kf6L{sf] b]z / hgtfk|ltsf]
lhDd]jf/Laf]wsf sf/0f ljutdf xfdLn] k'/fgf] ;Qf;“u jftf{åf/f ;d:ofsf] ;dfwfg
ug]{ uDeL/ k|oTg u¥of}+ . uf]nd]r ;Dd]ng, cGtl/d ;/sf/ / ;+ljwfg;efsf]
lgjf{rg h:tf] Go"gtd k|hftflGqs ljlwdfkm{t\ hg;d'bfonfO{ cfkm\gf] eljiosf]
km};nf ug]{ ;fj{ef}d clwsf/ k|bfg ug{ dfu ubf{ ;d]t ;fdGtL lg/+s'ztGqsf]
e"t ;jf/ ePsf] k'/fgf] ;Qfn] 7f8} c:jLsf/ u¥of] . ;fd|fHojfbL
;xof]usf] wfs lbP/ ;fdGtL xTof/fx?n] jftf{ rln/x]s} a]nf ;}Go ;'b[9Ls/0f dfq
u/]gg\ a? b]zJofkL cft+s dRrfpg] / bf]/Daf xTofsf08h:tf] g/;+xf/sf] tf08j ;d]t
k|bz{g u/] . o;af6 lgz+sf]r :ki6 x'g uof] ls b/af/ xTofsf08sf gfOs]x?n]
jftf{nfO{ cfkm\gf] k|ltufdL zf;g nDAofpg] if8\oGqsf ?kdf dfq k|of]u ul//x]sf
5g\ . Tof] l:yltdf xfd|f] kf6L{n] hgtfsf cfwf/e"t lxtx?sf] kIfdf /
;fdGtL lg/+s'ztfsf lj?4 ljb|f]xnfO{ gof“ /0fg}lts of]hgfcg';f/ cufl8 a9fpg]
km};nf u¥of] . s]Gb|Ls[t of]hgf / ljs]lGb|t sfo{jfxLsf ?kdf cl3 a9]sf] hgd'lQm
;]gfsf] gof“ /0fg}lts of]hgf / o;sf] sfof{Gjog k|lqmofn] cfh ;}Go kmf;LjfbnfO{
;j{q w/fkdf kfb}{, c:tJo:t agfp“b} / /IffTds l:yltdf ws]Nb} nu]sf] 5 .
Oltxf;sf]
cfjZostf / hgtfsf] kl/jt{gsf] cfsf+IffnfO{ k"/} a]jf:tf ub}{ b/af/
xTofsf08kl5sf] s[lqd /fhtGqn] cToGt e2f / gf¨f] ?kdf )$^ ;fnsf] P]ltxfl;s
hgcfGbf]ngsf pknlAwx?sf] ;d]t ckx/0f ug]{ d"v{tf ul//x]sf] 5 . k|d'v
;+;bjfbL bnx?sf tdfd cg'go–ljgonfO{ nft xfGb} p;n] j:t'tM g]kfnL hgtfdfly ;}Go
kmf;Ljfb yf]kg]{ / cfkm\gf] k|ltufdL zf;g ;'b[9 ug]{ lbjf;kgf b]lv/x]sf] 5
5 . ;fdGtL tŒjx?sf] oxL cx+sf/sf] kl/0ffd cfh /fhwfgLb]lv b]zsf ljleGg
zx/x?df o'jf ljBfyL{x?n] v'n]cfd u0ftGqsf] gf/f 3GsfO/x]sf 5g\ . r/d
csd{0otfsf afah'b ;+;bjfbL bnx? u0ftGqsf] k|Zgdf ax; ug{ afWo eO/x]sf
5g\ . xfd|f] kf6L{n] Oltxf;af6 lzIff lnP/ ;fdGtL b/af/sf t'R5 rfnjfhLx?df
gkm;L u0ftflGqs cfGbf]ngnfO{ lg0ff{os / tfls{s lgisif{;Dd k'¥ofpg ;DalGwt
;a};“u ckLn ub}{ cfPsf] 5 . xfdLn] :ki6 ul//x]sf 5f}+ ls ;+ljwfg;ef /
u0ftGqsf] kIfdf hf]–s;};“u jftf{, tfnd]n / Go"gtd\ ;xdlt sfod u/]/ hfg xfd|f]
kf6L{ tof/ /lxcfPsf] 5 .
Oltxf;sf lzIff /
hLjgsf] jf:tljstfn] :ki6 ub}{ cfPsf] 5 ls ;fdGtL b/af/k|lt akmfbf/ ;}Go oGqnfO{
lj36g gu/fO{ hgtfsf lxtx?sf] /Iff x'g} ;Qm}g . ;fdGtjfbsf n7}tx?af6
k|hftGqsf] /Iffsf] ck]Iff ug'{df g} g]kfnL ;+;bjfbsf] eofgs e"n /x“b} cfPsf]
5 . oxL e"nsf] b'ikl/0ffd %% jif{df k6sk6s pgLx?n] ef]Ug' kl//x]sf]
5 . xfd|f] kf6L{n] j:t'tM / cGttM o;} jf:tljstfnfO{ cfTd;ft\ u/]/ g}
hgo'4sf dfWodaf6 ;fdGtjfbsf n7}tsf ?kdf /x]sf] ;}lgs lu/f]xnfO{ lj36g u/fpg]
k|lqmof cufl8 a9fPsf] xf] . cfh of] k|lqmof cfkm\gf] ljsf;sf] clGtd
r/0flt/ cu|;/ eO/x]sf] 5 . hgo'4, Pp6f P]ltxfl;s ljb|f]x ePsf] x'gfn] o;
qmddf x'ghfg] sof}+ ptf/r9fj, sdLsdhf]/Laf6 of] k"0f{tM d'Qm x'g
;Qm}g . t/, hgo'4sf] g]t[TjbfoL kf6L{sf] x}l;otn] xfdLn] ljb|f]xsf qmddf
b]vfk/]sf jf b]vfkg]{ sdLsdhf]/Lx?nfO{ ;Rofpg lg/Gt/ k|oTg ub}{ cfPsf
5f}+ . s]xL ;doklxn] dfq xfd|f] kf6L{ s]Gb|sf] kf]ln6 Ao"/f]n] kfl/t
u/]sf] k|:tfjn] Tof] lbzfdf xfd|f] uDeL/tf / lrGtfnfO{ JoQm u/]sf] 5 .
