ljrf/hut

k|ltufdL if8\oGq, jftf{eª\u / hgo'4sf] cu|lbzf ls/0f

    @)%( ;fn df3 !% ut]b]lv cf}krfl/s ?kdf o'4 lj/fd / jftf{sf] k|lqmof z'? e} cfrf/ ;+lxtf agfOP klg k'/fgf] ;QfkIfåf/f zfxL ;]gfsf] kl/rfng / bdg cleofg hf/L /fVg] sfd eO{ g} /x\of] . t];|f] r/0fsf] jftf{sf] cjlw;Dd cfp“bf cfrf/;+lxtfsf] lgn{Hh pNn+3g u/L zfxL ;]gfåf/f slyt d'7e]8 / k|ltsf/sf gfddf b]zJofkL ?kdf ;fd"lxs xTof / g/;+xf/sf jLeT; 36gf 36fOof] . o; ;Gbe{df /fd]5fkdf ePsf] !( hgf sd/]8x?sf] g/;+xf/ ljz]if pNn]vgLo 5 . zfxL ;/sf/åf/f k|:t't cjwf/0ffkqdf ;+ljwfg ;efsf] r'gfj ;lxtsf] cu|ufdL /fhgLlts lgsf;sf] k|ZgnfO{ 7f8} nTofpg] / lg/+s'z /fhtGqnfO{ cem} alnof] t'Nofpg] b'ik|of; ul/of] . Tof] l:yltdf xfd|f] uf}/jzfnL kf6L{sf cWoIf s= k|r08n] @)^) ;fn efb| !) ut] Pp6f k|]; jQmJo hf/L u/L o'4lj/fd / jftf{sf] cf}lrTo :jtM ;dfKt ePsf] 3f]if0ff ug'{ eof] . of] 3f]if0ffnfO{ lnP/ k|ltufdL / oyfl:yltjfbLx?n] dfcf]jfbLdfly PstkmL{ ?kdf o'4lj/fd / jftf{ e+u u/]sf] cf/f]k nufpg] w[i6tf ul//x]sf 5g\ . k|ltlqmofjfbL ;/sf/åf/f g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ dfly k'gM cft+sjfbsf] laNnf le/fpg] sfd ePsf] 5 . o;} k|lqmofdf ;+o'Qm qmflGtsf/L hgkl/ifb, g]kfnsf tkm{af6 ;+of]hs s= afa'/fd e§/fO{åf/f c;f]h !, @ / # ut] g]kfnaGb ;lxt ;+3if{sf] sfo{qmd ;fj{hlgs ul/Psf] 5  . ca b]zsf] /fhgLltdf csf]{ gof“ df]8 cfPsf] 5 . k|ltufdL / cu|ufdL wf/fsf aLrsf] eLif0f ju{o'4sf] k|lqmof k'gM cufl8 a9]sf] 5 .

    dxfg\ hgo'4sf] & jif{sf] P]ltxfl;s k|lqmofdf /0fgLlts ;Gt'ngsf] kl/0ffd :j?k o'4lj/fd e} jftf{sf] k|lqmof cufl8 a9]sf] / xfd|f] kf6L{ g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ hgefjgfsf] sb/ ub}{ zflGtk"0f{ ?kdf cu|ufdL /fhgLlts lgsf;sf nflu OdfGbf/Lk"j{s jftf{df ;dflxt ePsf] s'/f hu hfx]/ 5 . k/Gt', k'/fgf] ;QfkIf eg] ljb]zL zlQm s]Gb|x?sf] uf]6L ag]/ z'?b]lv g} jftf{ ef“8\g] / o'4lj/fd eË ug]{ if8\oGqdf nfUb} cfof] . To;n] xfd|f] kf6L{åf/f k|:t't uf]nd]r ;Dd]ng, cGtl/d ;/sf/ / ;+ljwfg;efsf] r'gfjsf] k|:tfjnfO{ u+eL/tfk"j{s lng k6Ss} rfx]g . jftf{df xfd|f] pkl:yltnfO{ k|ltufdL ;QfkIfn] /0fgLlts zlQm;Gt'ngsf] w/ftnLo oyfy{sf cy{df xf]Og, Tof] oyfy{nfO{ lgn{Hh t/Lsfn] aËUofP/ /fhgLlts cfTd;dk{0fsf cy{df u|x0f u/\of] .

    s'g} klg b]zsf] ;fdflhs qmflGtsf] k|lqmofdf zlQm;Gt'ngsf vf; vf; 38Lx?df o'4/t b'O{ kIfaLr o'4lj/fd / jftf{ rNg] / eË x'g] u/]sf] kfOG5 . xfd|f] b]zdf klg ljutdf b]pjfsf] ;+;bLo ;/sf/ / clxn] b'j} zfxL ;/sf/x?;“u o'4lj/fd / jftf{ rNg] / eË x'g] u/]sf 5g\ . o; cy{df lognfO{ ju{;+3if{sf] Oltxf;df b]vfkb}{ cfPsf ;fdfGo / :jfefljs kl/36gfsf ?kdf klg lng ;lsG5 . t/, jf:tljstf olQ dfq xf]Og ;Rrf dfS;{jfbLx?n] o; k|sf/sf kl/36gfx?df ;lGglxt k|ltlqmofjfbL ju{sf] 5n5fd / if8\oGqsf] ;f/tTjnfO{ /fd|f];“u 7Dofpg h?/L x'G5 .

    xfd|f] b]zdf bf];|f] k6s ;QfkIf / g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ aLr o'4lj/fd eO{ jftf{sf] h'g k|lqmof cufl8 a9\of] Tof] Psflt/ /0fgLlts zlQm;Gt'ngsf] jf:tljs cleJolQm lyof] eg] csf]{lt/ Toxf“ To; k|sf/sf] l:yltsf] gfhfoh kmfObf p7fp“b} hgo'4nfO{ sdhf]/ t'NofP/ g]=s=kf=-dfcf]jfbL_nfO{ cGttM cfTd;dk{0f u/fpg] ;fd|fHojfbL u'?of]hgf lyof] . k'/fgf] ;QfkIfsf x/]s sfd sf/jfxLx? o;} u'?of]hgf;“u ;DalGwt lyP .  k'/fgf] ;QfkIfåf/f ;+ljwfg ;efsf] k|:tfjnfO{ nTofOP kl5 jftf{ / o'4lj/fd eË ePsf] of] kl/36gfaf6 Psflt/, /fhfsf] k"0f{ lg/+s'z aGg] :j]R5frf/L b'/f;o cleJoQm ePsf] 5 eg] csf]{lt/, cfkm"nfO{ k|hftGq / dfgj clwsf/sf] lxdfotL b]vfpg] ljb]zL zlQms]Gb|x?sf] x:tIf]ksf/L tyf hglj/f]wL rl/q klg k"/} pbfËf] x'g k'u]sf] 5 .. ;+ljwfg ;efsf] r'gfjnfO{ nTofpg] k'/fgf] ;QfkIfk|lt O+lut ub}{ pQm k|]; jQmJodf cWoIf s= k|r08n] eGg' ePsf] 5– æ;+ljwfg ;efsf] gf/f s'g} sDo'lgi6 qmflGtsf/Lsf] gf/f xf]Og . hgtfnfO{ ;fj{ef}d clwsf/ ;DkGg dfGg] s;}n] klg ;+ljwfg ;efdf hfg lxlRsrfpg' kg]{ s'g} sf/0f xfdL b]Vb}gf}+ . ;+ljwfgdf ckl/jt{gLo cfwf/ /fVg' / ;+ljwfg ;efsf] lj/f]w ug'{n] k'/fgf] ;QfkIfsf] hgtfdfly ljZjf; g/x]sf] tYonfO{ dfq k|dfl0ft ub{5 . xfdLn] ;+ljwfg ;efdf c8fg lng'sf] cy{ /fHok|0ffnLsf] 5gf]6 / ;~rfngdf hgtfsf] ;fj{ef}d clwsf/nfO{ :yflkt ug'{ tyf s'g} xfntdf To;nfO{ s'l07t x'g glbg' xf] . lqsf]0ffTds zlQm ;+3if{ rln/x]sf] / To;sf sf/0f b]zsf] /fli6«o :jtGqtfdf g} vt/f al9/x]sf] cfhsf] l:yltdf hgtfnfO{ o;sf] km};nf ug{ lbg] h:tf] b]z lxtdf j}1flgs / k|hftflGqs s'/f c? s]xL x'g} ;St}g . t/, lj8Dagf † k'/fgf] ;QfkIf, a? b]z 8'af];\ t/ ;+ljwfg ;efdfkm{t\ g]kfnL hgtfnfO{ ;fj{ef}d t'Nofpg tof/ 5}g . k'/fgf] ;QfkIf, ljb]zL zlQms]Gb|;“u em's]/ pgLx?sf] ;xof]udf b]zeQm g]kfnLx?sf] /utdf xf]nL v]Ng tof/ 5, t/ hgtfnfO{ ;fj{ef}d dfGg tof/ 5}g .Æ oxf“ k'/fgf] ;QfkIfsf] hgtfdf ljZjf; gePsf] / To;sf] ljb]zL zlQms]Gb|;“u x'“b} cfPsf] ;f“7uf“7nfO{ pbfËf] kfl/Psf] 5 .. j:t'tM ;+ljwfg ;efsf] k|:tfjnfO{ nTofP/ k'/fgf] ;QfkIf hgtfnfO{ ;fj{ef}d agfpg] dfGotfaf6 k"/} eoeLt e} efUg] sfd u/]sf] 5 .

    ;+ljwfg ;efsf] r'gfjsf] gf/f k"“hLjfbL k|hftGqsf] gf/f xf] . Pp6f lg/+s'z /fhfsf nflu of] gf/f u|fxo x'g ;St}gYof] / ;s]g klg . of] ;a}n] a'em]sf] s'/f xf] . t/, cfkm"nfO{ ax'bnLo k|hftGq / ;+;bLo Joj:yfsf] lxdfotL 7fGg]x? c;f}h !* ut]sf] zfxL sf08 kZrft\ klg ;+ljwfg ;efsf] r'gfjsf kIfdf g cfP/ /fhtGqsf] kIfdf lsg pleP < of] Ps u+eL/ lj8Djgfsf] ljifo xf] .

    lxhf], k|d'v ;+;bjfbL zlQmx?åf/f dxfg\ hgo'4sf lj?4 slyt ;+s6sfn nfu' ul/Psf] lyof] . c;f}h !* ut]sf] zfxL sf08kl5 dfcf]jfbL hgo'4nfO{ d2t k'U5 eg]/ dl;gf] c/0o /f]bg afx]s /fhfsf lj?4 s'g} klg k|sf/sf] cfGbf]ng ug{ grfxg] oL g} k|d'v ;+;bjfbL zlQm x'g\ . ha o'4lj/fd / jftf{sf] k|lqmof z'? eof], Tof] a]nf ljgf x}l;ot cfkm\gf] efu / e"ldsf vf]h]/ jftf{ / o'4lj/fdnfO{ ef“8\g] / cu|ufdL /fhgLlts lgsf;df u+eL/ cj/f]w v8f ug]{ sfd klg log} k|d'v ;+;bjfbL zlQmx?åf/f x'“b} cfof] . o'4lj/fd / jftf{sf] k|lqmofel/ ltgn] !* c;f}hsf] zfxL 36gfsf] lj/f]wdf cfGbf]ngsf phf{xLg / Hofg gePsf nf];] sfo{qmd t cufl8 ;f/], t/ TolQ dfqnfO{ klg lg/Gt/tf lbg] ;Defjgf ca IfL0f aGb} uPsf] b]lvG5 . jftf{ / o'4lj/fd eË ePsf] clxn]sf] l:yltdf g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ sf lj?4 Psh'6 x'gsf nflu ;"o{ axfb'/ yfkfsf] zfxL ;/sf/åf/f ul/Psf] dGq0ff / cd]l/sL ;fd|fHojfbåf/f lbOPsf] lgb]{zg kl5 k'gM tL cfGbf]ngaf6 kl5 x6\g vf]h]sf b]lvG5g\ . olb pgLx? ;f“Rr} cfGbf]ngaf6 efu] eg] Tof] b]z / hgtfsf nflu dfq g e} :jo+ tL ;+;bjfbL zlQmx?sf nflu klg csf]{ 7"nf] b'ef{Uo x'g]5 .

    olt x'“bfx'“b} klg k|d'v ;+;bjfbL kf6L{x?;“u xfd|f] s] cfu|x 5 eg] pgLx?n] k|ltudgsf lj?4sf] cfGbf]ngnfO{ uDeL/tfk"j{s lnpmg\ . @)%( c;f]h !* ut]sf] zfxL 3f]if0ff kZrft\ clxn];Dd b]zdf lg/+s'z /fhtGqnfO{ k'gM :yflkt ug]{ s;/t lgs} hf]8tf]8sf ;fy rln/x]sf] 5 . clxn] b]zdf g ;+;b 5, g t ;+;bLo Joj:yf g} . ;+;bLo ;+ljwfgsf] xTof e} ;s]sf] 5 . clxn] ax'bnLo k|hftGq ;+ljwfg / sfg"gdf xf]Og, /fhfsf e|flGtk"0f{ / if8\oGqd"ns ultljlwx?df s}b 5 .. clxn]sf] ;/sf/L cjwf/0ff kqdf klg ;+;bjfbLx?sf dfux?nfO{ 5'g] sfd ul/Psf] 5}g . of] l:yltdf g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ / ;+;bjfbL zlQmx? ldn]/ /fhtGqsf lj?4 ;+o'Qm ;+3if{df pqg' kg]{ cfjZostf cToGt} 68\sf/f] aGg uPsf] 5 . /fhtGq / zfxL ;]gfnfO{ k/f:t gu/];Dd gof“ hgjfbsf] :yfkgfsf] t s'/} 5f]8f}+, k'/fgf] ax'bnLo Joj:yfsf] k'gM:yfkgf;Dd klg ca k|foM c;+ej x'“b} u};s]sf] 5 . of] l:yltdf ca u0ftGqsf] kIfdf hf]8bf/ cfjfh p7fpg clgjfo{ ePsf] 5 .

    cfh b]zdf hgjfb / /fli6«o :jflwgtfsf] lglDt ;fdGtjfbL /fhtGq dfq x}g ;fd|fHojfbL cd]l/sfaf6 ;d]t uDeL/ k|sf/sf] vt/f k}bf e}/x]sf] 5 . oL b'j} zlQm ldn]/ hgtfnfO{ ;fj{ef}d agfpg] dfGotfsf lj?4 7"nf] if8\oGq ub}{ u}/x]sf 5g\ .. l:yltsf] uDeL/tfdfly Wofglb+b} oxL @)^) efb| !& ut] Pp6f k|]; lj1lKt hf/L ub}{ cWoIf s= k|r08n] eGg' ePsf] 5– æb]zsf] efUo / eljiosf] km};nf ug]{ ;Dk"0f{ clwsf/ hg;d'bfonfO{ lbpm“ eGg] xfd|f] Gofok"0f{ cfu|xnfO{ 7f8} c:jLsf/ ug]{ k~rfotsfnLg lg/+s'ztfsf k'hf/Lx?n] /fi6«jfb, ax'bnLo k|hftGq / zflGtsf] s'/f ug'{n] kfv08sf] k/fsfi7fnfO{ dfq k|dfl0ft ub{5 . j:t'tM b]z cfh Psflt/ lg0ff{os ;+3if{sf] df]rf{df /x]sf] 5 . of] P]ltxfl;s ;TonfO{ g]kfnl:yt cd]l/sL /fht"tn] dfcf]jfbLnfO{ PSNofP/ cnu–ynu kfg{ u/]sf] v'Nnf ckLn / k'/fgf] ;fdGtL ;Qfåf/f To;sf] cIf/+zM kfng ug]{ k|lta4tfn] /fd|f];“u :ki6 kf/]sf] 5 .Æ of] jStJodf pNn]lvt ljifonfO{ b]z / hgtfsf] lxt rfxg] ;a}n] uDeL/tfk"j{s lng h?/L 5 . clxn]sf] g]kfnsf] tfTsflns cGtlj{/f]w cWoIf s= k|r08n] eGg' eP em}+ ;fd|fHojfbsf] k[i7kf]ifs lg/+s'z ;fdGtL /fhtGq / k"0f{ k|hftflGqs qmflGtsf] zlQmsf aLr s]lGb|t x'g k'u]sf] 5 . of] s'/fnfO{ ;+;bjfbL kf6L{x?n] klg TolQs} uDeL/tfk"j{s lng cfjZos 5 .  

    jftf{ / o'4lj/fd eË ePsf]df zflGt / k|ultsfdL af}l4s ;d'bfo / Gofok|]dL hg;d'bfodf ulx/f] wSsf cjZo} nfu]sf] 5 . k/Gt', qmflGt / k|ltqmflGt ;“u;“u} rNg] Oltxf;sf If0fx? cToGt} sl7g x'g] ub{5g\ / ltgnfO{ j/0f ug'{ afx]s qmflGtsf/L sDo'lgi6x?sf ;fd" csf]{ ljsNk g} x'“b}g . xfdL b]z, hgtf, zflGt / k|ultk|lt k|lta4 5f}+ . cd]l/sL ;fd|fHojfbl;tsf] gfËf] ;f“7uf“7df  k|ltufdL zlQmx?åf/f b]z / hgtfsf lj?4 /lrPsf if8\oGqx?nfO{ rsgfr"/ kfb}{ hgtGqsf] :yfkgf, /fli6«o :jfwLgtfsf] /Iff / hghLljsfsf] ;'lglZrttfsf] nflu dxfg\ hgo'4nfO{ cem} k|efjsf/L ?kdf cufl8 a9fpg clgjfo{ ePsf] 5 . xfd|f] kf6L{ ToxL lbzfdf ;zQm ?kdf cu|;/ 5 . xfd|f] kf6L{ g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ / ;+o'Qm qmflGtsf/L hgkl/ifbåf/f /flvPsf ;+3if{sf sfo{qmdx?nfO{ klxn] em}+ ;kmn t'Nofpg / dxfg\ hgo'4nfO{ csf]{ gof“ p“rfO k|bfg ub}{ cufl8 a9fpgsf nflu ;Dk"0f{ hg;d'bfo;“u xfd|f] ljz]if cg'/f]w 5 . k|ltufdL if8\oGqsf lj?4 dxfg\ hgo'4 afx]s xfd|f ;fd' clxn] csf]{ ljsNk 5}g .

