g]kfnL hgtfsf] /ut ca gauf];\ eGg]
rfxG5f}+– k|r08
sf7df8f}+÷ g]kfn sDo'lg:6 kf6L{
-dfcf]jfbL_ sf cWoIf s= k|r08n] cfkm\gf] kf6L{n] zflGtk"0f{ jftf{sf]
dfWodaf6} cu|ufdL /fhg}lts lgsf; rfx]sf] atfp“b} ca g]kfnL hgtfsf] /ut gauf];\
eGg] rfxgf JoQm ug'{ePsf] 5 . dfcf]jfbLsf ;jf]{Rr g]tf cWoIf s= k|r08n] ut
a'waf/ hf/L ug'{ePsf] k|]; jQmJodf d'n's zflGtjftf{df k|j]z u/]sf] of] cj:yfdf
jftf{ ef“8\g] b]zleq / aflx/sf o'4f]GdfbL tTjx?sf lj?4 Psh'6 x'g ;Dk"0f{
b]zeQm / hgkIfLo zlQm Pjd\ cfd hg;d'bfo;“u xflb{s ckLn ;d]t ug'{ePsf] 5 .
cWoIf k|r08n] cfkm\gf] kf6L{ cToGt}
uDeL/tfk"j{s jftf{–k|lqmofdf ;+nUg ePsf] hgfp“b} cufl8 eGg'ePsf] 5– …zflGt
/ k|ultsf] hgcfs+Iff Pj+ b]zsf] P]ltxfl;s cfjZostfnfO{ s]Gb|laGb'df /fv]/ g}
xfdLn] cfkm\gf] tkm{af6 ;QfkIf ;fd' cf}krfl/s?kn] Go"gtd sfo{;"rL
k|:t't ul/;s]sf 5f}+ . k|ltudg / oyfl:yltafbsf lj?4 k|ultlzn /fhg}lts,
cfly{s / ;fdflhs ?kfGt/0fsf] j:t'ut cfjZostf k"lt{ ug{ k|:t't, pQm
sfo{;"lrdfkm{t xfdLn] cfkm\gf] nrstf / lhDd]jf/Laf]wnfO{ ;d]t :ki6 u/]sf
5f}+ . xfd|f] of] u+eL/ / lhDd]jf/k"0f{ kxn;“u} b]zleq / aflx/sf
o'4f]GdfbL tTjx?sf] 56k6L / if8oGq klg a9]/ uPsf] 5 . cf}krfl/s jftf{sf]
jl/kl/ cd]l/sf / g]kfnsf aLrdf ul/Psf] slyt …kf“rjif]{ cft+sjfblj/f]wL
;dembf/LÚ cd]l/sfåf/f xfd|f] kf6L{nfO{ …cft+sjfbLsf] ;"rLdfÚ /fv]sf]
3f]if0ff, g]kfn l:yt cd]l/sL /fhb"t4f/f v'n]cfd lbOg] u/]sf] wDsL tyf zfxL
;]gfåf/f cf]vn9'Ëfdf xfd|f b'O{ of]4fx?sf] lgd{d xTof / ev{/} gof“ xltof/ /
tflndsf sf/0f cfkm\gf] o'4Ifdtf a9]sf] k|rf/n] pQm 56k6L / if8oGqnfO{ dfq :ki6
ub{5 .Ú
Gofo, :jtGqtf / ;dfgtfsf] lgldQ
56kl6/x]sf hgtfnfO{ …cft+sjfbÚsf] ;"rLdf /fVg] cd]l/sL x/stsf] e08fkmf]/
ub}{ jQmJodf cem cufl8 elgPsf] 5–…cflv/ cd]l/sfn] zflGtjftf{ cufl8 al9/x]sf]
jt{dfg ;Gbe{df To;k|sf/sf pQ]hgfk"0f{ aofg / lqmofsnfknfO{ lsg tLa|
kfl//x]sf] 5 < s] p;n] g]kfn / g]kfnL hgtfsf] lxtdf o;f] ul//x]sf] 5 <
sbfkL xf]Og, jf:tjdf pm g]kfnnfO{ d'¶Ldf /fv]/ rLg / ef/t nufot blIf0f Plzofdf
k|e'Tj s:b} n}hfg] cfkm\gf] ;fd|fHojfbL /0fgLlt nfu" ug{ rfxfG5 ..
To;sf/0f pm zflGtjftf{dfkm{t gof+, :jtGq Pj+ :jfledfgL g]kfnsf] ljsf; gxf];\
eGg] rfxG5 . lsgls To;k|sf/sf] g]kfn cd]l/sL /0fgLltsf] lx:;f x'g]
5}g .
xfdL cd]l/sfnfO{ g]kfnL hgtfsf]
cfTdlg0f{osf] clwsf/dfly x:tIf]k ug]{ ;Dk"0f{ s[ofsnfk aGb ug{ cfu|x
ub{5f}+ . Gofo, ;dfgtf / :jtGqtf lgldQ 56kl6/x]sf hgtfnfO{ cft+sjfbsf]
;"rLdf /fv]/ ljZj k|e"Tjsf] cx+sf/ k|bz{g ug'{sf] ;§f w/tLsf ljzfn
ax';+Vos dfgj ;d'bfo cfh cd]l/sfnfO{ g} ljZjsf] ! gDa/sf] cft+sjfbL b]z eg]/
lsg ;8sdf plq/x]sf 5g\ eGg] s'/f ljrf/ ug'{ pgLx?sf nflu /fd|f] x'g] 5 .
ljZj Oltxf;sf] km};nf cGttM cfw'lgs xftxltof/n] xf]Og hg;d'bfon] g}
ub{5g\ .Ú
ljb]zL xltof/sf] e/df g]kfnL hgtfnfO{ bdg
u/]/ l;Wofpg ;lsG5 eGg] cx+sf/ TofUg zfxL ;]gfnfO{ cfu|x ub}{ dfcf]jfbL hgd'lQm
;]gfsf ;jf]{Rr sdf08/;d]t /xg'ePsf cWoIf k|r08n] eGg'ePsf] 5– …To;}u/L
cd]l/sfn] lbPsf @.$ gof“ xltof/n] g]kfnL hgtfnfO{ tx nufpg ;lsG5 eGg] t'R5 cx+sf/ TofUg xfdL zfxL ;]gfsf tL
k|jQmfnfO{ klg cfu|x ub{5f}+ . e?jf aGb's klg gePsf] cj:yfaf6 z'? ul/Psf]
hgo'4 cfh zfxL ;]gfs} xltof/åf/f n}z 5 / olb zflGtjftf{ ef“8]/ xfdLnfO{ afWo
kfl/of] eg] l56} tL @.$ gof“ xltof/ klg hgtfs} sAhfdf x'g] s'/f lglZrt 5 .
hgo'4sf] ljz]iftfnfO{ ;a}n] ;dod} a'em\bf /fd|f] x'g]5 . xfdL g]kfnL
hgtfsf] /ut ca gauf];\ eGg] rfxG5f}+ . xfdL zflGtk"0f{ lgsf;
rfxG5f}+ .. To;sf lgldQ xfdL xb};Dd nlrnf] ePsf 5f}+ . t/, o;nfO{
s;}n] xfd|f] jf g]kfnL hgtfsf] sdhf]/L ;f]r]sf] 5 eg] p;n] 7"nf] e"n
ul//x]sf] x'g]5 . cGtdf xfd|f] kf6L{ jftf{ ef“8\g] b]zleq / aflx/sf
o'4f]GdfbL tTjx?sf lj?4 Psh"6 eO{ jftf{nfO{ ;kmntfdf 6'¨ofpg ;Dk"0f{
b]zeQm / hgkIfLo zlQm Pj+ cfd hg;d'bfo;“u xflb{s ckLn ub{5 .Ú
dfcf]jfbLsf /fhg}lts dfux?k|lt ljZjJofkL ;dy{g
sf7df8f}+÷ ;+;f/e/sf $% j6f ;+u7g /
;+:yfx?n] xfn} Ps ;+o'Qm k|]; lj1lKt hf/L ub}{ g]kfndf åGåsf] zflGtk"0f{
lgsf;sf nflu dfcf]jfbLåf/f k|:t't uf]nd]r ;Dd]ng, cGtl/d ;/sf/ / ;+ljwfg ;efsf]
/fhg}lts dfuk|lt ;dy{g hgfPsf 5g\ .. a]lNhodsf] a|;]N;af6 oxL d] $ df hf/L
u/L lxhf] ;f“em hgfb]znfO{ k|fKt ;+o'Qm k|]; lj1lKtdf dfcf]jfbLåf/f k|:t't
/fhg}lts Ph]08fx?k|lt xflb{s P]Soa4tf k|s6 ub}{ g]kfndf zflGtk"0f{ 9+un]
åGåsf] ;dfwfgsf] k|lqmof cl3 a9]sf] cj:yfdf cd]l/sfåf/f zflGt ljyf]Ng ul/Psf
k|of;sf] s8f zAbdf eT;{gf ;d]t ul/Psf] 5 .
ut clk|n #) df cd]l/sfåf/f
g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ nfO{ …cft+ssf/LÚsf] ;"rLdf /fVg u/]sf] lg0f{osf] 3f]/
eT;{gf ub}{ cd]l/sfsf] pQm lg0f{o lkmtf{ lng klg lj1lKtdf dfu ul/Psf] 5 .
b'O{ xKtfcufl8 dfq} slyt …cft+sjfbÚ lj?4sf] ;Demf}tfdf cd]l/sf / g]kfnL ;/sf/n]
kf“r jif{sf nflu Pp6f ;Demf}tfdf x:tfIf/ u/]sf] / pQm ;Demf}tfn] g]kfndf
cd]l/sL ;lqmo ;}lgs x:tIf]ksf] 9f]sf vf]Ng] k|]; lj1lKtdf pNn]v ul/Psf]
5 . lj1lKtdf cufl8 elgPsf] 5– …xfdL cd]l/sfsf] g]skf -dfcf]jfbL_ nfO{
tyfslyt …cft+sjfbLÚ sf] ;"lrdf /fVg] lg0f{osf] 3f]/ eT;{gf u5f}{+ .
