oL dflg;x? sxf“ 5g\ <
sf7df8f}+÷ut j}zfv @^ ut] dfcf]jfbL–;/sf/aLr
ePsf] bf];|f] r/0fsf] jftf{ ePsf] PsxKtf lalt;Sbf klg ;QfkIfn] jftf{df ePsf
lg0f{ox? sfof{Gjog ul//x]sf] 5}g . bf];|f] r/0fsf] jftf{df g} 5f]8\g]
lg0f{o ul/;s]sf] atfOPsf dfcf]jfbLsf s]Gb|Lo g]tfx? /jLGb| >]i7, jfdb]j
If]qL / d'df/fd vgfnnfO{ cem;Dd 5f]l8Psf] 5}g eg] dfcf]jfbLsf tkm{af6 k]z
ul/Psf a]kQf agfOPsf #@@ hgfsf] gfd ;d]t ;QfkIfn] ;fj{hlgs u/]sf] 5}g .
dfcf]jfbLx?n] of] klxnf] lni6 ePsf] / cem ;of}+ JolQmx? a]kQf agfOPsf gfdfjnLx?
k|fKt eO/x]sf] atfPsf 5g\ . dfcf]jfbL jftf{6f]nLåf/f ;QfkIf;dIf k|:t't
ul/Psf a]kQf agfOPsf gful/sx?sf] klxnf] ;"lr cg';f/sf] gfdfjnL lgDgfg';f/
/x]sf] 5 .
b08kfl0f Gof}kfg], sdnf zdf{, ldng
g]kfNfL, gjLg uf}td, k"0f{ kf}8]n, gjLg /fO{, ljlkg e08f/L, pd]z ;]9fO{+,
kfN;f+u nfdf, uf]/]axfb'/ k'sf]{6L, lbnaxfb'/ /fO{, 8Dd/ /fgfef6– jfu]Zj/L !
wf}nflu/L, /fd k|=kf]v]|n–sf]xnk'/ # af“s], huts'df/ rf}w/L– alb{of, df]tLk'/
&, O{Zj/L ;'j]bL af“s], sf]xnk'/ #, r]t' yf?– alb{of, wwjf/ *, ;Ltfs'df/L
rf}w/L– alb{of, df]tLk'/ &, aGw' rf}w/L– alb{of, bLks If]qL–alb{of, tf/ftfn
(, hgsaxfb'/ yf?– alb{of, af+lgofjf/–%, ;Ltf hfgsL yf?– alb{of, wwjf/–*, uLtf
rf}w/L– alb{of, df]tLk'/ &, v'zL/fd yf?–alb{of, chos'df/ zfx– alb{of (,
j;GtL rf}w/L–alb{of, d~h' rf}w/L– alb{of, 7fs'/åf/ $, pdf rf}w/L– alb{of,
uf]x0fL yf?– alb{of $, t]+sgL yf?– alb{of, 7fs'/åf/ (, d;'x'/ yf?–alb{of,
aGGffxf * s, rGb|nfn nfld5fg]– alb{of aGGffxf !, b'ZdtL of]uL– alb{of,
;"o{k6'jf $, ;fOt] rf}w/L– alb{of, g]pnfk'/ *, hNg' rf}w/L– alb{of,
g]pnfk'/ $, ;f]ef/fd rf}w/L– alb{of, 9f]8/L, dw'jg, jL/an rf}w/L– alb{of,
du/fufl8, sfnLr/0f rf}w/L– alb{of, kb\dfxf, /fhg rf}w/L– alb{of, wwjf/ *,
;'ugnfn rf}w/L– alb{of, wwjf/,
l;d|xjf, lzjr/0f yf?– alb{of, ;f]/xjf, hultdf, a'l4dfg ;fksf]6f– alb{of,
;f]/xjf, hultdf, ;Ltfklt rf}w/L– alb{of, ;f]/xjf %, ldnfgL rf}w/L– af"s],
gf}j:tf *, ch{g wfdL– s~rgk'/, dx]Gb|gu/, s[i0fk|;fb rf}w/L– alb{of, df]tLKF'/
&, hfgsL rf}w/L– alb{of, df]xdbgk'/, dx]Gb|ljqmd cf]nL– af"s],
sf]xnk'/ #, lqmdnfn rf}w/L– alb{of, /fhk'/, lzj/fh rf}w/L– alb{of, lzjk'/,
k|]dnfn yf?– alb{of, df]xdbgk'/ (, nf}+uf yf?– alb{of, df]xdbgk'/ (, lqe'jg
lu/L– alb{of, df]tLk'/ &, sfn'/fd yf?– alb{of, df]xdbgk'/ (, k|ltef uf}td–
af“s] afu]Zj/L aL ufp“, bz/fd yf?– alb{of aGGffxf ^, k"l0f{df rf}w/L–
alb{of, algofef/, d'/xf, e/ts'df/ yf?– alb{of, ;"o{k6'jf (, /fdKof/L
rf}w/L– alb{of a]n'jf nvgf, /fD/tL rf}w/L– alb{of, u'=g=kf $, lxDdt rf}w/L–
alb{of, u'=g=kf $, aln/fd yf?— alb{of, df]xdbgk'/ (, dx]z yf?– alb{of, 7fs'/åf/
#, z]/l;+ yf?– alb{of aGGFfxf !, adaxfb'/ zfxL– alb{of df5fu9, hgsk|;fb
pkfWofo– alb{of df5fu9, xL/fl;+x yfkfdu/– alb{of df5fu9, wgL/fd yf?– alb{of,
wwjf/ &, r'n'xjf yf?– alb{of, du/fu9L @, rdf/L yf?– alb{of, ;f]gk'/,
/fhaxfb'/ rf}w/L– alb{of, wwjf/ $, eujtL rf}w/L– af“s] ;D;]/u~h #, /fdk|;fb
rf}w/L– af“s] ags6'jf *, /fdbLg yf?– alb{of aGGffxf !, cd/ a'9f– alb{of
7fs'/åf/ @, lhpnfn rf}w/L– alb{of 7fs'/åf/ #, ;"o{k|;fb ;fksf]6f– alb{of
;"o{k6'jf $, b'uf{axfb'/ ;fksf]6f– alb{of, ;"o{k6'jf $, wgaxfb'/
lj=s=– alb{of ;"o{k6'jf #, dfxfjL/ yf?– alb{of g]pnfk'/ (, ?knfn yf?–
alb{of, ;"o{k6'jf $, pQ/ 3l/of yf?– alb{of, ;"o{k6'jf $, hd'gf yf?– alb{of,
;"o{k6'jf $, ef];' yf?– alb{of, ;"o{k6'jf $, sNNf' 3/s6'jf yf?–
alb{of aGGFfxf &, wfd' yf?– alb{of aGGffxf &, an'jf yf?– alb{of aGGffxf
&, s/0f yf?– alb{of 9f]9/L (, /fdk|;fb yf?– alb{of ;f]gk'/, ;Gb]z yf?–
alb{of du/fufl8 @, cfgGb kl/of/– alb{of a]n'jf &, uf]j/f yf?– alb{of a]n'jf
&, kG6' yf?– alb{of a]n'jf &, ;h'{k|;fb yf?– alb{of a]n'jf &, nxfg'
rf}w/L– alb{of bdf}nL &, klt/fd rf}w/L– alb{of bdf}nL &, l;/x' rf}w/L–
alb{of bdf}nL &, lgdk|sfz rf}w/L– alb{of bdf}nL &, a'Wof rf}w/L– alb{of
bdf}nL &, >L/fd rf}w/L– alb{of df5f3/, kxf8L rf}w/L– af“s] ;D;]/u~h #,
/fhs'df/ rf}w/L– af“s] ;D;]/u~h $, 3gf rf}w/L– af“s] ;D;]/u~h %, t'n;L/fd yf?–
alb{of, dbfxf, e+uL yf?– af“s], /em]nf, afa'/fd yf?– alb{of, dbfxf, nIdL/fd
yf?– alb{of, dbfxf, b/jf/L yf?– alb{of, dbfxf, sfnL/fd yf?– alb{of, dbfxf, afw'
yf?– alb{of, dbfxf, snfklt y?gL– alb{of, g]a8f, xl/r/0f yf?– alb{of, g]a8f,
nfnljxf/L yf?– alb{of, g]a8f, eu/fd yf?– alb{of, g]a8f, lgnk|;fb yf?– alb{of
;"o{k6'jf, z]v zfx– alb{of, e'/Lufp“ ahf/, eLdaxfb'/ rf}w/L– alb{of, wwjf/
$, /fhb]j d08n– alb{of, du/f8L, emk]Gb| kf}8]n– alb{of, 7fs'/åf/, gjLg kf}8]n–
alb{of, e'/Lufp“ahf/, zflns/fd kf}8]n– alb{of, e'/Lufp“ahf/, s]z/ a:g]t–
alb{of, g]pnfk'/ $, b]JfLk|;fb clwsf/L– af“s] sf]xnk'/ #, 6]saxfb'/ yfkf– c5fd,
ljb|f]xL– c5fd, dgf]h /f]sfo– af“s], dxfnk'/ #, sdfgl;+ k'g– af“s], sf]xnk'/ $,
hujL/ k'g– af“s], sf]xnk'/ $, k|]d lj=s=– af“s], sf]xnk'/ $, lgdk|;fb s';f/L–
af“s], dxfb]jk'/L ^, bdGtL k'g– af“s], sf]xnk'/ $, hgs zfxL– hfh/sf]6, zSnf,
k'ikf zdf{– alb{of, a]n'jf &, lrqf e08f/L– af“s], a}hfk'/, jL/axfb'/
a'9fdu/– af“s], ljgf}gf $, lhtaxfb'/— af“s], sf]xnk'/ $, /l~ht– af“s], sf]xnk'/
$, sdn lk=Pd=– /fª;L /f]Nkf, /fdsnL rf}=– lq=g=g=kf–#, cf]V/f, bfª, lj/h'
rf}w/L– lq=g=g=kf–@, bfª, /fdaxfb'/ /fu'–sfe|f & ;Nofg, lgd{n /fjt–
Uff]j/l8xf (, sNkgf /fjt– uf]j/l8xf (, ;'k}{nf, uLtf 3tL{du/– uf]j/l8xf (,
;'k}{nf, bfª, gGbaxfb'/ s];L– uf]j/l8xf ( ;'k}{nf, anb]j– rf}w/L uf]j/l8xf
& /tgk'/, dfof rf}w/L– uf]j/l8xf *, rgs/fd rf}w/L– 8'?jf %, k7?jf, ;f]x/nfn
rf}w/L– 8'?jf %, k7?jf, ;f]d/fh rf}w/L– 8'?jf %, k7?jf, v'zL/fd rf}w/L– 8'?jf
%, k7?jf, nId0f rf}w/L– 8'?jf &, u8?jf, odaxfb'/ rf}w/L– 8'?jf &,
u8?jf, Zofdnfn rf}w/L– 8'?jf &, u8?jf, lgzf s]=;L=– 8'?jf @, kGbgk'/, j;Gt
zdf{– ;f}l8of/ u'/u}, jL/axfb'/ yfkf– ljhf}/L * af“;u8L, /]zd 3tL{du/– ljh}/L
*, af“;u8L, z/b rf}w/L– ljhf}/L xfl8d], dfgaxfb'/ rf}w/L– ljhf}/L, xfl8d],
alatf rf}w/L– xfk'/ lhtk'/, ;Ltf rf}w/L– xfk'/, lhtk'/, zf]ef rf}w/L– xfk'/,
/dnf, nId0f rf}w/L– >Lufp“ l;D7fgL, lvdk|;fb u}/]– kjggu/ eds], d]gsf
g]kfNfL– /fdk'/ lgd'/], a]baxfb'/ k'g– l;;xgLof s/ª], ;Ltf/fd rf}w/L– p/x/L,
vf]kL/fd rf}w/L– p/x/L #, a'l4/fd rf}w/L– p/x/L #, gf/fo0f rf{w/L– x]s'nL,
/fdaxfb'/ rf}w/L– x]s'nL, xl//fd rf}w/L– x]s'nL, dg/fv' rf}w/L– kjggu/, kxn'jf,
sfnr/0f rf}w/L– kjggu/, kxn'jf, ;'s/fd rf}w/L– kjggu/, kxn'jf, nId0f rf}w/L–
>Lufp“, ls/0f lu/L– a]nf, 1fgL rf}w/L– a]nf, cfGbf]ng rf}w/L– /fhk'/, lgdnfn
lj=s=– /fhk'/, 6]saxfb'/ k'g– /fhk'/, s]bf/ rf}w/L– a]nf, lvdaxfb'/ k'g– a]nf,
k|]dnfn g]kfnL– a]nf, pbo rf}w/L– a]nf, xl/nfn rf}w/L– a]nf, wgL/fd rf}w/L–
a]nf, u0f]z rf}w/L– a]nf, bfª .