hgd'lQm ;]gfnfO{ b]zsf cfd hgtf / ;Rrf k|hftGqjfbL zlQmx?sf] ;Rrf kx/]bf/
agfpgdf g} xfd|f] hf]8 /lxcfPsf] 5 . xfdL rfxG5f}+ ls ;a} ;Rrf
k|hftGqjfbLx?n] ;fdGtL b/af/sf e/f}6]x?k|lt xf]Og, ;fdGtjfbsf lj?4 hLjg–d/0fsf]
o'4 nl8/x]sf] hgd'lQm ;]gfk|lt cfkm\gf] ljZjf; hfx]/ u¿g\ . o;af6 hgd'lQm
;]gfnfO{ cem lhDd]jf/ aGg / slyt zfxL ;]gfdf /x]sf ;fdfGo hjfgx?nfO{ hgtfsf]
kIfdf ljb|f]x u/fpg k|]l/t ug]{5 .
cGtdf, dxfg\
hgo'4sf] gjf}+ jif{ cem 7"N7"nf pknlAw, alnbfg / ljhosf] jif{ x'g]5
eGg] ljZjf; xfdLn] lnPsf 5f}+ . g]kfnL ;dfhsf] zflGt / k|ultdf k|d'v afws
/lxcfPsf] ;fdGtjfbnfO{ ;bfsf lgldQ a9f/]/ kmfNg' cem b[9tfk"j{s, cem
uDeL/tfk"j{s cem Pstfa4 / cem ;fx;k"j{s cufl8 a9\g' g} cfhsf]
cfjZostf xf] . gof“ u0ftflGqs g]kfnsf] hGd x'g] qmdsf] jt{dfg ;+qmd0fsfnLg
k|;j kL8f l5§} gof“ g]kfnsf] hGdkl5 cgGt ;'vb cg'e"ltdf kl/0ft
x'g]5 . ctM xfd|f] kf6L{ o; P]ltxfl;s cj;/df, gof“ o'usf lgdf{tf tdfd
qmflGtsf/L of]4f / cfd hg;d'bfodf xflb{s awfO 1fkg ub}{ gof“ ljhosf] z'esfdgf
JoQm ub{5 . b'lgof“sf] s'g} klg tfutn] hgtf / hgo'4sf] ljhonfO{ /f]Sg ;Sg]
5}g .
! kmfNu'0f, )^)
k|r08
cWoIf–g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ tyf
;'lk|d sdf08/ hgd'lQm ;]gf g]kfn
ledfg
xTofsf08sf] af:tljstf
hgtfsf] ljb|f]xb]lv cQflnPsf] zfxL
cd]l/sL ;]gfn] /flt ;'lt/x]sf] cj:yfdf lu/km\tf/ u/L bfgjLo 9+un] P;=Pd=hL=n]
uf]nL k|xf/ ub}{ ut df3 @@ ut] /flt dsjfgk'/, xfl8vf]nf uf=lj=;= j8f g+= $,
ledfg ufFFpdf /flt ;'lt/x]sf g]skf -dfcf]jfbL_ sf lgMz:q sfo{stf{x?sf] sAhf u/L
cfttfoL 9+ujf6 xTof u/]sf] lyof] . h;df sDkgL sdf08/ s= c;n b'Zdgsf] 3]/f tf]8]/ 3fO{t] cj:yfdf
kf6L{ ;Dk{sdf cfO;Sg' ePsf] hgfOPsf] 5 . *) aif{sL 3/df ;'lt/x]sL
a'l9cfdfnfO{ klg zfxL ;]gfn] so/tfk'0f{ 9+ujf6 xTof ug{ af“sL
/fv]g\g .
pQm 36gfdf
pQm 36gfdf zfxL ;]gfn] xTof u/]sfx?df afz' nfld5fg] —s= ljsfz If]=Jo"=;b:o
k;f{ lhNnf OGrfh{, nIdL cfkfufO{ ->LdtL afz' nfld5fg]_— s= r]tgf kf6L{ l8=l;=Pd= , lhNnf ;lrj -dlxnf_, blIf0f
pk If]=Jo" ;b:o -dlxnf_, s= ls/0f Knf6'g le=l;= -Vice commander_, s= uLtf
P=l;=Pd= -s=ls/0fsf] >LdtL_, s=/fh' kf08] Knf6'g ;]S;g sdf08/, ;fwf/0f ;b:o,
lx/f ;'j]bL ->LdtL /fh' kf08]_— s= e"ldsf pkzfvf ;b:o, s[i0f j= ltb'jf
-lj=s=_ —s= d'lQm k;f{ lhNnf ;lrjfno ;b:o,! g+= Onfsf OGrfh{, blnt d'lQm df]rf{
gf/fo0fL÷afudtL ;b:o, s=/fhs'df/ lk=Pn= ;b:o, s=lgd{n lk=Pn= ;b:o, s= c?0f
lk=Pn= ;b:o, s= jL/ j tfdfª kf6L{ P=l;=Pd=, s=ls;fg Knf6'g ;]S;g le=l;=, *)
jif]{ 3/j]6L cfdf / pxf‘sf cGbfhL @!÷@@ jif{sf HjfO{ ePsf] dfcf]jfbL
ljz]if sdfg sfof{non] hgfPsf] 5 .
ax' laafx ug]{ lzIfs >d–lzlj/df
vf]6f¨sf]
b]lj:yfg ufh; lzIFf lgs]tg lg=df=lj= df sfo{/t lzIFs ltns axfb'/ du/nfO{
>d–lzlj/df /flvPsf] 5 .
c=g]=d=;+3
-qmflGtsf/L_ lhNnf ;ldlt vf]6f¨åf/f dlxnf d'lQm cfGbf]ngnfO{ a]jf:tf u/L lzIFs
h:tf] hg;/f]sf/sf] k|ToIf s]Gb| ljBfnodf /x]/ klg k6s–k6s laafx u/]sf] ph'/L
k/]kl5 c=g]=d=;+3 -qmflGtsf/L_ n] sAhf u/L cg';Swfg ubf{ lghn] $ j6f laafx
ul/;s]sf], # j6f cfºgf] ;fydf /x]sf] / kl5Nnf] laafx nf6L;“u ePsf] atfp“b} ca
slxNo} o:tf] sdhf]/L gug]{ eg]/ hgtf;fd' eg]kl5 lghnfO{ # j6} >LdtLnfO{
ldnfP/ /fVg] r]tfjgL lbO{ ;f]xL ufh; j8f g= % l:yt as'nfb]lv sfo{/t laBfno;Dd
cGbfhL # ls=dL af6f] lgdf{0f ug{ nufO{ >d–lzlj/df /flvPsf] 5 .