;fy} xfdL g]kfnsf] cfGtl/s dfdnfdf cd]l/sfsf] x:tIf]ksf] v]bk"0f{ eT;{gf
u5f}{+ . xfdL g]kfnaf6 ;a} cd]l/sL ;Nnfxsf/ lkmtf{ af]nfpg dfu
ub{5f}+ . xfdL o'/f]lkog o'lgognfO{ cd]l/sfsf] kl5 gnfUg / cft+sjfbLsf] o'/f]lkog
;"rLdf g]skf -dfcf]jfbL_nfO{ g/fVg dfu ub{5f}+ .Ú o;cl3 a]nfotL
/fhb"t s]Oy hL a|'dlkmN8n] dfcf]jfbLnfO{ cft+ssf/L ;"rLdf /fVg cfjZos
gePsf] atfpg'ePsf] lyof] . :d/0fLo /xf];\, cd]l/sfn] u/]sf] lg0f{osf] s]xL
lbgd} a]nfotsf] pQm k|ltlqmof cfPsf] lyof] .
g]kfnsf] cfGtl/s dfldnfdf cd]l/sfsf] x:tIf]ksf/L sbdsf] lj/f]w / g]kfnsf] zflGt–k|lqmofnfO{ ;dy{g ub}{ lj1lKt k|sflzt ug]{x?df– PS6; rf8 P08 h]km . Kof8\; ;]g]un, ;fd|fHojfblj/f]wL qmflGtsf/L d~r -g]kfn_, PG6L PDk]l/lni6f] sf]/];kf]08]Gh -hd{gL_, srf{lyog lhlgo;– /f]dflgof, sDo'lg:6 PS;g -dfS;{jfbL–n]lggjfbL– cli6«of_, a'Nu]l/of sDo'lg:6 kf6L{, hd{gL sDo'lg:6 kf6L{– s]=8L=kL=, :nf]eflsof sDo'lg:6 kf6L{, sDo'lg:6 kf6L{ ckm lkkN;– :k]g, sf]cl8{g]zg sDo'lg:6 k|mfG;, 8]df]qmflhof kf]kf]Nof/]– O6nL, 8L=Pr=s]=;L=– 6sL{, l8=s]=kL= -dfn]– 8]gdfs{_, kmfp08]zg ltgf] kf:6L– O6nL, km/ c a]6/ jN8{– cd]l/sf, k|mL s“uf], lk|m8d /f]8 ;f];ln:6 cu{gfOh]zg– cd]l/sf, u|'k ckm l/km\n]Szg cg l/ef]No'zg/L PS;g– dfnL, sfn{ dfS;{ ;f];fO6L– x“u]/L, s]=kL=Pd=Pn= -cf/_– :jL8]g, n]a/ kf6L{ ckm cNjflgof, nfns/ Dofulhg– la|6]g, d];f l8 /]km'g]zg sDo'lg:6– :k]g, e'de]G6 8' /]lgldof– x}6L, d'led]G6f] kk'n/ 8]df]qm\ofl6s– OSj]8/, g]zgn PG6L Soflk6ln:6 P;]DnL– O6nL, g]zgn 8]df]qm\ofl6s k|mG6 ckm b lkmlnlkG;, Go" sDo'lg:6 kf6L{ ckm o'uf]:nfleof, kf6L{ ckm sDo'lg:6\; ckm b l/klAnsg ckm df]n8f]ef, lkkN; cu{gfOh]zg ckm d]lS;sf], /] cf] nfO6 u|'k– cd]l/sf, /]8 /]l;:6]lG;of– sf]nlDaof, l/ef]No'zg/L sDo'lg:6 kf6L{– ch]{lG6gf, /l;of sDo'lg:6 js{;{ kf6L{, ;fnx ;fnx Kofn]i6]lgog g]zgn sfplG;n, ;f]sf];f} kk'Nof]/– O6nL, ;f];ln:6 kf6L{ ckm lny'jflgof, ;f];ln:6 o'lg6L ;]G6/ ckm Ol08of -;'=;L=_, ;f];fO6L km/ k|m]lG;k ljb sf]l/of– lj6«]g, o'lgkmfO8 sDo'lg:6 kf6L{ ckm O6nL, js{;{ kf6L{ ckm a]lNhod, js{;{ kf6L{ ckm sf]l/of, js{;{ kf6L{– o'uf]:nfleof, hfd6f]g c/nfu– hd{gL /x]sf 5g\ .
kf“r bn
bf];|f] r/0fsf] cfGbf]ngdf
sf7df8f}+÷ k|ltudglj?4 cfGbf]ng/t kf“r
/fhg}lts kf6L{x?n] bf];|f] r/0fsf] ;+3if{sf] sfo{qmd 3f]if0ff u/]sf 5g\ .
lxhf] ;f“em sf7df8f}+df cfof]lht Ps sfo{qmddfkm{t\ 3f]lift ;+3if{sf sfo{qmdx?df
zflGt¥ofnLb]lv /fhdfu{ hfd;Ddsf /x]sf 5g\ .
3f]lift ;+3if{sf sfo{qmdx?df h]7 @ ut]
b]zJofkL?kdf zflGt¥ofnL / k|fy{gf ;ef, % ut] b]ze/sf uflj; / gu/kflnsfdf wgf{
Pjd\ uflj; / gkfsf k"j{ kbflwsf/Lsf] a}7s a;L k|ltudglj?4 k|:tfj kfl/t
ug]{, & ut] lhlj; 3]/fp / lhNnf kl/ifbsf] a}7s a;L k|ltudglj?4 k|:tfj kfl/t
ug]{, * ut] lhNnf k|zf;g sfof{nodf !) b]lv ! ah];Dd 3]/fp Pjd\ !! ut] # ah]b]lv
$ ah];Dd ! 306f ;8s hfd u/L lj/f]w k|bz{g ug]{ sfo{qmd /x]sf 5g\ . lxhf]
;f“emsf] ANofscfp6 sfo{qmd k"0f{ ;kmn ePsf] 5 .. o; qmddf afun'ªdf lxhf]
;f“em k|x/Ln] Pdfn] g]tf /fdhL zdf{;lxt bh{gf}+nfO{ kqmfp u/]sf] 5 .
o;cl3 cfOtaf/ ;f“emsf] d;fn h'n';df k|x/Ln]
x:tIf]k ubf{ bh{gf}+ cfGbf]ngsf/L ;Vt 3fOt] ag]sf 5g\ . d;fn h'n';dfly
ePsf] x:tIf]ksf] ljleGg /fhg}lts kf6L{ / ;+3–;+:yfx?n] 3f]/ lj/f]w u/]sf
5g\ . o;qmddf lxhf] sf7df8f}+df lj/f]w h'n'; k|bz{g ePsf] 5 .
OGb|rf]sdf k'u]/ h'n'; ;dfkg ePsf] lyof] . sfo{qmddf jfdb]j uf}td,
ch'{gg/l;+x s]=;L=, gj/fh ;'j]bLn] ;Daf]wg ug'{ePsf] lyof] . lxh} wflbª
lhNnf aGbsf] cfx\jfg ul/Psf] lyof] .. h'n';sf qmddf k|x/Ln] nf7L k|xf/
ubf{ /d]z zdf{sf] cf“vf km'6]sf] tyf eQmk'/df chL/ l;+ lj=s=sf] # j6f bf“t
emfl/Psf] 5 .
o;}aLr g]skf -Pstfs]Gb|–d;fn_ sf ;xdxfdGqL
s= k|sfzn] ;f]daf/ Ps k|];–jQmJo hf/L ub}{ k|ltudgsf lj?4 ;+3if{/t zlQmx?sf
cufl8 hgcfGbf]ngnfO{ cem Jofks, ;zQm / k|efjsf/L agfP/ cufl8 a9\g'afx]s c? s'g}
ljsNk gePsf] hgfpg'ePsf] 5 .. pxf“n] a}zfv @* ut] ;f“em kf“r /fhg}lts
kf6L{x?sf] cfx\jfgdf k|blz{t d;fn h'n';sf] qmddf ;/sf/n] b]zJofkL?kdf u/]sf]
ank|of]u, w/ks8 / x:tIf]ksf] 3f]/ lj/f]w / eT;{gf ub}{ o:tf sfo{af6 k|ltufdL
zlQmn] cem 7"nf] d'7e]8 / ;+3if{sf] cfdGq0f ul//x]sf] atfpg'ePsf] 5 .
s= k|sfzsf] jQmJodf xfn} dfq /Iff dGqfno tyf
zfxL ;]gfn] hgcfGbf]ngsf/L kf6L{x? tyf g]=s=kf=-dfcf]jfbL_nfO{ wDsL lb+b} hf/L
u/]sf lj1lKtx?k|lt klg xfd|f] kf6L{sf] uDeL/ Wofgfsif{0f ePsf] hgfp“b} To;n]
…c;f]h !*Ú kl5 b]zdf zfxL ;]gfsf] andf /fhfsf] k|ToIf zf;g sfod 5 eGg] s'/fsf]
k'li6 ug]{ sfd u/]sf] atfpg'ePsf] 5 . /fhg}lts ljifox?df zfxL ;]gfsf
wDsLk"0f{ lj1lKt / kqsf/ ;Dd]ngx?n] zfxL ;]gf / j:t'tM jt{dfg ;Qfsf
;~rfnsx?nfO{ cem} klg k|ltudgsf kIfdf 5g\ eGg] g} b]vfp“5g\ eGb} To;n] pgLx?
…jftf{Úsf] ;kmntf / ;+s6sf] zflGtk"0f{ ;dfwfgsf] kIfdf klg Odfgbf/ 5}gg\
eGg] b]vfp“5 elgPsf] 5 . zfxL ;]gfsf] o; k|sf/sf gsf/fTds cleJolQmx?k|lt
cfklQ k|s6 ub}{ /fhg}lts ljifodf ;]gfsf o; k|sf/sf u}/lhDd]jf/ jQmJox?