rt'/dfg /fhj+zL, ;'/]z kf]v/]n, ld::fL lwdfn, tf/f l/hfn, ;+emgf clwsf/L, wg ;'j]bL, tLy{/fh l3ld/]– dnfofvs{ $ ndh'ª, tf]ogfy kf]v/]n– dnfofvs{ # NFDFh'ª, lji0f' k|=clwsf/L– dnfofvs{ # NFDFh'ª, h'gf 9sfn, 1fg]Gb| kf]v/]n, dLgs'df/L k|hf, /fhg Gof}kfg], gj/fh kf}8]n, ;'bz{g kf}8]n, lji0f' k|= e'iffn– c3f{vf“rL, afª\nf &, xl/ k|= vgfn–ksjf8L– $ :ofª\hf, /fh]Gb| 9sfn– xld{, uf]/vf, ;~ho 9sfn– au'jf nfdfrf}/, uf]/vf, s'df/ 9sfn– >Lgfysf]6, uf]xf]/ cf]vf]n], uf]/vf, ldhf s'dfn– RofªnL, uf]/vf, kDkmf s'dfn–RofªnL, uf]/vf, /fd a= l3ld/]– ufOv'/ uf]/vf, /fh' u'?ª– vf]Knfª, a]naf;, uf]/vf, nLnf vgfn– a'ªsf]6, ltjf/Lufp“, uf]/vf, uLtf yfkf-du/_– 3}?ª, l;d3/], uf]/vf, lgd{nf d/x¶f– cf+kkLkn, uf]/vf, b'uf{ kf]v|]n– 5f]k|fs uf]/vf, s]bf/ g]kfnL, lg?, sfnLsf kf}8]n– kfn'ª6f/, k"0f{rGb| cfrfo{– vf]Knfª, uf]/vf, a'l4an lj=s– x+zk'/, uf]/vf, rGb| k|= vgfn, /fdhL tfdfª, /Ltf 9sfn, 1fg a= td"– £ofNrf]s, tf]ogfy Gof}kfg]– vf]Knfª,uf]/vf, tn a= g]kfnL– 5f]Kf|fs, cg'kf kf08]– Rofª\nL, gjLg >]i7– ndh'ª, dfwj clwsf/L– x+zk'/, e/t clwsf/L– x+zk'/, /fh]Gb| kl/of/– rqmtLy{ &, hut s6\6]n– rqmtLy{ ^, r]tgfy l3ld/]– Ozfg]Zj/ $, b]j/fh kf}8]n– 6S;f/ (, z]v/gfy l3ld/]– Ozfg]Zj/ $, s[i0f a= a:g]t– 6S;f/ (, ;'j/fh b'hf– y'dL, uf]/vf, /fh' u'?+u– vf]Knf+u a]njf;, lnnf vgfn– k'sf]{6 ltjf/L ufp“, rLhf lj=s– l/:tL ! tgx"+, ldhf s'dfn– Rof+UnL uf]/vf, /fd>L kflv|g tfdf+u– v/Laf]6, uf]/vf, x/L vgfn– :ofª\hf, ksjf/L $, h'jf 9sfn– lrtjg, ldgs'df/L k|hf– lrtjg, h'u]8L, ;'bz{g kf}8]n– lrtjg e/tk'/ &, gj/fh kf}8]n– lrtjg jL/]Gb|gu/, r'g' u'?+u– kfNkf, bf]efg, lzj k|=k/fh'nL– n]vgfy gu/kflnsf, ot a= yfkf– r}gk'/ # sf:sL, xl/ kf}8]n– sf:sLsf]6, cf]lj/fh 8f+uL– bfª, Clif/fh nfld5fg]– l/efg uflj;, uLtf yfkf–n'DnL, sf:sL, zf/bf lqkf7L, /fhf/fd kf}8]n– gjnk/f;L, x/L kf}8]n– kj{t, rdgnfn a/fn– cd/l;+ rf]s, kf]v/f, of]u]Gb| z]kf{– ;f]n'v'Da', ;f]daxfb'/ lj=s– n]vgfy g=kf, sf:sL, 6+s zdf{– tgx'+, cfgGb cfrfo{– ?bL vf]nf e'h"+u, k"0f{ kf}8]n– sf:sL, gjLg /fO{, O{Zj/ nfdf, lbn a= /fO{, ljkLg e08f/L– sf7df8f}+, s6s /fO{, hfgsL rf}w/L, s[i0f rf}w/L, b]jx/L l/hfn, lgb{n zfx, sdn k'g du/– /fª\;L /f]Nkf, /fdxl/ zdf{ ?kfv]tL, 7fs'/ k|= nfld5fg], lbg]z nfld5fg], kf]v//fh a'9fyf]sL, ab|L gf/fo0f tf]ogf, ljzfn nfdf, ;Togf/fo0f k|hfklt, pd]z ;]9fO+{– sfe|], ljtf{b]p/fnL ^, afa'/fd vgfn, 8'08' ltjf/L, uf]/]axfb'/ k'sf]{6L, kfN;fª nfdf, /fh' kf}8]n– gjnk/f;L, ;'r]Gb| e08f/L, gj/fh s]=;L / uf]kLs[i0f gu/sf]6L .
;]gfåf/f o;/L eO/x]5 cfrf/;+lxtf pNnª\3g
sf7df8f}+÷
k'/fgf] ;Qfn] dfcf]jfbL ljb|f]xL;“u u/]sf] cfrf/;+lxtfsf] r/d pNnª\3g ub{} ufp“–ufp“df
cft+s ;[hgf ug{ yfn]kl5 hgtf cfqmf]lzt aGg yfn]sf 5g\ . cfrf/;+lxtf /
bf]>f] r/0fsf] jftf{df ePsf] ;xdltnfO{ tf]8\b} k'/fgf] ;Qf kIfsf zfxL ;]gf
pkrf/sf axfgfdf ufp“ k;]/ tL 7fp“sf] u'Ktr/L ug{ yfn]sf] 5 .
bf]>f]
r/0fsf] jftf{df zfxL ;]gf cfºgf] Aof/]saf6 kf“r lsnf]ld6/ k/ hfg gkfpg]
;xdltnfO{ tf]8\b} ;]gf hyfefjL hfg yfn]kl5 cfrf/;+lxtf / ;xdlt pN3ª\g ug{df
k'/fgf] ;Qf cu|k+lQmdf k'u]sf] 5 . klZrd g]kfnsf kxf8L lhNnfdf pkrf/sf
gfddf dfcf]jfbLsf] gof“ ;Qfdf k;]kl5 Toxf“ To;sf] tLj| lj/f]w ePsf] lyof] .
pkrf/sf] cf8df ;]gf /f]Nkfdf uP klg p;n] Toxf“ uP/ e"uf]nsf] gS;f agfpg]
pkrf/ ug{ cfpg];“u dfcf]jfbL ultljlw ufp“df s] s:tf] 5 eGb} ;f]Wg] u/]sf] yfxf
ePsf] 5 .
k'/fgf]
;Qf;“u ;Da4 ;]gf ;"qsf cg';f/ cfrf/;+lxtf kfngf ug{ eGbf klg e8\sfpg]
sfddf ;]gfsf pRr kb:y JolQm g} lqmofzLn ePsf 5g\ ;f] ;"q eG5– cfrf/;+lxtf
pNn+3g ub{} jftf{ ef8\g kfPdf xltof/sf gfddf n"6 ug{ kfpg] pgLx?sf] of]hgf
5 .