cfwf
cfsfz
WF'G'f'iffsf] ;dfrf/
ljifo M
jStJo
xfd|f]
uf}/jzfnL kf6L{ g]=s=kf= -dfcf]jfbL_ n] cf7jif{b]lv ;+rfng ub}{ cfPsf] dxfg
hgo'4 ljleGg 5nfËdo prfO yKb} hl6ntd / eLif0f l:yltdf k'lu;s]sf] 5 .
pboLdfg gofF ;Qf / ktf]Gd'v k'/fgf] ;Qfsf] slyt o"lgkmfO8 sdf08aLr lgd{d
o'4 rln/x]sf] a]nf lg/+s'z tyf bnfn /fhtGqsf] lj?4 b]zs} ;Dk"0f{ ljBfyL{
zltmx? u0ftGqsf] pb]Zosf ;fy ;+3if{df pq]sf 5g\ . To;}u/L kfFr k|d'v
;+;bjfbL kf6L{x? klg ltj| ;+3if{df pq]sf 5g\ . b]zsf] ;Dk"0f{ jftfj/0f
g} cfGbf]ngdo cj:yfdf oL tdfd ;+3if{nfO{ bjfpg zfxL cd]l/sL ;]gfsf
o"lgkmfO8 sdf08nfO{ cuf8L NofOPsf 5g\ . o;}s|ddf k'/fgf] ;Qfsf] lj?4
;8sdf ;+3if{/t g]=s=kf –Pdfn]_ sf @)%^ ;fnsf lgjf{rgdf l;/xf If]q g+= $ af6
k|ltlglw ;efdf lgjf{lrt lgjf{tdfg ;f+;b x]dgf/fo0f ofj Pdfn] lh=;=sf] a}7sdf
uO/x]sf] a]nf uf]nahf/eGbf k"j{ dfug v]fnsf] k'h glhs ;]tf] uf8Ldf /x]sf
zfxL cd]l/sL ;]gfsf ;fbf kf]zfssf slyt ;'/Iffkmf}hn] ;dft]/ df]6/;fOsn klg
uf8Ldf xfnL s]xL pQ/ tkm{ nflu ;f+;bnfO{ xTof u/]sf] 5 . t/ Onfsf k|x/L
sfof{no ldrf}{of nfO{ p4t ub}{ sflGtk'/ l;/xfsf k|ltlglw ljhon] lbsf] ;dfrf/df
g]=s=kf -dfcf]jfbL_ sf] kf]ln6Jo"/]f ;b:o s=dft[sf k|=ofbjsf] xTof ug]{
of]hgfdf /x]sf] sf/0f b]vfO{ wg'iff / l;/xfsf dfcf]jfbLx? XTof u/]sf] eg]/
lbOPsf] ;fdfrf/ em"7\f / skf]slNkt /x]sf] 5 . o:tf] e'm7\f / e|fds
;dfrf/ k|lt cfkltsf ;fy 3f]/ eT;{gf ub}{ ;+rf/sdL{x?nfO{ ;To tYo kQf nufO{
;fdfrf/ ;Dk|]if0f ug{ cg'/f]w ub{5 . ;fy} oxL @)^) sflt{s # ut] xfd|f]
kf6L{sf] kf]ln6Jo"/f]sf] a}7saf cGo /fhg}lts bnsf g]tf tyf sfo{sQf{x?nfO{
s'g} klg k|sf/sf] xTof gug]{ cWoIf s= k|r08sf] jStJo k|lt ;Dk"0f{
hg;d'bfosf] Wofg cfsif{0f u/fpg rfxG5f}+ .
zfxL
cd]l/sL ;]gfsf slyt o"lgkmfO8 sdf08sf] cGo /fhg}lts bnsf g]tf tyf
sfo{s|tfx?nfO{ xTof u/L g]=s=kf= -dfcf]jfbL_ nfO{ hgtfaf6 s6fpg] gLlt cg';f/
clGtd / pRr k|sf/sf x/st u/]sf] o;af6 cem :ki6 ePsf] 5 . zfxL cd]l/sL
;]gfsf o:tf h3Go 36gfsf] xfd|f] g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ 3f]/ eT;{gf ub{5 .
s=
/fh]z
;]s|]6/L
lhNnf ;+u7g ;ldlt, wg'iff
g]=s=kf= -dfcf]jfbL_
km]/L
zfxL ;]gfsf] l;sf/ lgbf]{z hgtf
@( df3,
zfxL ;]gfn] dfcf]jfbLsf] cf/f]kdf laxLjf/ lbpF;f] !! ah] /3'gfyk'/–$ 3/ ePsL @@
jifL{of lszf]/L k6]n / ;f]xL 7fpFsf !^ jifL{o ;'/]z k6]nsf] uf]nL xfgL xTof
u/]s]f 5 .
:yflgo
jfl;Gbfsf cg';f/ 36gfa]nf lszf]/L lbzf j:g lg:s]sf] / ;'/]z :yfgLo o'jfn] tf;
v]n]sf] x]/]/ a;L/x]sf] j]nf sn}ofaf6 uPsf] ;]gfn] PSsf;L uf]ln k|xf/ ul/ xTof
u/]s]f lyof] .
hgtfsf]
ljb|f]x b]lv xf/ vfb} ctflnPsf] zflx cd]l/ls ;]gf 3fO{t] Ajf;f]sf] kf/fdf
lgbf]{z hgtfsf] slyt d'6e]6sf] gfddf b]zel/ xTof / cft+s dRrflx/x]sf] a]nf
ePsf] o; 36gfsf kLl8t kl/jf/ / cfqmf]lzt :yfgLojf;Lsf] sl/a kfFr ;osf]
;d"xn] laxLaf/ ;b/d'sfd uO{ xTofsf] 3f]/ lj/f]w hgfpb} bf]ifLnfO{ sfjf{xL
/ kLl8tnfO{ Ifltk'lt{ dfu ub}{ k'/f]gf] ;Qf lj/f]lw h'n'; lgsfn]sf lyP .
pQm
36gfdf cfkm'x?n] dfcf]jfbL df/]sf] jtfpg] slyt lhNnf ;'/Iff ;ldltn] dfcf]jfbL ;r{ ug]{ gfddf lgbf]{z
;j{;fwf/0fs]f xTof u]/sf] ;fy} lgbf]{if / sfd u/]/ vfg] o'jsx?nfO{ dfg]{
;'/IfsdL{nfO{ s8f sf/afxL u/L kLl8t kl/jf/nfO{ plrt Ifltk'lt{sf] dfu ub}{{
laxLaf/ g} g]kfn dfgj clwsf/ ;+u7g af/f, dfgj clwsf/ ;+/If0f d~r af/f / dfgj
clwsf/ tyf zflGt ;dfh af/fn] ;+o'Qm lj1lKt k|sflzt u/]sf 5g\ .