/f]lsof];\ egL pxf“n] dfu ;d]t ug'{ePsf] 5 .
b]zsf] tfTsflns ljlzi6 kl/l:yltsf] ;Gbe{df
k|:6 kfb}{ pxf“n] jQmJodf cufl8 eGg'ePsf] 5– …k|ltudglj/f]wL cfGbf]ngnfO{
ljhodf k'¥ofpg cu|ufdL kl/jt{gsf] cfjZostf 5 / b]zdf ljBdfg uDeL/ ;+s6sf]
;sf/fTds ;dfwfgsf ;fy zflGt :yfkgfsf] nflu /fHo–dfcf]jfbLaLrsf] jftf{nfO{
kl/0ffdd'vL agfO{ ;kmn kfl/g'k5{ . To;}n] hgcfGbf]ngsf/L zlQmx?n] Psflt/
cu|ufdL /fhg}lts lgsf;sf] k|Zgdf :ki6 eO{ oyfzL3| To;nfO{ cfGbf]ngsf] d"n
nIosf] ?kdf kl/eflift ug]{ sfo{ ug{ / csf]{lt/ hgcfGbf]ng / jftf{nfO{
Ps–csf{sf] kl/k"/s agfO{ ;+of]hgsf ;fy cufl8 a9fpg Wofg s]lGb|t ug'{kg]{
cfjZostf 5 .Ú
o;/L cl3
a9\b}5 ‘l/ª dfr{ cleofg’
l;Gw'kfNrf]s÷ sf7df8f}+ pkTosf j/k/sf
lhNnfx?df dfcf]jfbL ljz]if s]Gb|Lo sdf08åf/f ;~rflnt …l/ª dfr{ cleofgÚ pT;fxhgs
9+un] cl3 al9/x]sf] 5 . cleofgsf qmddf dfcf]jfbL kf6L{sf sfo{stf{, ;]gf /
hg;+u7gsf sfo{stf{x? hgtf;“u Psfsf/ x'“b} hgsfo{ / ljsf;–lgdf{0fsf sfdx?df ;d]t
;/Ls eO/x]sf 5g\ .
oxL a}zfv !* af6 ;'? ePkZrft\ To;n] ljljw If]qdf
:yfgLo k|efj 5f]8\b} cufl8 a9]sf] 5 . cleofgsf] p2]Zo cg';f/ cfGtl/s
kª\lQmsf] j}rfl/s :t/ p7fpg], kf6L{sf] of]hgf d'tfljs a}zfv !( ut] ;f] kf6L{sf
s]Gb|Lo g]tf ;f]gfdsf] k|d'v cfltYo / :s'lnª ljefusf ;b:o lj/xLsf] pkl:yltdf
kf6L{, ;]gf / df]rf{sf] ;+o'Qm k|lzIf0f ;df/f]x ;DkGg ePsf] lyof] .
To;}u/L @) ut] l;Gw'kfNrf]sdf dlxnf sfo{stf{x?sf] k|lzIf0f tyf cGtlqm{of ePsf]
5 eg] hgd'lQm ;]gfn] sfo{qmd:ynsf % 3/ ls;fgsf] x“l;of–xyf}8f em08f kmx/fp“b}
ds} uf]l8lbPsf] lyof] . Toxf“ cufl8 a9]sf] dfr{ 6f]nLsf] ;f“:s[lts 6f]nLn]
a}zfv @) ut] ;f“em l;Gw'kfNrf]ss} w':sf]6 ufp“df ljljw ;f“:s[lts sfo{qmd k|:t't
u/]sf] lyof] . a}zfv @! ut] ofª\nfsf]6df tf/fd'df], l;kfsf] k|yd lhNnf
;Dd]ngsf] pb\3f6g sfo{qmdsf] ;f] dfr{ 6f]nL ;xefuL /x\of] . @@ ut] ;f]xL 6f]nLsf]
@ g+= sDkgLsf hg;]gfn] pQm ufp“df af6f]–uNnL ;kmf ug]{, ljBfnosf] eTs]sf] 5fgf]
dd{t, rkL{ agfpg] sfo{ ;DkGg u/]sf] 5 . g]kfndf la|l6z ;fd|fHojfbsf]
k|j]zk"j{;Dd rfn' tLAat–g]kfn Aofkf/sf] d"n af6f]d} /x]sf] ;f] ufp“df
hgd'lQm ;]gfsf] pkrf/ ljefun] :jf:Yo lzlj/ ;~rfng u/]sf] lyof] . ;f]
lzlj/df #)) eGbf a9L hgtfsf] ;xeflutf /x\of] . @# ut] ;f] 6f]nLn]
ljl;ªv/df hg;]jf ;~rfng u/]sf] lyof] . ;f]xL lbg n]vs, slj, ;ª\uLt, g[To,
;+:d/0f cflb ljwfsf ;flxTo–snfsf cg'/fuLx?;“u cGtlqm{of ;DkGg ul/of] .
cGtlqm{ofsf k|d'v cltly slj tyf n]vs clgn zdf{ x'g'x'GYof] . 6f]nL a}zfv
@$ ut] bdgkf]v/Ldf ;}Go k|:t'lt u/]sf] lyof] eg] @% ut] uf]ljGb 3n] :d[lt ;}Go
lzlj/df k'gM ;}Go snf k|:t't u/]sf] lyof] . a}zfv @^ ut] lbp“;f]
afª\u'h]af6 cufl8 a9]sf] 6f]nLn] uf]NrLdf k|lzIf0f tyf cGtlqm{of sfo{qmd /
;f“em ufp“df ;f“:s[lts sfo{qmd k|:t't u/]sf] lyof] .
dfcf]jfbL
jftf{6f]nLsf] ;Dks{ sfof{no v'Nof]
sf7df8f}+÷ /fhwfgLdf g]=s=kf=-dfcf]jfbL_
jftf{6f]nLsf] ;Dks{ sfof{no :yfkgf ul/Psf] 5 . cgfdgu/l:yt zflGtdfu{df
cjl:yt pQm sfof{no cfOtaf/b]lv ;~rfng ePsf] 5 .
jftf{6f]nLsf] ;Dks{ sfof{no pb\3f6gsf cj;/df
pkl:yt kqsf/x?;“u s'/f ub}{ dfcf]jfbL jftf{6f]nL ;+of]hs Pjd\ kf6L{ :yfoL ;ldlt
;b:o 8f= afa'/fd e§/fO{n] jftf{af6 ;sf/fTds lgsf; lgsfNg'afx]s csf]{ ljsNk
gePsf] atfpg'eof] . pxf“n] cfufdL t];|f] r/0fsf] jftf{df /fhg}lts Ph]08fdf
k|j]z ug]{ / Tof] jftf{df ;QfkIf s;/L cfp“5 To;n] jftf{af6 lgsf; lg:sg] jf
glg:sg] eGg] s'/fsf] 6'+uf] nfUg] atfpg'eof] .
jftf{6f]nLsf ;Dk"0f{ ;b:osf] pkl:ylt
/x]sf] pQm cgf}krfl/s e]63f6 sfo{qmddf 8f= e§/fO{n] bf];|f] r/0fsf] jftf{df ;xh
jftfj/0f agfpg s]xL lg0f{ox? ePsf] atfp“b} klxnf] r/0fsf] jftf{eGbf bf];|f]
jftf{ Ps sbd cufl8 /x]sf] klg atfpg'eof] . jftf{ ef“8\g vf]Hg] tTjx? ;lqmo
eO/x]sf] hgfp“b} 8f= e§/fO{n] kqsf/x?nfO{ tYodf cfwfl/t eP/ n]Vg cfu|x
ug'{eof] . pxf“n] cd]l/sf nufotsf cGt/f{li6«o zlQm s]Gb|x?sf] g]kfndf
a9]sf] rnv]n /fd|f] gePsf] / ljleGg axfgfdf cd]l/sf blIf0f Pl;ofdf 3':g
vf]h]sf] atfp“b} cd]l/sfsf] 7f8f] ;}Go x:tIf]k cfkm"x?sf] ;d]t rf;f]sf]
ljifo ag]sf] atfpg'eof] .
;+;bLo kf6L{x?åf/f xfn ;~rflnt cfGbf]ngsf]
k|;+udf jftf{6f]nL ;+of]hs 8f= e§/fO{n] eGg'eof]– …xfd|f] nIo hgtfnfO{
clwsf/;DkGg u/fpg] / k|hftfGqLs/0fsf] k|lqmof k"0f{ u/fpg] xf] . Tof]
Wo]on] ;~rflnt cfGbf]ngdf xfd|f] ljdlt x'“b}g .Ú pxf“n] cfkm\gf] kf6L{n]
o'4lj/fd u/L kmf}hL ultljlw :ylut u/] klg /fhg}lts cfGbf]ng hf/L g} /fv]sf]
atfp“b} ;+;bjfbL zlQmx? klg cfkm\gf dfu / nIo ls6fg u/]/ cu|udgsf] kIfdf cfpg
h?/L ePsf] hgfpg'eof] . dfcf]jfbL g]tf e§/fO{n] b]zdf b'O{ ;Qf, b'O{ ;]gf
5 eGg] oyfy{ :jLsf/]/} o'4lj/fd ePsf] atfp“b} clxn] dfcf]jfbL ;]gf cfkm\gf]
7fp“df 3'Dg] / zfxL ;]gf ;b/d'sfd / zx/L Onfsf 5f8]/ ufp“ ghfg] u/L hf] hxf“ 5
ToxL /xg] eGg] zt{df ;dembf/L ePsf] atfpg'eof] .
anfTs[t r]nLx?n] ufp“ 5f8]
g]kfnu~h÷
Psbh{g a9L r]nLx? zfxL ;]gfåf/f anfTs[t ePkl5 l;+uf] ufp“sf 5f]/L–a'xf/Lx?n]
ufp“ 5f8]/ ef/t k|j]z u/]sf 5g\ . af“s]sf] kmQ]k'/ ;f]gjiff{df zfxL
;]gfsf] cTofrf/ vKg g;sL ufp“ 5f8]/ efUg] r]nLx?sf] ;+Vof %) gf3]sf]
atfOG5 .