otf
klZrddf ;]gfsf] ultljlw k|lt hg:t/af6} tLj| lj/f]w z'? ePkl5 km]l/ pkrf/sf]
axfgfdf ;]gf k"j{sf lhNnfdf nfu]sf] 5 . b}jL k|sf]k, cft+s kLl8t /
ul/a kl/jf/nfO{ cfwf/e"t /fxtsf] slyt gfddf ;]gf lhNnfdf cft+s >[hgf
ub{} k;]sf] 5 . l;Gw'nLsf] slknfsf]6df ;]gf uP/ ufp“n]nfO{ cft+lst agfPsf]
5 . k|fKt va/ cg';f/ ;]gfn] ljdf/Lsf] pkrf/ ug{ eGbf klg ufp“df cfºgf gof“
u'Ktr/ agfpg], dfcf]jfbLsf :yfgLo g]tfx?sf gfd ;+sng ug{] sfd u/]sf] 5 .
jftf{df
ePsf] ;xdlt tf]8\b} ufp“df uP/ ;]gfn] pkrf/sf gfddf rnfPsf] cft+ssf]
g]skf-dfcf]jfbL_ lhNnf ;+u7g ;ldlt l;Gw'nLn] eT;{gf u/]sf] 5 . ;]gfnfO{
lhNnfdf To:tf xs{t gug{ klg lhNnf kf6L{n] r]tfjgL lbPsf] 5 . slyt PsLs[t
gful/s ;befj clej[l4 gfd lbOPsf] pQm sfo{qmd hxf“ dfcf]jfbLsf] k|efj 5 ToxL+
;+rfng ug{] of]hgf klg k'/fgf] ;Qfsf] ;]gfn] u/]sf] 5 .
pkrf/sf
gfddf l;Gw'nLsf] slknfsf]6af6 z'? u/]/ ;]gfsf] 6f]nL df]/ªsf] ofªl;nf, tfKn]h'ªsf]
y'lsDaf, ;+v'jf;efsf] g'd, ;f]n'v'Da'sf] ;f]gfª, pbok'/sf] n]v ufp“,
cf]vn9'+ufsf] /fjfbf]n', vf]6fªsf] lbK;'ª, ef]hk'/sf] g]kfn] 8f“8f, bf]nvfsf]
l;+u6L / /fd]5fksf] v8fb]jLdf k'Ug] sfo{qmd 5 . ;]gf oL 7fp“df hfg] va/
cfpg] ljlQs} oxf“sf afl;Gbf yk cft+lst ag]sf 5g\ .
;]gfsf]
ufp“df pkrf/ ug{] of]hgfleq jftf{ ef8\g] leqL v]n /x]sf] pkrf/df hfg] :yfgLo
ufpn]x?n] xfd|f k|ltlglwnfO{ atfPsf 5g\ . slknfsf]6df ;]gfsf] :jf:Yo
lzlj/df uPsf Ps j[4n] gfd pNn]v gug{' eGb} atfP–;]gfn] xfdLnfO{ w]/} dfcf]jfbLsf
ultljlw klg ;f]Wof] .
pgsf]
egfO lyof]– ;]gf pkrf/ ug{ cfPsf]
xf]Og, dfcf]jfbLsf] u'Ktr/L ug{ cfPsf] /x]5 . uf]nL u¶fsf] ef/L af]s]/
uPsf ;]gfsf] ultljlwn] k"/} ufp“nfO{ cft+lst kf/]sf] klg va/ 5 .
o;}aLr
g]skf -dfcf]jfbL_ lhNnf ;+u7g ;ldlt u'NdLsf ;'bz{g a/fnn] hf/L u/]sf] lj1lKtdf
k'/fgf] ;QfkIfn] cfrf/;+lxtfsf] pn+3g u/]sf]df lj/f]w hgfpg' ePsf] 5 .
lj1lKtdf
ut jif{ h]7df lu/ºtf/ ul/Psf kf6L{ sfo{stf{ tyf lhNnf hg;/sf/ ;b:o lnnf yfkf,
s[i0f kl/of/, / c3f{vf“rL lhNnfs]f c3f{ lgjf;L efjgfnfO{ s8f oftgf ;lxt ;}Go
Aof/]sdf /flvPsf] 5 . / cO{=;L=cf/=;L=sf sfo{stf{, kqsf/, dfgjclwsf/jfbLn]
b]v]sf] tYonfO{ a]jf:tf ub{} ;]gfn] tL aGbL cfºgf] lx/f;tdf gePsf] k|ltj]bg
;jf{]RrnfO{ cbfntdf k7fPsf]df To;sf] lj/f]w ul/Psf] 5 .
tL
aGbLx?nfO{ t'?Gt ;fj{hlgs ug{ dfu ub{} ;+s6sfnsf] cjlwdf dx]Gb| yfkf /
v8\usf]6sf uf]ljGb 9sfn nufotnfO{ lu/ºtf/ u/L Aof/]sleq} xTof ul/Psf] 36gfaf6
emg olta]nf pNn]lvt aGbLaf/] cfz+sf a9]sf] jQmJodf pNn]v 5 .
Ko"7fgaf6
k|fKt csf{] ljj/0fdf k'/fgf] ;Qf kIfn] cfrf/;+lxtfsf] v'n]cfd pNn3g ub{}
ufp“n]nfO{ cft+lst agfpg yfn]sf] 5 . g]skf -dfcf]jfbL_ lhNnf ;+u7g ;ldltsf
;]qm]6/L lrGtgn] Ps jQmJodf zfxL ;]gfn] o'4lj/fdsf] ;fdfGo lgodsf] klg kfngf
gu/L ut j}zfv #! ut] lhNnfsf] tf]/jfª, lr;fjfª / blDtdf ;z:q u:tL u/]/ hgtfnfO{
cft+lst kf/]sf]df lgGbf ug{' ePsf] 5 . …zfxL ;]gfn] ufp“df uP/ hgtfnfO{
;f]+wk'5 ug{], xf]6nsf] vfgtnf;L ug{], af6f] lx8\g]nfO{ wDSofpg] sfo{n]
jftf{sf] qmddf zfxL ;]gfsf ;DaGwdf ePsf] lg0f{osf] pn+3g ;]gfaf6 ePsf]
7fGb5f}+, lj1lKtdf elgPsf] 5 . zfxL ;]gfaf6 k6s k6s ePsf] cfrf/;+lxtf
pn+3gsf] lgGbf ub{} ca cfOGbf o:tf] sfo{ gug{ k'/fgf] ;Qfsf] ;]gfnfO{ r]tfjgL
lbOPsf] 5 . o;}u/L oxL a}zfv @( ut] /f}tx6sf] af}Bfufp“df k|x/Ln]
cfrf/;+lxtf pNn+3g ub}{ /fdaxfb'/ a}7fsf] ldn tf]8kmf]8 ub}{ cfuf] nufOlbPsf] 5
.
otf
o'4 lj/fd ePsf] nuQ} kmfu'g ^ ut] ;Kt/Laf6 kqmfp k/]sf Zofd kl08t @$ xhf/
w/f}6L /fv]/ a}zfv @* ut] tf/]vdf l/xf ePsf 5g\ .
o;}aLr
;Kt/L sf/uf/df ;'/]z d08n, s'naxfb'/ vqL, 7fs'/axfb'/ vqL, gy/ rf}w/L, /fdd'n
ldof+, lzjg d08n / /fdfgGb rf}w/L /x]sf 5g\ .
;+s6sfndf
;]gf / k|x/Låf/f kqmfp u/L a]kQf kfl/Psfx?df clgtf >]i7, /fh]Gb| k|;fb zfx,
/dfsfGt zfx, /fh]Gb| rf}w/L, ljgf]b xn'jfO{ / åfl/sf ltldlN;gf /x]sf 5g\
jftf{ / hgcfGbf]ngnfO{ ;+of]hg ug]{ lg0f{o
sf7df8f}+÷
g]kfn sDo'lgi6 kf6L{ -dfcf]jfbL_ ;lxtsf P3f/ jfd zlQmx? jftf{ / hg cfGbf]ngnfO{
Ps csf{sf kl/k"/ssf] ?kdf ;+of]hg ub{} cu|ufdL /fhg}lts lgsf;sf] ljGb';Dd
k'¥ofpg ;xdt ePsf 5g\ .
ut
a'wjf/ / ljlxaf/ sf7df8f}+df ;DkGg P3f/ jfdkGyL bnx?sf] ;+o'Qm a}7sn] dfcf]jfbL
/ ;QfkIfaLr eO/x]sf] jftf{ / k|ltudg lj/f]wL hgcfGbf]ngnfO{ Ps csf{sf]
kl/k"/s agfpg ;femf cfwf/kq tof/ ug{ Ps sfo{bn u7g ug{] lg0f{o ;d]t u/]sf]
5 .
Pstf
s]Gb|–d;fnsf] cfof]hgfdf ;DkGg P3f/ jfdsf] j}7sn] dfcf]jfbL / ;/sf/aLr zflGt
jftf{ rln/x]sf] cj:yfdf jftf{ ljyf]Ng lqmofzLn b]zL ljb]zL k|ltlqmofjfbL
zlStx?sf] b':k|oTgsf] s8f zAbdf lj/f]w / eT;{gf u/]sf] 5 . j}7sn]
k|ltudglj?4sf] ;+o'St hgcfGbf]ng / jftf{nfO{ Ps csf{sf kl/k"/ssf ?kdf
;+of]hg ub{} n}hfg' olta]nfsf] 7f]; cfjZostf /x]sf] 7x/ ;d]t u/]sf] 5 .