@! efb| @)^)

jftf{ k|s/0faf/] s]xL s'/f

— 8f= afa'/fd e§/fO{

    ut df3 !% ut]af6 z'? ePsf] bf];|f] o'4lj/fd / jftf{ k|s/0f cGttM oxL ebf} !) ut] cGTo ePsf] 5 .. o;n] :jefjtM /fli6«o / cGt/f{li6«o /fhg}lts j[Qdf gof“ lh1f;fx? pTkGg u/]sf] 5 . cflv/ of] jftf{ lsg c;kmn eof] / To;df ljleGg kIfx?sf] s] e"ldsf /x\of] < c;kmn x'g] eP dfcf]jfbLx? lsg jftf{df cfPsf lyP < ca efjL /fhg}lts ;Defjgf s] 5 OToflb .

    Jfftf{ lsg c;kmn eof] < jftf{ c;kmn x'g'sf] k5fl8 sltkon] aflx/L ?k, c+z jf k|fljlws kIfnfO{ sf/0f atfP klg xfdL ;du| /fli6«o tyf cGt/f{li6«o juL{o / /fhg}lts zlQm–;DaGw / ljifoj:t'nfO{ k|d'v sf/0f dfGg'kg]{ 7fGb5f}+ .. lsgls ;jf b'O{ ;o jif{ k'/fgf] /fHo;QfnfO{ cfd"n kl/jt{g ug]{ o'ufGtsf/L hgljb|f]x;“u ;DalGwt jftf{ k|s/0fnfO{ Ps–b'O{j6f lemgfdl;gf s'/fx?n] dfq ;kmn jf c;kmn kfg]{ geP/ b'j} kIfaf6 k|:t't d"ne"t /fhg}lts Ph]G8f / /fHo;Qf;“u :jfy{ hf]l8Psf] k|d'v /fli6«o tyf cGt/f{li6«o zlQmx?sf] e"ldsfn] g} lg0ff{os 9+un] k|efljt ug]{ u5{ . oxL g} ;fdflhs åGå / To;sf] lgbfgsf] lj1fg xf] . s;}nfO{ dgf]ut 9+un] Pp6f jf csf]{ s'/f nfUg'sf] To;df s'g} cy{ / dxŒj x'“b}g . o; ;Gb{edf ;aeGbf klxn] Wofg lbg'kg]{ s'/f s] xf] eg] ;ft jif{ nfdf] hgo'¢ / To;kl5sf] ;ft dlxgf nfdf] jftf{ k|s/0f ;du| …/fHo;QfÚ kl/jt{gsf] k|Zgdf s]lGb|t lyof], gls Pp6f /fHo;Qf cGtu{tsf] …;/sf/Ú kl/jt{gsf] k|Zgdf .. /fhgLltzf:qsf ;fdfGo ljBfyL{nfO{ klg yfxf ePsf] s'/f xf] ls …/fHo;QfÚ cGtu{t, Ao'/f]qm];L, ;]gf, dlGqd08n, Gofokflnsf, ljwflosf OToflb ;a} cjoj kb{5g\ / To;nfO{ b]zsf] d"n sfg'g jf ;+ljwfgn] kl/eflift / Jojl:yt u5{ eg] …;/sf/Ú cGtu{t sfo{kflnsf jf dlGqd08n dfq} kb{5 . To;}n] xfdLn] a}zfv !$ ut] ;DkGg klxnf] r/0fsf] jftf{df g} k'/fgf] /fHo;QfnfO{ lj:yflkt u/]/ sfod ul/g] gof“ cu|ufdL /fHo;Qf / To;sf] d"n sfg'g jf ;+ljwfgsf] d''Vo cGtj{:t' / To;sf] lgdf{0f k|lqmof jf ljlw -uf]nd]r ;Dd]ng, cGtl/d ;/sf/ / ;+ljwfg;ef_ ;DaGwL /fhg}lts Ph]G8f k|:t't u¥of}+ eg] /fhfsf] g]t[Tjdf /x]sf] k'/fgf] ;Qfn] lgs} nfdf] cfn6fnkl5 >fj0f #@ ut] z'? ePsf] t];|f] r/0fsf] jftf{df k'/fgf] /fHo;Qf / ;+ljwfgnfO{ g} sfod /fVg] 6fn6'n] …;'wf/Ú / eljiodf …;/sf/Ú dfq kl/jt{g ug]{ cfzosf] /fhg}lts PHF]G8F KF|:TF't u¥of] . tL b'O{ Ph]G8fsf] ;"Id cWoog ug]{ hf];'s}n] tLaLrdf pQ/L / blIf0fL w|'jh:tf] olt 7"nf] kmf;nf e]6\b5 ls ltgsf] tTsfn ldnglaGb'sf] s'g} ;Defjgf x'“b}g . oxL d'Vo /fhg}lts dtfGt/sf sf/0f g} jftf{ k|lqmof c;kmntfdf 6+'luPsf] xf] . clxn] k'/fgf] ;QfkIfn] cfdhg;d'bfo / zxl/of dWojtL{ tKsfnfO{ e|d lbg b'O{ kIfsf Ph]G8faLr vf;} cGt/ g/x]sf] / c? s]xL ;dosf] 5nkmnkl5 ;xdlt / ;DemF}Tffdf k'Ug ;lsg] ;Defjgf /x]sf] eGg] cfzosf] b'ik|rf/ u/]/ cfkm\gf] k|ltudgsf/L / o'¢lkkf;' rl/qnfO{ 9fs5f]k ug]{ h'g hdsf]{ ul//x]sf] 5, To;sf] a]n}df kbf{kmf; x'g' h?/L 5 .. ljut cfwf ztfAbLb]lvsf] nf]stflGqs cfGbf]ngsf] s6' cg'ejkl5 cTolws hg;d'bfo / ;Dk"0f{ ;+;b\jfbL tyf u}/;+;b\jfbL /fhg}lts zlQmx?aLr ag]sf] cfd;xdlt s] xf] eg] b]zdf nf]stGqsf] ;+:yfut ljsf;sf] lglDt /fhtGq / p;sf] ;]gf g} ;aeGbf 7"nf] afws zlQm xf] / pgLx?sf] eljio ca ;fj{ef}d hgtfn] g} 7]ufg gnufP;Dd b]zdf k'/fgf] 9+usf] nf]stGqn] ;d]t k"0f{tf k|fKt ug{ ;Sb}g . hgtfn] cs'l07t 9+un] ;fj{ef}d;Qfsf] k|of]u ug]{ ;jf]{Rr ljlw lgjf{lrt ;+ljwfg;ef dfkm{t gof“ ;+ljwfg lgdf{0f ug]{ ePsfn] ;+ljwfg;efn] g} /fhf / zfxL ;]gfnufot ;a} s'/fx?sf] 6+'uf] nufpg'kb{5 eGg] b]zdf cfdhgdt alg;s]sf] 5 . To;nfO{ k|ltlalDat / k|ltlglwTj ub}{ xfdLn] ;+ljwfg;efsf] k|:tfj cl3 ;f/]sf xf}+ .. k/Gt' k'/fgf] ;QfkIfn] k|:t't u/]sf] slyt …/fHok|0ffnLdf cu|ufdL ;'wf/;DaGwL cjwf/0ffÚdf /fhfnfO{ …ckl/xfo{ cfwf/Ú atfP/ hgtfdf lglxt /x]sf] elgPsf] ;fj{ef}d ;Qfsf] 7f8} lvNnL p8fOPsf] 5 eg] ljjfbsf] Pp6f d'Vo ljifo ag]sf] zfxL ;]gfaf/] rr}{ ug{ cfjZos 7flgPsf] 5}g . /fhtGq / zfxL ;]gfsf] eljio lgwf{/0f ug]{ s'/f jt{dfg ;+ljwfg -h'g c;f]h !* kl5 j:t'tM d[tk|foM e};s]sf] 5_ sf] …;+zf]wgÚ af6 lsdfy{ ;Dej 5}g / To;}sf] lglDt dfq klg gof“ ;+ljwfg / ;+ljwfg;ef ckl/xfo{ 5 eGg] xfd|f] c8fg xf] . ;+ljwfg;efsf] cf}lrTo k'li6 ug]{ oxf“eGbf 7"nf] / leGg cfwf/ c? s] rflxof] < s'/f] olt k|:6 5“bf5“b} klg hgtfdf e|d 5g{ dfcf]jfbLn] gof“ ;+ljwfg / ;+ljwfg;efsf] cf}lrTo k'li6 ug{ ;s]gg\ eGg] h'g b'ik|rf/ /ftf]lbg ul/Psf] 5, To;sf] ;d'lrt e08fkmf]/ ;r]t hg;d'bfoaf6} xf]cf];\ eGg] xfd|f] cfu|x 5 . o; ;Gbe{df sltko /fhg}lts zlQmx?n] e|djz jf hfgLa'emL …u0ftGqsf] dfu 5f]l8;s]kl5 ;+ljwfg;ef lsg rflxof]Ú eGg] h'g k|Zg ug]{ u/]sf] kfOPsf] 5 pgLx?nfO{ xfdL låljwf/lxt efiffdf s] k|:6 ug{ rfxG5f}+ eg] xfd|f] kf6L{n] u0ftGqsf] k|Zg slxNo} kl/Tofu u/]sf] 5}g / ug]{jfnf klg 5}g .. vfln xfdLn] eg]sf] s] dfq xf] eg] /fhfsf k|ltlglwx?nfO{ jftf{sf] 6]j'naf6 ;Lw} u0ftGqsf] dfu :jLsfg{ ufx|f] x'G5 eg] To;sf] l5gf]kmfgf] ;+ljwfg;efdfkm{t u/f}+, h;df xfdLn] u0ftGqsf] kIfdf k|rf/ ug]{5f}+ .. s] To;f] eGg' u0ftGq 5f]8]sf] x'G5 < ljns'n x'“b}g . a? cfkm}+n] cfkm"nfO{ …ckl/xfo{Ú 7fGg] /fhf / /fhfnfO{ …ckl/xfo{Ú 7fGg] /fhfjfbL, ;+;b\jfbL / ltgsf cGt/f{li6«o u'?x? ;fj{ef}d hgtfsf aLrdf uP/ cfkm\gf] efUosf] km};nf ug{ o;/L l6Da'/;“u h'sf 8/fPem}+ 8/fpg'sf] /x:o s] xf] < olb k'/fgf] ;QfkIfnfO{ /fhtGq …ckl/xfo{Ú / …ckl/jt{gLoÚ xf] eg] xfdL qmflGtsf/L hgjfbLx?sf lglDt hgtfnfO{ cs'l07t / k"0f{?kn] ;fj{ef}d ;Qf ;DkGg agfpg] s'/f …ckl/xfo{Ú / …ckl/jt{gLoÚ xf] . uf“7L s'/f olQ xf] / jftf{ k|lqmof oxL laGb'df e+u ePsf] xf] . cfu] km};nf hgtfsf] .

    o; cltl/Qm xfdLn] cfkm\gf] /fhg}lts Ph]G8fdf gof“ ;+ljwfgsf Go"gtd cGt/j:t'sf] ?kdf k|:t't u/]sf] ;+ljwfgdf s'g} ckl/jt{gLo k|fjwfg /xg gx'g], hgk|ltlglw;efdf ljleGg ju{, hflt, If]q, blnt, dlxnf cflbsf] ;dfg'kflts k|ltlglwTj x'g'kg]{ / ;/sf/df ;d]t ;d'lrt k|ltlglwTj x''g'kg]{, pTkLl8t hflt / hghfltx?nfO{ cfTdlg0f{osf] clwsf/;lxt :jzf;g x''g'kg]{, /fHo wd{lg/k]If x'g'kg]{, lzIff, :jf:Yo, /f]huf/L, hgtfsf] df}lns clwsf/ x'g'kg]{, …hldg hf]Tg]sfÚ] cfwf/df qmflGtsf/L e"ld;'wf/ x'g'kg]{, ;Dk"0f{ c;dfg ;lGw–;Demf}tf vf/]h x'g'kg]{ cflb 7f]; k|fjwfgaf/] k'/fgf] ;QfkIfsf] cjwf/0ffn] s]xL cd"t{ s'/f dfq u/]/ pDsg vf]h]sf] :ki6 5 . /fhg}lts ;fy;fy} cfly{s, ;fdflhs, ;f“:s[lts If]qdf cfd"n kl/jt{gsf oL Ph]G8fdf klg uDeL/ dte]t /x]sfn] jftf{dfkm{t tTsfn cu|ufdL lgsf; ;Dej gePsf] / kmn:j?k jftf{sf] cf}lrTo ;dfKt ePsf] s'/f ;a}n] /fd|/L a'‰g h?/L 5 . ljleGg kIfx?sf] e"ldsf hh{/ alg;s]sf] k'/fgf] ;Qf;“u lgxLt :jfy{ hf]l8Psf k|d'v kfqx?sf] gsf/fTds / c;xof]uL e"ldsfsf] sf/0f klg jftf{ k|lqmof c;kmn x'g k'u]sf] s'/f :ki6 5 . vf;u/L k'/fgf] ;Qfsf] zlQm Ps 7fp“df s]lGb|t x'g'sf] ;§f Tof] d'Votof /fhf, zfxL ;]gf, ;+;b\jfbL bnx? / cGt/f{li6«o zlQm s]Gb|x?sf] xftdf af“l8g' / pgLx?n] cf–cfkm\g} bL3{sfnLg / tTsfnLg :jfy{cg';f/ jftf{nfO{ leGgleGg lbzflt/ tfGg vf]Hg'n] jftf{sf] kl/0ffdnfO{ uDeL/ c;/ k'¥ofPsf] s'/fdf ca s'g} z+sf 5}g . ;j{k|yd, ;jf b'O{ ;o jif{b]lv Pp6f jf csf]{ ?kdf k'/fgf] ;Qfsf] g]t[Tj ;DxfNb} cfPsf] / c;f]h !* kl5 k'gM ;lqmo / lg/+s'z ag]sf] /fhtGqn] jftf{nfO{ b]zsf] ljBdfg ;d:of ;dfwfg ug]{ dfWodsf] ;§f cfkm\gf] v:s“b} uPsf] l:yltnfO{ ;'9[9 ug]{ / k|ltudgnfO{ dha't kfg]{ xys08fsf] ?kdf k|of]u ug{ vf]Hof] / jftf{nfO{ c;kmn ug{df lg0ff{os e"ldsf v]Nof] . xfdLn] z'?b]lv g} c;f]h !* kl5 k'/fgf] ;Qfsf] /fhg}lts / kmf}hL b'j} g]t[Tj /fhfsf] xftdf uPsf] tYo :ki6 kfb}{ jftf{nfO{ tfls{s lgisif{;Dd k'¥ofpg] xf] eg] ;Lw} /fhf jf pgsf 3f]]lift k|ltlglw;“u jftf{ x'g'kg]{ s'/f /fVof,+} t/ /fhfn] Pp6f jf csf]{ jxfgfdf leGgleGg lzv08Lx?nfO{ cl3 ;f/]/ cfkm"n] k5fl8af6 tL/ rnfpg] sfd u/] . cGTodf jftf{ lg0ff{os laGb'df k'u]sf] a]nf slyt :jf:Yohf“rsf] lgx'“df /fhfsf] n08g knfogn] /fhf of t s'g} ljb]zL zlQmsf] nfrf/ s7k'tnL dfq ag]sf 5g\ jf pgL jftf{nfO{ /0fgLlts :jfy{k"lt{sf] dfWod dfq agfpg] if8\oGqdf ;+nUg 5g\ eGg] k''li6 u¥of] . b'j} l:yltdf k'/fgf] ;Qfsf] g]t[Tj ;Dxfn]sf /fhfsf] e"ldsf jftf{k|lt k"0f{?kn] gsf/fTds /x\of] . k/Dk/fut ?kdf /fhtGqk|lt akmfbf/ /x“b} cfPsf] zfxL ;]gfsf]] e"ldsf ;fdfGotof /fhfsf] eGbf leGg x'g g;Sg] k|:6 x'“bfx'“b} klg dfG5]sf] /utsf] :jfb rfv]sf] af3em}+ u[xo'¢sf] a]nf cyfx ah]6dfly xft uf8\g / xltof/sf] sld;g vfg kNs]sf] zfxL ;]gfsf] pkNnf] g]t[Tjn] /fhfeGbf klg Ps sbd cufl8 a9]/ jftf{nfO{ c;kmn kfg{ / u[xo'¢nfO{ cem} rsf{pg dxŒjk"0f{ e"ldsf v]Nof] . z'?b]lv g} o'¢lj/fd / cfrf/;+lxtfsf] pNn+3g u/]/ bh{gf}+sf] xTof ug]{, bf];|f] r/0fsf] jftf{sf] lg0f{osf] v'nf pNn+3g ug]{ / a]nfs'a]nf jQmJoafhL ug]{, t];|f] r/0fsf] jftf{sf] k"j{;GWofdf bf]/Dafdf !( hgf lgz:q JolQmx?nfO{ sAhfdf lnP/ g[z+; xTof ug]{, t];|f] r/0fsf] jftf{df ;+;f/sf ;a} jftf{ k|lqmof ljk/Lt ljb|f]xL kIfsf] …xltof/ a'emfpg]Ú d"v{tfk"0f{ w[i6tf ug{ nufpg], jftf{ e+u x'gf;fy ;xhstf{x?sf] sfof{nodf ;d]t 5fkf df/]/ cft+s km}nfpg] cflb xs{tx?n] zfxL ;]gf lgof]lht 9+un] jftf{ ef“8\gdf pBt /x]sf] k'li6 ub{5g\ . To;/L g} k|d'v ;+;b\jfbL bnx?sf] e"ldsf klg jftf{k|lt cf]7] ;dy{g JoQm ug'{df g} ;Lldt /x\of] / jftf{nfO{ tfls{s lgisif{;Dd k'¥ofpg pgLx?sf] s'g} ;sf/fTds e"ldsf /x]g . P]ltxfl;s ?kdf :jo+ /fhtGq / zfxL ;]gfåf/f kLl8t x'“b} cfPsf] eP klg ;+;b\jfbL bnx?n] cGttM /fhtGq / zfxL ;]gflj?¢ nlIft / k'/fgf] k'“hLjfbL k|hftGqnfO{ k"0f{tfM lbg] Ph]G8f af]s]sf] jftf{ k|s/0fnfO{ ;kmn kfg{ ;sf/fTds / ;lqmo e"ldsf v]Ng'sf] ;§f tTsfnLg ;Qf:jfy{df nf]leP/ leqleq} jftf{sf] c;kmntfsf lglDt cf/fwgf ul//x]sf] b]lvg' 7"nf] P]ltxfl;s lj8Dagf aGg k'u]sf] 5 . ;+;b\jfbL zlQmx?;d]t ;+ljwfg;efsf] :t/;Dd p7\g ;s]sf] eP /fhfdfly hah{:t bafa kg{ ;SYof] / @))& ;fnb]lvsf] k|hftflGqs cfGbf]ngsf] cw'/f] Ph]G8f clxn] k"/f x'g ;SYof] eGg] hfGbfhfGb} ;+;b\jfbL bnx?sf] g]t[Tjn] lsg o;/L cfkm\g} v'6\6fdf aGr/f] xfGof] Tof] nfdf] ;do;Dd g]kfnL Oltxf;sf] /x:osf] ljifo /lx/xg]5 . oL ;a}sf] ;fydf jftf{ k|lqmofnfO{ /fhg}lts lgsf;ljxLg c;kmntfdf 6'+Uofpg sltko cGt/f{li6«o zlQms]Gb|x?sf] x:tIf]ksf/L e"ldsfn] lg0f{fos jf c;fWo} dxŒjk"0f{ sfd u¥of] eGg] s'/fdf s'g} z+s} /x“b}g . vf;u/L aflx/ d'vn] 7"nf] …k|hftGqÚsf] kmnfsf] nufP klg jf:tljs Jojxf/df t];|f] ljZjsf clwsf+z b]zx?df v'+vf/ ;}lgs tfgfzfxx? jf dWoo'uLg /fhfdxf/fhf / ;'Ntfgx?nfO{ cl3 ;f/]/ cfkm\gf] ;fdl/s :jfy{ k"lt{ ub}{ cfPsf] cd]l/sL ;fd|fHojfbn] gf“u} ?kdf g]kfndf /fhf / zfxL ;]gfnfO{ dha't kf/]/ cfkm\gf] ;fdl/s :jfy{ k"/f ug]{ s;/t ul//x]sf] ;a}n] b]Vg ;Sb5g\ . o'¢lj/fd / jftf{ k|lqmof rfn" /x]sf] a]nf cd]l/sL ;fd|fHojfbL ;Qfn] g]=s=kf= -dfcf]jfbL _ nfO{ slyt cft+sjfbLsf] ln:6df r9fpg', g]kfnsf] k'/fgf] ;QfkIf;“u kf“rjif]{ k|ltcft+sjfbL ;Demf}tf ug'{, c/af}+ ?lkof“ a/fa/sf cfw'lgs xftxltof/;lxt ;of}+ ;}lgs k|lzIfsx? k7fpg', cd]l/sL /fhb"tn] ;a} lzi6frf/ / s"6gLlts dof{bfsf ;Ldf ldr]/ dfcf]jfbL qmflGtsf/Lx?nfO{ PSNofpg] cfx\jfg ug'{ cflbaf6 jftf{ k|lqmof ef“8]/ o'¢ rsf{pgdf cGt/f{li6«o zlQms]Gb|x?sf] e"ldsf k|an /x]sf] ;xh k'li6 x'G5 . xfd|f] cfkm\g} e"ldsf hxf“;Dd jftf{ k|lqmof cGttM /fhgLlts lgsf;ljxLg 9+un] 6'+lug] lglZrtk|foM x'“bfx'“b} xfdL lsg jftf{df ;xefuL aGof}+ eGg] :jfefljs k|Zg 5, xfdLn] z'?b]lv g} k|:6 kfb}{ cfO/x]sf 5f}+ ls u[xo'¢sf] /0fg}lts ;Gt'ngsf] cleJolQm:j?k / b]zsf] ljlzi7 e"–/fhg}lts l:yltnfO{ Wofg lb+b} xfdLn] k"0f{ uDeL/tf / Odfgbfl/tfsf ;fy jftf{df k|j]z u/]sf xf}+ .. hlt vf]tn] klg jf:tljs tYo ToxL xf] . Oltxf;df /fhfx?n] :j]R5fn] u2L Tofu]sf] pbfx/0f c;fWo} ckjfbhGo x'“bfx'“b} klg g]kfnsf] jt{dfg w/ftnLo oyfy{df /fhf;dIf ca ljb]zLsf] s7k'tnL ag]/ b]zeQmx?sf] sTn]cfd ug]{ ls ;Rrf b]zeQmx?nfO{ ;Qf x:tfGt/0f u/]/ b]zsf] :jfwLgtf / ;fj{ef}d ;Qfsf] /Iff ug]{ eGg] b'O{ ljsNk dfq} af“sL /x]sfn] xfdLn] /fhfnfO{ a]n}df cfkm\gf] lsQf 5gf]6 ug]{ df}sf lbg rfx]sf xf}+ . ljut ;ft dlxgfsf] qmddf xfdLn] ljleGg dfWodx?Dffkm{t /fhf / zfxL ;]gfnfO{ of] s'/f ;Dk|]lift ug]{ e/dUb'/ k|oTg u¥of}+, t/ clGtd kl/0ffdn] gf/fo0flx6Lsf08kl5sf] …gof“ /fhfÚ df ;fdGtL /fi6«jfbsf] s'g} c+z af“sL 5}g eGg] k'li6 u¥of] . jftf{ k|s/0f j:t'tM c;kmntfdf 6'+lug] k|d'v sf/0f cGTodf oxL /Xof] . b]z / hgtfk|ltsf] pRr lhDd]jf/Laf]w afx]s c? s'g} klg s'/fsf] xfd|f] kf6L{dfly jftf{ z'? ug{ / cGTo ug{ s'g} bafa lyPg eGg] s''/f Oltxf;n] Ps lbg cjZo k''li6 ug]{5 eGg] xfdLnfO{ k"0f{ ljZjf; 5 .