dfcf]jfbL /
;QfkIfaLr o'4lj/fd eO;s]kZrft\ kmQ]k'/sf] ;f]gjiff{df zfxL ;]gfsf] SofDk v8f
ul/Psf] lyof] . ;f] :yfgdf SofDk v8f ul/Pkl5 ;]gfn] :yfgLo dw];L
d"nsf hgtfsf 3/–3/df uO{ t/sf/L–;fu;AhL / cGgkft dfq} n'6]gg\ lbp“;f]
3/leq y'g]/ 5f]/L–a'xf/Lx?nfO{ hah{:tL u/] . Ps :yfgLo jfl;Gbfn] hgfb]z
;Djbbftf;“u eg]– clxn] ufp“sf %)÷^) hgf dlxnf ;]gfsf] 8/n] ufp“ 5f8]/ eflu;s]sf
5g\ .
zfxL ;]gfsf]
cTofrf/nfO{ lnP/ xfn ufp“n]x?n] ljleGg dfgjclwsf/ ;+3;+:yfx? Pjd\ cfrf/;+lxtf
cg'udg ;ldltdf ph'/L lbg] tof/L ul//x]sf] a'lemPsf] 5 .
o;}u/L
s}nfnLsf] k"j{–klZrd /fhdfu{l:yt d'9f“ / ;'Vv8 ahf/sf Aofkf/Laf6 zfxL
;]gfn] wDSofp“b} hah{:tL rGbf p7fPsf] ;dfrf/ 5 . ;]gfn] Jofkf/Lx? ljqmd
/fgf yf?af6 kf“r xhf/, b]j]Gb| u'Ktfaf6 k}+tL; ;o, lzjnfn yf?af6 # xhf/ ?k}of“
tyf ;fdfgx? nu]sf] k|fKt ;dfrf/df hgfOPsf] 5 . o;}u/L zfxL ;]gfn] alb{ofdf
kz'klt gu/ & xl/k'/sf e'jg]Zj/ kf}8]n / d+un rf}nfufO{+af6 bz–kGw| xhf/
?k}of“ nu]sf] a'lemPsf] 5 . /fhfk'/ j]zSofDksf zfxL ;]gfn] pBf]u jfl0fHo
;+3 alb{ofaf6 af¥xxhf/ ?k}of“ rGbf dfu]/ nu]sf] klg ;dfrf/df hgfOPsf] 5 .
ut a}zfv !%
ut] s}nfnL x;'lnofaf6 zfxL ;]gfn] cg]d;+3 -qmflGtsf/L_ sL sfo{stf{ ts{gf
rf}w/L;lxt ( hgfnfO{ kqmfp u/L cdfgjLo oftgf lbPsf] ;+u7gn] hgfPsf] 5 .
;+ljwfg ;ef b]zeQm, k|hftGqjfbLx?sf] ;femf k|:tfj xf]
– lbjfs/, :yfoL sld6L ;b:o, g]=s=kf=-dfcf]jfbL_
sf7df8f}+÷
g]kfn sDo'lg:6 kf6L{ -dfcf]jfbL_ sf :yfoL sld6L ;b:o s= lbjfs/n] xfn jftf{df
cfkm\gf] kf6L{åf/f k|:t't ;+ljwfg ;efsf] k|:tfj cfkm\gf] kf6L{sf] dfq} geP/ cfd
b]zeQm / k|hftGqjfbLx?sf] ;femf k|:tfj ePsf] atfpg'ePsf] 5 .. dfcf]jfbL
g]tf s= lbjfs/n] hgfb]znfO{ ljz]if cGtjf{tf{ lbg] qmddf cufl8 eGg'ePsf] 5–
…;+ljwfg ;ef cfd hg;d'bfosf] g} dfu eO;s]sf] cj:yfdf ca st}af6 klg av]8f lemSg]
sfd /fd|f] xf]Og . ;QfkIfn] of] s'/f a'em\bfa'em\b} klg a'em krfP/
jftf{af6 plrt /fhg}lts lgsf; lgsfNg gvf]h]df To;af6 lg:sg] uDeL/ kl/0ffdsf]
lhDd]jf/ pm :jod\ x'g]5 .Ú
dfcf]jfbLsf]
klZrd s]Gb|Lo sdf08 O~rfh{ ;d]t /xg'ePsf dfcf]jfbL g]tf s= lbjfs/;“u xfn
rln/x]sf] zflGtjftf{ nufotsf ljljw ljifodf ul/Psf] s'/fsfgLsf] ;ª\lIfKt c+z oxf
k|:t't ul/Psf] 5–
clxn]
ljsl;t /fhgLlts 36gfqmdnfO{ s;/L x]l//xg' ePsf] 5 <
dxfg\
hgo'4sf] ljsf; k|lqmof;“u} olta]nf qmflGtsf/L zlQm ;+;bjfbL zlQm / /fhfaLr
b]lvPsf] lqkIfLo zlQm;Gt'ngsf] kl/0ffd g]kfnL /fhg}lts l:ylt Pp6f ;+qmd0fsf]
ljGb'df v8f ePsf] 5 . o;nfO{ csf]{ zAbdf /fhg}lts t/ntfsf] cj:yf klg eGg ;lsG5 . oxf“ rfx]/ klg
s'g} Ps kIfn] dfq Psnf}6L kl/0ffd k|fKt ug{ ;ls/x]sf] 5}g / olta]nf ;Qm}g
klg . l:yltsf] oxL ;+j]bgzLntf / hl6ntfsf] kmfObf p7fp“b} csf]{tkm{
cGt/f{li6«o zlQms]Gb|x?sf] rnv]n klg Tolts} al9/x]sf] 5 . xfdL b]lv/x]sf
5f}+ s]xL /fhgLlts zlQmx? j}b]lzs pS;fx6df xf}l;P/ g]kfn / g]kfnL hgtfdfly cem}
uDeL/ ;ª\s6 lgDTofpg] v]n klg v]Ng vf]lh/x]sf 5g\ . o; u+eL/ l:yltdf ;a}
/fhg}lts zlQmx?n] dgf]ut cfu|x–k"jf{u|xaf6 dfly p7L hldgL w/ftnsf]
oyf{ynfO{ cfTd;ft\ ub}{ /fli6«otf, hgtGq / hghLljsfsf] kIFnfO{ gof“ 9+un] ;'b[9
/ lj:tf/ ug{ ;femf k|lta4tfsf] cfjZos ePsf] 5 . of] g} olta]nfsf] g]kfn /
g]kfnL hgtfsf] Ps dfq rfxgf xf] . b]z / hgtfsf] of] rfxgfnfO{ a]jf:tf ub}{
bfof“afof“ ug]{ h'gs'g} zlQmnfO{ klg ;dosf] k|jfxn], g]kfn / g]kfnL hgtfn] 5'6
lbg] 5}gg\ .
dfcf]]jfbL / ;/sf/aLr b'O{ r/0fsf] jftf{ eO;s]sf] 5 . s] of] jftf{
;fy{s lgisif{df k'Unf eGg] ck]Iff /fVg' ePsf] 5 <
–
zlQm ;Gt'ngsf] of] ljlzi6 l:ylt hgrfxgf / o;qmddf al9/x]sf] j}b]lzs rnv]nnfO{
uDeL/ cfTd;ft\ ub}{ of] jftf{nfO{ ;fy{s lgisif{df k'¥ofpg ;a} uDeL/ / OdfGbf/
x'g}kb{5 eGg] xfd|f] kf6L{sf] dfGotf xf] . /, xfd|f] kf6L{ OdfGbf/L /
nrstfsf ;fy k|:t't ePsf] s'/f jftf{–k|lqmofdf k|:t't Ph]08fn] klg ;fljt u/]sf]
5 . To:t} xfd|f] sf/0fn] jftf{ e¨ x'g]5}g eg]/ xfd|f] kf6L{sf ;jf]{Rr g]tf
cWoIf s= k|r08n] elg;Sg' ePsf] 5 . jftf{6f]nLsf ;b:ox?– hf] xfd|f]
kf6L{sf] jl/i7 g]tfx? x'g'x'G5– pxf“x?n] klg af/Daf/ :ki6 ul//xg' ePsf]
5 . dfly g} elg;lsPsf] 5, of] lqsf]0ffTds zlQm–;+3{ifsf] kl/0ffd ePsf]n]
jftf{nfO{ kl/0ffdd'vL ;fy{s lgisif{df k'¥ofpg xfdL;“u} cGo kIfx?sf] klg TolQs} uDeL/
/ OdfGbfl/tfsf] cfjZostf x'G5 / ;QfkIfsf] t emg} a9L e"ldsf x'G5 .
x]b}{ hfpm“, pxf“x? s;/L k|:t't x'g'x'G5 . t/ of] s'/f kSsf xf] ls of]
jftf{nfO{ kl/0ffdd'vL agfpg ;kmn eOPg / jftf{ e¨ eof] eg] b]zdf emg} 7"nf]
;ª\s6 / cf“wLa]x]/L cfpg]5, h;n] dha't h/f lagfsf j[IFx?, hL0f{zL0f{ ejgx? tyf
To;nfO{ lnkfkf]tL u/L hf]ufpg vf]Hg]x? ;a}nfO{ Wj+; ug]{ 5 / ToxL“af6 gof“
lgdf{0fsf] hu a:g]5 .