P3f/
jfdsf] j}7sn] b]zsf] ;fj{ef}ldstf / If]qLo cv08tfsf] /Iff ug{] bfloTj ePsf]
zfxL ;]gfnfO{ /fhg}lts jQmJoafhLdf ptfg{] lqmofsnfk unt ePsf] 7x/ ub{} o;n]
d'n'ssf] ;d:ofnfO{ emg hl6n agfpg] tkm{ ;a}sf] Wofgfsif{0f u/fPsf] 5 .
j}7sdf k|ltudgnfO{ k/flht u/L )$^ ;fnsf] hgcfGbf]ngsf pknlAwsf] /Iff ub{} yk
cu|ufdL lgsf;åf/f d'n'ssf] ;+s6 ;dfwfg ug{ P3f/ jfdsf] ;femf ;xdlt sfod ePsf]
s'/f j}7s kZrft hf/L jQmJodf hgfOPsf] 5 .
P3f/
jfdsf] j}7sn] k|ltudg lj?4sf] cfGbf]ngsf qmddf ;/sf/åf/f b]zJofkL ?kdf ePsf]
sfo/tfk"0f{ x:tIf]k / bdgsf] eT;{gf ub{} To:tf ;a} bdgsf/L sfo{ /f]Sg dfu
;d]t u/]sf] 5 .
;+o'St
j}7sdf g]=s=kf= -dfcf]jfbL_sf :yfoL sld6L ;b:o Pj+ jftf{ 6f]nL ;+of]hs 8f=
afa'/fd e§/fO{, kf6L{ :yfoL sld6L ;b:o Pj+ jftf{ 6f]nL ;b:o s= jfbn,
kf]ln6Ao"/f] ;b:o Pj+ jftf{ 6f]nL ;b:o b]j u'?ª, Pstf s]Gb|–d;fnsf
;xdxfdGqL s= k|sfz, kf6L{ k|ltlglw lrqaxfb'/ s]=;L= / :jgfd, Pdfn] dxf;lrj dfwj
g]kfn, s]Gb|Lo ;b:ox? e/tdf]xg clwsf/L, ;'ef; g]jf¨ / /3'hL kGt, g]dlskf cWoIf
gf/fodfg ljh'S5], dfn] dxf;lrj ;L=kL= d}gfnL, ;+o'Stsf dxf;lrj lji0f'axfb'/ dfgGw/,
hgdf]rf{ cWoIf clds z]/rg, ;dfhjfbL cfGbf]ng, g]kfnsf ;+of]hs Zofd >]i7,
dfn]dfsf dxf;lrj s[i0fbf; >]i7, ;fDojfbL kf6L{ dfn]dfsf dxf;lrj gGb s'df/
k|;fO, dfS;{jfbLsf dxf;lrj dfwj 1jfnL nufotsf g]tfx?sf] pkl:ylt lyof] .
P3f/
jfdsf] csf{] a}7s l5§} a:g] ;xdlt ePsf] yfxf ePsf] 5 . cfufdL a}7sdf P3f/
jfdåf/f u7g ul/g] sfo{bndf /xg] g]tfx?sf] gfd kf6L{n] tf]Sg] s'/f a}7sdf ;xefuL
Ps g]tfn] hgfb]znfO{ atfP .
d'n'ssf
jfd 36sx?aLr k|ltudgsf lj?4 / cu|udgsf] kIfdf ePsf] dxTjk"0f{ ;xdltn]
hgtfnfO{ pT;flxt agfPsf] 5 . ljut & jif{b]lv hgo'4sf] df]rf{df
;+3if{/t dfcf]jfbLn] clxn] ;QfkIf;“usf] jftf{df cufl8
;f/]sf] uf]nd]r ;Dd]ng, cGtl/d
;/sf/ / ;+ljwfg ;efsf] cu|ufdL k|:tfjsf] kIfdf ;a} jfdx? pleg'kg]{ hgtfsf] dfu
/x]sf] 5 .
k'/fgf] ;QfkIf jftf{ ef“8\g cu|;/
cfufdL jftf{k|lt ljZjf;sf] ;+s6, cd]l/sL
;]gfsf] rnv]n tLa|
sf7df8f}+÷k'/fgf]
;QfkIfn] bf];|f] r/0fsf] jftf{df ePsf] lg0f{o sfof{Gjog ug'{sf] ;§f To;nfO{
ljkmn agfpg] cleofg ;'? u/]kl5 d'n'sdf cGof]n ;'? ePsf] 5 . jftf{sf]
6]a'ndf k'/fgf] ;QfkIfsf] cfu|xdf zfxL ;]gfnfO{ Aof/]ssf] kf“r lsnf]ld6/
If]qleq cfkm\gf ;fdfGo ultljlw ug{ lbg'kg]{ lg0f{o /fv]kl5 To;nfO{ dfcf]jfbL
kIfn] :jLsf/ u/]sf] lyof] . jftf{df ePsf] lg0f{o b'a} kIfsf k|jQmfn] kqsf/
;Dd]ngdf ;fj{hlgs u/]sf] Ps ;ftf klg gljTb} ;QfkIfs} jftf{6f]nLsf ;b:o /d]zgfy
kf08]n] ljb]zL ;~rf/dfWodnfO{ ;]gfsf af/]df To:tf] lg0f{o gePsf] atfPkl5
k'/fgf] ;QfkIfsf] hfnem]n / if8\oGqsf] ;j{q lj/f]w ;'? ePsf] 5 . dGqL
kf08]sf] pQm em'§f cleJolQmn] b]z / hgtfk|lt 7"nf] wf]sf dfq lbPsf] 5}g,
k'/fgf] ;Qfsf] jftf{lj/f]wL rl/qnfO{ ljZj ;fd' gf¨]emf/ kf/]sf] 5 .
k'/fgf] ;QfkIfn] b]vfPsf] of] xs{tn] pgLx? jftf{k|lt OdfGbf/ x}g if8\oGq /
hglj/f]wL sfo{df lnKt aGb} uPsf] k|dfl0ft ePsf] 5 .
jftf{df
ePsf] lg0f{onfO{ pN6\ofp“b} dGqL kf08]n] a}zfv #! ut] aL=aL=;L= ;“usf] s'/fsfgLdf
;]gf Aof/]saf6 kf“r lsnf]ld6/ aflx/ hfg gkfpg] lg0f{o gePsf] em"7 s'/f
af]n]kl5 dfcf]jfbL jftf{6f]nLn] h]7 ! ut] cfkm\gf] ;Dks{ sfof{nodf Ps kqsf/
;Dd]ng u/L pQm cleJolQmsf] hf]8bf/ lj/f]w u/]/ klxnf ePsf lg0f{o sfof{Gjog ug{
dfu u/]sf] lyof] . bf];|f] r/0fdf ePsf cfd lg0f{onfO{ klg ;QfkIfn]
sfof{Gjog gu/]sf]df % j6f dfu dfcf]jfbL jftf{ 6f]nLn] cl3;f/]sf] 5 .
dfcf]jfbL jftf{6f]nL jftf{k|lt lhDd]jf/ aGb} b]znfO{ cu|ufdL lgsf; lbg
nfluk/]sf] 5 eg] k'/fgf] ;Qfsf] jftf{6f]nL ePsf lg0f{onfO{ klg nTofpg] sfo{df
nfu]sf] 5 . k'/fgf] ;QfkIfsf ultjlwn] jftf{k|lt pgLx? OdfGbf/ gePsf]
b]vfPsf] 5 . dGqL kf08]sf] cleJolQm aflx/ cfPkl5 pgLx?aLr dte]b tLa| aGb}
uPsf] 5 . ;QfkIfleq} Psn] csf]{nfO{ v'Nnf 9+un] ufnL ug]{ qmd klg ;'?
ePsf] 5 . ;QfkIfs} jftf{6f]nLsf ;b:o g} jftf{ ef“8\g] sfo{df nfu]kl5
zflGtk"0f{ 9+uaf6 d'n'sdf cu|ufdL lgsf; lg:sg'k5{ eGg] hgtfsf] rfxgfdfly
;QfkIfn] s'7f/f3ft u/]sf] 5 .
cfkm"n]
u/]sf if8\oGqk"0f{ sfo{af6 k'/fgf] ;QfkIf ;lRrg] xf] eg] p;n] jftf{df ePsf
lg0f{osf] cljnDa sfof{Gjog ug'{ h?/L 5 .
jftf{lj/f]wL rnv]n tLa|
jftf{sf]
6]a'naf6} klg g]kfnL hgtfnfO{ cu|ufdL /fhg}lts kl/jt{g lbgsf nflu dfcf]jfbL
kf6L{ lgi7fk"j{s nfu]kl5 g]kfnL hgtfsf] rfxgf lj?4 b]zL / ljb]zL
zlQms]Gb|x? o;sf lj?4 nfluk/]sf 5g\ . ljb]zL zlQmsf] rnv]n eO/x]sf a]nfdf
dGqL kf08]n] klg pgLx?s} Ozf/fdf jftf{lj/f]wL xs{t u/]sf] atfOG5 . g]kfndf
al9/x]sf] jftf{ ljyf]Ng] cleofgcGtu{t cfp“bf] ljxLaf/ cd]l/sL ;}Go 6f]nL g]kfn
cfp“b}5 . cd]l/sL ljz]if ;}Go 6f]nL oxf“ cfpg] s'/fnfO{ cd]l/sL
b"tfjf;sf k|jQmf /f]lN8ª hf]G;n] ;d]t k'li6 u/]sf 5g\ . bf];|f]
r/0fsf] jftf{cl3 g} k'/fgf] ;Qf / cd]l/sL zf;ssf k|ltlglw dfOsn O{=
dflngf]:sLaLr kf“r a'“b] uf]Ko ;Demf}tf ePsf] lyof] .
slyt
cft+sjfb lgoGq0f ug]{ gfddf cd]l/sL ;fd|fHojfb g]kfnnfO{ cfkm\gf] ;fdl/s
dxŒjsf] :yn agfP/ rLg / ef/tnfO{ ;d]t 3]g]{ bfpdf /x]sf] 5 . Tof] clenfiff
k"/f ug{ cd]l/sL ;fd|fHojfb dfcf]jfbLnfO{ bafpg] of]hgf agfP/ g]kfn k:g
rfxG5 .