        xfdLn] jftf{df cfjZos nrstf / w}o{ k|bz{g u/]gf}+ eGg] sltkosf] cf/f]kdf klg xfdL s'g} t's b]Vb}gf}+, lsgls hgu0ftGqsf] ceLi6 /fVg] kf6L{n] j'h'{jf k|hftGqsf] ;jf]{Rr ljlw ;+ljwfg;efnfO{ tTsfnLg zlQm ;Gt'ngsf] ljlzi6tfdf ;femf Go"gtd sfo{qmd agfpg ;xdlt hgfpg'eGbf nrstf c? s]xL x'g} ;Sb}g . To;/L g} cu|ufdL /fhg}lts lgsf;sf] s'g} ;Defjgf gb]lvPkl5 jftf{sf] lglDt jftf{sf] s'/f u/]/ b]z / hgtfnfO{ e|ddf /fVg' 3f]/ cg}ltstf / u}/lhDd]jf/Lk"0f{ x'GYof] . To;}n] xfdLn] ;a}nfO{ kof{Kt hfgsf/L lbP/ pko'Qm ;dodf g} jftf{ ;dflKtsf] 3f]if0ff u¥of}+ . hxf+;Dd …PskIfLoÚ ?kdf jftf{ e+u ul/of] eGg] b'ik|rf/ cleofg 5, Oltxf;df ;+;f/sf] s'g} klg jftf{ k|s/0fdf cGTodf uP/ ljb|f]xL kIfn] g} …PskIfLoÚ ?kdf e+usf] 3f]if0ff u5{, lsgls clglZrt 9+un] o'¢lj/fd / jftf{ nDAofP/ ljb|f]x dTy/ kfg{ / t'xfpg pBt k'/fgf] ;QfkIf …låkIfLoÚ ?kdf jftf{ e+usf] 3f]if0ff ug{ slxNo} ;xdt x'“b}g . a? cfdlgod s] xf] eg] k'/fgf] ;QfkIfn] cu|ufdL lgsf;sf] jf6f] aGb u/]/ j:t'ut ?kdf klxn] jftf{sf] cGTo ub{5 / kl5 afWo eP/ ljb|f]xL kIfn] To;nfO{ cfTdut ?kdf 3f]if0ff u5{ . oxf“ klg ePsf] ToxL xf] . efjL /fhg}lts lbzf lglZrt ?kdf b]zsf] /fhgLlt ;jf b'O{ ;o jif{sf] Oltxf;df olt a]nf ;a}eGbf ;+uLg df]8df k'u]sf] 5 . ca k'/fgf] ;Qf pxL ?kdf l6ls/fVg lsdfy{ ;Dej 5}g . b]zleq ;Dk"0f{ ?kn] hg;dy{g u'dfO;s]sf] /fhtGqfTds k'/fgf] ;Qf ca ljb]zL zlQmsf] cf8df k"/} kmf}hLs/0f x'g] / p;n] cfkm\gf] cl:tTjsf] clGtd n8fO+ n8\g] ;Defjgf g} tTsfn ;aeGbf k|an 5 . ;Lw} kmf}hL zf;gsf] 3f]if0ff ug]{ ls kmf}hL zf;gnfO{ ;+;b\jfbL bnx?sf] s7k'tnL ;/sf/sf] cfj/0fn] 5f]k]/ ljZjhgdtnfO{ s]xL ;do c? e|d lbg] k|oTg ug]{ eGg] afx]s csf]{ ljsNk ca ;+s6u|:t k'/fgf] ;QfnfO{ 5“b} 5}g . …k|hftGqÚ sf] cfj/0fleq clt qm"/ kmfl;jfbsf] cEof; u/fp“b} cfPsf cGt/f{li6«o zlQms]Gb|x?n] k'gM Psk6s hg;dy{g u'dfp“b} uO/x]sf ;+;b\jfbL zlQmx? -tLdWo] klg gSsnL nfnemG8f af]Sg]x? †_ sf] sf“wdf /fv]/ zfxL ;]gfsf] aGb's qmflGtsf/Lx?lt/ ;f]‰ofpg] u'?dGq /fhfnfO{ gb]nfg\ eGg ;lsGg . cGttM h;sf] sf“wdf /fv]/ k8\sfP klg Tof] ljb]zL aGb's g} x'g]5 / Tof] ;Qfsf] rl/q ;}Go kmfl;jfb g} x'g]5 . ljb]zL dflnsx?sf] cfb]zadf]lhd /fhfn] ca z]/axfb'/ jf dfwj g]kfn jf s'g} ;+;b\jfbL g]tfnfO{ l6sf] nufOlbP klg pgLx?sf] x}l;ot nf]s]Gb| / ;"o{axfb'/sf] eGbf leGg x'g]5}g / dl/;s]sf] )$& ;fnsf] ;+ljwfg / ;+;bLo k|hftGq Ao'+ltg]jfnf 5}g . To;}n] ca ljb]zL zlQms]Gb|x?sf] s7k'tnL alg;s]sf …/fhfÚ / pgnfO{ laGtLkq xfn]/ ;Qfsf] s';L{df a:g] ;kgf b]lv/x]sf ;+;b\jfbL bnsf g]tfx?sf] e|ddf gk/L ;Dk"0f{ ;+;b\jfbL / u}/;+;b\jfbL zlQmx? tyf cfdhg;d'bfon] b]zdf k"0f{ / jf:tljs nf]stGqsf] lglDt d'Vo afws alg/x]sf] /fhtGq / zfxL ;]gfsf] lj?¢ lg0ff{os ;+3if{ ug{' P]ltxfl;s cfjZostf alg;s]sf] 5 . gof“ lzz' hGdg] a]nfdf k|;j j]bgf lgs} kL8fbfoL x'g ;S5, t/ ca l56} b]zdf k"0f{?kn] :j:y / ;SsnL nf]stGqsf] gof“ lzz'nfO{ hGdgaf6 s;}n] klg /f]Sg ;Sg] 5}g .

dlxnfx? hg;]gfdf elt{x'g lsg pT;flxt 5g\ <

lxl;nf old

    lxhf] hgo'4 z'''? gx“'b}sf] cj:yfsf] sDo''lg:6 cfGbf]ngdf dlxnfx? k|foM  snfsf/ x'“b} sDo'lg:6 aGy] .. t/ cfh hgo'4 kZrft dlxnfx? k|fo: ;]gf If]qaf6 z''?jft u/L sDo'lgi6 aGb}5g\ . of] qmd 36L xf]O{g a9\b} 5g\ . oxf“ ;Dd ls ha g]=s=kf(dfcf]jfbL) / 1fg] ;/sf/sf] jLr tLg r/0fsf] jftf{ eO{/x]s} cj:yfdf hg;]gf leq w]/} k|Zgx? p7\g] ub{y] .. s] ;fRr} of] 1fg]sf] /fHo;Qf u0ftGqsf] dfudf cfpg lxDdt unf{ < s] Tof];f] eP nfn;]gf lj36Lt x'g] xf] t < cyjf s] nfn;]gf / zfxL ;]gf ldn]/ /fli6o ;]gf aGnf t < oL k|Zgx? dWo] dlxnf ;]gfsf] ;jeGbf rf;f]sf] ljifo s] /x\of] eg], Tof] /fli6o ;]gfdf dlxnf ;]gf sfod /fV5 ls /fVb}g . /fv]df s] Toxf“ hg;]gfdf h:tf] ljrf/ hgjfbL k¢tL cjnDj ul/G5 < o:tf k|Zgn] klg dlxnfx? hg;]gfdf w]/} cfslif{t 5g\ eg]/ k'li6 ub{5 . o; rfxgfsf] k5f8L /fhg}lts, j}rfl/s, k|fljlws ,dgf]j}1flgs, ef}lts, ;dflhs, n}+lus, bfz{lgs cflb cg}sf}++ kIf 5g\ .

    zf]lift dlxnf jf:tjdf cfqmf]zn] e/Lk0f{ e"sDk h:tf] 5 h;nfO{ hgo'¢n] lj:kmf]l6t xg] af6f] b]vfPsf] 5 . o'uf}+o'u b]lvsf] lk5l8Psf] ;fdGtL ;+:s[ltaf6 tL dlxnfx? pTkLl8t eO/x]sf lyP, 5nf+udo ?kfGt/0fsf] nflu ps'; ds''; eO/x]sf lyP . hgo'¢n] ltgLx?sf] s}b dl:tis / ef}lts zl//nfO{ v'Nnf u/LlbPsf] 5 . dg'jfbL lxGb ;fdGtL ;+:s[ltn] dlxnfsf] z/L/nfO{ d}nf, ckljq, kfkL, c5''t, l5 M l5MM b"/b"/ u/fP/ nfhn] s'lhPsf] Tof] z/L/nfO{ hgo'¢sf] /SQn] l;+lrt, :km"lt{nf], :kfltnf] / ;'Gb/ agfPsF] 5 . v]ns'b, Jofofd eg]sf] s'g r/fsf] gfd eg]/ ;f]Wg] tL dlxnfx? cfh enLjn, r]; v]Ng] ePsf 5g\, qmnL+u, /:;Laf6 gbL tg]{, cfqmd0f / cfTd/Iff snf l;Sg] ePsf 5g\ . lxhf] xf“:g ;d]t k|ltjlGwt tL dlxnfx? cfh zfxL ;]gfnfO{ sfzg ug]{ ePsf 5g\ . jf:tjdf dlxnfx?sf] cfwf eGbf j8L xLgtfaf]w efjgf pgsf] cfÎg} z/L/ k|lt ;dfhsf] s'b[li6sf]0fsf] pkh xf] . o'¢sf] d}bfgdf k'''?ifx?n] sf“w df sf“w /fO{kmn af]sL cfh dlxnfx?n] 5'§} klxrfg lbb} 5g\, k}G6, ;6{, sDaf6 8«]; nufpg], p2]Zod"ns, xftxltof/n] n};, cfTdjnn] e/Lk"0f{, juL{o / ln+uLo r]tgfn] e/Lk"0f{ dlxnf, n8fs" dlxnf, ljbf]«xL dlxnf, lj:kmf]6s dlxnf! zfob To;}n] xf]nf ha dlxnf ;]gfnfO{ kf6L{sf] cfjZostf cyjf pgsf] :jf:ysf] sf/0f cGo df]rf{df v6fp“bf cfwLsf+z dlxnfx? cnL lxlRsrfp“5g\ .

    lxhf] dlxnfx?sf] lhGbuL jf:tjdf Pp6f r"Nxf] -dfOt_ jf6 csf]{ r"nf] -3/_ rf}lsdf l;ldt x'GYof] . k'?if ;/x ltgLx? d'Unfg jf zx/df hfg vf]Hof] eg] Ps t 3/ ;dfhn] /fd|f] dfGb}g lyof], csf]{lt/ uOxfn]df ls t j]Zofj[lQdf km:g] ls t dflnssf] of}g zf]if0f km:ghfGy] . hg;]gf df etL{ ePkl5 ca pgLx? o'uf}+o'u b]lv s}b ePsf] 3/af6 d'SQ ePsf 5g\ , l3;Llk6L 3/fo;L sfdjf6 d'SQ ePsf 5g\ . ca t ltgLx? cfÎgf] ufp“ dfq geP/, lhNnf dfq geP/ IF]q klg 5f]8\g] ePsf 5g\ - k'?ifx?;/x ! cj t klZrdsf 5fkfdf/ k"j{df, k"j{sf 5fkfdf/ /fhwfgLdf / /fhwfgLsf 5fkfdf/ klZrddf hfg] cfpg] qmds]f yfngL ePsf] 5 . klZrdsf y?gLx? k"j{sf y?gLx?sf] km/s rfn rng b]v]/ b+u k/]sf 5g\ . sf7df08f}] sf g]jf/ / Ko"7fgsf g]jf/ b]v]/ b+u k/]sf 5g\ . o:n] ljz]ift dlxnf 5fkfdf/x?df 7"nf] ?kfGt/0f NofPsf] 5 M ltgLx?sf] x]g]{ b[li6sf]0f km/flsnf] ePsf] 5 , ;+sL0f{tfsf] 7fp“df ljljw kIFnfO{ ;d]6\g] ljzfn Xbo af]Sg] ePsf 5g\ .. cfh jf:tljs?kdf pgLx?sf] k"0f{ g]kfnL gful/s ag]sf 5g\ -g]kfnsf] lxdfn, kxf8, t/fO{af6 kl/lrt tL dlxnf_ .