tkfO{x?n] ;fg{'ePsf] /fhgLlts k|:tfj ljz]if u/L
;+ljwfg ;efnfO{ /fHokIfn] ;sf/fTds ?kdf lnPsf] kfO“b}g . s] oxL s'/fdf uP/
jftf{ c8\lsg] / eª\u x'g] ;Defjgf t 5}g <
–
;du| l:yltnfO{ Wofg lb+b} uf]nd]r ;Dd]ng, cGtl/d ;/sf/ / ;+ljwfg ;efsf] k|:tfj
xfd|f] kf6L{n] cufl8 ;f/]kl5 o; af/]df h'g rf;f] / lrGtfsf ;fy hgax; eO/x]sf]
5, of] ca xfd|f] dfq k|:tfj geP/ cToflws g]kfnL– b]zeQm, k|hftGqjfbL
hg;d'bfosf] k|:tfj alg;s]sf] 5 . ca of] PskIfn] rfxg'–grfxg'af6 cl3
al9;s]sf] 5 . o; af/]df st}af6 klg 6fª c8\sfpg] b':k|of; eof] eg] To;nfO{
g]kfnL hgtfn] ;xg] 5}gg\ . of] s'/f ;QfkIfn] klg a'lem;s]sf] 5 . /
a'¤bfa'¤b} a'em krfP/ s]xL av]8f ug{ vf]h]df To;sf] kl/0ffd pgLx?n] g} ef]Ug]
5g\ .
s]xL dfG5]x?n] /fhf;“u lelq ;xdlt
ul/;Sg' ePsf] / clxn] jftf{ s]an cf}krfl/stf dfq ePsf] elg/x]sf 5g\ . To:tf]
s]xL ;xdlt t ePsf] 5}g <
– oyfy{df of] g]kfn /
g]kfnL hgtfsf] zflGt / k|ultlj/f]wL b]zL–ljb]zL tTjx?, hf] g]kfnsf] cl:y/tfaf6
cfºgf] :jfy{ k"lt{ ug{ rflx/x]sf 5g\, cfºgf e|i6 / dflkmoftGqsf sfnf
s/t'tx?sf] 9fs5f]k / a[l4 rflx/x]sf 5g\, ltgLx? g]kfn / g]kfnL hgtfdfly cem}
gf¨f] zf]if0f / bf]xg ug{ rflx/x]sf 5g\ . ltgLx?åf/f g} lkm+hfO/x]sf]
ckmjfx -Romour_ xf] . sfkmL
xb;Dd of] lgsDdf eO;s]sf] klg 5 . jftf{ k"j{ xfd|f] kf6L{sf] s;};“u
-/fhf;“u_ klg g e]6 g} ePsf] 5, g s'g} uf]Ko ;xdlt g} ag]sf] 5 . t/ s]
s'/fdf xfdL :ki6 5f} eg] jt{dfg ;Qfsf] Pp6f k|d'v zlQm ePsfn] ;d:ofsf]
;dfwfgsf] jt{dfg k|lqmofdf /fhf;“u e]6\g / 5nkmn ug{ eg] cfjZos x'G5 / To;f]
x'“bf hgtfaf6 n'sfP/–l5kfP/ x'g] 5}g .
clxn] ahf/df tkfO{sf] kf6L{sf g]tfnfO{ k|wfgdGqL agfpg]
rrf{ rn]sf] 5 lg t <
– k'/ftgjfbL tyf
oyfl:yltjfbL b[li6sf]0fsf lj?4 / /fhg}lts ;+3{if ;~rfng ub}{ cfPsf] jt{dfg
zlQm;Gt'ngsf] Pp6f k|efjzfnL zlQmsf] x}l;otn] ca aGg] ;/sf/sf] g]t[Tj xfd|f]
kf6L{n] ug'{k5{ egL pl7/x]sf] hg–cfjfh j:t';+ut / j}1flgs klg 5 . o;nfO{
xfdLn] ;sf/fTds ?kdf lnPsf 5f}+ .
;+;bjfbLx?sf] cfGbf]ngnfO{ s;/L x]l//xg' ePsf] 5 < s]
of] cfGbf]ngn] jftf{ k|lqmofnfO{ k|efj t kfb}{g <
– k|ltudg / k|ltudg
lgDTofpg] k|z:t cfwf/ /x]sf] oyfl:yltjfb lj?4 tyf k|ult / kl/jt{gsf] kIfdf x'g]
h'gs'g} / hf]–s;}n] klg ug]{ cfGbf]ngnfO{ xfd|f] b[9 ;dy{g /xg] dfq xf]Og To;
k|sf/sf] ;+3{ifnfO{ kl/0ffdd'vL agfpg ;a} b]zeQm, k|hftGqjfbL / jfdkGyL
qmflGtsf/Lx? ldn]/ ;+o'Qm ;+3{ifdf pqg'kb{5 eGg] xfd|f] kf6L{sf] dfGotf
xf] . /, xfd|f] kf6L{n] ;+s6sfn, ;+;b lj36g / cflZjg !* sf] 36gf nufot ;a}
d'2fnfO{ lnP/ PsLs[t cfGbf]ng ;~rfng ug{ af/Daf/ k|of; ub}{ cfPsf] klg
xf] . t/ g]kfnsf ;+;bjfbL kf6L{x? o;af/]df slxNo} uDeL/ / OdfGbf/
b]lvPgg\ .. r/d u'6:jfy{ / ;QflnK;fdf s's'/emu8f ub}{ cfP . /, o;
sfo{df cfkm"nfO{ jfd vf]nn] 5f]k]sf] Pdfn] g]t[Tj d08nL t emg} 8f]nfodfg /
c:ki6 dfq xf]Og cfljZj;gLo / sk6L ;d]t b]vfk¥of] . ;+;bLo kf6L{x? 5'b||
;QflnK;f / To;sf nflu Ps cfk;df 3ft–k|lt3ft / b/af/;“u u0f]z–kl/qmdfsf] af6f]
cjnDag ub}{ cfP . olta]nf klg pgLx?sf] cfGbf]ng ToxL p2]Zodf clek]|l/t
5 . /, To;n] k|ultsf] k|ltlglwTj ul//x]sf] 5}g . o;af6 d'Qm eP/ cfd
hgtfsf] jt{dfg rfxgfnfO{ ;d]6\b} cfGbf]ngnfO{ Jofks / lj:tf/ ug{ ;s]df To;n]
jftf{, hf] :jod\ ;+3{ifsf] Pp6f df]rf{ xf], To;nfO{ / jftf{n] Tof] cfGbf]ngnfO{
;d]t kl/0ffdd'vL agfpg]5 . cGoyf Tof] cfGbf]ng kfgLsf] kmf]sf ;fljt
x'g]5 .
zflGt jftf{ rln/x]sf] a]nf cd]l/sfn] dfcf]jfbL kf6L{nfO{
cftª\sjfbL ;"lrdf /fVg'n] s] ;+s]t ub{5 <
– k|yd ljZjo'4b]lv g}
o"/f]kLo k|efjnfO{ lg:t]h kfb}{ ljZj ;fd|fHojfbsf] …dxfgfosÚ aGg] cfºgf]
cfsfª\Iff k"/f ug{ To;a]nfb]lv g} cToGt} 3LgnfUbf] / lgMs[i6 sfo{ ub{}
cfPsf] cd]l/sL ;fd|fHojfbsf] Oltxf; / jt{dfgsf] ljlw–Jojxf/af6 l;ª\uf]
ljZj;d'bfo kl/lrt 5 / x'“b} cfPsf] 5 . cfºgf] :jfy{s} k|ltkmn cfkm}leq
cfOk/]sf] cfly{s / ;fdflhs ;+s6sf] ;fdgf ug{ afWo eO/x]sf] cd]l/sL ;fd|fHojfb
ut ;fnsf] !! ;]K6]Da/ 36gf– hf] p;sf] qm"/ ;fd|fHojfbL sfo{s} k|ltkmn
lyof]– To;nfO{ ljZj;fd' yf]kb}{ olta]nf l;+uf] ljZjk|lt g} cfqmfds ag]sf]
5 . …;fd|fHojfb :jod\ o'4 xf]Ú eGg] dxfg\ n]lgg / …u8a8L, cl:y/tf / ljgfz
g} ;fd|fHojfbsf] d"n ljz]iftf xf]Ú eGg] s= dfcf]sf] egfOnfO{ k'gk{'li6 ub}{
cd]l/sL ;fd|fHojfb olta]nf gof“ ljZjo'4sf] 3f]if0ff;lxt ljZjd} czflGt / cft+s
km}nfO/x]sf] 5 . pm ljZjdf zflGt / cdgr}g b]Vg} rfx“b}g . h;cg';f/
g]kfndf clxn] x'g uO/x]sf] zflGt jftf{ ;kmn x'g gkfcf];\ / oxf“ czflGt /
cl:y/tf alg/xf];\ eGg] rfxG5 . of] zflGt jftf{nfO{ p;sf] blIf0fdf Pl;ofdf
cfºgf] Ps5q k|e'Tj sfod /fVg] tyf rLgnfO{ 3]g]{ /0fgLltsf] cj/f]wsf] ?kdf
b]lv/x]sf] 5 . ctM :ki6} 5, of] zflGt jftf{sf] Pp6f k|d'v zlQm xfd|f]
kf6L{ / zflGtsfdL g]kfnL hgtfnfO{ …cft+sjfbÚsf] ;'lrdf /fv]/ g]kfndf dfq xf]Og
o;sf jfl/kf/Lsf l5d]sL b]zdf ;d]t cl:y/tf / u8j8L k}bf ug{ vf]Hb}5 . t/
p;sf] of] s'–sfo{sf] kbf{kmf; klg x'“b} uPsf] 5 .
o'4–lj/fd eª\u eof] eg] g]kfndf cd]l/sL ;}lgs pkl:yltsf]
;Defjgf slQsf] 5 <
– s'g} g s'g} av]8f
lemSg', u8a8L k}bf ug'{ / ToxL lgx'“df ToxL+ cfºgf] ;}Go cv8f v8f ug'{
ljZjJofkL cd]l/sL /0fgLlt g} xf] . /, g]kfndf ;}Go cv8f agfpg] p;sf]
u'?of]hgf g} xf] . t/ If]qLo ;Gt'ngsf] jt{dfg l:yltdf tTsfn O/fsdf h:tf]
;}Go bdg / cv8f v8f ug{ p;nfO{ ;lhnf] 5}g . ctM ;}Goof]hgf ljz]if1 /
;fdu|L lbP/ hg;+xf/ ug]{+ v'Nnf wDsL lbO/x]sf] 5 . /, oxf“sf k'/ftg kGyLx?