-o;
;dfrf/df pNn]lvt tYofÍ ! kmfNu'gdf
k|sflzt sflGtk'/sf] vj/df cfwfl/t 5_
h'Dnf±sflnsf]6 lhNnf hg;/sf/ k'gu{7g
/fhaxfb'/
sflnsf]6÷ ;+o'Qm lhNnf hg;ldlt h'Dnf±sflnsf]6sf] k';sf]
t]>f] ;ftf lt/ k'gu{7g ul/Psf] gof“ lhNnf hg;/sf/n] hgfPsf] 5 .
k'gu{l7t lhNnf hg;/sf/ k|d'v uh]Gb| dxt, pkk|d'v u0f]z zfxL nufot !( ;b:oLo
/x]sf] 5 .
d'lQm df]rf{ ;f:s[lts kl/jf/ u7g
lrNvfof÷ g]kfn blnt d'lQm df]rf{ lhNnf ;ldlt
h'Dnf±sfnLsf]6sf] g]t[Tjdf hg;f+:s[lts ;+3sf] dftxtdf /xg] u/L ev{/} lhNnf:tl/o
;f+:s[lts kl/jf/ u7g ul/Psf] 5 .
;f+:s[lts df]rf{sf] gfdfs/0f blnt d'lQm df]rf{sf ;lxbx?
;kgf kl/of/, snaxfb'/ lj=s=, nId0fsf] k|yfdfIf/L ldngaf6 æ;snÆ ;f+:s[lts kl/jf/
/flvPsf] 5 .
g]kfn blnt d'lQm df]rf{ h'Dnf±sfnLsf]6sf cWoIf nfnaxfb'/
kl/of/n] blntx?nfO{ juL{o d'lQm cfGbf]ngdf e/k'/ ?kn] ;xefuL u/fpg, hftLo
;+:s[ltsf] Jojl:yt ;+/If0f ug{sf vftL/ o;sf] lgdf{0f ePsf] atfpg' eof] .
alnbfg ;+3 lgdf{0f
lbNnLsf]6÷ g]kfnL dxfg\ hgo'4sf] bf}/fgdf ef}lts hLjgsf]
;dk{0f ug]{ ;lxb kl/jf/, c+ue+u of]4fx?sf kl/jf/, ;b:ox?sf] ;+of]hgåf/f
h'Dnf±sflnsf]6df jlnbfg ;+3 lgdf{0f ePsf] 5 .
gj lgld{t jlnbfg ;+3sf] ;+of]hs c+ue+u of]4f g]k]? /xg'
ePsf] 5 eg] ;b:ox? lj/l;Ë, df]tLnfn /f]sfof, lutfl;+x, g/]Gb| /f]sfof, ;'wf/,
xl/zrGb| w/fnf, dg?k zfxL, nIdL rGb| yfkf, /fh]z dx]Gb| rf}nfufO{, ?kaxfb'/
g]kfn, xGsnf zfxL, /3', ljgf zfxL /xg' ePsf] 5 .
jlnbfg ;+3 lhNnf ;ldtL h'Dnfn] dxfg\ hgo'4sf] cf7f}+
aflif{sf]T;eJo?kdf dgfPsf] 5 . k|rf/, ;f+:s[lts, k|lt/f]w / ;lxb ;KtfxnfO{
P]ltxfl;s agfpg] o;sf] clei6 /x]sf] atfOPsf] 5 . g]kfnL hgo'4sf] bf}/fgdf
;xfbtsf] h'g pRrtf 5, To;sf] ;Ddfgsf] k|lts jlnbfg ;+3 ePsf] u|fdL0f lj1x?sf]
/fo 5 .
;Ifd zfxL
hfh/sf]6÷ cg]/f:jljo' -qmflGtsf/L_ e]/L s0ff{nL If]qsf]
If]qLo e]nf ut kf}if & ut] b]lv ( ut] ;Dd ;DkGg ePsf] 5 . # lbg ;Dd
rn]sf] pQm e]nfsf] k|f/Dedf cfGbf]ngsf ;Dk"0f{ dxfg\ cd/ ;lxbx? k|lt !
ldg]6 df}g wf/0f ul/Psf] lyof] . ;f] e]nfsf] pb\3f6g ub}{ cg]/f:jljo'
-qmflGtsf/L_sf s]Gb|Lo pkfWoIf /fdbLk cfrfo{n] ;dfhsf] ;r]t ljBfyL{n] b]zLo
;fdGtjfbL / cd]l/sL ;fd|fHojfbsf lj?4 ;z:q ljb|f]xsf] Hjfnf afNg' kg]{ cfjZostf
/x]sf] atfpg' eof] . ;f] sfo{qmdsf cltly c=g]=h=;f+=;+3sf s]Gb|Lo ;Nnfxsf/
v';L/fd kflv|gn] ;don] dfu u/]sf] snf sf};ntf / IfdtfnfO{ PsLs[t ul/ ;dfhsf ;a}
ljBfyL{, a'l4hLjL snfsf/, kqsf/x? xf]:6]df x};] u/L cufl8 a9\g' kg]{ s'/fdf
hf]8 lbg' eof] . sfo{qmdnfO{ z'esfdgf dGtJo lbg]x?df g]=b=d'= df]rf{ sf
s]=;=;= cd[t ;fsL{, c=g]=d=;+3 -qmflGtsf/L_sf s]=;= l;tf g]kfnL, hnhnf
;f+:s[lts kl/jf/ -/f]Nkf OGrfh{_ u'nfkm du/, e]=s= ;f+:s[lts ;+ud kl/jf/sf
afnf/fd ;'gf/ x'g'x'GYof] . ;f] e]nfsf k|d'v jQmf cfrfo{n] ljBfyL{
cfGbf]ngsf] Oltxf;, cfufdL sfo{of]hgf nufotsf ljifoj:t'df pkl:yt k|ltlglwx?nfO{
k|lzIf0f lbg' ePsf] lyof] . e]nfn] sdn zfxLsf] ;+of]hsTjdf !& ;b:oLo
If]qLo ;ldlt rog u/]sf] 5 . e]nfdf e]/L s0ff{nLsf ;a} lhNnfx?af6 !$) hgf
k|ltlglwx?sf] ;xefuLtf /x]sf] lyof] . sfo{qmdsf] aLr aLrdf hgsnfsf/åf/f
;f+:s[lts k|:t'ltx? k|:t't ul/Psf] lyof] .