    of] hgo'¢ juL{o o'¢ ePsf]n] of] s'g} ljlzi6 hflt, wd{, IF]q, ln+usf] cfwf/df geP/ juL{o ljrf/sf] cfwf/df rn]sf] o'¢ xf] . ct M of] htf klg, h'g;'s} ;d'bfodf klg km}ng] cfGbf]ng ePsfn] o;sf] ;fdflhs ;+/rgf clt 3lge"t / wgL 5 . oxf“ sfdL b]vL s"dfO{ afx'g kfOG5, u'?¨ b]vL y'n'¨ hghftL kfOG5, dw];L b]vL lxdfnL e]usf sfo{stf{x? kfOG5 . cgL tL jLrdf cGt/3'ng , /;fogLs ?kfGt/0f k|]d ljjfx / cGt/hftL ljjfx af6 cleJoSQ x'G5 .. o;n] ljz]if u/L lxGb', bnLt dlxnfx?df Psk|sf/sf] pT;fx NofPsf] kfOG5, sf/0f ca pgLx?n] eod'Qm eP/ cfÎgf] hLjg ;fyL, wd{, hftL, wgsf] cfwf/df geP/ ljrf/ / ljj]ssf] cfwf/df /f]Hg kfPsf 5g\ . Tof] dfq geP/ o'¢sf] qmddf cfÎgf] hLjg ;fyL zxfbt ePtf klg zxLbsf] kl/jf/n] ;Ddflgt x“'bf x'“b} klg kf6L{sf] :jLs[lt lnP/ k"g M k|]d ljjfx ug{ kfO{G5 . sltko ljwjf eP/ cfPsf, ;f}t]nL k/]/ lj5l8Psf dlxnfx? , cnkq k/]sf dlxnfx?n][ o'¢ d}bfgdf gof hLjg;fyL kfO/x]sf 5g\ .. o;/L ;fdGtL ;+:sf/nfO{ wSsfd"ns lsl;dn] k|xf/ ub}{ lj1fgsf] cfwf/df gof d'No dfGotf :yflkt x'“b} 5 .

    ufp“df dlxnfx? jf:tjdf pxL l3;Llk6L uf]nrSs/ nufpg] k|hgg\ sfo{af6 d'SQ x'g rfxG5g\ . x's]{ b]lv !#-!$ jif{ geP;Dd efO–alxgL x]g]{, 3/sf] sfd ;3fpg] clg !%-!^ jif{ ePkl5 cfdf aGg] / /h:jfnf g;'Sb} cyjf #%-#^ jif{df xh'/cfdf x'g] uf]nrSsfnfO{ of] hgo'¢n] wSsf nufP/ o;nfO{ 5nf+udo ultzLn hLjg k¢tL lbPsf] 5 . ca tL vfnL e"8L af]Sg] dlxnf geP/ ljrf/n] n}; xltof/ af]Sg] dlxnf ePsf 5g\ . k/+k/fut k|hgg\ sfo{af6 lj:yflkt dlxnfx?sf] t'ngfdf hgo'¢df cfPsf dlxnfx? cfÎgf] k|hgg\ zlSQaf6 j9L ;r]t 5g\ . ltgLx? ljjfx kZrft Ps t l9nf] eGbf l9nf] aRrf hGdfp5g\ , hGdfOxfn] eg] Ps eGbf j9L lj/n} hGdfp5g\ . clg syd sbflk k'?if ;]gf af6 dlxnf ;]gfdfly @) jif{ eGbf cuf8L ljjfxsf] k|:tfj Nofof] eg] l/;fpg] u5{g, sf/0f ltgLx? cfkm"n] kfPsf] gf}nf] lzk, 1fg / To;df rflxg] Psfu| jftfj/0f u'dfpg rfxGgg\ .

    lxhf] hgtf e"tk|]t, 6'gf- d'gf, d;fg3f6 b]lv 8/fp“Yof], eujfg b]lv 8/fp“Yof] . of] lj;]ifu/L dlxnfx?df j9L b]vf kb{Yof] . /flt PSn} lx8\g 8/fp“y], d;fg3f6 j/k/ hfglbb}g lyof], lrtf hnfPsf] 7f“pdf hfg lbO{b}gYof] . t/ cfh hgo'¢n] oL ;j} /x:odo, ?9LjfbL ;+:s[lt, sdhf]/ dgf]lj1fgnfO{ Roft Ro"t kf/]/ hLjg / d[To', To;df klg d[To'sf] /x:o vf]nLlbPsf] 5 . cyjf hgo'¢n] hLjg / d[To'nfO{ ;xh jgfP/ hLjg / d[To' lxhf]sf] sd{, efUo sf] cfwf/df geP/ To;nfO{ cfsl:dstf / cfjZostfsf] ¢Gbdf x]g{ l;sfPsf] 5 . ct M cfh tL dlxnfx? d'bf{jf6 8/fp“b}gg\ , a? o'¢ d}bfgdf sltko 8/nfUbf] lsl;dn] 3fOt] ePsf k'?if / dlxnfx?nfO{ af]s]/ Nofpg] / ;fdfGo pkrf/ ;d]t ug{ hfGg] ePsf 5g\ . o'¢ d}bfgdf 9n]sf sd/]8x?sf] lrxfg agfpg] sfddf cl3 ;b}{ cfPsf 5g\ .

    lxhf] k|ljlws 1fg Ps ljlzi6 x'g]vfg] ju{df l;ldt x'GYof] eg] cfh Tof] 1fg hgo'¢n] ubf{ uf“p 3/df k'uL/x]sf] 5 . lxhf] 38L x]g{ ghfGg] dlxnfx? cfh 6fOd ad h8fg ug{ ;Sg] ePsf 5g\ .. lxh 3/df s'rf]dfq nufpg hfGg] dlxnfx? cffh ;8sdf ljB'tLo w/fk nufpg hfGg] ePsf 5g\ . lxhf] x“l;ofsf] lj+8nfO{ dd{t ug{ ghfGg] dlxnfx? cfh aGb's, P;. Pn. cf/. ;kmf ug]{, dd{t ug{ hfGg] ePsf 5g\ .. lxhf] 3/ jflx/sf sfd s]xL ghfg]sf tL dlxnfx? cfh zfxL ;]gfn] Wj:t kf/]sf 3/, k"n, af6f] k"g{ M lgdf{0fsf sfd ug]{ ePsf 5g\ . lxhf] d;nfdfq lk:g hfg]sf tL dlxnfn] cfh adsf] d;nf agfp“b}5g\ . o;/L Psflt/ Wj+z csf{lt/ lgdf{0f;+u ;DjlGwt k|fljlws 1fg xfl;n u/]/ ltgLx?df emg\ cfTdljZjf; a9]sf] 5 .

    ;w} /fHo;Qfaf6 b'/L /fVb} cfPsf tL dlxnfx? cfh /fHo;Qf k|flKtsf] n8fO“df xf]ldO/xbf ltlgx?sf] j}rfl/s, /fhg}lts, bfz{lgs 1fgdf 5nf+udo ljsf; ePsf] b]lvG5 . ;Qf aGb'ssf] gfnaf6 hlGdG5 eGg] dfcf]sf] af]nLnfO{ cfTd;fy ug]{ qmddf ltgLx?n] j'‰b} cfPsf 5g\ . s;/L cNk;+Vos zf]ifsju{n] aGb'ss} cf8df jx';+Vos zf]lift hgtfdf /fh ub}{ cfPsf] 5 / ljgf aGb's / ;]gfsf] ;+;bLo cfGbf]ng slt lg/Lx x'“bf] /x]5 eg]/ ltgLx?sf] ;LdfnfO{ /fd|/L aem\g yfn]sf 5g\ . /fHo ;Qfsf] lg0ff{os zlSQ zfxL ;}gfl;t n8\g] qmddf ltgLx?n] /fHosf] juL{o dfq geP/ ln+uLo :j?k klg Jojxf/af6 lrGgyfn]sf 5g\ . oxL qmddf, ljBdfg ;/sf/ / /fHo;QfaLrsf] ;DjGw, /fli6«o / cGt/f{li6«o jLrsf] ;DjGw, xltof/ / ;fd|Hojfb jLrsf] ;DjGw, /fhtGq / ;]gf jLrsf] ;DjGw cflb aemg yfn]sf 5g\ .. lxhf] kfgL k+w]/f], r'nf] rf}sLdf x'g] clt 5'b« JolSQut s'/f ug]{, s'/f sf6\g] tL dlxnfx? cfh ljxfg ;fem}+ /]l8of] sfgdf xfn]/ /fli6«o-cGt//f{li6«o vj/ ;Gg} ePsf 5g\ . o'¢ d}bfgn] ltgLx?nfO{ bfz{lgs klg agfPsf] 5 .. s]xL kfpgsf] nfuL s]xL u'dfpg kg]{, hLjg / d/0fsf] ¢f]GbfTds ;DjGw ltgLx?n] jem]sf 5g\ . ju{;+3if{n] ltgLx?sf] Psf+uL 1fgnfO{ ;du| 1fgdf ?kfGtl/t ub}{5 . ljrf/n] aGbs xf“Sg] g ls aGb'sn] ljrf/ 8f]x/fpg] eGg] cjwf/0ffn] ubf{ pgLx? zfxL ;}gfsf] aGb's] k|j[lQjf6 w]/} dfly p7]sf 5g\ . an, prfO{sf] wfs b]vfO{ tL zfxL ;]gfn] hg;]gfnfO{ x]k]/ …k|r08sf 9fO{ km"6] ;]gfÚ eGbf To;sf] k|ltpQ/df xfdL …dfn]dfjfb / k|r08kysf] ljrf/n] n}; ;]gfÚ xf}+ eGg] uj{ ug]{ ePsf 5g\ .. ljrf/sf] cfwf/df n8\g] ePsf tL dlxnf;]gfn] gs/fTds leq ;s/fTds, ;s/fTds leq gs/fTds x]g{ l;s]sf 5g\ . k|wfg b"Zdg / uf}0f b''Zdg lrGg ;s]sf 5g\ . cfqmd0f / k|lt/IFf jLrsf] cGt/ ;DjGw, ljk/Ltx?sf] PsTj / ;+3if{, rLhx?nfO{ cGt/ lj/f]wsf] ?kdf x]g{, s]lGb«otf / hgjfb jLrsf] ¢GbfTds ;DjGw / /0fg}lts / tTsflns jLrsf] ;DjGwnfO{ x]g{ l;s]sf l;s]sf 5g\ .

        o;/L dlxnfx?sf] ?kfGt0fsf] k|s[of n]lggn] eGg'eP em}+ c? ;fdfGo ;dodf bz jif{ nfUg] o'¢sf] a]nf bz lbgdf x'g] eg]h:tf] ePg t <

 

;+:d/0f÷cg'e"lt

cfhfbLsf] nflu nl8/x]5 sh{gf

ljZj

    ?;, rLg, leotgfd, sf]l/of nufotsf d'n'sx?df klxnf] / bf];|f] ljZjo'4tfsf rn]sf hgd'lQm / /fli6«o d'lQm cfGbf]ngsf eo+s/ / ljzfn Hjf/ef6fx?n] ;fd|fHojfb ;Lldt 3]/fleq s}b aGb} uPsf] lyof] . tL P]ltxfl;s 36gfx?sf] ;f/ lvRb} cWoIf s=dfcf]n]– æ;fd|fHojfbLx?n] klxnf] ljZjo'4sf] cl8\8 s;]/ ?; h:tf] ljzfn d'n'snfO{ d'Qm x'g] cj;/ lbOof], bf];|f] ljZjo'4sf] cl8\8 s;]/ rLg, leotgfd, sf]l/of, So"jf nufotsf Ps ltxfO{ e"efux? d'Qm eP, km]l/ klg ;fd|fHojfbLx? t];|f] ljZjo'4sf] cl8\8 s:5g\ eg] pgLx?sf] lglDt yf]/} e"efu dfq} af“sL /xg]5Æ eGg'ePsf] lyof] .. ToxL ljZj sDo'lgi6 cfGbf]ngsf] cg's"ntfsf] aLrdf ljzfn hgjfbL d'n's rLgsf] d'lQm;“u} g]kfn sDo'lgi6 kf6L{sf] pbo x'g uof] . g]kfnsf] pQ/df /x]sf] ljzfn d'n'ssf dxfg\ g]tf s= dfcf] / tfTsflng /fhf dx]Gb|aLr u0ftGqsf ljifodf s'/f rNbf s= dfcf]n] qmflGt / ;Qf y'kf/]/ gx'g] s'/f a'em]/} xf]nf, hgu0ftGq ltdLn] / d}n] lbP/ x'g] s'/f xf]Og hgtfnfO{ cfjZos k/] glbP klg vf];]/ lng]5g\ eGg] s'/f /fv]sf] xfdL obfsbf ;'Gg kfp“5f}+ . sDo'lgi6 kf6L{sf] pbokl5 g]kfnL sDo'lgi6 cfGbf]ngn] ljsf;sf] ult lng yfNof] . s= k'iknfnsf] g]t[Tjdf :yfkgf ePsf] g]kfn sDo'lgi6 kf6L{n] @))& ;fnsf] /f0ff lj/f]wL cfGbf]ngdf /fd|f] k|ltlqmof lbg ;kmn /x\of] .. /f0ff zf;gsf] cGTo kZrft\ s= k'iknfnn] >L # sf] xftaf6 ;Qf >L % sf] xftdf uof] km/s olt xf] eGg' ePsf] lyof] . @)!@ ;fndf dgdf]xgaf6 sDo'lgi6 cfGbf]ngnfO{ cfTd;dk{0f u/fpg] >[+vnfsf] z'?jft eof] . @)!% ;fndf s]z/h+u /fodfemLn] sDo'lgi6 kf6L{nfO{ k~rfotleq l5/fP . @)!% ;fnsf] r'gfjdf sDo'lgi6 kf6L{n] r'gfjdf efu lng' / @)!& ;fndf lg/+s'z /fhf dx]Gb|n] bndfly k|ltaGw nufP/ k~rfot leq\ofpg k'u] . dgdf]xg x'“b} s]z/h+u /fodfemL;Dd cfp“bf kf6L{ ef}lts ?kdf ljeflht aGg k'Uof] .. @)@* ;fn;Dd sDo'lgi6 kf6L{n] l;lyn cj:yfdf d[To'z}ofdf hLjg u'hf¥of] . @)@* ;fnsf] emfkf cfGbf]ngn] sDo'lgi6 cfGbf]ngleqsf] tdfdvfn] cj;/jfbL / ;+zf]wgjfbLx?sf lj?4 3[0ff / ljb|f]x cf]sNof] eg] g]kfnL qmflGtsf/Lx?nfO{ Pp6f k|]/0ff / Pp6f gof“ ax;sf] ljifoj:t'nfO{ cufl8 pkl:yt u/fOlbof] . o;/L Pp6f gof“ qmflGtsf/L sf]0faf6 sDo'lgi6 cfGbf]ngdf gof“ ax; ufl;g cfpg' qmflGtsf/Lx?sf] lsQfaGbL aGg' klg lyof] . ToxL aLrdf cyf{t\ sDo'lgi6 kf6L{sf] hGdb]lv k~rfotL Joj:yfsf] cj;fg;Dd cfp“bf af/f, k;f{, /f}tx6, h'u]8L, l;/fxf, ;Kt/L, wg'iff, alb{of, vlgofkfgL nufotsf y'k|} 7fp“df cfGbf]ngx? Pp6f pTsif{df k'u] . tL ls;fg cfGbf]ngx?n] ;xL sDo'lgi6 kf6L{sf] g]t[Tj kfpg ;s]gg\ . tL ls;fg cfGbf]ngx? sltko ;jfndf sDo'lgi6 kf6L{x?af6 k|efljt eP klg :j:km"t{tf h:tf b]lvG5g\ . tL ls;fg cfGbf]ngx?n] ;fdGtjfbsf] lj?4 eL8Gt, 6Ss/ lnPsf lyP eg] To;sf] ;QfnfO{ 7f8f] r'gf}tL lbOPsf] lyof] . ;fdGtjfb lj/f]wL cfGbf]ngaf6 cfd ls;fg hg;d'bfox?df Pp6f gof“ hLjg / k|]/0ff lb+b} cfPsf] s'/f cfh s;}sf] ;fd' l5k]sf] 5}g .

    ltg} P]ltxfl;s cfGbf]ngsf] ;]/f]km]/f]df nk]l6Psf] l;/fxfsf] sh{gfsf] P]ltxfl;s esf/Lkmf]/ cfGbf]ng / To;sf c+u/Ifs k'ln;;“usf] eL8Gt klg kg{ cfp“5 .. ls;fgsf ;Rrf / ;fx;L g]tf houf]ljGb ;fxsf] g]t[Tjdf ePsf] esf/Lkmf]/ cfGbf]ng 7fs'/ uf]Oj/ h:tf dxf;fdGtnfO{ xfQLaf6 s7fnf] ;dft]/ e'Odf v;fn]sf cfGbf]ngx? l;/fxfnL ls;fgx?sf] aLrdf To;df klg sh{gf jl/kl/sf ufp“df clxn] klg tfh} 5 .. hltv]/ ljZjgfy / k/d]Zj/ ;fxsf] esf/L kmf]/]/ hgtfnfO{ wfg af“l8lbPsf lyP . ;of}+sf] ;+Vofdf ls;fgx? ;lqmo ;xefuL ePsf] / hgtfn] axfb'/L;fy wfg nu]/ vfPsf] s'/f clxNo} h:tf] u/L Toxf“sf ls;fgx? atfp“5g\ . To;a]nf ljZjgfy / k/d]Zj/ ;fxx?n] Toxf“sf hgtfdf bdgsf s'g} ?k k|of]u ug{ af“sL /fv]gg\ . t/ sh{gf nl8/x\of] . slxNo} em's]g .

    hgtfsf HofgL b'Zdg k'ln;;“u @)#^ ;fndf l;w} em8k x'g k'Uof] . ls;fgx?dfly c? bdg ul/of] / To;n] ;Ldf gf£of] . kl/0ffdtM hgtfsf] 3[0ff / cfqmf]z e8\lsof] . Tof] ls;fgx?sf] cfqmf]zsf] Hjfnfdf )#^ ;fndf sh{gf rf}sL v/fgL eof] . rf}sLdf ls;fgx?n] cfuf] emf]l;lbP . To;a]nf )#^ ;fnsf] k~rfotsfnLg s'lngtGqsf] vf8f] hfu]sf] a]nfsf] ax'n¶L lgd{d bdgn] clxn] klg a'6, h'Qf / nf7Lsf 8fdx? / ef“lrPsf s/ªx? ls;fg hg;d'bfo b]vfpg' x'G5 . a'9f afx? cfºg} d}lynL efiffdf æxd/f ax't df/ns} /x], xd/ ;as] ls;fg kf6L{ s] sd|]8 nf]u ;as] ld ax't df/g] /x] .ÆeGg' x'G5 / uj{n] xf:g' x'G5 . t/ klg sh{gfn] cfºgf] cfhfbL e'n]g, a? sh{gf cem} r'gf}tL ag]/ pl7g} /x\of] .