klg To;sf] cf8–e/f];fdf k]6 km'nfO/x]sf 5g\ . t/ dfn]dfjfb / k|r08kysf]
j}rfl/s /fhg}lts–;fª\u7lgs g]t[Tjaf6 cfkm"nfO{ ;d[4 kfb}{ cfPsf] g]kfnL
hgtfn] p;sf tL ;a} wfs–wDsL / tf]8kmf]8nfO{ plrt hjfkm lbg] dfq xf]Og leotgfd
o'4sf] kf7 cd]l/sfnfO{ /fd|};“u l;sfpg]5g\ .
g]kfnsf klZrdL If]qx?df ;'?b]lv clxn];Dd hgo'4 3gLe"t 9ª\un] km}ln/x]sf] kfOG5 . ToxL sdf08sf] O~rfh{sf x}l;otn] Toxf“ hgo'4 tLa|tfdf hfg'sf] vf; sf/0fsf af/]df k|i6\ofOlbg' x'G5 ls <
– cfºgf] ljsf;sf]
tLa|tf;“u} dxfg\ hgo'4 olt a]nf b]zsf ;a} sdf08cGtu{tsf If]qx?df cf–cfºgf]
ljlzi6tf;lxt 3gLe"t 9+un] km}ln/x]sf 5g\ . /, klZrddf klg of] lg/Gt/
km}ln/x]sf] 5 . cw{;fdGtL tyf cw{cf}klgj]l;s zf]if0f / bf]xf]gaf6 pTkL8g
g]kfn To;df klg klZrd g]kfndf Tof] cToGt 7f8f] / qm"/ ?kdf /x]sf]
lyof] . csf]{ zAbdf klZrd ;fdGtjfbleqsf] ;fdGtjfbaf6 cfqmflGtt
lyof] . e"/]6fs'/] /fhf / /hf}6f, rf}tfl/of afa';fx]j sfhL;fx]asf
lgd{d cfly{s /fhg}lts pTkL8g;“u} dWoo"uLg ;fdGtL ;+:sf/ / ;+:s[ltsf] rsf]{
pTkL8g em]ln/x]sf klZrdL hgtf To;af6 d'Qm x'g cg]sf}+ k|of;x? ub}{ cfO/x]sf klg
lyP . oxL j:t'ut w/ftndf dfn]dfjfb / k|r08kysf] j}rfl/s cfnf]sdf ;~rflnt
dxfg\ hgo'4sf] sfo{lbzfsf] j}1flgs ;+of]hg x'g'n] k|r08 cf“wLsf] ?k lng
k'Uof] . pTkL8gaf6 d'Qm x'g] b[9 OR5f zlQm ePsf klZrdL hgtfn] dfn]dfjfb /
k|r08kysf cfwf/e"t kIfdf cfTd;ft\ ug'{ eg]sf] To;sf] JofVof ug'{ dfq geO{
d'VotM Jojxf/df abNg' xf] eGg] dfS;{jfbL dfGotfnfO{ bx«f];“u kqmg ;kmn x'g' g}
klZrdL If]qdf hgo'4sf] of] cf“wLdo lj:tf/ / ljsf; x'g'sf] d'Vo sf/0f xf] .
o;sf ;fy} kf6L{ s]Gb|sf of]hgfnfO{ nfu" ug]{ qmddf cfkm} leq / aflx/sf ;a}
JojwfgnfO{ kf/ ub}{ cf–cfºgf ljlzi6tf ;lxt s]Gb|Lo of]hgfnfO{ l;h{gfTds / b[9 ?kdf nfu" ug]{ hgtfb]lv
kf6L{ ;]gf df]rf{ / h=j=;=sf qmda4 kN6gsf] 6Ld l:kl/6 klg csf]{ dxŒjk"0f{
kIF xf] .
cfkm\gf] Pp6} dfq 5f]/f hgo'4sf qmddf u'Dbf s:tf] cg'e"lt
ug'{ ePsf] 5 <
– b'lgof“sf h'gs'g} dxfg\
qmflGtx? Tofu, alnbfgsf c;+Vo sLlt{dfgsf hudf g} ;DkGg ePsf 5g\ .. /,
dxfg\ g]kfnL hgo'4 klg g]tf, sfo{stf{ / hgtf;lxt sl/a &))) sf] zxfbt /
nfvf}“ g]kfnL hgtfsf] Tofu / alnbfgsf] pmhf{;lxt /0fg}lts ;Gt'ngsf] r/0fdf
ljsf; ePsf] 5 . o; b[li6n] x]bf{ dnfO{ cToGt uf}/jsf] cg'e"lt
eO/x]sf] 5 . kf6L{, qmflGt / qmflGtsf/L g]t[Tj tyf hgtfk|lt cem a9L
lhDd]jf/Laf]w eO/x]sf] 5 . dxfg\ zxLbx?sf] ;Demgf / To;af6 k}bf x'g]
efjgfn] qmflGtsf/L kydf cl3 a9\g cem}+ b[9tf k}bf u/]sf] 5 .
c? s]xL 5 ls <
clxn] nfO{ olt g} wGojfb .
lhNnf ;Dd]ng ;DkGg
w'lnv]n÷ …lg/+s'ztf / k|ltudgsf lj?4
ljBfyL{x?sf] h'emf? cfGbf]ng, cu|ufdL lgsf;sf] nflu ;+ljwfg ;efsf] kIfdf !@
cf}+ lhNnf ;Dd]ngÚ eGg] d"n gf/fsf ;fy oxL a}zfv @% ut] ;'? ePsf] clvn
-qmflGtsf/L_ sfe|]sf] !@ cf}+ lhNnf ;Dd]ng a}zfv @% ut] pb\3f6g ;q / @^ ut] aGb
;q u/L ;DkGg ePsf] 5 .
sfe|]sf] s'zfb]jL uflj;df ePsf] pb\3f6g;qsf]
;efkltTj clvn -qmflGtsf/L_ sf a'l4 nfdfn] ug'{ePsf] lyof] eg] ;~rfng ljBfyL{
s[i0f e08f/Ln] ug'{ePsf] lyof] . ;f] sfo{qmdsf k|d'v cltly cg]/f:jljo'
-qmflGtsf/L_ sf s]Gb|Lo cWoIf b]j]Gb| k/fh'nL x'g'x'GYof] eg] cGo cltlyx?df
clvn -qmflGtsf/L_ sf s]=;= z}n]Gb| l3ld/], tf/fd'df] g]kfnsL s]=;= dLgf tfdfª,
c=g]=d=;+3 -qmflGtsf/L_ sL lhNnf ;b:o cl:dtf tfdfª, cg]/f:jljo' -PsLs[t_ sf
lhNnf cWoIf t]h kGt, kf“rf}+sf s'jfªr' nfdf, g]=lj;+3sf ;'Gb/dl0f cfrfo{, ev{/}
h]naf6 d'Qm ePsf s]bf/ cfrfo{ / /fbf; pns tyf zxLb kl/jf/x? x'g'x'GYof] .
k|d'v cltly b]j]Gb| k/fh'nLn] ljBfyL{ju{n]
z}lIfs cfGbf]ngsf ;fy;fy} b]zdf ePsf] k|ltudgsf lj?4 cu|ufdL lgsf;sf kIfdf
Psh'6 eO{ n8\g'kg]{ cfjZostf ePsf] wf/0ff /fVg'eof] . To;sf nflu uf]nd]r
;Dd]ng, cGtl/d ;/sf/ / ;+ljwfg ;ef g} clxn]sf] kl/l:yltsf] nflu pko'{Qm x'g]
s'/f klg atfpg'eof] . k/fh'nLn] ljBfyL{ cfGbf]ng nufot /fli6«o tyf
cGt/f{li6«o ljifox?df klg k|sfz kfg'{eof] . cGo ;+u7gsf k|ltlglwx?n] klg
;dd]ng ;kmntfsf] z'esfdgf /fVg'sf] ;fy} ;d;fdlos 36gfqmd k|lt cf–cfkm\gf]
b[li6sf]0f /fVg'eof] . @^ ut] ;DkGg aGb ;qn] a'l4 nfdfsf] cWoIftfdf !(
;b:oLo lhNnf ;ldltsf] rog u/]sf] 5 . pQm aGb ;qsf cg]/f:jljo' -qmflGtsf/L_
sf s]=;= z}n]Gb| l3ld/] k|d'v cltly /xg'ePsf] lyof] eg] g]skf -dfcf]jfbL_ sfe|]
lhNnf O~rfh{ s= nfnWjh, sfe|] lhNnf ;]qm]6/L s= dx]z, g]kfn blnt d'lQm df]rf{sf
s]Gb|Lo sf]iffWoIf t]haxfb'/ ldhf/, tf/fd'df]sL dLgf tfdfª cltlysf] ?kdf
/xg'ePsf] lyof] .. k|d'v clylt, kf6L{ k|ltlglw nufot cGo df]rf{sf
kbflwsf/Lx?n] k|lzIf0fd"ns dGtJo lbg'ePsf] lyof] .
To:t} clvn -qmflGtsf/L_ slknj:t'sf] lhNnf
;Dd]ng a}zfv $ / % ut] jf0fu+uf SofDk;df ;DkGg ePsf] ;dfrf/ 5 .
clvn -qmflGtsf/L_ sf s]Gb|Lo ;b:oåo dfwj
zdf{, uf]kfn af]xf]/f / ljBfyL{ g]tf /fh]Gb| kf}8]nsf] pkl:yltdf ;DkGg ;f]
;Dd]ngn] s]zj e';fnsf] cWoIftfdf gof“ lhNnf ;ldlt u7g u/]sf] 5 .