dfcf]jfbLsf] l/;n] h+un Wj:t
e6fsfl6of -c5fd_÷ hgd'lQm ;]gfnfO{ vf]Hg c5fdsf] d+un;]g /
;fkm]af6 lx8]sf] slyt o"lgkmfO{8 sdf08 ufp“df k;]kl5 hgtfn] k|ltsf/ u/]sf
5g\ . hgtfsf k|ltsf/af6 cQflnPsf] o'lgkmfO{8 sdf08 c5fd lhNnfsf] sfnfufp
uf=h=;= df k'u]sf] lyof] . p;n] Toxf“ dfcf]jfbL ge]6fPkl5 ;f]xL uf=h=;=sf]
;fd'bflos h+undf cfuf] nufO{ s/f]8f}+sf] If]lt k'¥ofPsf] 5 . dfcf]jfbLsf]
hg;]gf;+u d'sfljnf ug{ g;sL h+un Wj:t ubf{ Toxf“ /x]sf jGohGt', ?v / 3f“;kft
;a} gi6 x'g k'u]sf] 5 . sfnfup“sf] bfOh]kfgLdf /x]sf] ;f] h+un aiff}{+;Dd
hgtfn] kfn]/ /fv]sf lyP . jg cfunfluaf6 Toxf“sf hgtf cfqmf]lzt ePsf
5g\ . ;f] 3gf h+un c5fd lhNnfsf] ljgfos, zfGt8f, sfnfufp“, dfntLsf]6,
tf]nL / /fdf/f]zgsf] aLrdf kb{5 .
h+undf cfuf] nufPsf] hfgsf/L kfPkl5 hgd'lQm ;]gfn] cfuf] lgefpg
;s[o e"ldsf v]n]sf lyP . b]zsf] zflGt ;'/Iffsf] lhDd lnPsf] slyt
;'/Iff kmf}haf6 agdf cfuf] nufPkl5 ;f] If]qsf a'l4hLjL, lzIfs, ljBfyL{ / hgtfn]
gf/f h'n'; nufPsf lyP . ufp“ h+un cfuf] nufp“b} lx8]sf] zfxL b:tfn]
sfnfufp“ uf=h=;= sf /fdaxfb'/ lj=s=sf] k;n cfuf] nufPsf] 5 . /, cGo
k;nx?df klg n'6kf6 u/L ;a} ;fdfg vfOlbPsf 5g\ . ;f] cfunfuL / n'6kf6af6
nfvf}+ ?k}of a/a/ hgtfsf] ;DklQ hn]/ gi6 ePsf] 5 . pk]Gb|af6
qmflGtsf/Lsf] ;Dd]ng ;+kGg
c5fd -ljgfos_÷ ljwfyL{ xs lxtsf] nflu nl8 /x]sf] clvn qmflGtsf/L
c5fdsf] rf}yf] lhNnf ;Dd]ng d;L/ @&
ut] b]lv kf}if ! ut] ;Dd ljgfos
uf=h=;=sf] ljwfdlGb/ pRr df=lj=df ;DkGg ePsf] 5 .
;fdGtL k|ltudg / ;}lgs zf;gsf lj?4 k|lt/f]w cfGbf]ng, z}lIfs
clwsf/sf nflu ljb|f]xsf] ;[li6 ug{ rf}yf] lhNnf ;Dd]ng eGg] d'n gf/fsf ;fy
ePsf] ;Dd]ngdf $)) k|ltlglw ko{a]Ifssf] pkl:ylt /x]sf] lyof] . ;Dd]ngsf]
pb3f6g\ ;df/f]xdf @))) hg;d'bfosf] pkl:ylt /x]sf] lyof] . ;Dd]ngsf]
pb3f6g\ ub}{ c=g]=/f=:j=lj=o' -s|flGtsf/L_ s]lGb|o ;ldlt ;lrjfno ;b:o tyf ;]tL-
dxfsfnL If]qLo ;+of]]hs /d]z dNnn] ljwfyL{ ju{ ;dfhsf] r]tglzn ju{ ePsf]n]
cfGbf]ngdf dxTjk"0f{ e"ldsf /x]g] jtfpg' eof] .
;Dd]ngdf c5fd lhNnf hg;/sf/ k|d'v ;/b l;x+ e08f/Ln] ; z'esfdgf
dGtJo lbb} ;+;f/sf Oltxf;df ljwfyL{sf] e'ldsf cu|0fL ?kdf /x]sf] pNn]v ub}{
ljZjsf pynk'ynx?df / ;Qf kl/jt{gdf ljwfyL{n] dxTjk"0f{ e"ldsf v]n]sf]
s'/f jtfpg' eof] .
;Dd]ndf cGo cltlyx?df c=g]=d= ;3+ -s|flGtsf/L_ s]lGb|o ;b:o /]g'
rGb, ;]tL-dxfsfnL d'lQm df]rf{sf s]lGb|o ;b:o uf]kfn rGb, g]kfn blnt d'lQm
df]rf{sf s]lGb|o ;b:o b08 ljs|d lj=s=, c=g]=d= ;3+ -s|flGtsf/L_ lhNnf cWoIf
gGbsnf lj=s= c=g]=ls=;3+ -s|flGtsf/L_ sf cWoIf rGb' l;+x kl/of/, clvn g]kfn
lzIfs ;+u7gsf lhNnf cWoIf tyf s]lGb|o ;b:o ;To/fh ltldN;]gf, ljwfdlGb/ pRr
df=lj=k|=c= xl/eQm jhufO{ / c=g]=d= ;+3-qmflGtsf/L_ s]lGb|o ;b:o lw/]Gb|
pkfWofon] z'esfdgf JoQm ug'{ ePsf] lyof] .
pb3f6g ;df/f]xsf ;efkltTj uf]ljGb lji6n] ug'{ ePsf] lyof] eg]
;~rfng ;'/]Gb| vqLn] ug'{ ePsf] lyof] . sfo{qmdsf] jLr-jLrdf ;f+:s[lts
k|:t'ltx?mn] sfo{qmdnfO{ /f]rstf k|bfg u/]sf] lyof] .