    )#^ ;fndf axfb'/ ;bf / kl/If0f /fpt -e]8f kfNg]_ nfO{ lu/ºtf/ u/]/ sh{gfd} ;fj{hlgs ?kdf hgtfsf] ;fd' uf]nLn] e'l6of] . jxf“x?sf] zxfbtnfO{ b}To/fhsf ;Gtfgx?n] cfhfbL ;lsPsf] 3f]if0ff u/] . ef]het]/ nufP . bLkfjnL u/] . v'zLofnL dgfP . cfhfbL rfxg] hf] sf]xLnfO{ b]zb|f]xLsf] gfddf aGb'sn] p8fOlbg] wDsL lbP . ;fbf / k/LIf0fsf] jLeT; zjn] ;a}nfO{ t;f{pg] sf]lz; u/] . t/ sh{gfsf] cfhfbLn] b'Zdgsf] aGb's;fd' 3'8f 6]s]g . slxNo} aGb's cufl8 gd| eP/ af]Ng hfg]g .. nDk;f/ hLjg hLpg :jLsf/]g . nf]e, nfnr;“u s'g} cj}w ;fOgf] uf;]g . sh{gfsf] cfhfbL emg} ;f“Rr} dx;'/ eP/ lgl:sof] . emg} lg8/ ag]/ lgl:sof] . ;f“Rr} cfhfbL lj/f]wLx? b'Zdgx?sf ;kgf lj?4 cft+s ag]/ em'lNsof] .

    )%@ ;fnsf] xltof/aGb hgo'4sf] g]t[Tj ub{} g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ n] clGtd cfhfbLsf] nflu o'4 5]8]kl5 sh{gfx?sf] cfhfbLx? b]zJofkL km}lnPsf 5g\ . axfb'/ ;bf / k/LIf0fsf] /utdf cfh nfvf}+ nfv sh{gfx? hGd]sf 5g\ . sh{gfn] cfkm"nfO{ clu|d df]rf{df b]vfPsf] 5 . axfb'/ ;bf / k/LIf0fsf] /ut;“u s= /fdj[Ifsf] /utn] ;xsfo{ u/]sf] 5 . cfh sh{gf lgz:q 5}g . cfh sh{gf ljrf/xLg d[t j:t' 5}g . cfh axfb'/ / k/LIf0fnfO{ uf]nL bfUg] dxnx? sh{gfn] lglnlbPsf] 5 . pgLx?sf] af“Rg kfpg] clwsf/ vf]:g]x?sf] j:g kfpg] clwsf/} vf];]sf] 5 / abnf ln+b} cufl8 a9]sf] 5 . sh{gfsf kf}/vLx?sf] d'gf lgdf]7] klg dh'/f cfpg e'n]sf] 5}g . kf}/vLx? lgdf]l7P klg pgLx?sf] kf}/v sh{gfn] la;{g] 5}g . sh{gfdf axfb'/ k/LIf0fn] aufPsf] /utn] dw]zdf nfvf}+ sh{gf hlGdPsf 5g\ . ca sh{gf PSnf] 5}g . / t p;n] lxDdt u/]sf] 5 ls ljZj]Zj/k|;fb dt{]jf / /fd cfl;zx?nfO{ ufp“af6 n3fg{ / wkfpg pgLx?sf] 3/ hUuf sAhf ug{ / ;fd"lxs v]tL nufpg . dt{]jfx?af6 n'l6Psf] cfºgf] /ut kl;gf lkmtf{ lng .

    km]l/ Pp6f laNs'n} gof“ ax; 5]l8Psf] 5, ls;fgx?sf] aLrdf sh{gfn] . Toxf“sf] k'ln; kf]i6n] sh{gfnfO{ hltljlQ bdg u¥of] s]xL jbdf; eGbf afx]s ;a}nfO{ lj/f]wL agfof] . tL pTkLl8t hgtf hgo'4sf] nKsfdf cGoq h:t} nk]l6P .. To;kl5 b'Zdgx?n] cfºgf] SofDk c;'/lIft b]v] . km]l/ csf{] g;f]r]sf] k|no ePg eg] sh{gfnfO{ ;bf;bf dj{]tfx? odnf]ssf] nflu cfhfbLsf] lhDdf nufP / efu] . pgLx?;“u} ljz]Zj/ / /fd cfl;;x? klg kfOnf] d]6]/ ;lt uP . pgLx?sf] b'lgofsf] /ut kl;gfsf] bf]xgaf6 cfh{]sf] hldg cfhfbLx?n] sAhf dfq} u/]g a? ^) ;fn ;fpg @) ut] kqsf/, cGo /fhg}lts kf6L{, Jofks hgtfsf] pkl:ylt / dfcf]jfbLsf] ;xeflutfdf gof“ /f]kfO ;d]t u/] .. of] ;du|tfdf l;/fxfdf !*)) lj3f hldg sAhf ePsf] eP klg To;/L ;a}sf] ;xof]udf ;fd"lxs /f]kfO v]tL zfob hgo'4 z'? ePkl5sf] klxnf] xf] .

    bf];|f] s'/f /f]kfO x]g{ k6s k6s # Eofg k'ln;x? uP . clGtddf ! Eofg k'ln; cufl8 Ps 6«s ;]gf w'nf] p8fp“b} uPsf]n] of] klg csf{] gf}nf] / pRr rrf{sf] lzv/df k'Uof] . d cfkm} klg sfd ljz]ifn] Tot} uPsf] a]nf ePsfn] dnfO{ klg Tof] w'nf]n] g} gf}nf] / yk gof“ cg'e"lt u/fof] . sh{gfs} cf;kf;df ;Dks{sf] nflu k'Ubf ljz]Zj/ dj{]tfsf] v]tdf /f]kfO 5 eGg] ;'lgof] . Ps}l5gkl5 Ps Eofg k'ln; /f]kfOdf uPsf] a'lemof] . h'g Eofg;“u af6f]df d]/f] hDsfe]6 ePsf] lyof] .. Tof] Eofg l/Q} kms{]/ cfPsf] d}n] b]v]+ . Toxf“sf] l:yltsf] af/]df ;fyLx?nfO{ ;f]w]+ . To; lbg lbge/ rsf{] 3fd nfu]sf]n] af6f] ;'Vvf ePsf] lyof] . PSsf;L cufl8 6f6f hLkdf k'ln; / Pp6f 6«sdf vf“bfvf“b ;]gf sRrL /f]8df lbgsf] !@ ah] w'nf] p8fp“b} bf}l8Psf] lyof] . nfUbYof] ls sh{gfn] o'4sf] z+v3f]if u¥of] . Toxf“ k'Ug kne/ dfq} l9nf eof] eg] sh{gfn] k'/fgf] ;Qf lglnlbg]5 / /fHo 8'Ag] 5 eGg] h:tf] ultdf uf8L u'8]sf] lyof] . s'g} lx+;|s hGt'n] cfºgf] lzsf/ ;dfTg bf}l8P h:tf] u/L sh{gfdfly bfx|f gª\u|f uf8\g / /utsf] ltvf{ d]6\g bf}8]sf lyP . Toxf“ t s]xL klg lyPg . s]jn /f]kfO lyof] . /f]kfO Tof] klg ;lsPsf] /f]kfO . /f]kfOdf ;a}lt/af6 @)) sf] ;+Vofdf ls;fgx? h'6]sf lyP .. c9fO lj3fsf] /f]kfO $ 306fdf ;s]/ s]xL /fhg}lts kf6L{sf sfo{stf{ / kqsf/x? s'/f ul//x]sf lyP . ls;fgx? kmls{;s]sf / kms{b} lyP . /f]kfOsf] k|rf/ zfob lgs} ePsf] lyof] . ltg} kqsf/ ldqx?;“u cfhfbL l5Gg uPsfx?n] s]/sf/ u/] . @–$ /fp08 Pn6g]zddf a:tL / uNnL 3'd] . s]xL 3/df k;]/ 5fkf df/] . s]xL /f]kfOaf6 cfPsf lxnf] nfu]sf cfhfbLsf] ls;fgnfO{ ;f]w] . pQ/df æxdf/ yfx gxL 5]Æ kfP .

        t];|f] ;]tf] s'tf{ ;'?jfndf nk]l6Psf xl/of] /+usf] uf8Ldf -;]gf k'ln; uPsf] !% ldg]6_ kl5 TolQs} ultdf w'nf] p8fp“b} ljz]Zj/ dj{]tfsf] uf8L blIf0f sh{gflt/ ;jf/L eof] . zfob dj{]tfsf cfºgf ;]gf / k'ln; nufP/ sh{gfsf] cfhfbLx? lgdf]l7;s]sf] em}+ efg x'GYof] . cem} klg sh{gfsf uf]nfnfO{ rnfpg] sr]i6f ej{]tfx? ul//x]sf 5g\ . clxn] klg sh{gfx?df ej{]tfx?sf] k'l/Psf kfOnfx? x]08n]G; nufP/ vf]Hg]x? hfg cGhfg sh{gfx? lgdf]7\g ;'/fsL ul//x]sf 5g\ .. t/ ljr/f ej{]tfx?sf kfOtfnfsf 8f]ax?sf] k'hf ug{]x? ej{]tfsf] sh{gfdf cfudg x'bf nDk;f/} kg{ cufl8 cfpg ;s]gg\ . a? ej{]tf k'hsx? 6'n'6'n' x]/]/ ;z+lst x'“b} y's 3'6'3'6' lgNb} /x]sf] b[Zo l67 nfUbf] lyof] . sh{gfdf cfhfbL afx]s c? s]xL lyPg . Tof] cfhfbL b]lvg] rLh klg lyPg . sh{gfsf cfhfbLx? df/]/ klg db{}gy] . / d/]gg klg . sh{gfsf cfhfbLx?n] /utdf ;f6]sf s'g} klg pknlAw 5f]8\g] 5}gg\ a? sh{gfsf] k/Dk/f sfod /fVg yk alnbfg ug{ tof/ 5g\ . ;S5f} cfhfbLsf] xTof ug{ < cfhfbLsf kf}/vLx? t ltdLx?n] w]/} df¥of}, nfkQf kf¥of} t/ ltdLx?n] cfhfbL slxNo} e]§fof} < cx“ † ;s]gf} e]6fpg s] ;Sof} sh{gfsf …cft+ssf/LÚ e]§fpg < sh{gfdf cfhfbLsf] /f]kfO ul//x]sf ls;fgx?sf] ;fd' b'Z6x? g} cft+ssf/L ;fljt eP/ n8fO xf/]/ lg/fz x'“b} n'q] sfg nufP/ kmls{P . cf7 xhf/sf] xTof ubf{ cfhfbLsf] st} ;'Osf];Dd kfof} < cfkm"nfO{ cAan bhf{sf] /fhgLlt1 7fGg] ej{]tfx? cfhLt eP/ kms{] cfhfbL  b]vL . s] xf] yfxf 5}g s:tf] xf] yfxf 5}g of] cfhfbL eGg] < km]l/ ltdL b'i6x?n] rfx]/ klg of] cfhfbLnfO{ a'‰g ;Sg] 5}gf} . ltdL b'i6x?n] cfhfbLnfO{ hlt 9fNg] s'r]i6f u/] klg ToxL cfhfbLsf nflu hLjg s'jf{gL ug{ sh{gfx? 8/fp“b}gf} . k|ltufdL / kmf;LjfbLx?sf nflu of] lj8Dagf g} x'g ;Sb5 ls cfhfbLsf] ch/, cd/ / k/fho b]vL . To;}n] h:tf];'s} sl7g 38Ldf klg sh{gfx? af]nL /x]5g\– hgtfsf] cfhfbL– lhGbfjfb †

;'b[9 ;+u7g / Jojl:yt kl/rfngaf/]

/fdbLk cfrfo{

    æxd]zf gof“ ljrf/n] gof“ ;+u7gsf] dfu ub{5, qmflGtsf/Lx?n] Tof] dfunfO{ ;do /x“b} 7Ls 9+un] xn ug{ g;s]df k'/fgf] ;+u7gn] gof“ ljrf/nfO{ vfOlbG5 / cGttM k'/fg} ljrf/ xfjL x'g k'Ub5 .Æ – s= k|r08

    oxf“ gof“ ljrf/ eg]sf] dfS;{jfb–n]lggjfb–dfcf]jfb / k|r08ky xf] . d'Vou/L k|r08ky xf] . k|r08kyn] dfu u/]sf] gof“ ;+u7g eg]sf] dfS;{n] ;fdfGo ?kdf p7fpg' ePsf], n]lggn] jf]Nz]lesLs/0f ug'{ePsf] / dfcf]n] dxfg\ ;j{xf/f ;f“:s[lts qmflGtsf cg'ejx?af6 cufl8 a9]sf] ;+u7g xf] . Tof] ;+u7g eg]sf] @! cf}+ ztfAbLsf] qmflGt ;DkGg ug]{ / k|ltqmflGtsf] h/fdfly k|xf/ ug]{ ;+u7g xf] . xfdL oxL dxfg\ cleef/f k'/f ug]{ p2]Zosf ;fy gof“ / ;'b[9 ;+u7gsf] s'/f ul//x]sf 5f}+ ..

    s]xL aif{ otfb]lv ;'b[9 ;+u7g / Jojl:yt kl/rfngsf] s'/f cS;/ u/]/ p7\g] u/]sf] 5 . xfdLn] lgd{dtfk"j{s ;dLIff ug}{k5{ ls cfzftLt ;kmntf lsg xft nfUg ;s]g < xfdL;“u ePsf] Psdfq qmflGtsf] cf}hf/ ;+u7g alnof] / wfl/nf] ePg eg] s] b'ZdgnfO{ k|xf/ ug{ / ljho xfl;n ug{ ;lsPnf < o;df ;Gb]x 5 . ca xfd|f] ;a} j'l4 / tfutx? ;+u7gnfO{ ;'b[9 agfpgtkm{ nufcf}+ .

    ;'b[9 ;+u7g eg]sf] p2]Zok|lt :ki6, b[9 / Pstfj4 xf] . Jojl:yt kl/rfng eg]sf] ju{;+3if{sf lgodx?nfO{ sfof{Gjog ug{ g]tf, sfo{stf{ / hgtf of]hgfj4 ?kn] ;xefuL aGg' xf] . ;'b[9 ;+u7g gx'g' eg]sf] g]tf, sfo{stf{ / hgtfsf] ;DaGw lau|g' cyf{t k|ltqmflGt x'g' xf] . cfkm\gf] 6fpsf]df cfkm} cfuf] ;Nsfpg'sf] cy{ / dd{ xf] cfkm}leq k|ltqmflGtsf] vf]hL ug'{ / To;sf lj?4 lgd{dtfk"j{s h'Wg' xf] . of] ljifo w]/} j[xb, Aofks / hl6n 5 . xfdL oxf“ ;a} ljifodf 5nkmn ug{ ;Sb}gf}+ .. ;+u7gfTds l;4fGt, ;+/rgf / ljlwdWo] clxn] xfdL ljlw cyf{t\ kl/rfngsf] tl/sfaf/] dfq 5nkmn ug]{5f}+ .

of]hgfdf ;+u7g lgdf{0f ug]{

    clxn] ;+u7g aGg] / elTsg] k|lqmof hf/L 5 . ;fdfGot o'4sfndf of] clgjfo{ klg 5 . b'Zdg;“usf] k|lt/f]wsf] qmddf ;+u7g elTsg] k|lqmofnfO{ cgf}7f] dflgb}g t/ cfwf/Onfsfleq hxf“ b'Zdg k'u]s} 5}g, k'u]/ klg k|efjsf/L 9+un] bdg cleofg ;+rfng ug{ ;ls/x]sf] 5}g Toxf“sf ;+u7gsf 9f“rfx? klg cl:y/ vfnsf 5g\ . ca xfdL ;+u7g lgdf{0fsf] a]nfb]lv uDeL/ aGg' kb{5 . km";{bsf] a]nf lx8\b} hf“bf s'g} cleofg ;+rfng ubf{ jf dfG5] hDdf ePsf] a]nf en 5f]Kg] tl/sfn] ;+u7g lgdf{0f ug]{ tl/sfsf] cGTo ug{ h?/L 5 . lj:tf/sf] Onfsfdf dflysf] tl/sf k|f/lDes :t/df sfdofjL xf]nf t/ ;'b[9sf] If]qdf hg;+u7g lgdf{0f ubf{ hge]nfåf/f lgdf{0f ug]{, ln8/x? 5gf}6 ubf{ k|lt:kwf{Tds tl/sfn] jf cGo cfjlws hgjfbL ljlw cjnDag ug{ cfjZos b]lvG5 . hgtfaf6 cg'df]lbt / hgtfk|lt pQ/bfoL ;+u7gn] dfq} ;dfhsf] ;fd"lxs, cu|ufdL / s]Gb|Ls[t cleJolQm x'g ;S5 . clxn]sf] of]hgfn] dfu u/]sf] ;+u7g eg]sf] æljzfn, r':t / n8fs'Æ ;+u7g xf] . ljzfn ;+u7gsf] cy{ xf] rf/}lt/ ;+u7gsf] hfnf] laR5\ofpg] cyf{t æPs 6f]n Ps ;+u7gÆ, r':tsf] cy{ xf] o'4sf lgodx?åf/f lgb]{lzt ;+u7g, n8fs'sf] cy{ xf] ;a} ;+u7gsf] kmf}hLs/0f .