;f] cj;/df s]Gb|af6 cfpg'ePsf ljBfyL{
g]tfx?n] ;xefuL k|ltlglw–ko{j]Ifsx?nfO{ ljBfyL{ ;+u7gsf] jt{dfg cj:yf, z}lIfs
If]qsf] ljs[lt / hgjfbL lzIffaf/] k|lzIf0f lbg'ePsf] lyof] .
n]vs
snfsf/x? klg ;+ljwfg ;efsf] kIfdf
sf7df8f}+÷ ljBdfg ;dodf b]zdf cu|ufdL
/fhgLlts lgsf; ;+ljwfg ;efaf6 ePsf] wf/0ff k|a'4 n]vs Pjd\ ;flxTosf/x?n] atfPsf
5g\ . k|ultzLn n]vs–;flxTosf/x?sf] ;femf ;+u7g k|ultzLn n]vs ;+3sf] cl:t
cfOtaf/ /fhwfgLdf ePsf] Ps uf]i7Ldf af]Ng] ;a}h;f] jQmfx?n] clxn]sf] /fhgLlts
lgsf; ;+ljwfg ;ef ePsf] lhls/ u/]sf lyP .
jt{dfg ;+s6sf] lgsf; / n]vsx?sf] e"ldsf
ljifos uf]i7Ldf af]Ng' x'“b} g]kfnL sf+u|];sf g]tf Pjd\ n]vs g/xl/ cfrfo{n]
clxn]sf] åGådo kl/l:yltsf] lgsf; ;+ljwfg ;ef xf] eGg'eof] . pxf“n] cufl8
eGg'eof]– …xfdL clxn] ;r]t eP/ cufl8 ga9\g] xf] eg] xfdLn] lg/+s'ztfsf]
k/fsfi7f ef]Ug'kg]{ s'/fnfO{ la;{g' x'“b}g .Ú
d'n's oyfl:yltdf /xg ;Sb}g eGg'x'“b}
k|ultjfbL ;flxTosf/ 8f= Clif/fh a/fnn] eGg'eof]– …jt{dfg ;d:ofsf] lgsf; uf]nd]r
;Dd]ng, cGtl/d ;/sf/ / ;+ljwfg ;ef xf] .Ú
n]vs–snfsf/x? /fhgLltdf a];/f]sf/ x'g'x'“b}g
eGg'x'“b} 8f= a/fnn] /fHo;Qfsf] k|xf/sf] lgzfgfdf n]vs–snfsf/ klg kg]{
atfpg'eof] . ;flxTosf/ Pjd\ kqsf/ s[i0f ;]g …OR5'sÚ sf] xTof–k|;+unfO{
pNn]v ub}{ a/fnn] eGg'eof]– …k|hftflGqs elgg] ;Qfn] n]vs s[i0f ;]gsf] xTof u/]/
cfkm\gf] rl/q b]vfof] .Ú
csf{ k|ultjfbL ;flxTosf/ lgg' rfkfufO{+n]
)$^ ;fnsf pknlAw / /Iffn] dfq k'Ub}g ;+ljwfg ;efdf hfg'k5{ eGg'eof] .
)$^ ;fndf k|fKt ;Lldt clwsf/nfO{ xfdLn]
k"0f{tf k|fKt u/]sf] 7fGof}+ eGb} csf{ k|ultjfbL ;flxTosf/ 8f= hubLzrGb|
e08f/Ln] eGg'eof]– …hgtfnfO{ clwsf/ lbnfpg ;+ljwfg ;ef cfjZos 5 .Ú
sfo{qmddf ;flxTosf/ O{Zj/ aNne, slj Pjd\
rnlrq lgb]{zs ofbj v/]n, n]lvsfx? e'jg 9'+ufgf / ;'wf lqkf7Ln] k|ltudgsf lj?4
;a} Psh'6 x'g'kg]{ wf/0ff JoQm ug'{ePsf] lyof] .
k|n];sf cWoIf cfgGbb]j e§sf] ;efkltTjdf
ePsf] ;f] sfo{qmdsf] ;~rfng dxf;lrj 3gZofd 9sfnn] / :jfut efif0f pkfWoIf ?b|
v/]nn] ug'{ePsf] lyof] .
uf]/vf
etL{ s]Gb| aGb ul/g'kg]{ ;xdlt
sf7df8f}+÷ ljut nfdf] ;dob]lv /x“b} cfPsf]
uf]/vf etL{nfO{ aGb ug]{ s'/fdf la|l6z ;]gfdf sfo{/t e"tk"j{ ;}lgsx?
;d]t ;xdt ePsf 5g\ . uf]/vf etL{n] tTsfnnfO{ /f]huf/L lbP/ /fxt k|bfg
u/]sf] eP tfklg of] /fi6«lxt ljk/Lt ePsf]n] aGb x'g'kg]{ lgisif{
e"=k"= ;}lgs tyf cGo JolQmx?n] lgsfn]sf 5g\ . dfcf]jfbL kf6L{n]
uf]vf{ etL{ s]Gb| aGb ug'{kg]{ k|:tfj xfn rln/x]sf] jftf{sf] Ph]08fdf k|:t't
;d]t u/]sf] 5 .
…clxn]sf] ;dfgtf / k|hftGqsf] o'udf csf]{
b]zdf uP/ csf{sf] lxt /Iffy{ ;}lgs ;]jfdf sfd ug'{ dfgjclwsf/sf] 7f8f] pNn+3g
xf]Ú dfcf]jfbL jftf{6f]nLsf ;b:o b]j u'?ªn] cfOtaf/ cfof]lht Ps sfo{qmddf
atfpg'eof] . pxf“n] ;+o'Qm /fi6« ;+3sf] a8fkq / cGt/f{li6«o sfg'gn] Ps
b]zsf] gful/snfO{ csf]{ b]zsf] ;]gfdf egf{ u/]/ ;'/Iffdf k|of]u ug{ gkfpg]
Joj:yf u/]sf] klg :ki6 kfg'{eof] .
dfcf]jfbL g]tf u'?ªn] b'O{kIfLo ;Demf}tf
ljk/Lt a]nfotL ;/sf/n] g]kfnL ;}lgsx?nfO{ kmf]sNof08, af]l:gof–xh{uf]ljgf tyf
vf8L /fi6«x?df o'4 ug{ k7fP/ cGt/f{li6«o sfg'gsf] 7f8f] pNn+3g u/]sf]
atfpg'eof] .
pxf“n] xfn a]nfotL ;/sf/n] >d ;DaGwL
cGt/f{li6«o sfg'gsf] ;dfg sfdsf] ;dfg Hofnf ;DaGwL k|fjwfgsf] pNn+3g ub}{
g]kfnLx?sf] zf]if0f u/]sf] atfpg'eof] . sfo{qmddf uf]/vf ;}lgs;DaGwL cWoog
ul//xg'ePsf ljBfs/ s+;fsf/n] ef/t / a]nfotn] e"tk"j{ ;}lgs ;]jfsf]
gfddf ;xof]u :j?k lgdf{0f ul/lbPsf ljleGg ljBfnox? tyf cGo of]hgfx? g]kfnLs}
k};fn] agfOlbPsf] atfpg'eof] . ;]gfdf sfo{/t /x“bf / ljZjo'4df dfl/Psf
sof}+ g]kfnLx?sf] bfjL gul/Psf] k};f g} clxn] ;xof]u:j?k k|fKt ePsf]
atfpg'eof] . pxf“n] /f0ffsfn / k~rfotsfndf a]nfot ;/sf/n] g]kfnL ;}lgs
egf{ u/]jfkt 7"nf] /sd /f]oN6L lt/]sf] t/ pQm k};f sxf“ uof] / s;n] vfof]
eGg] af/]df vf]hL gePsf] atfpg'eof] .
sfo{qmddf e"uf]nljb 8f= xs{ u'?ª, 8f=
;'/]Gb| s]=;L=, cf]d u'?ª nufotsf jQmfx?n] uf]/vf etL{ aGb ug'{kg]{ atfp“b}
cfkm\gf] wf/0ff JoQm u/]sf lyP . o;}u/L b'u{d If]q ljsf; s]Gb|åf/f ;f]daf/
cfof]lht b'u{d If]q ljsf; / If]qLo :jzf;g ljifos cGtlqm{of sfo{qmdnfO{ ;Daf]wg
ub}{ dfcf]jfbL jftf{6f]nL ;b:o b]j u'?ªn] If]qLo / hftLo :jzf;g / cfTdlg0f{osf]
clwsf/lagf b'u{d If]q / Toxf“sf hgtfsf] pGglt gx'g] atfpg'eof] .
u0fklt xf]6n, afuahf/df cfof]lht pQm
sfo{qmdnfO{ ;Daf]wg ub}{ pxf“n] s]Gb|Lo ;+/rgf PsfTds gx'g], ;+3fTds g} klg
gx'g] a? cw{–;+3fTds x'g] / To;sf] gfdsf af/]df k|fljlws s'/f ePsfn] ;a} a;]/
lgSof]{n x'g ;Sg] atfpg'eof] . sfo{qmdnfO{ g]=sf=sf g/xl/ cfrfo{, hghflt
dxf;+3sf afns[i0f dfa'xfª, slkn >]i7 / k|]d s}bLn] ;Daf]wg ug'{ePsf]
lyof] .
bf];|f]
r/0fsf] jftf{df dxŒjk"0f{ ;xdlt
sf7df8f}+÷ dfcf]jfbL / ;QfkIfaLr ut z'qmaf/
;DkGg bf];|f] r/0fsf] jftf{kZrft\ jftf{sf] ;xh jftfj/0f tof/ x'g] ljZjf;
ul/Psf] 5 . bf];|f] r/0fsf] jftf{df dfcf]jfbLåf/f klxnf] r/0fs} jftf{df
k|:t't ul/Psf] /fhg}lts ljifoj:t'dfly 5nkmn geP klg jftf{sf] ;xh jftfj/0f tof/
kfg{ dxŒjk"0f{ lg0f{ox? ul/Psf] s'/f b'a} kIfsf jftf{6f]nL k|jQmfn]
atfO;Sg'ePsf] 5 .