;Dd]ngn] kbd clwsf/Lsf cWoIftfdf @% ;b:oLo lhNnf ;ldltsf] rog
u/]sf] 5 . lgjf{lrtx?df pkWoIf kxn ;fpb, ;lrj bL3{ rnfpg], ;x- ;lrj nf]s
jxfb'/ jf]x/f, sf]iffWoIfdf hf]/f l;+x /x]sf 5g\ . / ,@) hgf ;b:ox? /x]sf
5g\ .
df3 $ ut] ;DkGg P]ltxfl;s
xu'N6] PDj';sf] lj1KtL
cfd ;j{xf/f tyf >dhLjL ju{sf] d'6'sf] 9's9'sL jg]sf] g]kfn
sDo'lgli6 kf6L{ -dfcfjfbL_ g]t[Tjdf ul7t hgd'lQm ;]gf, g]kfnsf] klZrdL l8lehg
dftxtsf] ln:g]–ufd t]>f] lj|u]8sf] Pp6f 6's8Ln] wgu9L 88]Nw'/f ledbQ
/fhdfu{df kg]{ 88]Nw'/f lhNnfsf] cl;u|fd uf=h=;= cGtu{t kg]{ xu'N6] e~Hofªdf
k|ltlqmofjfbL ;Qfsf] slyt o'lgkmfO8 sdf08df kl/rflnt ;'/Iffkmf}h gfds cd]l/sg
s'Qfx?sf] :k]zn OGkm]6L« ul:tdfly ;kmn PDj'; ;DkGg u/]sf] 5 . kf“r j6f
;}lgs uf8Lsf] l8km]G;df /f]8 lSno/ ub}{ cfPsf] $% hgtfsf] kmf];{ dfly ePsf]
cfqmd0fdf k/L !# hgfsf] 36gf :ynd} d[To' ePsf]5 eg] !@ hgf eGbf jl9 3fOt] ePsf
5g\ . g/eIfL hGt'sf] ?kdf :yflkt slyt ;'/Iffkmf}sf] cd]l/sfjf6 j]zfo/
NofPsf] cTofw'lgs xltof/ M-16A2- 4 yfg, ;f] sf] Dofl~hg @% yfg, %=%^ MM j'n]6
$)) /fp08, %=%^MM.GPMG sf] kmf]/k6 ! yfg, LMG sf] DoflUhg (yfg, &=^ MM
j'n]6 @*% /fp08, (MM j'n]6 @!% SMG sf] DoflUhg ! yfg, GPMG %=%^ MM jfnfsf] dfnf
# yfg, M- #^ lu|g]6 & yfg, @ df]6f/sf] ;]n & yfg, jfOgfs'n/ @ yfg,
7"nf] ´f]nf !# yfg, ;fgf] ´f]nf* yfg, cfly{s ?= %@,(*$.@).- nufot y'k|}
;fdfu|Lx? sAhf ul/Psf] 5 .
@)^) df3 $ ut] P]ltxfl;s ?kdf ;kmn ;f] PDj';df xfd|f] t]>f]
lj|u]8, bf];|f] j6flnogsf] OG6]lnh]G; Ao"/f]df sfo{/t PL ;xfos sdf08/ s=
d~h'sf] jL/tf k"0f{ pRr zxfbt ePsf] 5 eg] csf{ of]4f s=:6f/ 3fO{t] x'g'
ePsf] 5 . g]=s=kf= -dfcf]jfbL_ Pj+ hgd'lQm ;]gf, g]kfn ;uj{ s=d~h'nfO{
zlxb 3f]if0ff ub}{ xflb{s >4f~hnL ck0f{ ub{5 . o; 38Ldf dxfg\ zlxbsf
kl/jf/ tyf cfkmGt hgk|lt xflb{s ;+j]bgf AoQm ub{5 . n8fO{df 3fOt] sd/]8sf]
lz3|:jf:Yo nfesf] sfdgf ub}{5 .
k|r08kysf] kmf}hL sfof{lbzfnfO{ Ps kl5 csf]{ pRrtfdf lqmofGjog
ub}{ cl3 j9]sf] hgd'lQm ;]gf, g]kfn zfxL cd]l/sg s'Qfx?nfO{ y'k|} df]rf{x?df
w'nf] r6fpb} /IffTds cj:yfdf ws]Nb} nu]sf] s'/f :ki6} 5 . k|ltlqmofjfbL
;Qfjf6 /GylgPsf] k'/fgf] ;Qfn] 8n/sf] jfGtf ug{ lnKt xf]dk|sfz >]i7 -lxdfn_
h:tf cfTd;dk0f{ ug]{ s'O{ uGw] u2f/x?nfO{ n}gf] e}+;Lsf] ?kdf k|of]u ub}{
cfTdft'li6 Nofpg' eGbf xu]N6] e~of¨sf] oyf{tnfO{ ;fj{hlgs u/f];\ eGg] r]tfjgL
lbg rfxG5f} . hj;Dd k|ltlqmofjfbL ;Qf Wj+; x'b}g tj ;Dd xfdL xhf/ df]rf{x?
lhTb} cl3 jl9/xg] 5f}+ .
kf;ljs xTofsf] eT;{gf
hfh/sf]6÷ zfxL cd]l/sg ;]gfn]
sAhfdf lnP/ cfkm\gf kf6L{sf g]tfx?sf] xTof u/]sf]df g]=s=kf=-dfcf]jfbL_
hfh/sf]6sf OGrfh{ kf/;d0fL / ;]qm]6/L k'lgtn] Ps aQmJo k|sflzt u/L To;sf]
eT;{gf ug'{ePsf] 5 . aQmAodf elgPsf] 5 –jx'efifLs ,jx' wfld{s / jx'hftLo
pTkL8gdf u'h|LPsf] b]zdf :jfoQ ;Qfsf] dfWodjf6 hgtfsf] d"lQm lbnfpg] p2]Zosf
;fy e]/L s0ff{nL :jfoQm k|b]zsf] cfwf/ Onfsf :t/sf] ;Qf 3f]if0ff ePsf] 5 .