;+u7gnfO{ of]hgf lbg]

    ;+u7g ag]sf 5g\ t/ dlxgf};Dd ltgn] of]hgf kfPsf 5}gg\ . o;/L ;+u7g rNg ;Sb}g . of]hgf lbg] eg]sf] 7f]; dfu{ lgb]{zg ug]{ xf] . sfddf 7f]; dfu{ lgb]{zg ePg eg] csd{0otfsf] hGd x'G5 . :ki6 of]hgf kfP/ klg To;nfO{ sfof{Gjog ub}{gg\ eg] sfo{stf{sf] sdhf]/L xf] t/ of]hgf g} lbOPsf] 5}g eg] g]t[Tjsf] bf]if xf] . oxf“g]/ Wofg lbg'kg]{ s'/f s] 5 eg] o'4sfndf o'4df ;xefuL ;a} qmflGtsf/Lx?n] cfkm"nfO{ g]t[Tjsf] ?kdf a'em\g / ;f]xL cg';f/ ljsf; ug{ ;d]t cfjZos 5 .. x/]s txsf] g]t[Tjn] ;+u7gsf] gof“ ;+/rgf tof/ ug{] lalQs} j}7s a;fNg] / of]hgf lbg] ug'{kb{5 . olb ;+u7gx? cfwf/e"t:t/sf 5g\ eg] ltgnfO{ Go"gtd\ ?kdf l;4fGt Pj+ gLlt sfo{qmdx?af/] :ki6 ug'{kb{5 . To:t} x/]s ablnPsf] kl/l:ylt, gof“ of]hgf / r'gf}tLk"0f{ df]8x?df glhsaf6 of]hgf / g]t[Tjsf] h?/L kb{5 . cK7\of/f] kl/l:yltdf g]t[Tj hg;d'bfoaf6 cnu x'“bf ;+u7gx? æ5ftf ;+u7gÆ df kl/0ft ePsf tLtf] Oltxf;af6 xfdLn] l;Sg'kb{5 .

;+u7gnfO{ >d;“u uf“:g]

    oxf“ >d;+u uf“:g] eg]sf] d'Vou/L ef}lts >d eGg vf]lhPsf] 5 . s]xL ;do otf xfdL s7f]/ >daf6 s6\b} uO/x]sf 5f}+ . oxL s'/fnfO{ dWogh/ u/]/ klZrd s]Gb|Lo sdf08n] x/]s Ps ut]nfO{ æsDo'lgi6 >d lbgÆ sf] ?kdf dgfpg] gof“ ;“:s[ltsf] z'?jft u/]sf] 5 . >d;“u Psfsf/ u/fpg'sf] klxnf] sf/0f xf] dfgl;s >dsf] e/df n'6 zf]if0f ub}{ cfPsf] zf;sju{n] ef}lts >d / >ldsju{k|lt 3[0ff k}bf u/fPsf] 5 . xfdL >d / >ldsju{k|lt dfof ug]{ / >drf]/ju{sf lj?4 ;f/f >ldsx?nfO{ cfGbf]lnt t'Nofpg rxfG5f}+ . 5f]6f]df eGbf hgtf;“u Psfsf/ x'g rxfG5f}+ . bf]>f] sf/0f xf]– dfgl;s / zfl//Ls >dsf] e]b -b'/L_ cGTo ug]{ cyf{t ju{, ;+u7g / /fHosf] cGt u/fP/ ;fDojfbdf k'¥ofpg] . >dk|lt Psfsf/ x'g] ;"q xf] æ;fbf hLjg / s7f]/ ldx]gtÆ gof“ 9+un] ljsf; x'g vf]lh/x]sf] æd'lvof z}nLÆn] hgtfsf] ;]jf ug'{ eGbf dflns aGg k|]l/t ub{5 . s]jn cfb]zsf] e/df ;+u7g / hgtf kl/rfng ug]{, gf]s/zfxL z}nLn] hg;DaGwnfO{ wldnf] agfOlbG5 .. qmflGt ljhosf] cfwf/e"t s'/f ;xL ljrf/ / hgtfaLrsf] d]n g} xf] .

    cGtdf, ;'b[9 ;+u7gsf] clgjfo{ zt{sf] ?kdf x/]s ;ldltleq ljrf/wf/fTds ;+3if{åf/f :ki6tf / Pstf xfl;n ug]{, j:t'jfbL l/kf]6{, :ki6, l;wf / 7f]; lgb]{zg, ;d:ofsf] ;xL klxrfg / ;dfwfg ug]{ u/L cg'udgnfO{ lgoldt agfpg], k|rf/ sfo{nfO{ Jojl:yt ug]{, ljleGg >f]tx?sf] vf]hljg Pj+ kl/rfngåf/f ;+u7gnfO{ cfTdlge{/ agfpg], x/]s ;+u7gn] s'g} g s'g} ;+3if{df clgjfo{ ;xefuL aGg] u/]df xfdLnfO{ b'lgof“sf] s'g} klg tfutn] k/f:t ug{;Sg] 5}g . hg;d'bfo;“usf] xfd|f] Pstf g} b'Zdgsf lj?4 ce]B lsNnf aGg] 5 .

-n]vs clvn -qmflGtsf/L_sf s]Gb|Lo pkfWoIf x'g'x'G5_

 

b'O{ kf6L{sf Ps g]tf;“u tf]nf/fdsf] cfsl:ds e]6

–/l;s

    tf]nf/fd afuahf/af6 l8NnLahf/ psfnf]lt/ s] hf“b} lyof] b'O{ kf6L{sf Ps g]tf cSsn axfb'/ lgs} cl;g / kl;g x'“b} cfkm"lt/ cfp“b} u/]sf] b]Vof] . slxn] xtf/df gb]lvg] cSsnaxfb'/ cfh lsg o:tf] r6f/f] u/]/ lx+8] < s]xL ljTof; t k/]g < tf]nf/fd cln u+eL/ eof] . cfkm" glhs} cfOk'lu;s]sf cSsn;“u xft ldnfP/ tf]nf/fdn] ;f]Wof]–…cfh lsg o:tf] xtf/df x'g'x'G5 < s]xL 7"nf] ;d:of t k/]sf] 5}g <Ú

    bf}/f–;'?jfn l;nfpg afuahf/lt/ hfp“ eg]/ nfu]sf] .Ú

    tf]nf/fd cln uDeL/ aGof] . stf k|ltufdL cfGbf]ngsf] rrf{ rln/x]sf] a]nf bf}/f–;'?jfnsf] s'/f u/]sf] < cem cfkm"nfO{ qmflGtsf/L eGg] kf6L{sf] g]tfn] .

    …Tolt xtf/ 5}g eg] lrof lkP/ hfcf}+ .Ú tf]nf/fdn] lrof lkpg] k|:tfj u¥of] .

    …s] xtf/ s] gxtf/ † l;:6ddf b]z rn]sf] eP kf] † clxn] g} d+qL af]nfj6 x'g;S5 .Ú cSsnaxfb'/n] Ps} :j/df s'/f /fv]/ eg] –…k|:tfj u/L xfNg' eof] lkOlbpg t .Ú

-b'j}hgf glhs}sf] lrof k;ndf k;]_

…s] ca tkfO“x? ;/sf/df ===<Ú

tf]nf/fdsf] s'/f 6'+lug gkfp“b} cSsnaxfb'/n] eg] –…kl/l:ylt gof“ 9+un] …8]AnkÚ eO;Sof]. xfdLn] clxn] ;+;b k'g:yf{kgfnfO{ lqmofTds gf/f agfPsf 5f}+ . km]l/ xfdLn] s] u5f}+ s] ub{}gf}+ eGg] s'/f t xfdLn] dfq ;f]+r]/ klg t ePg kf“r kf6L{sf] s'/f eof].Ú

    …To;sf] cy{ tkfO{+x? ca cfºgf] af/]df ;f]+Rg] sfd klg c?sf] yfKnf]df /fvL lbg yfNg'eof],Ú tf]nf/fdn] ;f]Wof] .

    -s'/f rkfp“b}_ …To:tf] t xf]Og . t/ xfd|f] cfkm\g} klg t ca s] 5 /Ú cSsnn] eg] .

…cfºgf] :jtGq wf/sf] ljsf; ug{ ;ls+b}g / <Ú tf]nf/fdn] ;f]Wof] .

-cSsn lgs} Rofl7b}_ …xf]Og of] :jtGq wf/sf] s'/f lsg k6s k6s cfO/xG5 < ls t ;+;bd'vL aGg k¥of] ls t xltof/aGb cfGbf]ng g} rnfpg' k¥of] . oL b'O{ wf/ g 5 † xfdL htf nfu] klg k'R5/ g aGg] xf] . xfdLnfO{ clxn] ;+;bd'vL aGbf ;'ljwf 5 .Ú

    t]fnf/fdn] b'O{ kf6L{sf Ps lzif{:y g]tf cSsnaxfb'/sf] ;donfO{ ajf{b ug{ rfx]g / Toxf“af6 5'l§P/ cfºgf] uGtJolt/ hf“b} lyof] vsfn] emf]nf le/]/ s'tf{ kfOhfdf nfP/ s[i0fxl/ ny|fs ny|fs u/]/ pm ePlt/ cfp“b} lyP . b'O6f Pp6} gfd u/]sf kf6L{dWo] s'g rflx+df s[i0fxl/ 5g\ tf]nf/fdnfO{ yfxf lyPg . yfxf kfpg klg t uf¥x|f] 5 . Pslbg Pp6fdf x'G5g\ ef]lnkN6 csf{]df x'G5g\ . o'4 nl8/x]sf kf6L{sf g]tf,sfo{stf{n] 8]/f ;/]h:t} kf6L{ ;5{g .

    tf]nf/fdn] xft ldnfp“b} s[i0fxl/nfO{ ;f]Wof]–6f9} hfg yfNg' ePsf] .Ú

    …s] 6f8f s] glhs ef~hf lx+l8Psf] 5 a;\ .Ú a8f] lg/f; kf/fdf s[i0fxl/n] eg] .

    tf]nf/fd / s[i0fxl/sf] dfdfef~hfsf] ;fOgf] t 5}g . t/ s[i0fxl/ tf]nf/fdnfO{ ef~hf eG5g\ . tf]nf/fdnfO{ of] ;fOgf] rflx+ 7Ls} xf] eGg] nfu]sf] 5 . lsgls slxn] sfxL+ s[i0fxl/s} s[kfn] tf]nf/fd dfdf 3/ leq hfG5g\ .

    tf]nf/fdn]  ;f]Wof] –…clxn] tkfO{ s'g kf6L{df <

    vf]O{ s'g–s'g, nfOg a'‰g} klg ufx|f] eof] . b]zsf] /fhgLlt rNbf;Dd t a'‰g ;lsPsf] lyof] . ca t cGt/f{li6«o /fhgLlt rNg yfNof] . stf nfUbf 7Ls x'G5 eGg g;lsg] eof] .Ú s[i0fxl/n] yk cufl8 eg] lx+hf] l;Wofp“5' eg]/ nfu]sfx? cfkm"nfO{ bk]6\g yfn]sf 5g \ clxn] /fhgLltlt/ eGbf klg hLjg arfpg e"ldut kf] a;]sf] 5' . cfh g]tfn] af]nfpg' ePsf]n] dfq Psl5g lg:s]sf] .Ú

    5'l§g xft ldnfO /x“bf s[i0fxl/n] eg]–…xfdL klg hgo'4sf] lj/f]wL g} t xf]Ogf}+ lg . ef]ln ;kmn eof] eg] xfdL klg ToxL kf6L{sf] em08f af]S5f}+ . sf+u|]; klg t xfdL kl5 g} ePsf xf}+ . cfkm\gf] lxdfotLx?nfO{ g/fd|f] b[li6n] x]g{' ePg . slxn]sfxL+ afWotfn] klg otfptf nfUg'k5{ . tf]nf/fd ef~hf, tkfO{+ t lx+l8/xg'x'G5 o;f] ;fyLx? e]6\g'eof] eg] d]/f] s'/f /fvL lbg'xf]nf .Ú

    lxhf] z]/ h:t} 8'lqmg] s[i0fxl/ cfh :ofn ag]/ lx+8]sf] b]Vbf tf]nf/fdnfO{ dh} nfUof] . l9nf eO;s]sfn] tf]nf/fd st} cndn gu/L cfºgf] jf;:yfglt/ nfUof] .

 

ljljw

o'4 / xfd|f] sfo{ef/

ljsNk

    d'bf{ zflGtsf] l3gnfUbf] cfz ug]{ t/ rL/ zflGtsf], k|ult;lxtsf] zflGtsf] efiff ga'em\g]nfO{ o'4sf] s'/f ubf{ hLjgel/ ynf 6]sfpnf .. km]l/ klg yf]/} dfq} ;dfh ljsf;sf] P]ltxfl;s qmdnfO{ ef}ltsjfbL 9+un] x]Ssf /fVg] hltnfO{ o'4 :jfefljs / ckl/xfo{ x'“b} ;dfhsf] pTklt;+u} oxf;Dd u'lh|Psf] s'/fsf] 1fg 5 .. Oltxf;sf/ tyf o'4jL/x?sf] ;dfh ljsf;sf] JofVofTds b:tfj]hsf] ;f/f+zdf n]V5g\ () k|ltzt dfgj Oltxf; o'4d} ljt]sf] / af“sL !) k|ltzt dfgj Oltxf;sf] sfnv08 klg eLif0f zLto'4sf] c;Lldt k|s[ofaf6 u'lh|Psf] 5 . o;y{df dfgjsf] ;[li6sfn b]lv g} ;r]t jf cr]t ?kdf uf“;, af; / skf;s} lgldQ klg 7"n7"nf n8fO{x? ePsf] kfOG5 . cfw'lgs ;dfhsf] ljsf; qmd;“u} cfhsf] ;fd|fHojfbL / ;j{xf/fjfbL cGt/e]b;Dd cfOk'Ubf t :jefj}n] o'4 emg\ 8/nfUbf] clzi6, h+unL / ceb| aGb} cfPsf] 5 . o'4sf] cg'xf/ l3gnfUbf] /utn] nTkltPsf] x'G5, s= dfcf]n] eGg' ePsf] 5 . pxf“ yKg'x'G5 – o;f] x'bf x'b} klg ju{ ljeflht ;dfhdf zf]lift–pTkLl8t ju{n] To; o'4nfO{ :jLsfb}{ ;w}sf nflu ju{sf] e]b d]6fpg qmflGtsf/L o'4s} k|of]u ug'{k5{ .. o;sf/0f xfdL ;r]t ;j{xf/f ju{sf kIfw/x?n] o'4ljgf cem Tof] klg /QmkftljxLg o'4ljgf cfhsf] b'lgof“df zf]lift pTkLl8t ju{n] cfkm\gf] ;Qf :yfkgf x'G5 eGg' c;+ej dfq} xf]Og ca sl/j sl/j d'v{tf g} x'G5 . cfhsf] o'usf] ljZn]if0f ub}{ z'?b]lv g} xfd|f] kf6L{n] o'4 / jftf{ ;DaGwL j}1flgs gLlt tyf sfo{qmdx?nfO{ :ki6 ub}{ o'4 /0fgLlt xf] / jftf{ sfo{gLlt dfq xf] eGb} cfPsf] 5 . tyflk tTsfnLg ;dfh j:t'l:yltsf] d"Nof+sg ub]{ o;kfnLsf] jftf{ k|s[ofnfO{ /0fg}lts dxTjsf ;fy uDeL/tfk"j{s cufl8 a9fOPsf] tYok|lt klg sf]xL cglj1 5}g\ . xfd|f] kf6L{n] hgdxTjsf ;fy o'4df Pskl5 csf]{ 7"nf] n8fO{nfO{ ljhodf k'¥ofO/x]sf] j]nf jf hLtsf] cleofgnfO{ klg /f]s]/ o'4lj/fd u¥of] / jftf{df ;fd]n eof] . To;/L g} d[To'sf] 306L ah]sf] ;'g]/ cQflnb} xf]; xjf; p8]kl5 xf/]/ jftf{df cfPsf ;fdGtL lg/+s';tfjfbLx?n] Tof] w/ftnLo oyfy{tfnfO{ la;L{ Oltxf;df 7"n} e"n ub}{ 5g\ . o;f] ug'{ xfd|f] nflu uf}/jsf] s'/f xf] eg] pgLx?sf] clGtd sfn / cfkm\g} ulx/f] lrxfg xf] . hxf“af6 ca km]/L h]7 !( sf] k'gfj[lQ x'g;Sg] 5}g . b'O{ ;o jif{ k'/fgf] ;fdGtL zf;ssf] æd;fgÆ ;w}+sf nflu cj;fg x'g]5 .

    o'4 xfd|f] cfkm\g} /x/ xf]Og t/ km]l/ xfdL o'4b]lv yf]/} klg w/d/fpg hfg]sf 5}gf}+ . hgd'lQmsf cjfhx?nfO{ :j:y s07af6 a'nGb ubf{ Tof] efiff ga'em\g] o'4af6 hgtfsf] Gofok"0f{ efiffnfO{ cleJoQm ug'{, a'emfpg' xfd|f] st{Jo xf] . csf]{ efiffdf Tof] xfdL d'lQm of]4fsf] wd{ xf] . xfdL qmflGtdf ;uj{ ;dlk{t 5f}+ . xfdL lglxt :jfy{ 5'§} s]xL gePsf] / Psdfq} ;fd"lxs :jfy{ hgtfsf] d'lQm xfd|f] clGtd nIo ePsfn] xfdL d/]/ klg qmflGt arfpg sxL kl5 k/]sf 5}gf}+ . qmflGt af“Rof] eg] o; ;dfhsf k|lts[ofjfbLx?nfO{ ;vfk kfg]{ s'/f lglZrt 5 . qmflGtsf] chª HjfnfnfO{ yk k|HHjlnt kfg'{ xfd|f] st{Jo xf] . ca ;dfhsf] sl;+u/ a9fg{ cem 7"nf cf“wLt'kmfg cfpg} af“sL 5 . b'liftx? x6\g] 5g\, o'4qmdn] :jtGqtfk|]dLx? tfnL lk6\g] 5g\ .