bf];|f] r/0fsf] jftf{ ;DkGg ePkZrft\ ;+o'Qm
kqsf/ ;Dd]ngdf lbOPsf] hfgsf/L cg';f/ bf];|f] jftf{n] o'4lj/fd cfrf/;+lxtfsf]
cg'udg ;ldltsf] u7g, zfxL ;]gfnfO{ Jof/]ssf] % ls=dL= 3]/fleq ;Lldt /fVg],
;xhstf{sf] cfrf/;+lxtf lgdf{0f, aGbL l/xf ug]{ ;xdlt ePsf] 5 . jftf{df
dfcf]jfbL kIfn] ;/sf/åf/f a]kQf kfl/Psf kf6L{sf s]Gb|Lo ;b:o b08kfl0f
Gof}kfg];lxt # ;o @@ hgfsf] klxnf] ;"lr k]z ub}{ ;Dk"0f{ em'§fd'2f /
cft+ssf/L ljw]os vf/]h ug{ dfu u/]sf] lyof] . ;QfkIfn] dfcf]jfbL s]Gb|Lo
g]tf /jLGb| >]i7, jfdb]j If]qL / d'df/fd vgfnsf] tTsfn l/xf ug]{ lg0f{o
eO;s]sf] hgfp“b} em'§fd'2f / cft+ssf/L P]g klg l5§} vf/]h ul/g] cfZjf;g lbPsf]
yfxf ePsf] 5 .
dfcf]jfbL / ;QfkIfaLr jftf{df ePsf]
;xdltcg';f/ dfgjclwsf/ cfof]usf k|ltlglw ;+of]hs /xg] u/L !# ;b:oLo cg'udg
;ldlt lgdf{0f ePsf] 5 . cg'udg ;ldltdf g]kfn kqsf/ dxf;+3, g]kfn jf/
Pzf]l;o;g, /fli6«o blnt cfof]u, dlxnf cfof]u, hghflt dxf;+3 / pBf]u jfl0fHo
dxf;+3sf k|ltlglwx? ;b:o /xg]5g\ . To:t}u/L ;ldltdf lvdnfn b]jsf]6f, dNn
s]= ;'Gb/, jL/]Gb| emfkfnL, 8L=cf/= nfld5fg], afns[i0f Gof}kfg] / x]daxfb'/
l;+x /xg'ePsf] 5 .. lhNnfdf ;d]t cg'udg 6f]nL agfOg] ePsf] 5 .
jftf{df cg'udg ;ldlt / ;xhstf{sf] cfrf/;+lxtf;d]t lgdf{0f ul/Psf] 5 .
z'qmaf/sf] bf];|f] r/0fsf] jftf{df b'a}tkm{sf jftf{6f]nL ;+of]hsn] ;'?d} jftf{nfO{ cu|ufdL ;sf/fTds lgsf;df k'¥ofpg] k|lta4tf JoQm u/]sf] s'/f kqsf/ ;Dd]ngdf hfgsf/L u/fOPsf] lyof] . ;QfkIfn] bf];|f] r/0fsf] jftf{sf ;xdltnfO{ tTsfn Jojxf/df ptfg'{kg]{ / t];|f] r/0fsf] jftf{ l5§} ;'? ug{ cu|ufdL /fhg}lts lgsf;sf] kIfdf cfjZos tof/L ug'{kg]{ cfjfh ;j{q p7]sf] 5 .
hgtfnfO{
;fj{ef}d agfpg'kg]{
sf7df8f}+÷ o'4lj/fdkZrft\ g]kfnL hgtfdf
zflGtk"0f{ tl/sfn] ljBdfg ;d:of ;dfwfg x'G5 eGg] cfzf knfO/x“bf k|fl1s ;d'bfon]
klg zflGtk"0f{ tl/sfn] hgtfnfO{ ;fj{ef}d agfP/ dfq} ;d:ofsf] ;dfwfg x'g]
/fo /fv]sf] 5 .. cg]/f:jljo' -qmflGtsf/L_ sf] s]Gb|Lo z}lIfs ljefuåf/f oxL
a}zfv @( ut] cfof]lht …kl/jlt{t ;Gbe{df k|fl1sx?sf] e"ldsfÚ ljifos
ljrf/uf]i7Ldf ;f] /fo k|s6 ul/Psf] xf] .
g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ sf :yfoL sld6L ;b:o tyf
dfcf]jfbL jftf{6f]nL ;+of]hs 8f= afa'/fd e§/fO{sf] k|d'v cfltYo /x]sf] ;f]
ljrf/ uf]i7Ldf g]kfn k|fWofks ;+3sf cWoIf vu]Gb| e§/fO{, lqljljsf lzIff
;+sfotkm{sf 8Lg g/]Gb|axfb'/ dxh{g, sf7df8f}+ ljZjljBfnosf pks'nklt k'?iff]Qd
af:sf]6f, k"jf{~rn ljZjljBfnosf pks"nklt tf]/0faxfb'/ sfsL{, g]kfn
/fhsLo lj1fg tyf k|ljlw k|lti7fgsf bofgGb lji6, k|f= 8f= /fddfg >]i7, 8f=
s[i0faxfb'/ e§rg, k|f= s[i0f vgfn, k|f=8f= ljZjDe/ Kofs'/]n, k|f= ;'wf lqkf7L,
k|f= kbdnfn ljZjsdf{ xg'x'GYof] .
pQm sfo{qmddf 8f= e§/fO{n] b]z clxn]
;+j]bgzLn cj:yfdf /x]sf] x'“bf o:tf] cj:yfdf ;Dk"0f{ ju{, If]q / ;d'bfon]
cf–cfkm\gf] tkm{af6 e"ldsf lgefpg'kg]{ cfjZostf ePsf] atfp“b} k|fl1s
;d'bfon] klg jftf{–k|lqmofnfO{ zflGtk"0f{ tl/sfn] cu|ufdL lgsf; lgsfNg
;xof]u k'¥ofpg'kg]{ ljrf/ JoQm ug'{eof] .
sfo{qmddf af]Ng] k|f1x?n] b]zdf zflGt
x'g'kg]{ t/ Tof] d'bf{ zflGtgeO{ hgtfnfO{ clwsf/ ;DkGg agfP/ dfq} ;dfwfg ug{
;lsg] wf/0ff /fv]sf lyP . b]zdf zflGt 5fpg cfkm\gf] tkm{af6 e"ldsf
v]ln/x]sf] / cfufdL lbgdf klg v]Nb} hfg] pxf“x?sf] wf/0ff lyof] . sfo{qmd
clvn -qmflGtsf/L_ sf cWoIf b]j]Gb| k/fh'nLsf] ;efkltTj / s]=;= z}n]Gb|
l3ld/]sf] ;~rfngdf sLlt{k'/sf] cl86f]l/od xndf ;DkGg ePsf] lyof] .
sfo{qmddf pNn]Vo ;+Vofdf k|f1x?sf] pkl:ylt /x]sf] lyof] .
To:t} clvn -qmflGtsf/L_ n] lghL ljBfnosf]
n]vf zfvfdf u/]sf] tfnfaGbL k"0f{ ;kmn ePsf] 5 eg] ljleGg lhNnf ;ldltx?n]
:yfgLo ?kdf ;+3if{sf sfo{qmdx? ;~rfng ul//x]sf] ;dfrf/ 5 .
zxLb
‘OR5's’ sf] :d[lt ;Gbe{df ;flxlTos sfo{qmd
sf7df8f}+÷ cfufdL h]7 $ ut] cfOtaf/ lbp“;f]
! ah] r]Da/ ejg hdndf clvn g]kfn hg;f“;s[lts ;+3sf] cfof]hgfdf slj s[i0f ;]g
…OR5'sÚ sf] zxfbtsf] ;Gbe{ kf/]/ Ps ;flxlTos uf]i7L x'g] ePsf] 5 .
…cleJolQm :jtGqtf / ;fdflhs ?kfGt/0fsf] cfGbf]ngdf ;f“:s[ltssdL{x?Ú ljifos ;f]
sfo{qmddf k|jrg / sljtf jfrg ;d]t x'g] ePsf] 5 . hg;f“:s[lts ;+3n] ;f] lbg
;a}nfO{ pkl:yt eOlbg klg cg'/f]w u/]sf] 5 .
To;} u/L kfl/hft :d[lt s]Gb|n] o;jif{sf]
kfl/hft ;[hgzLn k'/:sf/ d[Tof]k/fGt slj OR5'snfO{ k|bfg u/]sf] 5 . slj
OR5'ssf] ;flxlTos, kqsfl/tfut / j}rfl/s JolQmTjsf] ;Ddfg:j?k ;f] k'/:sf/ k|bfg
ul/Psf] s'/f ;f] s]Gb|n] hgfPsf] 5 . sfo{qmddf slj OR5'sk|ltsf] wf/0ff
JoQm ub}{ ;dfnf]rs wd{/fh clwsf/Ln] …cfkm\gf Gofok"0f{ ljrf/ /fv]s} sf/0f
qm"/ zf;ssf] 3[l0ft v]ndf lx/f;tdf dfl/Psf xf]gxf/ of]4f, cf:yfsf w/f]x/
s[i0f ;]g …OR5'sÚ ;bf hgtfsf d'6' / dl:tisdf /lx/xg]5g\Ú eGg'eof] . ;f“Rr}
OR5'ssf] alnbfg cf:yf / ljrf/ /fv]s} ck/fwdf ePsf] s'/f ;a}nfO{ yfxf eO;s]sf]
5 .
o;}aLr
dfcf]jfbL jftf{6f]nL ;+of]hs 8f= e§/fO{n] oxL a}zfv @% ut] k|ultzLn If]qsf
;flxTo–snf sdL{x?sf] Ps hd36nfO{ ;Daf]wg ub}{ ;flxTo–snfsf If]qdf klg gof“
oyfy{nfO{ k|ltljDag ug{ cg'/f]w ug'{ePsf] 5 . hgo'4n] l;h{gf u/]sf]
oyfy{n] ;flxTosf/nfO{ emsemsfpg'kg]{df pxf“n] hf]8 lbg'eof] . pQm e]63f6
sfo{qmddf %) hgfeGbf a9L jl/i7b]lv slgi7;Ddsf k|ultzLn ;flxTosdL{x?sf] pkl:ylt
/x]sf] lyof] .