ToxL ;Qf 3f]if0ffjf6 cQflnPsf] zfxL cd]l/sL ;]GFf clxn] hfh/sf]6 lhNnfdf tfG8j
g[To b]vfO{ /x]sf] 5 . oxL
l;nl;nfdf kf6L{ sfdn] ;fNdf uf=h=;=df k'Ug' ePsL g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ lhNnf
;ldlt hfh/sf]6sL ;b:o, c=g]=d= ;+3 -s|flGtsf/L_ If]lqo ;ldlt ;b:o tyf lhNnf
;+o"Qm hg ;ldlt hfh/sf]6sf ;b:o s=dldtf cfrfo{ -z'idf_ / k"0f{sfnLg
sfo{stf{ s=tf/f k"g-phf{_ nfO{ df3
( ut] uf]nL xfgL lgd{d t/Lsfn] xTof u/]sf] 5 . ;f] lbg sAhf u/Lg' ePsL
kf6L{ Pl/of ;ldtL ;b:o tyf cg]d;+3 -qmflGtsf/L_ lhNnf ;ldlt hfh/sf]6sL ;lrj
s=kfj{tL uf}td -;/Ltf_, kf6L{ Pl/of ;ldlt ;b:o tyf c=g]=d= ;+3 -qmflGtsf/L_
P/Lof ;ldltsL cWoIf s=cDjLsf cfrfo{ -hfg'sf_ ;+u} lu/Îtf/ x'g' ePsL cGo :yfgLo
dlxnf;u} /fvL !) ut] j]n'sf @ hgfnfO{ lu/km\tf/ :yn eGbf # 306f 6f9f lrgf
lrgsdb eGg] hu+ndf nlu kf;ljs t/Lsfn] xTof u/]sf] 5 .
aQmJodf xTof, n'6tf6, cfuhgL / anTsf/ nufotsf sfo{k|lt 3f]/ lgGbf
Pj+ eT;gf{ ub}{ xTofsf] jbnf lng] c7f]6 AoQm ub}{ elgPsf] 5 –xfd|f] kf6L{ cfwf/
Onfsf lgdf0f{sf] P]ltxf;Ls cj;/df gof“ Oltxf; lgdf{0f ug]{ dxfg\ tyf cd/ zxLbx?
k|lt efjk"0f{ >4fGhnL AoQm ub}{ zf]sfs'n zxLb kl/jf/hgx? k|lt ;dj]bgf
k|s6 ub{5 . cfuhgL n"6kf64f/f kLl8t kf6L{, ;]gf, ;Qf / ;Dk"0f{
hg;d'bfox?df ;xfg'e'lt k|s6 ub{5 . zf]snfO{ zlQm / zlQmnfO{ cfqmf];df
jbNb} clGtd ljhosf nflu ljb|f]xdf plqg xflb{s cfu|x ub{5f} .
u'08fsf] xftv'§f
ef“lrof],k"j{ k+r dfly sf/jfxL
a'6jn ÷ hg;]gfn] ?kGb]xLsf] demf]nLo ufh; s6}of lgaf;L
c?0f dNnsf] hgtfsf] lg0f{o cg';f/ df3 @% ut] xft v'§f ef“lr lbPsf 5g\ .
lgh dNn uf+psf] v'vf/ u'G8f ePsf] / p;n] y'k|} r]nL a]6L dfly cg}lts sfo{
u/]sf]n] ;f] sf/afxL u/]sf] hg;]gf;+u ;Da4 >f]tn] atfPsf] 5 .
dNnnfO{ xft v'§f
ef“lr lbP kl5 uf+pn]x?n] gf/f afhL ub}{ v';LofnL dgfPsf lyP . hgtfx? eGb}
lyP-aNn uf+psf] u'08fnfO{ xfd|f] hg;]gfn] l7s u¥of] .
o;} ul/ ;f]xL
lhNnfsf k"j{k+r-/fk+;_ of]u]Gb|gfy z'Snfsf] 3/df df3 @% ut] hg;]gfn]
;]af]6]h u/]sf] 5 . k"j{k+r z'Snfsf] 3/af6 Psyfg aGb's / 6\ofS6/ klg
sf/afxLsf] s|ddf sAhf ul/Psf] 5 . z'Snfsf] aGb's / 6\ofS6/ sAhf ug{ ;of}++
hgtf uPsf lyP .
s8]nsf] 3/ sAhf, ;of}+ d'/L wfg sAhf
gjnk/f;L
÷;+s6sfnsf] a]nf dfcf]afbL g]tfsf] 6fpsf] NofP/ cfpg]nfO{ emf]nfel/ ?k}of lbP/
k7fpg] 3f]if0ff ug]{ s'Voft g/;+xf/sf/L k"j{ u[x /fHod+qL b]a]Gb|/fh
s8]nsf] b'O{ j6f 3/nfO{ hg;]gfn] df3 @% ut] Wj:t agfPsf 5g\ .
gjnk/f;Lsf]
d+unk'/df /x]sf] ;f] 3/ Wj:t u/] kl5 hUuf hldg sAhfdf lnOPsf] ;'rgf 6f“;
ul/Psf] 5 . k"j{d+qL s8]nsf] 3/af6 b'O{ ;o d'/L wfg ;d]t sAhf ePsf]
5 . gjnk/f;Lsf jfl;Gbfx?n] s'Voft hglj/f]wL s“8]nsf] 3/df u/]sf] ;]jf]6]h
/ wfg tyf hUuf sAhfsf] :jfut u/]sf 5g\ .
km]l/
zfxL ;]gfsf] l;sf/ lgbf]{z hgtf
@( df3,
zfxL ;]gfn] dfcf]jfbLsf] cf/f]kdf laxLjf/ lbpF;f] !! ah] /3'gfyk'/–$ 3/ ePsL @@
jifL{of lszf]/L k6]n / ;f]xL 7fpFsf !^ jifL{o ;'/]z k6]nsf] uf]nL xfgL xTof
u/]s]f 5 .