        b]z olt ;+qmd0fsfnsf] 38Ldf 5 . of] k'/fgf] ;Qf Wj+; / gof“ ;Qf :yfkgfsf] ;Gbe{df xf] / Tof] qmflGtsf] ljsf;n] gof“ r/0fdf k|j]z ug]{ ;Gbe{df klg xf] of egf} Psn] csf]{nfO{ lgNg] / pl5Gg] k|s[ofn] l:ylt ;+qmd0fsfnLg clgjfo{ agfPsf] 5 . xfdLnfO{ yfxf 5– o'4lj/fd tyf jftf{ k|s[of zlQm ;Gt'ngsf] HjnGt cleJolQm xf] .. zlQm ;Gt'ngsf] r/0f t'ngfTds / ;fk]lIft ?kdf 5f]6f] / hl6n klg x'G5 . o;nfO{ csf]{ efiffdf lg0ff{os cqmd0fsf] tof/L eGg ;lsG5 . oBlk sfo{g}lts cqmd0fåf/f /0fg}lts k|Tofqmd0fdf hfg' g} o'4sf] lgod xf] . ;fy} cd]l/sf / a]nfotaf6 j];fOPsf s]xL d]lzg ug ;fy} cd]l/sL ;}Go k|lzIfsaf6 sf]6f tflnd lnPs} e/df e/f}6] ljrf/ z"Go zfxL ;]gfsf] dft r9]s} xf] eg] Oltxf;sf] sfnv08df ;'Gb/ dfu{df t]l;{Psf] cj/f]ws xf], To;nfO{ x6fpg' jt{dfgsf] cfjZostf xf] .. oltdfq} xf]Og e/f}6] zfxL;]gfsf clkm;/x? g/fd|f];+u cd]/LsL 8n/sf] uGxfpg] 8¨'/df km“;]sf x'g . ca pgLx? ;fd|fHojfbL cd]l/sf hf] cx+sf/sf] sn+s aGb}5 To;sf] k|ToIf cfb]zdf d]lzg ug rnfp“b} 5g\ . g]kfnL cfdfsf] sf]vdf hGd lnP/ cfkm\g} cfdfsf] 5ftLdf n'5\g] cd]l/sL u2LnfO{ :jfut ug]{ P, dg'jfx? xf] † sxf“ 5 :jfeLdfg s] xf] /fli6«otf < zlQm ;Gt'ngsf] o; r/0fdf d]lzg ug lnP/ t}gfy ePsf P nfne"ldsf of]4fx? xf] – Ps lrD6L df6f] / Ps 8f8' kfgL xfd|f] cfdfsf] df;' / /ut ;dfg 5 . s]jn cj Ps lrD6L df6f] s'Nrg] k|of; s;}n] ubf{ jf To;sf kIfkf]ifsx?sf] 5ftLdf ;f]em\ofOPsf] d]lzgugsf] l6«u/ bjfpg sGh'; gu/f}+ . xfdL;+u ePsf] k|r08ky h;n] PSsfO{;f}+ ztfAbLdf qmflGt ;DkGg ug]{ / k|ltqmflGtnfO{ /f]Sg] ;du| sfo{of]hgfnfO{ ;+;f/sf ;Dk"0f{ d'lQmofqLx? s“xf k:sL ;s]sf] 5 . ca xfd|f] ;jf]{Rr sdf08/ s= k|r08n] cfb]z ug'{ ePem}+ PSsfO{;f}+ ztfAbLsf] gof“ leotgfd agfpg æb'ZdgnfO{ hxf“ b]Vof] ToxL kl8\sg] / hxf“ 6]Sof] ToxL lj:kmf]6 x'g]Æ gof“ o'4gLltnfO{ cfTd;ftLs/0f ug{ clgjfo{ 5 . xfdL;+u ePsf] j}rfl/s c:q dfn]dfjfb / k|r08kyn] dfq} PSsfO{;f}+ ztfAbLdf ;j{xf/f ju{sf] cufl8 t]l;{Psf ;Dk"0f{ vfn] r'gf}ltnfO{ ;fdgf ug{ ;Sg] e/k"/ tfut /fVb5 . k|r08ky cr's j}rfl/s xltof/ ePsfn] o;n] b]v]sf pHhjn eljio o; wlt{df clgjfo{ kmNg]5 . cGTodf, ;Dk"0f{ qmflGtsf/Lx? ldn]/ Pp6f 7"nf] cf“lwj]x]/Lsf] ;[li6 u/f}+ † qmflGtdf /Qm :gfg clgjfo{ zt{ xf], o;y{ /Qm:gfg u/]/ eP klg ;'gf}nf] lbgsf] cjt/0f u/fpg z:q p7fP/ lg0ff{os df]rf{df xfDkmfNg] cf“6 u/f}+ † oxL g} Oltxf;sf] cfjZostf xf] . Gofok"0f{ o'4sf] hLt ;'lglZrt 5 .       

o'4 ofqfdf klZrd b]lv k"j{ ;Dd M

— od/fh

 

        æP=== c+sn, c+sn, P===c+sn, c+==s==n, ca tkfO{ slxn] cfpg] ¤ l5§} cfpg'; n ¤Æ

        ;jf]{Rr lzv/ ;u/dfyfsf] cf;kf;df /x]sf] l;lnª\r'ª lxdfnsf] sfvdf b'O{xKtf lrKn]6L v]n]/ ev{/ pbok'/sf] csf]{ sfo{qmdsf] cGTolt/ ha esfes ljbfO{ / dfNofk{0fsf] sfo{qmd rNb} lyof] . em08} em08} !# aif]{ Pp6f jfns d~rlt/ d a;]sf] a]Gr glhs} cfP/ dnfO{ 5'b} lgGofp/f] cg'xf/ 6nkn 6nkn cf“vfdf cf“z' lnP/ ‘c+sn’ n] ;Djf]wg ub}{ pNn]lvt zAb JoQm ubf{ dfofsf] pRrtd\ cg'e"lt u/]sf] lyP“ d}n] .. clg ;nSs ;+emg dg nfUof] /f]Nkfsf] ufd hxf“af6 gf}÷bz dlxgf cufl8 o:t} o:t} efjdf nufPsf] km"ndfnf clj/ . Pp6f s'/f cg'e"lt e}/x]5 ls b'Mv lj;{g] x'“bf] /x]5 eg] ;'v ;+emg dg nfUg] /x]5 . /,t xf]nf lsg lj;{g dg nfuf]; /flt–/flt dsfjgk'/sf] af6}jf6f] k"j{ k|j]z u/]sf] cg'e"lt u/fpb} 7fp“7fp“df hgtfåf/f ul/Psf] :jfut / jL/ ;lxb s= /d]zn] lbPsf] dGtJo / /]l8of] pkxf/ .

        k"j{af6 cfPsf] 5f]6} cjlw leq d}n] gfd ;'g]sf] / b]v]sf] ePklg ;“u} a;]/ enfs';f/L ug{ gkfPsf w]/} jl/i6 JolQmTjx? ;+u cg'e"lt ;f6f;f6 ug]{ cj;/ kfP“ . dgdf nfu]sf] Ps b'O{ j6f v'Nb'nL d]6fO{lbb} snf ;flxTo clg n]v / /rgf k|lt yk k|]/0ff lbb} klZrd b]lv k"j{;Ddsf] ofqf cg'e"lt n]Vg] lgb]{zg lyof]– lkmSsnsf] sfvdf a;]/ lt al/i7 ;flxTosf/ 8f= Clif/fh a/fnsf] . al/i7 snfsf/ dl0f yfkf clg ‘jlu/x]sf] ;'gsf];L’ n] d]/f] dfg;k6n df bx} k|efj kf/]/ xf]nf stf stf efjg} efjgfdf 8'Ng / 3'Dg dg k5{ t/ klg d]/f] k|oTg slt ;kmn x'G5 ofqfg'e"ltsf] of] k|s[ofdf . gfd ?vf] / cK7\of/f] clg 8/nfUg] ePklg kfkL / cwdL{ -ju{ b'Zdg_sf nflu dfq 8/fpg' kg]{ gfd xf] ‘od/fh’ wdf{Tdf -ju{ ldq_n] kb}{g g/fd|f] dfGg, kb}{g gs{sf] oftgf ef]Ug . ?kdf efjgfsf] sld b]lvPklg ;f/df d]/f] k|oTg klZrd b]lv k"j{ ;Ddsf] nfdf] $) lbg] ofqfsf] :d/0f ug]{ g} x'g]5 .

        df};d ;fob jiff{sf] k/]/ xf] Sof/ kfgLsf] l;dl;d clg sfnf] kf]ltPsf] /ft ofqf cjlw e/s} Pp6f ljif]ztf /Xof] . To;df klg pNn]Vo / rlr{t 36gfsf] xfdLn] :ofª\hfdf ;fdgf ug'{k¥of] . em08} !%÷!^ 306] lgoldt ysfj6 jf6 clg $÷^ hgf 8fol/ofsf lj/fdL af]s]/ ul/Psf] ofqfdf PSsf;L kl5 kl5 nfu]sf] b'Zdgsf] k|ltsf/ ubf{ ub}{ Ps hgf ;fyL u'dfpg' k¥of] eg] s= z'lznf -h;nfO{ Ps k|sf/n] u'dfPsf lyof}+_ nfO{ e]6\bf / pxf“sf] 36gf ljj/0f, oftgf / h]n lhjg ;'Gbf x'g] cg'e"lt csf]{ eof] eg] p;sf] of]hgfj4 cfqmd0fsf] k|ltsf/ ub}{ cGo s]xL 3fO{t] jf]s]/ yk c? cGof}nsf] !@ 306] ofqf nDAofpg ;kmn eO{of] . a? ofqfsf] ufO{l8· ug'{ x'g] lrtjgsf s= ljjzsf] zxfbt / ?6sf] ;j} Knflg· b'Zdgsf] xftdf kbf{ hl6ntf gePsf] eg] xf]O{g . ;lGwvs{sf] wSsfn] cg's'n e"uf]nsf] ofqf ljs6 x'g' :jefljs} lyof] . emnSs} ;Demgf x'g] ul/ dnfO{ Ps af]]Qn ;nfO{g r8fpg afWo agfpg] afUn'·sf] psfnf] 3'D6] n]s eg] lj;{g dg 5}g . k'Ug] 7fp“, jf6f], ;]N6/ / gfsf ;a} PS;kf]h e};s] kl5 lq;'nL gbLsf] ufO{3f6sf] k'n eg] stf stf lrlgof Oltxf;df dfcf]sf] nDj] cleofgsf] tft' gbL t aGg] xf]O{g eGg] ;kgf b]Vg ;lsGYof] t/ ;f}efUo ;do / lbg ug]/ ul/Psf] # lbg] PDa'; kl5 dfq k/]5f}+ xfdL . cGo sltko 36gfn] klg k9\g dg nfUof] nDj] cleofg sf] syf, ;fyL 5f]8]sf] 5, cGo / 3fO{t] la/fdL af]s]sf] 5, Tof] n:s/ 8]9 306fsf] km/s kfb}{ xtf/df b'ZdgnfO{ 5Ssfpb} l56f] k'Ug' 5, PS;kf]h gu/]/ csf]{ kmfO{bf p7fpg' o'4sf] lgod, 5'6\g]–e]6\g], x/fpg], xf:g]–?g], gfRg]–v]Ng] s] ul/Pg Tof] ofqfdf, km/s olt dfq xf] – 8«fO{km"8n] ePklg w]/} ef]sf] eg] /xg' k/]g .

        k/Dk/fjfbL wfdL{s rf8kj{ klg To;}lt/ k/]5g\ Sof/ xfdL ;j} ToxL ;dfhsf pkh cln cln g5f]cf]; klg s;/L . xfd|f alxgLx? ;lGwvs{df of] lthsf] gfr gfRb} lyP . kj{tsf] ljbfO{df lbO{Psf] g/Ljn / rSn]6n] lrtjgsf] sfGbfsf] n]sdf ds} e'6]sf] -vfhf_ b'O{ b'O{ d'7L vfP/ bz}+ dgfof}+ . ltxf/ eg] sfe|] / l;Gw'nLsf] l;dfgf kg]{ ‘b'w] 8f“8f’df lv/n] cdGg} kf¥of] . kxf8 r9\bf r9\b} PSsf;L zx/ em/]sf] cg'e"lt u¥of}+ . Pp6f lgs} cfZro{ / cgf}7f] lbg aGof] lrtjg / dsjfgk'/sf] l;dfgf . k"j{sf] ;Dks{ xfdLn] ToxL kfof}+ / kfof}+ ledfg df]rf{df ;xefuL of]4fsf] va/ . lgs} pT;'stfsf ;fy df]rf{df zxfbt k|fKt ug]{nfO{ lrGg] sf]lz; u¥of}+ lsgsL xfd|} kmd]{zgsf] Ps lk=Pn= klg ;xefuL lyof] t/ va/ gld7f] kfof}+ . To;}af6 s= ;Demgf ;lxb x'g'ef] eg]/ . n'sfpg] s'/} ePg xfdL jL/ dfG5]sf] ;Demgf ug{ cft'/ lyof}+ . z'? u¥of}+ uf]8f kmf6–;ts{ clg sld;f/ sdf08/ g} efj's d'b|fdf b]v]/ xf]nf l6d ;z+lst aGof] ha s= ;Demgfsf] gfd dfq s] elgof] ljgf kf]lh;g ;j}sf lz/ em'ls;s]sf lyP . :jfSs / ;'Sssf cfjfh ;'Gg] ljj;tf k|i6} lyof] t/ csf{ s= ljzfnsf] of] zxfbt ePsf] /x]5 . h;sf] >4f~hnL ul/of] p;}nfO{ ;s'zn km]nf kfbf{ x'g] cg'e"lt cs}{ 5 .

        vf]6f¨sf] lj|u]8 :t/sf] k|ltof]lutfdf k|yd x'g ;xof]u k'Ug] u/L u'NdL, kj{t, l;Gw'nL / /fd]5fksf elnjn v]n, l;§Lsf] ;+s]tsf] / sf;gsf] e/df lx8\bf / bf}8bf dls{Psf v'§n] ?b} cfb]z dfGg] lgd{nf ===========cf“6 @ 306f dfq ;'t]/ cfwf 306fdf vfgf tof/ kfg]{ clg lgod / cg'zf;gdf k|ltj4, sf]8efiff jf]Nb} kfkf, cNkmf, ;fGbfO{, 7"NbfO{ sf] ;+jf]wg, l6dsf] hf]z, hf“u/, pT;fx, :k|L6 / km"lt{ b'Mvsf] ofqfnfO{ ;'ud agfpg] u/L sld;f/ sdf08/ b]lv g} gfRb} uf“pb} / kmf]6f] lvRb} ofqf g} 5f]6f] agfpg] / clj:d/0fLo x'g] k|To]s ;b:osf] k|oTg / sf7df08f}sf] lb;f / kmf]xf]/ af]s]/ cfPsf] jfUdtL gbL dsjfgk'/]nfO{ ?dfn xNnfpb} ;ls g;ls k|lt:k|wfdf PSnf PSn} jfUdtL tg]{ k|oTg lgs} /f]rs P]ltxfl;s / clj:d/0fLo g} 5g\ .

        h] xf];, o'4sf] cfjZostf n] d]rL–dxfsfnL k'Ug] ;f}efUo kfO{Psf] 5, hLjg ofqf dfq t xf]O{g /x]5 t/ ofqf klg /x]5 .

 

        o'4 ofqfdf klZrd b]lv k"j{ ;Dd M

— od/fh

 

        æP=== c+sn, c+sn, P===c+sn, c+==s==n, ca tkfO{ slxn] cfpg] ¤ l5§} cfpg'; n ¤Æ

        ;jf]{Rr lzv/ ;u/dfyfsf] cf;kf;df /x]sf] l;lnª\r'ª lxdfnsf] sfvdf b'O{xKtf lrKn]6L v]n]/ ev{/ pbok'/sf] csf]{ sfo{qmdsf] cGTolt/ ha esfes ljbfO{ / dfNofk{0fsf] sfo{qmd rNb} lyof] . em08} em08} !# aif]{ Pp6f jfns d~rlt/ d a;]sf] a]Gr glhs} cfP/ dnfO{ 5'b} lgGofp/f] cg'xf/ 6nkn 6nkn cf“vfdf cf“z' lnP/ ‘c+sn’ n] ;Djf]wg ub}{ pNn]lvt zAb JoQm ubf{ dfofsf] pRrtd\ cg'e"lt u/]sf] lyP“ d}n] .. clg ;nSs ;+emg dg nfUof] /f]Nkfsf] ufd hxf“af6 gf}÷bz dlxgf cufl8 o:t} o:t} efjdf nufPsf] km"ndfnf clj/ . Pp6f s'/f cg'e"lt e}/x]5 ls b'Mv lj;{g] x'“bf] /x]5 eg] ;'v ;+emg dg nfUg] /x]5 . /,t xf]nf lsg lj;{g dg nfuf]; /flt–/flt dsfjgk'/sf] af6}jf6f] k"j{ k|j]z u/]sf] cg'e"lt u/fpb} 7fp“7fp“df hgtfåf/f ul/Psf] :jfut / jL/ ;lxb s= /d]zn] lbPsf] dGtJo / /]l8of] pkxf/ .

        k"j{af6 cfPsf] 5f]6} cjlw leq d}n] gfd ;'g]sf] / b]v]sf] ePklg ;“u} a;]/ enfs';f/L ug{ gkfPsf w]/} jl/i6 JolQmTjx? ;+u cg'e"lt ;f6f;f6 ug]{ cj;/ kfP“ . dgdf nfu]sf] Ps b'O{ j6f v'Nb'nL d]6fO{lbb} snf ;flxTo clg n]v / /rgf k|lt yk k|]/0ff lbb} klZrd b]lv k"j{;Ddsf] ofqf cg'e"lt n]Vg] lgb]{zg lyof]– lkmSsnsf] sfvdf a;]/ lt al/i7 ;flxTosf/ 8f= Clif/fh a/fnsf] . al/i7 snfsf/ dl0f yfkf clg ‘jlu/x]sf] ;'gsf];L’ n] d]/f] dfg;k6n df bx} k|efj kf/]/ xf]nf stf stf efjg} efjgfdf 8'Ng / 3'Dg dg k5{ t/ klg d]/f] k|oTg slt ;kmn x'G5 ofqfg'e"ltsf] of] k|s[ofdf . gfd ?vf] / cK7\of/f] clg 8/nfUg] ePklg kfkL / cwdL{ -ju{ b'Zdg_sf nflu dfq 8/fpg' kg]{ gfd xf] ‘od/fh’ wdf{Tdf -ju{ ldq_n] kb}{g g/fd|f] dfGg, kb}{g gs{sf] oftgf ef]Ug . ?kdf efjgfsf] sld b]lvPklg ;f/df d]/f] k|oTg klZrd b]lv k"j{ ;Ddsf] nfdf] $) lbg] ofqfsf] :d/0f ug]{ g} x'g]5 .