zflGtjftf{
eO/x]sf] a]nf cd]l/sL ;fd|fHojfb v'Nnf 9+un] g]kfn k:g nfu]sf] 36gfsf] ;a}
b]zeQm g]kfnLaf6 lj/f]w x'g h?/L 5 . Ps bh{geGbf a9Lsf] ;+Vofdf cfpg]
cd]l/sL ;}Go kmf];{n] sf7df8f}+ j/k/sf 8f“8fdf ;]gfnfO{ tflnd lbg] atfOPsf]
5 . cd]l/sL ultljlwnfO{ glhsaf6 x]g]{x? eG5g\– clxn] jftf{ ef“8\g] of]hgf
d'tfljs cd]l/sL ;]gf g]kfn cfPsf] xf] .
k|hftGq,
dfgjclwsf/sf] b'xfO lbP/ :jfledfgL b]zdfly bdg ug]{, p;n] eg]sf] gdfGg]
/fi6«nfO{ cft+ssf/Lsf] ln:6df /fVg] sfo{ cd]l/sL ;fd|fHojfbn] ul//x]sf]
5 . cd]l/sL ;fd|fHojfbn] k'/fgf] ;Qfsf ;~rfnsx?;“u e]6]/ uf]Ko dGq0ff ug]{
t/ To;nfO{ aflx/ gNofpg] sfo{n] klg cfd zflGtsfdL hgtfnfO{ olta]nf cfqmf]lzt /
lrlGtt agfPsf] 5 .
g]kfnsf]
ax';+Vos hgtf qmflGtsf/L sDo'lg:6 cfGbf]ngaf6 cfkm\gf] d'lQm x'g] cfzfdf
5g\ . cfkm\gf] efUosf] km};nf cfkm} ug{ kfpg] ;+ljwfg ;efsf] dfu
dfcf]jfbLn] p7fPkl5 To;k|lt hgnx/ klg olta]nf tLa| ePsf] 5 . cd]l/sL
;fd|fHojfb / o;sf lk5nUu' /fi6«x? zflGt jftf{ ;kmntfdf 6'l¨of];\ / g]kfnL hgtf
clwsf/;DkGg / k"0f{ k|hftGq ePsf] b]z g]kfn agf];\ eGg] kIfdf 5}gg\ .
of] cd]l/sfsf] g]kfnsf] cfGtl/s dfldnfdf gf¨f] x:tIf]k xf] . oxL eP/ g}
cd]l/sLx? zflGtjftf{ layf]Ng k'/fgf] ;Qf;“u ePsf] zfxL ;]gfnfO{ prfNgdf Jo:t
/x]sf] 5 . k'/fgf] ;Qfsf] ;]gf olta]nf cd]l/sL ;]gfs} lgb]{zgdf gfRg],
jftf{ ljyf]Ng] xs{t ub}{ lx+8\g yfn]sf] 5 .
;]gfsf] ultljlw p:t}
cfrf/;+lxtf
pNn+3gdf k'/fgf] ;QfkIfsf] ;]gf clxn] klg cu|k+lQmdf /x]sf] 5 .
dfcf]jfbLn] rGbf p7fP, ;]gfsf hjfgnfO{ wDSofP eg]/ agfj6L jQmJo lgsfNg] ;]gf
cfkm} ufp“–ufp“df uP/ hgtfnfO{ cft+lst kfl//x]sf] 5 . oxL ;ftf dfq} ;]gfn]
k"j{b]lv klZrd;Dd cfrf/;+lxtf pNn+3g u/]sf ljj/0fsf cglulGt va/ xfdLnfO{
k|fKt ePsf 5g\ . :jf:Yo lzlj/sf gfddf ufp“ k;]/ dfcf]jfbLsf] u'Ktr/L ug]{
sfo{ ;]gfaf6 eO/x]sf] 5 . ;]gfn] dfcf]jfbL jftf{6f]nL ;b:o dft[sf ofbjnfO{
;Nofgsf] sk'/sf]6df Hofg vfgtnf;L u/L 3G6f}+ /f]Sg] lgGbgLo sfo{ u/]sf]
5 . jftf{6f]nL ;b:odfly t o:tf] sfo{ ePsf] 5 eg] hgtfdfly ;]gfn] s:tf]
Jojxf/ u/]sf] xf]nf ;xh} cg'dfg ug{ ;lsG5 .
;]gfn]
dfcf]jfbL cfwf/ If]qdf k;]/ l:yltnfO{ pQ]lht kfg]{ sfo{ ul//x]sf] 5 .
o;}aLr dfcf]jfbL jftf{6f]nLsf k|jQmf s[i0faxfb'/ dx/fn] hgfb]z;“u s'/f ub}{
;QfkIfn] jftf{df ;xdlt hgfPsf s'/fx? sfof{Gjog ug'{kg]{ atfpg'ePsf] 5 .
pxf“n] jftf{sf ;xdlt sfof{Gjog gul/g' / ;xdlt ljk/Ltsf cleJolQmx? cfpg'nfO{
;QfkIfsf] cToGt} u}/lhDd]jf/kg / xNsfkg xf] eGb} ;QfkIfaf6 jftf{sf] nflu
u[xsfo{;d]t x'g g;s]sf] cg'ej ug'{ePsf] 5 .
k|jQmf
dx/fn] cfrf/;+lxtf pNn+3g ub}{ ;}lgs ultljlw a9fpg'n] b'j}kIfaLr ljZjf; a9fpg]
eGbf z+sf a9fpg] sfd ul//x]sf] klg atfpg'eof] . ;QfkIfsf lqmofsnfksf sf/0f
cufdL jftf{ ug{ ljZjf;sf] ;+s6 ;d]t pTkGg ePsf] s'/f dx/fn] atfpg'eof] .
jftf{ ljyf]Ng vf]Hg]nfO{ dfcf]jfbLsf]
r]tfjgL
sf7df8f}+÷
ut a}zfv #! ut] a'waf/ k'/fgf] ;QfkIfLo jftf{6f]nLsf Ps ;b:o /d]zgfy kf08]n]
Pp6f ljb]zL ;dfrf/ ;+:yf;“usf] s'/fsfgLdf JoQm u/]sf l6Kk0fLx?k|lt
g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ jftf{6f]nLsf ;+of]hs 8f= afa'/fd e§/fO{n] uDeL/ Wofgfsif{0f
ePsf] hgfpg'ePsf] 5 . h]7 ! ut]sf] ldltdf hf/L Ps jQmJodfkm{t\ 8f=
e§/fO{n] bf];|f] r/0fsf] jftf{df zfxL ;]gfnfO{ Aof/]sdf lkmtf{ ug]{ ;DaGwL
k|Zgdf k'/fgf] ;QfkIfsf] cfu|x cg';f/ xfnnfO{ Aof/]ssf] kf“r lsnf]ld6/ If]qleq
zfxL ;]gfn] cfkm\gf ;fdfGo ultljlw ug]{ lg0f{o ePsf] s'/f jftf{kl5sf] ;+o'Qm
kqsf/ ;Dd]ngd} v'n:t ePsf] atfp“b} oltsf lbgkl5 cfP/ jftf{6f]nLsf Ps ;b:on]
To;;DaGwdf k|:tfj dfq cfPsf] lg0f{o geO;s]sf] eGg] em'¶f] cleJolQm lbP/ e|d
;[hgf ug'{ b]z / hgtfk|lt 7"nf] wf]sf xf] / o;n] k'/fgf] ;Qfsf]
jftf{lj/f]wL rl/qnfO{ b'lgof“sf ;fd' gf¨]emf/ kf/]sf] / To;sf] ljZj;lgotf,
OdfGbfl/tf k"0f{tM z+sfsf] 3]/fdf k/]sf] hgfpg'ePsf] 5 .
jQmJodf
elgPsf] 5– …zfxL ;]gfsf k|jQmfsf] …hgd'lQm ;]gfn] xltof/ lkmtf{ gu/];Dd ;}lgs
ultljlw hf/L /fVg]Ú eGg] egfOn] o'4lj/fd / cfrf/;+lxtfsf] zAb / efjgfsf] 3f]/
pNn+3g ePsf] 5 / o;n] k'/fgf] ;Qfdf JofKt x'“b} uPsf] z}GojfbnfO{ phfu/ u/]sf]
5 .Ú
jQmJodf
g]kfnL hgtfn] ;d'Ggt, :jfjnDaL / :jtGq k|hftflGqs g]kfnsf] lglDt
zflGtk"0f{ cu|ufdL lgsf; rflx/x]sf] / ljZjsf] Wofg g]kfntkm{ klxn] slxNo}
eGbf a9L cfs[i6 ePsf] hgfp“b} o; 38Ldf k'/fgf] ;Qfsf tkm{af6 g]kfnL hgtfsf]
efjgf / rfxgfsf] k|lts"n rflng] sbdx?nfO{ /f]Sg hgtfn] ;hu / ;+ul7t eP/
Jofks cfGbf]ng rnfpg] s'/fdf xfd|f] kf6L{ 9'Ss 5 elgPsf] 5 .
jQmJodf
k'/fgf] ;Qf;“u hf]8bf/ dfu ub}{ elgPsf] 5 …jftf{ / zflGtk"0f{ lgsf;k|ltsf]
cfkm\gf] sd;]sd OdfGbfl/tf k|bz{g ug{ e8\sfpk"0f{, cdof{lbt /
u}/lhDd]jf/k"0f{ x/stnfO{ t'?Gt} /f]Sg xfnnfO{ lgDg sbdx? cljnDa rfn]/
ult/f]wtkm{ ws]ln/x]sf] jftf{ / ;Djfbsf] k|lqmofnfO{ ;xh t'Nofcf];\ .
!=
jftf{6f]nLsf Pshgf ;b:on] af]n]sf] s'/f ;Dk"0f{ jftf{6f]nLsf] xf]–xf]Og
k|:6 kfl/of];\ .
@=
k'/fgf] ;Qfn] em"6 af]Ng] / jftf{sf] jftfj/0f ljyf]Ng]x?nfO{ x6fP/
ljZj;gLo / clwsf/;DkGg jftf{6f]nL cljnDa lgdf{0f u/f];\ .