:yflgo
jfl;Gbfsf cg';f/ 36gfa]nf lszf]/L lbzf j:g lg:s]sf] / ;'/]z :yfgLo o'jfn] tf;
v]n]sf] x]/]/ a;L/x]sf] j]nf sn}ofaf6 uPsf] ;]gfn] PSsf;L uf]ln k|xf/ ul/ xTof
u/]s]f lyof] .
hgtfsf]
ljb|f]x b]lv xf/ vfb} ctflnPsf] zflx cd]l/ls ;]gf 3fO{t] Ajf;f]sf] kf/fdf
lgbf]{z hgtfsf] slyt d'6e]6sf] gfddf b]zel/ xTof / cft+s dRrflx/x]sf] a]nf
ePsf] o; 36gfsf kLl8t kl/jf/ / cfqmf]lzt :yfgLojf;Lsf] sl/a kfFr ;osf]
;d"xn] laxLaf/ ;b/d'sfd uO{ xTofsf] 3f]/ lj/f]w hgfpb} bf]ifLnfO{ sfjf{xL
/ kLl8tnfO{ Ifltk'lt{ dfu ub}{ k'/f]gf] ;Qf lj/f]lw h'n'; lgsfn]sf lyP .
pQm
36gfdf cfkm'x?n] dfcf]jfbL df/]sf] jtfpg] slyt lhNnf ;'/Iff ;ldltn] dfcf]jfbL ;r{ ug]{ gfddf lgbf]{z
;j{;fwf/0fs]f xTof u]/sf] ;fy} lgbf]{if / sfd u/]/ vfg] o'jsx?nfO{ dfg]{
;'/IfsdL{nfO{ s8f sf/afxL u/L kLl8t kl/jf/nfO{ plrt Ifltk'lt{sf] dfu ub}{{
laxLaf/ g} g]kfn dfgj clwsf/ ;+u7g af/f, dfgj clwsf/ ;+/If0f d~r af/f / dfgj
clwsf/ tyf zflGt ;dfh af/fn] ;+o'Qm lj1lKt k|sflzt u/]sf 5g\ .
a]lNhoddf
cf+7f}+ hgo'4 aif{uf+7 ;DkÌ
+ g]kfnL hgo'4sf] *cf} afl;{s pT;a dgfpg]
qmddf a]NhLodsf] of}6f zx/ PG6«k]gdf olx kmfu'g @ ut] a]NhLod :yLt /fhg}lts z/0fly{
eP/ tyf sfdu/L a;]sf tdfd g]kfnLx?sf] e]nfn] of}6f cGt/lqmof sfo{qmds ;Dkgg
u¥of] . hgk|ultlzn d+r a]NhLodsf] cfof]hgfdf ;DkGg pQm sfo{qmddf ;+u7gsf
kbflwsf/Lx?n] g]kfndf hgo'4sf] cfaZoQmf tyf lasfz, hgtfn] kf6L{sf] g]t[Tjdf
:yfkgf u/]sf] hgzQf, 1fg]Gb| zfxsf] ;/sf/n] rnfPsf] zfxL cft+s, hgo'4dfkm{t
kf6L{n] lasfz u/]sf] k|r08 ky, :jfoQ If]qx?sf] :yfkgfaf6 hgtfn] zlbof}b]lv u'dfPsf]
zQf k|fKt u/]sf] s'/f ;d]t k|sfz kfg'{eosf] lyof] . To:t} u/L g]kfnL
hgo'4df ;fd|fHoafbL x:tIf]k sf] tLa| la/f]w u/LPsf] lyof] . cGt/lqmof
sfo{qmddf ;'/]Gb| e';fn, glag ;fksf]6f, s[i0f vlta8f, /fdaxfb'/ u'?Ë nufPt
y'k|} g]kfnLx?n] 5nkmn rnfpg' ePsf] lyof] .
lgd{n
zdf{
h'Dnf±sfnLsf]6
lhNnf hg;/sf/ k'gu{7g
/fhaxfb'/
sflnsf]6÷
;+o'Qm lhNnf hg;ldlt h'Dnf±sfnLsf]6sf] k';sf] t]>f] ;ftf lt/ k'gu{7g ul/Psf]
gof“ lhNnf hg;/sf/n] hgfPsf] 5 .
k'gu{l7t
lhNnf hg;/sf/ k|d'v uh]Gb| dxt, pk–k|d'v u0f]z zfxL nufot !( ;b:oLo /x]sf]
5 .
d'lQm
df]rf{ ;f:s[lts kl/jf/ u7g
lrNvfof÷
g]kfn blnt d'lQm df]rf{ lhNnf ;ldlt h'Dnf±sfnLsf]6sf] g]t[Tjdf hg;f+:s[lts
;+3sf] dftxftdf /xg] u/L ev{/} lhNnf:tl/o ;f+:s[lts kl/jf/ u7g ul/Psf] 5 .
;f+:s[lts
df]rf{sf] gfdfs/0f blnt d'lQm df]rf{sf ;lxbx? ;kgf kl/of/, snaxfb'/ lj=s=,
nId0fsf] k|yfdfIf/L ldngaf6 æ;snÆ ;f+;s[lts kl/jf/ /flvPsf] 5 .
g]kfn blnt d'lQm df]rf{ h'Dnf±sfnLsf]6sf cWoIf nfnaxfb'/ kl/of/n]
blntx?nfO{ juL{o d'lQm cfGbf]ngdf e/k'/ ?kn] ;xefuL u/fpg, hftLo ;+:s[ltsf]
Joj:yLt ;+/If0f ug{sf vftL/ o;sf] lgdf{0f ePsf] atfpg' eof] .
alnbfg
;+3 lgdf{0f
lbNnLsf]6÷
g]kfnL dxfg\ hgo'4sf] bf}/fgdf ef}lts hLjgsf] ;dk{0f ug]{ ;lxb kl/jf/, c+ue+u
of]4fx?sf kl/jf/ ;b:ox?sf] ;+of]hgåf/f h'Dnf±sflnsf]6df jlnbfg ;+3 lgdf{0f
ePsf] 5 .
gj
lgdL{t jlnbfg ;+3sf] ;+of]hs c+ue+u of]4f g]k]? /xg' ePsf] 5 eg] ;b:ox? lj/l;Ë,
df]tLnfn /f]sfof, lutfl;+x, g/]Gb| /f]sfof, ;'wf/, xl/zrGb| w/fnf, dg?k zfxL,
nIdL rGb| yfkf, /fh]z dx]Gb| rf}nfufO{, ?kaxfb'/ g]kfn, xGsnf zfxL, /3', ljgf
zfxL /xg' ePsf] 5 .
jlnbfg ;+3 lhNnf ;ldtL h'Dnf dxfg\ hgo'4sf] cf7f}+ aflif{sf]T;j sf] tof/Ldf h'l6/x]sf] 5 . k|rf/ ;f+:s[lts, k|lt/f]w / ;lxb ;KtfxnfO{ P]ltxfl;s agfpg] o;sf] clei6 /x]sf] atfOPsf] 5 . g]kfnL hgo'4sf] bf}/fgdf ;xfbtsf] h'g pRrtf 5 . To;sf] ;Ddfgsf] k|lts jlnbfg ;+3 ePsf] u|fdL0f lj1x?sf] /fo 5 .