#=
xfd|f] kf6L{sf tLghgf s]=;=;= 5f]8\g] nufot bf];|f] r/0fsf] jftf{df ePsf lg0f{ox?
t'?Gt} sfof{Gjog u/]/ ljZjf;sf] jftfj/0f tof/ kfl/of];\ .
$=
zfxL ;]gfnfO{ o'4lj/fd / cfrf/;+lxtfsf] pNn+3g x'g] u/L cleJolQm lbg / xs{t
ug{af6 t'?Gt} /f]lsof];\ .
%=
jfx\o zlQm s]Gb|x?sf] cgfjZos x:tIf]k / ;}lgs rnv]n cljnDa /f]lsof];\ .Ú
To;}u/L
jQmJosf] cGTodf elgPsf] 5– …xfdL g]kfnL hgtf / /fi6«sf] lxtk|lt k"0f{
k|lta4 5f}+ / ToxL lhDd]jf/Lsf] efjgf;lxt jftf{df ;+nUg ePsf 5f}+ . jftf{
glayf]lnof];\ / b]z / hgtfn] zflGtk"0f{ 9+un] g} k"0f{ k|hftflGqs
xs–clwsf/x? kfpmg\ eGg] s'/fk|lt xfdL ;r]i6 / uDeL/ 5f}+ . o;sf] ljk/Lt
jftf{ ljyf]Ng] x/st k'/fgf] ;Qfn] g/f]s]df efjL kl/0ffdsf] k"0f{ lhDd]jf/L
k'/fgf] ;Qfsf] sf“wdf hfg] s'/f :ki6} 5 .Ú
clVtof/sf] sfjf{xLk|lt cfqmf]z
sf7df8f}+÷
;DklQ Goflos hf“ra'em cfof]usf] k|ltj]bgnfO{ clVtof/ b'?kof]u cfof]un]
sfjf{xLdf nu]kl5 ;a}lt/ xNnLvNnL dlRrPsf] 5 . k"j{ k|wfgdGqL
lul/hfk|;fb sf]O/fnf;lxt ;+;bLo bnsf tL; hgf g]tf / bzhgf pRrkb:y sd{rf/Lx?nfO{
clVtof/n] aofgsf nflu k"hL{ sf6]sfn] sltkon] o;nfO{ k|ltzf]wfTds sfjf{xL
elg/x]sf 5g\ .
s]xL
;dootf kf“r ;+;bLo /fhgLlts zlQmx?n] k|ltudgsf/L sbdsf lj?4 cfGbf]ng rnfO/x]sf
5g\ . k|ltudgsf/L sbd g;RofP;Dd cfGbf]ng hf/L /fVg] k|lta4tf;lxt tL bnx?n]
h]7 @ ut]b]lv bf];|f] r/0fsf] cfGbf]ngsf] sfo{qmd ;~rfng u/]sf 5g\ . h'g
lbg bf];|f] r/0fsf] cfGbf]ng ;'? eof] ToxL lbg clVtof/n] lul/hf;lxt tL; hgf
;+;bLo bnsf g]tfnfO{ k"hL{ lbof] .
cfGbf]ngnfO{
sdhf]/ kfg]{ lgotn] clVtof/nfO{ ;lqmo agfOP klg o;n] jftfj/0fnfO{ emg\
pQ]hgfTds agfPsf] /fhgLlts ljZn]ifssf] 7x/ 5 . ;+;bLo g]tfx? clxn]
/fhflj?4 lgs} cfqmf]z kf]lv/x]sf 5g\ .
g]kfnL
sf+u|];sf g]tf lul/hfk|;fb sf]O/fnfn] /fhfsf] ;Dk"0f{ ;DklQ ;fj{hlgs ug{
r'gf}lt lbPsf 5g\ . To:t} clVtof/n] kq sf6]sf Pdfn]sf :yfoL sld6Lsf ;b:o
e/tdf]xg clwsf/Ln] klg /fhfsf] ;DklQ ;fj{hlgs x'g'kg]{ dfu u/]sf 5g\ .
clwsf/Ln] /fhwfgLsf] Ps sfo{qmddf eg]– …/fhf x'g'k"j{ >L % 1fg]Gb|
Jofkf/L xf]OaS;GYof] . Tolta]nf s/ ltl/Psf] 5 ls 5}g Tof] ;d]t ;fj{hlgs
x'g'k5{ .Ú
hgdf]rf{sf
g]tf nLnfdl0f kf]v/]nn] klg clxn] clVtof/n] u/]sf] sfjf{xLk|lt cfqmf]z kf]Vb}
eg]sf 5g\– …clVtof/ b/af/sf] Ozf/fdf rn]sf] 5 / cfGbf]ngsf] t]hf]aw ug{ b/af/n]
clVtof/sf] gfddf of]hgf agfOPsf] dfq xf] .Ú
b]z
k"/} ;+s6df km;]sf] a]nfdf ;femf ;xdlt agfP/ cu|ufdL lgsf; lgsfNglt/
nfUg'kg]{df pN6} clVtof/dfkm{t\ jftfj/0fnfO{ h;/L luhf]Ng] sfd eO/x]sf] 5,
o;nfO{ b]z / hgtfk|lt dfof ug]{ s;}n] klg 7Ls 7fg]sf 5}gg\ .
‘s[i0f ;]g o'usf
cfjfh x'g\
sf7df8f}+÷ cleJolQm u/]jfkt ut jif{
k|x/L lx/f;tdf xTof ul/Psf k|ultjfbL slj Pjd\ kqsf/ s[i0f ;]g …OR5'sÚ sf] :d[lt
;Gbe{df clvn g]kfn hg;f“:s[lts ;+3sf] cfof]hgfdf …cleJolQm :jtGqtf / ;fdflhs ?kfGt/0fsf]
cfGbf]ngdf ;f“:s[lts sdL{x?Ú ljifos k|jrg uf]i7L ;DkGg eof] . sfo{qmddf
s[i0f ;]gn] k|ultjfbL ;flxTosf] If]qdf lbPsf] of]ubfgsf] efq xf]Og, pxf“n]
/fli6«otf, hgtGq , hghLljsf / hgclwsf/sf] lglDt lbPsf] of]ubfgsf] klg Jofks
rrf{ / pRr d"Nofª\sg ul/of] . cleJolQm :jtGqtf / ;fdflhs ?kfGt/0f
cGt/;DalGwt ePsf / zAb / sd{df Ps eO{ ;f“:s[lts sdL{x? cufl8 a9\g'kg]{df ;a}sf]
;xdlt lyof] .
uf]i7Ldf s[i0f ;]gsL wd{kTgL tSdf
s]=;L=n] efjk"0f{ :j/df eGg'eof]– …d]/f >Ldfg s[i0f ;]gn] JoQm u/]sf
ljrf/sf] k|lt/f]w ug{ g;sL ;/sf/n] pxf“sf] sfo/tfk"j{s lx/f;tdf xTof u¥of]
/ cem} Tof] xTofnfO{ :jLsf/ ug{ ;s]sf] 5}g . zxLbn] b]vfPsf] af6f]df xfdL
;a} nfUg'k5{ . …OR5'sÚsf] ljrf/n] Ps lbg cjZo ljho kfpg]5 . cem} klg
pxf“sf] jf:tljstf aflx/ Nofpg d dfu ub{5' .Ú
To;}u/L ;f] sfo{qmddf csf{ jQmf clwjQmf
Ps/fh e08f/Ln] ;fdflhs ?kfGt/0fdf ;f“:s[lts sdL{x?sf] 7"nf] bfloTj x'G5Ú
eGb} pxf“n] jt{dfg ;+ljwfgsf] lr/kmf/ ug'{eof] / eGg'eof]– …of] ;+ljwfg
dl/;s]sf] 5 . ca hgtf ;fj{ef}d ePsf] gof“ ;+ljwfg agfpg'k5{ .
;f“:s[lts sdL{x?n] oxL sfo{df ;xof]u ug'{k5{ . tLg–rf/ ;o gful/snfO
lx/f;td} ufoj agfpg ldNg] o:tf] ;+ljwfgnfO{ …pTs[i6Ú eGg' xf:of:kb s'/f
xf] .Ú o;} qmddf k|ultjfbL slj Pjd\ ;dLIfs hubLzrGb| e08f/Ln] eGg'eof]–
…oxf“ cTolws n]vs–snfsf/x?n] cleJolQm :jtGqtfsf] pkef]u ug{ kfpg] cj:yf
5}g . ;fdflhs ?kfGt/0fdf /fhgLlts, ;f“:s[lts / ;}lgs df]rf{ x'G5g\ .
/fhgLlts ljrngn] ;f“:s[lts df]rf{nfO{ ljrngdf NofPsf] 5 . ;f“:s[lts sdL{x?
j}rfl/s ?kn] b[9 x'“b} cfd d'lQmsf] af6f]df nfUg'k5{ .Ú
…s[i0f ;]g …OR5'sÚ o'usf cfjfh x'g\Ú
eGb} csf{ jQmf cg]h;f“;+3sf pkfWoIf Pjd\ ;flxTosf/ 3gZofd 9sfnn] eGg'eof]–
…juL{o ;dfhdf cleJolQm :jtGqtf / k|hftGq klg juL{o x'G5g\ . cfkm\gf]
ju{:jfy{df clnslt wSsf nfUg] ljlQs} zf;sju{n] ;Lldt cleJolQm :jtGqtf klg ckx/0f
ub{5g\ / g[z+; bdg ub{5g\ . of] xfdLn] b]v]ef]u]sf] s'/f xf] . To;}n]
oxf“ pTkLl8t hgtfsf] kIfdf n]Vg] / af]Ng] jf:tljs cleJolQm :jtGqtf 5}g / To;sf
nflu ;f“:s[ltssdL{x?n] ju{ut cfwf/df ;+3if{ ug}{k5{ . t/ oxf“ ;d"xut
r]tgfaf6 ju{ut r]tgfdf cfOg;s]sf /fhgLlts tyf ;f“:s[lts sdL{x? ePsfn] ;fdflhs
?kfGt/0fdf ;f“:s[lts sdL{x?n] v]Ng'kg]{ jf:tljs e"ldsfdf sdL cfPsf]
5 . ljb|f]xsf] em08f af]Sg]nfO{ ju{kIfw/tfsf] cfwf/df s'g}
;f“:s[ltssdL{x?n] ;dy{g ub{5g\ eg] s'g} ljb|f]xdf ;dflxt x'G5g\ . cflTds
?kfGt/0flagf ef}lts ?kfGt/0f wflgg ;Sb}g . ;fdflhs ?kfGt/0fdf ;xof]u ug{sf
nflu ;f“:s[ltssdL{x? j}rfl/s ?kn] k|:6 x'g h?/L 5 / Tof] ljrf/ eg]sf] ;j{xf/f
;f“:s[lts qmflGtsf] r]tgf;lxtsf] dfn]dfjfb xf] . ;f“:s[lts cfGbf]ngnfO{
juL{o /fhgLltn] lbzflgb]{z ub{5 .Ú uf]i7Ldf cfkm\gf] cledt lb+b} k|n];sf cWoIf
cfgGbb]j e§n] eGg'eof]– …cleJolQm / ;fdflhs ?kfGt/0f hLjgsf b'O{ k“v]6f
x'g\ . ;f“:s[lts sdL{x? b]z, sfn / kl/l:yltsf] ;Ldfleq /x]/ cfd"n
kl/jt{gsf] lbzfdf a9\g'k5{ .Ú
cleJolQms} qmddf k|n];sf k"j{ cWoIf
lgg' rfkfufO{+n] eGg'eof]– …/fhgLlt ;“:s[ltsf] c¨ x'gfn] To;sf] ;jf]{Rrtf x'g
;Sb}g . cleJolQm :jtGqtf / ;fdflhs ?kfGt/0fsf] ;DaGw /fhgLlt /
cy{Joj:yf;“u hf]l8Psf] x'G5 . ;f“:s[ltssdL{x?n] /fhgLlts cfGbf]ngnfO{
;3fpg'k5{ .Ú To;}u/L sfo{qmddf kqsf/ dxf;+3sf ;efklt tf/fgfy bfxfnn],
…cfjfhxLgx?sf] cfjfhsf] cleJolQm lbPjfkt s[i0f ;]g dfl/Psf x'g\ .
k|hftGqdf klg xfdLn] :jtGqtfk"j{s af“Rg / cleJolQm ug{ kfPsf 5}gf}+Ú
eGg'eof] .
;dfnf]rs /fh]Gb| ;'j]bLn] …OR5'sÚ sf]
sfJosfl/tfdfly k|sfz kfg'{ePsf] lyof] .
uf]i7Lsf] ;efkltTj jl/i7 kqsf/ Pjd\
cg]h;f;+3sf ;Nnfxsf/ zlQm nD;fnn] ug'{ePsf] lyof] eg] pb\3f]if0f ;flxTosf/
O{Zj/rGb| 1jfnLn] ug'{ePsf] lyof] .
sf7 t:s/x?
hglx/f;tdf
l;Gw'nL÷ lgkfg], /fgLjf;sf] blIf0fL
efudf /x]sf] r'/]sf] h+undf sf7t:s/L ug]{ Ps lu/f]xnfO{ dfcf]jfbLn] kqmfp
u/]sf] 5 . sf7t:s/x? jL/eb| /fpt, wg]Gb| a:g]t / z+s/ jdf{n] nfdf] ;dob]lv
sf7 t:s/L ul//x]sf] x'“bf lghx?dfly sfjf{xL ul/kfpg l;+uf] ufp“sf hgtfn]
dfcf]jfbL ;dIf ph'/L u/]kl5 lghx?nfO{ 5fgjLgsf] nflu kqmfp ul/Psf] s'/f
dfcf]jfbL ^ g+= Onfsfsf O~rfh{ s= czf]sn] hgfpg'ePsf] 5 .
sf7 t:s/x?nfO{ hgtfs} aLrdf /fv]/ aofg
lnOg] / hgtfsf] lg0f{o adf]lhd g} sfjf{xL x'g] s'/f k|fKt ;dfrf/df hgfOPsf]
5 .
cfGbf]ngsf/Låf/f
:yfgLo lgsfodf wgf{
sf7df8f}+÷ /fhfsf] k|ltufdL sbdlj?4 cfGbf]ng/t kf“r bnn] lxhf]
b]ze/sf dxfgu/kflnsf, gu/kflnsf Pjd\ uflj;df 3]/fjGbL ub}{ wgf{ lbPsf
5g\ . ;f] qmddf :yfgLo lgsfosf k"j{ kbflwsf/Lx?sf] a}7s a;L
k|ltudglj?4 k|:tfj ;d]t kfl/t ul/Psf] 5 .
lxhf] laxfg sf7df8f}+ pkTosfsf
sf7df8f}+, nlntk'/ / eQmk'/sf :yfgLo lgsfosf] a}7s a;]sf] 5 . sf7df8f}+
dxfgu/kflnsfsf] sfof{no 6]s'df lxhf] laxfg a;]sf] kl/ifbsf] a}7snfO{ sf+u|];
dxfdGqL ;'zLn sf]O/fnf, Pdfn] g]tf e/tdf]xg clwsf/L, hgdf]rf{sf g]tf lnnfdl0f
kf]v/]n nufotsf g]tfx?n] ;Daf]wg u/]sf lyP . To;}u/L lxh} b]zsf ljleGg
lhNnfsf :yfgLo lgsfodf wgf{ sfo{qmd ;DkGg ePsf 5g\ .
kf“r /fhg}lts bnåf/f cfof]lht bf];|f]
r/0fsf ;+3if{sf yk sfo{qmdx?df h]7 & ut] lhlj; 3]/fp / lhNnf kl/ifbsf] a}7s
a;L k|ltudglj?4 k|:tfj kfl/t ug]{, h]7 * ut] lhNnf k|zf;g sfof{no 3]/fp Pjd\
h]7 !! ut] # ah]b]lv $ ah];Dd ;8s hfd u/L lj/f]w k|bz{g ug]{ sfo{qmd /x]sf
5g\ .
o;cl3 bf];|f] r/0fsf] ;+3if{sf
sfo{qmdcGtu{t h]7 @ ut] zflGtsf] sfdgf ub}{ b]zJofkL?kdf zflGt¥ofnL / k|fy{gf
;ef ;DkGg eO;s]sf] 5 . klxnf] r/0fdf 3f]lift dzfn h'n'z k|bz{g sfo{qmddf
ut a}zfv @* ut] kqmfp ul/Psf cfGbf]ngsf/Lx?nfO{ u'08f P]gcGtu{t em'¶f d'2f
nufOPsf]df To;sf] Jofks lj/f]w eO/x]sf] 5 .
dfcf]jfbL
jftf{6f]nL ;b:oåf/f ;Daf]wg
lxhf] ?s'd /
;Nofgdf ljzfn hg;ef
sf7df8f}+÷ lxhf] ?s'd lhNnfsf] Po/kf]6{
glhs} g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ sf kf]ln6Ao"/f] ;b:o Pjd\ jftf{6f]nL ;b:o b]j
u'?ªsf] pkl:yltdf ljzfn hg;ef ;DkGg ePsf] 5 . cfof]hsx?n] ;Nn] ljdfg:yns}
rf}/df sfo{qmd /fVg] of]hgf agfPsf] eP klg :yfgLo k|zf;gn] ljdfg:yndf ug{
glbPkl5 Po/kf]6{ glhs}sf] kfvfdf %) xhf/eGbf a9L hgtfsf] pkl:yltdf hg;ef ;DkGg
eof] .
?s'daf6 k|fKt va/cg';f/ ?s'd lhNnf hg;/sf/
k|d'v z?0f af“7fdu/sf] ;efkltTj / clvn -qmflGtsf/L_ sf s]Gb|Lo ;b:o uf]kfn
af]x/fsf] ;~rfngdf ;DkGg ;f] ;efdf af]Nb} jftf{6f]nL ;b:o b]j u'?ªn]
dfcf]jfbLx? oltv]/ /fli6«o tyf cGt/f{li6«o l:yltsf] d"Nofª\sg u/]/ g}
jftf{df cfPsf] atfp“b} dfcf]jfbLx? xf/]/ jftf{df cfPsf xf]Ogg\, eGg'eof] .
pxf“n] cfd g]kfnL hgtfsf] :yfoL zflGtsf] rfxgfnfO{ Wofg lbP/ g} jftf{df cfPsf]
atfpg'eof] . ;efdf ?s'd lhNnf hg;/sf/sf k"j{ k|d'v k"0f{ 3tL{,
c=g]=ls=;+3 -qmflGtsf/L_ sf s]Gb|Lo ;lrj a'l4k|;fb zdf{, blnt d'lQm df]rf{,
g]kfnsf rGb|axfb'/ lj=s=, c=g]=d=;+3 -qmflGtsf/L_ If]qLo ;dGjo ;ldltsL ;b:o
ljdnf s]=;L= nufotn] ;Daf]wg ug'{ePsf] ;dfrf/df atfOPsf] 5 . ;ef
x'g'k"j{ lhNnfsf ljleGg 7fp“af6 cfPsf emf“sLx?n] ;efdf /f]rstf yk]sf
lyP . ;f“:s[lts sdL{x?n] /f]rs ;f“:s[lts k|:t'ltx? klg k|:t't u/]sf
lyP .
To;}u/L ;Nofgaf6 hgfb]z k|ltlglw
/tgaxfb'/ jnL / u0f]z zfxLn] lxhf] a]n'sf l6kfpg'ePsf] ;dfrf/cg';f/ ;Nofg
lhNnfsf] vn¨fdf lxhf] aL;f}+ xhf/ hgtfsf aLr ljzfn hg;ef ;DkGg ePsf] 5 .
;f] ;efdf af]Nb} dfcf]jfbL kf]ln6 Ao'/f] ;b:o Pjd\ jftf{6f]nL ;b:o dft[sf
ofbjn] b'O{ r/0fsf] jftf{ eO;Sbf klg k'/fgf] ;Qfn] cfrf/;+lxtfsf] pNn+3g
u/]sf], cfkm" ;Nofg cfOk'Ubf;Dd af6f]sf ljleGg 7fp“df zfxL ;]gfn] b'Mv
lbPsf] atfpg'eof] . pxf“n] hf]8 lb+b} …xfdL jftf{df xf/]/ xf]Og lht]/}
cfPsf] / clxn] j}rfl/s n8fO“df ;d]t cfkm\gf] kf6L{ cufl8/x]sf]Ú
atfpg'eof] .
zfxL ;]gfn] lbPsf] jQmJosf] v08g ub}{
ofbjn] eGg'eof]– …ef/tn] ;Ldf ldRbf r"k nfu]/ a:g] zfxL ;]gfn] hg;]gfnfO{
tx nufpg ;Sb}g .Ú
To;}u/L ;f]xL ;efdf af]Nb} cg]ls;+3
-qmflGtsf/L_ sf s]Gb|Lo cWoIf lzj/fh uf}tdn] g]kfnL ls;fgx?sf] xslxtsf] lglDt
clxn] cu|ufdL lgsf; clgjfo{ ePsf] atfpg'eof] . c=g]=d=;+3 -qmflGtsf/L_ sL
s]Gb|Lo pkfWoIf hok'/L 3tL{n] g]kfnL hgd'lQm cfGbf]ngdf dlxnfx?sf]
dxTjk"0f{ e"ldsf /x]sf] / clxn] jftf{–k|lqmofdf klg dlxnfx?sf]
dxTjk"0f{ e"ldsf /xg] atfpg'eof] .
lbp“;f] !@ ah]b]lv ;'? ePsf] ;f] ;ef
c=g]=/f=:j=lj=o'=-qmflGtsf/L_ sf s]Gb|Lo ;b:o 6Lsf/fd jnLsf] ;~rfng, lhNnf
hg;/sf/ k|d'v sLlt{axfb'/ k'gsf] ;efkltTjdf ;DkGg ePsf] lyof] . ;efdf
;+o'Qm /fhg}lts hgkl/rfng ;ldltsf ;+of]hs /Tgaxfb'/ jnLn] :jfut dGtJo
/fVg'ePsf] lyof] eg] blnt d'lQm df]rf{ ;Nofgsf cWoIf uf]kfn /;fOnLn] klg
blntx?sf ;d:ofx?sf af/]df af]Ng'ePsf] lyof] . sfo{qmddf alnbfg ;f“:s[lts
kl/jf/n] /f]rs ;f“:s[lts k|:t'ltx? k|:t't u/]sf] ;dfrf/df atfOPsf] 5 . ;ef
x'g'k"j{ lhNnfsf ljleGg efuaf6 em08f, Aofg/, afhfufhf / emf“sL;lxt h'n'zx?
ePsf lyP . o;}aLr cfh /f]Nkfdf /flvPsf] ljzfn hg;efnfO{ dfcf]jfbL kf6L{
:yfoL ;ldlt ;b:o Pjd\ jftf{6f]nL ;b:o s= jfbnn] ;Daf]wg ug'{x'g]ePsf] 5 .
clvn -qmflGtsf/L_
åf/f lk|lG;knsIfdf tfnfaGbL
sf7df8f}+÷ lghL lzIf0f ;+:yfx?n]
c;'n]sf] rsf]{ z'Ns 36fpg'kg]{ dfu /fv]/ cfGbf]ngdf plqPsf] clvn -qmflGtsf/L_n]
lxhf]b]lv sf7df8f}+ pkTosfsf 7"nf / dx¨f @% lghL ljBfnosf lk|lG;knsf
sfof{nodf tfnfjGbL u/]sf] 5 . s]xL ;docl3b]lv g} qmflGtsf/Ln] lghL
ljBfnosf n]vf zfvfdf ;d]t tfnfjGbL ub}{ cfPsf] 5 .
lzIf0f ;+:yfdf ul/Psf] tfnfjGbLsf
ljifonfO{ lnP/ lxhf] clvn -qmflGtsf/L_ afudtL–gf/fo0fL If]qLo ;+of]hg ;ldltsf
;+of]hs lxdfn zdf{n] Ps k|]; lj1lKt hf/L ug'{ePsf] 5 . pxf“n] lj1lKtdf
cg]/f:jljo' -qmflGtsf/L_ lg/Gt/ cfGbf]ngsf] cu|df]rf{df /x“b} ljBfyL{ xs, lxt /
clwsf/sf] kIfdf b[9 /x“b} cfO/x]sf] hgfp“b} slyt ;+s6sfn / zfxL ;]gf kl/rfngsf]
cj:yfdf ul/Psf] eLif0f k|lt/f]w cfGbf]ngnfO{ y]Ug g;sL tTsfnLg ;dodf ;DalGwt
kIfx?n] z}lIfs ;'wf/sf sfo{qmd 3f]if0ff u/]sf] t/ tL sfo{qmd 3f]if0ff ePsf]
nfdf] ;do laTbf klg sfof{Gjog x'g g;s]sf] sf/0f cfkm"x? cfGbf]ngdf pqg
afWo ePsf] hgfpg'ePsf] 5 . pxf“n] lghL ljBfnox?n] 3f]lift k|lta4tf ljk/Lt z'Ns
s6f}lt gu/]sf] / sltko ljBfnodf z'Ns a[l4;d]t ul/Psf], cleefjsx?nfO{ cfly{s df/
kfg]{, ljljw zLif{s /fvL cToflws jflif{s z'Ns cz'n ul/Psf] / k'gM egf{z'Ns ;d]t
lnOPsf], !)±@ df rsf]{ egf{, jflif{s / dfl;s z'Ns lnOPsf] ;fy} ;"rgf
k|ljlw (IT) nufotsf k|fljlws
lzIf0f ;+:yfx?df dgk/L z'Ns p7fOPsf]df of] c/fhs l:yltsf] tTsfn cGTo ug{ cfjZos
ePsf] x'“bf ;DalGwt kIfnfO{ bjfj lbg] p2]Zon] h]7 % ut]b]lv nfu" x'g]u/L
pkTosfsf s]xL lzIf0f ;+:yfsf k|zf;lgs sfof{nox?df tfnfaGbL ul/Psf] hgfpg'ePsf]
5 . zdf{n] lzIffdf nufgL ug'{kg]{ bfloTjaf6 efUg] ;Qfwf/Lx?sf] gLlt / lzIffnfO{
Jofkf/sf] j:t' agfpg] ;~rfnsx?sf sf/0f rsf]{ cfly{s df/åf/f k|tfl8t cleefjs /
ljBfyL{x?sf ;d:of tTsfn ;dfwfg ug]{tkm{ cfjZos kxn ug{ ;DalGwt ;a}df cg'/f]w
ub}{ cGoyf ljBfyL{df/f ;Qfwf/L / cGo ;DalGwt kIf ljBfyL{ cfqmf]zsf] lzsf/
x'g'kg]{ s'/f ;dod} ;r]t ;d]t u/fp“b5f}+ eGg'ePsf] 5 .
o;}u/L clvn -qmflGtsf/L_ sf7df8f}+sf
;+of]hs bLk]Gb| kGtn] Ps :d/0fkqdfkm{t\ tfnfjGbLaf6 klg cfkm\gf dfu k"/f
geP yk prfOsf] cfGbf]ngsf ;fy cl3 a9\g afWo x'g] hgfpg'ePsf] 5 .
;b/vf]/sf aGbLx?sf]
dfu k"/f ug]{ ;xdlt
sf7df8f}+÷ cft+ssf/L tyf ljWj+zfTds P]g vf/]h, dfcf]jfbL–;/sf/aLr
ePsf] jftf{sf] cfrf/;+lxtfsf] kfngf, cf]vn9'+uf, x]6f}+8f nufotsf 7fp“df ePsf
xTofsf08, k]6«f]lnod kbfy{df ul/Psf] d"Noa[l4 nufotsf dfux? /fvL ljleGg
r/0fa4 cfGbf]ngdf plqPsf ;b/vf]/ l8NnLahf/sf cf:yfsf aGbLx? / ;/sf/L lgsfosf
ljleGg JolQmx?aLr cl:t cfOtaf/ jftf{ eO{ ljleGg ;xdlt ul/Psf] 5 .
dfcf]jfbL / ;/sf/ jftf{ cg'udg 6f]nLsf 8L=cf/= nfld5fg] / 8f= jL/]Gb| emfkfnLsf] pkl:yltdf sf7df8f}+ lhNnf k|zf;g sfof{nosf k|d'v lhNnf clwsf/L, sf/fuf/ Joj:yfkg ljefusf dxflgb]{zs / cf:yfsf aGbL k|ltlglwx?aLr ePsf] ;xdltdf h]7 ^ ut]leq ;a} aGbLx?nfO{ cf]9\g]–cf]5\ofpg] lbg], lj/fdLx?nfO{ pkrf/ ug]{, vfg]kfgLsf] plrt k|aGw ldnfpg] h:tf /x]sf 5g\ .
aGbLx?n] /fv]sf s]Gb|Lo dfu;DaGwdf ;/sf/
;dIf lg0f{o u/fpg] ug]{ u/L k]z ug]{, ut ;fn ebf} #) ut] aGbL / sf/fuf/
k|zf;gaLr ;Demf}tf ePsf dfux? oyfzSo sfof{Gjog ug]{, sf/fuf/ P]g tyf lgodfjnLdf
tf]lsPsf] ;+:yfeGbf a9L aGbLx? /x]sf] kfOPsf]n] cGo sf/fuf/df :yfgfGt/0f ug{
sf/fuf/ Joj:yf ljefun] Joj:yf ldnfpg] h:tf s'/fx?df ;xdlt ePsf] ;d]t atfOPsf] 5
.
ut a}zfv @@ ut]b]lv cfGbf]ng ;'? u/L
ljleGg r/0fx? kf/ ub}{ oxL h]7 @ ut]b]lv cf:yfsf aGbLx? /fhsfhL dxh{g,
>LsfGt clwsf/L, k|;fb tfdfª, s]zj/fh l3ld/], gjLg /fgf du/ cfd/0f cg;gdf
a:g'ePsf] lyof] .