        df};d ;fob jiff{sf] k/]/ xf] Sof/ kfgLsf] l;dl;d clg sfnf] kf]ltPsf] /ft ofqf cjlw e/s} Pp6f ljif]ztf /Xof] . To;df klg pNn]Vo / rlr{t 36gfsf] xfdLn] :ofª\hfdf ;fdgf ug'{k¥of] . em08} !%÷!^ 306] lgoldt ysfj6 jf6 clg $÷^ hgf 8fol/ofsf lj/fdL af]s]/ ul/Psf] ofqfdf PSsf;L kl5 kl5 nfu]sf] b'Zdgsf] k|ltsf/ ubf{ ub}{ Ps hgf ;fyL u'dfpg' k¥of] eg] s= z'lznf -h;nfO{ Ps k|sf/n] u'dfPsf lyof}+_ nfO{ e]6\bf / pxf“sf] 36gf ljj/0f, oftgf / h]n lhjg ;'Gbf x'g] cg'e"lt csf]{ eof] eg] p;sf] of]hgfj4 cfqmd0fsf] k|ltsf/ ub}{ cGo s]xL 3fO{t] jf]s]/ yk c? cGof}nsf] !@ 306] ofqf nDAofpg ;kmn eO{of] . a? ofqfsf] ufO{l8· ug'{ x'g] lrtjgsf s= ljjzsf] zxfbt / ?6sf] ;j} Knflg· b'Zdgsf] xftdf kbf{ hl6ntf gePsf] eg] xf]O{g . ;lGwvs{sf] wSsfn] cg's'n e"uf]nsf] ofqf ljs6 x'g' :jefljs} lyof] . emnSs} ;Demgf x'g] ul/ dnfO{ Ps af]]Qn ;nfO{g r8fpg afWo agfpg] afUn'·sf] psfnf] 3'D6] n]s eg] lj;{g dg 5}g . k'Ug] 7fp“, jf6f], ;]N6/ / gfsf ;a} PS;kf]h e};s] kl5 lq;'nL gbLsf] ufO{3f6sf] k'n eg] stf stf lrlgof Oltxf;df dfcf]sf] nDj] cleofgsf] tft' gbL t aGg] xf]O{g eGg] ;kgf b]Vg ;lsGYof] t/ ;f}efUo ;do / lbg ug]/ ul/Psf] # lbg] PDa'; kl5 dfq k/]5f}+ xfdL . cGo sltko 36gfn] klg k9\g dg nfUof] nDj] cleofg sf] syf, ;fyL 5f]8]sf] 5, cGo / 3fO{t] la/fdL af]s]sf] 5, Tof] n:s/ 8]9 306fsf] km/s kfb}{ xtf/df b'ZdgnfO{ 5Ssfpb} l56f] k'Ug' 5, PS;kf]h gu/]/ csf]{ kmfO{bf p7fpg' o'4sf] lgod, 5'6\g]–e]6\g], x/fpg], xf:g]–?g], gfRg]–v]Ng] s] ul/Pg Tof] ofqfdf, km/s olt dfq xf] – 8«fO{km"8n] ePklg w]/} ef]sf] eg] /xg' k/]g .

        k/Dk/fjfbL wfdL{s rf8kj{ klg To;}lt/ k/]5g\ Sof/ xfdL ;j} ToxL ;dfhsf pkh cln cln g5f]cf]; klg s;/L . xfd|f alxgLx? ;lGwvs{df of] lthsf] gfr gfRb} lyP . kj{tsf] ljbfO{df lbO{Psf] g/Ljn / rSn]6n] lrtjgsf] sfGbfsf] n]sdf ds} e'6]sf] -vfhf_ b'O{ b'O{ d'7L vfP/ bz}+ dgfof}+ . ltxf/ eg] sfe|] / l;Gw'nLsf] l;dfgf kg]{ ‘b'w] 8f“8f’df lv/n] cdGg} kf¥of] . kxf8 r9\bf r9\b} PSsf;L zx/ em/]sf] cg'e"lt u¥of}+ . Pp6f lgs} cfZro{ / cgf}7f] lbg aGof] lrtjg / dsjfgk'/sf] l;dfgf . k"j{sf] ;Dks{ xfdLn] ToxL kfof}+ / kfof}+ ledfg df]rf{df ;xefuL of]4fsf] va/ . lgs} pT;'stfsf ;fy df]rf{df zxfbt k|fKt ug]{nfO{ lrGg] sf]lz; u¥of}+ lsgsL xfd|} kmd]{zgsf] Ps lk=Pn= klg ;xefuL lyof] t/ va/ gld7f] kfof}+ . To;}af6 s= ;Demgf ;lxb x'g'ef] eg]/ . n'sfpg] s'/} ePg xfdL jL/ dfG5]sf] ;Demgf ug{ cft'/ lyof}+ . z'? u¥of}+ uf]8f kmf6–;ts{ clg sld;f/ sdf08/ g} efj's d'b|fdf b]v]/ xf]nf l6d ;z+lst aGof] ha s= ;Demgfsf] gfd dfq s] elgof] ljgf kf]lh;g ;j}sf lz/ em'ls;s]sf lyP . :jfSs / ;'Sssf cfjfh ;'Gg] ljj;tf k|i6} lyof] t/ csf{ s= ljzfnsf] of] zxfbt ePsf] /x]5 . h;sf] >4f~hnL ul/of] p;}nfO{ ;s'zn km]nf kfbf{ x'g] cg'e"lt cs}{ 5 .

        vf]6f·sf] lj|u]8 :t/sf] k|ltof]lutfdf k|yd x'g ;xof]u k'Ug] u/L u'NdL, kj{t, l;Gw'nL / /fd]5fksf elnjn v]n, l;§Lsf] ;+s]tsf] / sf;gsf] e/df lx8\bf / bf}8bf dls{Psf v'§n] ?b} cfb]z dfGg] lgd{nf ===========cf“6 @ 306f dfq ;'t]/ cfwf 306fdf vfgf tof/ kfg]{ clg lgod / cg'zf;gdf k|ltj4, sf]8efiff jf]Nb} kfkf, cNkmf, ;fGbfO{, 7"NbfO{ sf] ;+jf]wg, l6dsf] hf]z, hf“u/, pT;fx, :k|L6 / km"lt{ b'Mvsf] ofqfnfO{ ;'ud agfpg] u/L sld;f/ sdf08/ b]lv g} gfRb} uf“pb} / kmf]6f] lvRb} ofqf g} 5f]6f] agfpg] / clj:d/0fLo x'g] k|To]s ;b:osf] k|oTg / sf7df08f}sf] lb;f / kmf]xf]/ af]s]/ cfPsf] jfUdtL gbL dsjfgk'/]nfO{ ?dfn xNnfpb} ;ls g;ls k|lt:k|wfdf PSnf PSn} jfUdtL tg]{ k|oTg lgs} /f]rs P]ltxfl;s / clj:d/0fLo g} 5g\ .

        h] xf];, o'4sf] cfjZostf n] d]rL–dxfsfnL k'Ug] ;f}efUo kfO{Psf] 5, hLjg ofqf dfq t xf]O{g /x]5 t/ ofqf klg /x]5 .

 

slalnof ljb|f]x – cNh]l/ofdf k|sfzsf] Ps ls/0f

        cNhLo;{sf] k"j{df l:yt slalnof If]qdf Plk|ndf ;/sf/sf lj?4 z'? ePsf] ljb|f]x / ;8s–;+3if{sf] pef/n] cNh]l/ofsf] /fhg}lts w/ftnnfO{ hah{:t 9+un] xNnfO/x]sf] 5 . !# jif{df klxnf] k6s / xfn}sf bzsx?df ck|Toflzt b]lvg] lsl;dn] hg–;d'bfo / ljz]if u/L, u/La o'jfx? /fh}lts /+ud+rdf pq] . pgLx?nfO{ xTof, oftgf / nflbPsf] lg/fzfsf] nfdf] sfn/fqLsf] dfWodaf6 /fhgLltb]lv aflx/ /flvPsf] lyof] . y'k|} cNh]l/ofnLx?n] o;nfO{ æslalnof d]O !(^*Æ elg/x]sf 5g\ / k]l/;df ePsf tL 36gfx?sf] rrf{ ub{5g\ h;n] k|m]Gr ;/sf/nfO{ hu}b]lv xNnfOlbPsf lyP .

        If]qLo /fhwfgL l6hL cf]ph'glhs} /x]sf] Pp6f gu/df lx/f;tdf /flvPsf] Ps hgf !*–jlif{o ljBfyL{nfO{ cNh]l/ofnL k|x/L -/fli6«o c4{–;}lgs k|x/L_ n] !* Plk|ndf dzLgugn] e'6]/ df/L lbPkl5 jt{dfg pyn–k'ynsf] >[+vnf z'? ePsf] xf] . ha k|x/Ln] o; xTofsf] lj/f]w ul//x]sf o'jfx?dfly cfqmd0f u¥of], ta ;+3if{ emg\ zx/x?df / slalnofsf ufp“ / gu/x?df htftt} km}lnof] . o'jfx?n] pQm If]qaf6 k|x/L lkmtf{ n}hfg] tyf cdflh3 -aa{/_ hgtfsf nflu clwsf/x?sf] df“u ub}{ 9'¨f, df]nf]tf]e sf]S6]n -k]6«f]n ad_ / kmnfd] 58x?n] ;/sf/L ejgx? / ljz]if u/L, k|x/L rf}sLdfly !) lbg;Dd cfqmd0f u/] . cfGbf]ngsf/Lx? dWo] clwsf+z JolQmx? cdflh3 -aa{/_ ;d'bfo;+u ;Da4 lyP .

        cdflh3x? c/a O:nflds cfqmd0f x'g' cl3sf] pQ/ clk|msfsf sAhfwf/Lx?sf ;Gtfg x'g\ . 6\o'lglzof, lnlaof, df]/Ssf] / cNh]l/ofsf hg;+Vofsf] lgs} 7"nf] lx:;f u}/–c/a d"nsf 5g\ . xhf/f}+ jif{b]lv c/aLs/0f / O:nfdLs/0f ha/hl:t nflbg'sf afjh"b cfh klg clNhl/ofsf] @% k|ltzt hg;+Vof tfdfhfO6 efiff af]Nb5g\ . df]/Ssf]df of] k|ltzt emg\ w]/}, ;DejtM s'n hg;+Vofsf] cfwf 5 . æaa{/Æ pgLx?sf] w]/} ;fdfGo gfd ePklg of] Nofl6g efiffsf] zAb afa]{l/og -h+unL, c;Eo_af6 cfPsf] zAb xf] / o;nfO{ ckdfgsf] ?kdf lnOG5 . ;a} ;/sf/x?n] pgLx?nfO{ ;fj{hlgs hLjgdf cfkm\gf] efiff -tfdfhfO6_ k|of]u ug]{ clwsf/ lb+b}gg\ / pgLx?sf] ;+:s[lt pTkLl8t 5 . pgLx?nfO{ ckdfg / e]befj ul/G5 .. slalnofdf k|x/Lx? hgtf;+u ckdfghgs 9+un] Jojxf/ u5{g\, ;fgf k;nx?af6 h] dg nfUof], ToxL p7fp“5g\, Jofkf/Lx?af6 anhkm\tL k};f / ;fdfgx? c;'n u5{g\ / vf; u/L o'jfx?nfO{ ;tfpg], b'Mv lbg], lk6\g] / slxn]sfxL+ t xTof;d]t ug]{ u5{g\ .

        Plk|nb]lv z'? u/L To;kl5sf dlxgfx?df o'jfx?n] æpnfr :dfxÆ -Ifdf lbg] x}g_ eGg] gf/f nufp“b} eo+s/ ;+3if{ u/]sf 5g\ / l:yltnfO{ cdflh3 hgtfsf kL8sx?tkm{ g} pN6fOlbPsf 5g\ . @! d]Odf l6hL cf]ph'df ePsf] Pp6f u}/–sfg"gL k|bz{gdf % nfv dflg;x?n] efu lnP . pQm k|bz{gdf zx/jf;Lx? tyf cTolws 3gf a:tL ePs lxdfnL ufp“x?af6 cfPsf dflg;x? ;+nUg lyP . To;kl5 !$ h"gdf clNho;{df ePsf] k|bz{gdf em08} !) nfv dflg;x? ;8sdf pq] . w]/} cdflh3 hgtf /fhwfgLdf g} a:g] eP klg / slalnofaf6} ljzfn hg;+Vofdf dflg;x? cf]Ol/P klg pQm lj/f]w–k|bz{gn] b]zsf hgtfsf] tkm{af6 cNh]l/ofnL ;/sf/sf] eT;{gf u¥of] / pQm k|bz{gdf zx/sf u/La / ;'s'Daf;L a:tLx?af6 u}/–cdflh3 c/aefifL w]/} o'jfx? ;xefuL lyP .. cfqmf]z / qmflGtsf/L lx+;f pln{of] / ltgLx?n] ;/sf/L ejg Pj+ ;/;fdfgx? hnfO{ lbP / k|x/Ldfly lgd{dtfk"j{s cfqmd0f u/] .

        hgtfn] aiff}{;Dd cK7\of/f] /fhg}lts l:ylt em]n] . !((@ df k|mfG;sf], h;k|lt cNh]l/ofnL ;/sf/ s[t1 5, cfb]zdf zf;s hg/nx?n] O:nflds zf;gsf] r'gfj /f]Sgsf nflu v'n]cfd ;Qf sAhf u/] .. To; a]nfb]lv ;]gf / O:nflds ;z:q ;d"xx?sf aLrdf ePsf] em8ksf ;Gbe{df ! nfveGbf w]/} dflg;x? dfl/O;s]sf 5g\ . oL O:nflds zlQmx? k|ltlqmofjfbLx? x'g\ hf] O/fgdf h:t} wfld{s ;Qf :yfkgf ug{ rfxG5g\ . cfkm\gf O/fgL aGw'x?h:t} ltgLx?sf] klg hg–;d'bfosf nflu s'g} pkof]lutf 5}g / cd]l/sf nufotsf] ;fd|fHojfb;+u, h;n] ltgLx?;+u ;DaGw sfod /flv/x]sf] 5, sf/f]af/ aGb ug]{ ltgLx?sf] s'g} rfxgf 5}g . b'j} kIfn] ufp“x?df sTn]cfd u/]sf 5g\ / zx/L wd{ lg/k]If dWod ju{ Pj+ af}l4s ;d'bfodfly v"gL xdnf u/]sf 5g\ . hgtfnfO{ lg/Gt/ kLl8t t'Nofpg] / cgluGtL cfdxTofx? ug]{ tTj gf}s/zfxL k"“hLjfbL /fHo;Qf xf] jf ToxL /fHo;Qf h:t} hgtf–lj/f]wL O:nflds ljkIfLx? x'g\ < of] s'/f eGg k|fozM em08} c;Dej 5 .

        oxL cGwsf/do l:yltsf sf/0f slalnofsf hgtf / ;fdfGotof o'jfx? ;"o{sf rlDsnf ls/0fx? h:t} lj:kmf]6 eP .

        hgtfnfO{ ljeflht ug]{ p2]Zon] /fHo;Qfn] cdflh3 hgtfnfO{ k|m]Gr ;fd|fHojfbk|lt ‘g/d’ ePsf] eg]/ abgfd ug]{ ub{5 . of] ;To xf] ls s}og\ cdflh3 a'l4hLjLx? tyf cGo JolQmx? pgLx?dfly nflbPsf] c/aL efiffeGbf k|m]Gr efiffnfO{ g} bf]>f] efiffsf ?kdf k|fyldstf lbG5g\ / slalnofsf ;'wf/jfbL /fhg}lts ;d'xx? cfkm\gf] :jfy{ l;4 ug{sf nflu k|mfG;sf] rfkn';L ub{5g\ . of] klg ;To xf] ls ;+o'Qm /fHo cd]l/sfn] o; l:yltk|lt lu4]–b[li6 nufO/x]sf] 5 / k|mfG;nfO{ lsgf/f nufP/ cNh]l/ofnfO{ o;sf t]n sDkgLx? tyf /0fg}lts :jfy{sf nflu paf6 vf]:g] k|of; ul//x]sf] 5 . cd]l/sf /Iff ljefusf] !((* sf] k|ltj]bgn] ;+o'Qm /fHo cd]l/sfnfO{ æcdflh3 hgtfåf/f ul/Psf] r]tgfsf] lj:tf/nfO{ :jfut ug{Æ cfJxfg u/]sf] 5 . t/ cNh]l/ofnL ;/sf/sf] k|of; r/df]Tsif{df /x]s} a]nf cNh]l/ofnL /fi6«klt a'6]lkm\nsfnfO{ hh{ a'zn] % h'nfO{df jflz+u6gdf lgDTofP . cGo h];'s} eP klg of] s]jn Pp6f ;+of]u dfq cjZo lyPg .

        cdflh3 hgtfsf] efUo nfdf] ;dob]lv ;fd|fHojfb / o;sf lj?4sf] ;+3if{;+u uf“l;Psf] 5 . qmflGtsf/L k]l/; sDo'gnfO{ /utdf 8'afP/ tfhf–tfh} /x]sf k|m]Gr hg/nx?n] !*&! df k|m]Gr pklgj]zjfb lj?4 ePsf] dxfg\ slalnof ljb|f]xsf lj?4 To:t} sfjf{xL ;+rfng u/] . k|mfG;sf lj?4 ePsf] :jtGqtf ;+u|fd -!(%$–!(^@_ sf bf}/fgdf slalnof ;+3if{sf] Ps k|dv lsNnf lyof] / cdflh3 ls;fgx?n] g} o'4sf] d'Vo wSsf em]n]sf lyP h'g o'4sf] kmn:j?k k|mfG;sf] pklgj]zjfbL ks8sf] cGTo ePsf] lyof] .. t/ cNh]l/of cem}+ klg gf]s/zfxL k"“hLjfb -;/sf/leq / aflx/ /x]sf cNh]l/ofnL k"“hLkltx? ;fd|fHojfbdf cfl>t 5g\_ / c4{–;fdGtjfbnfO{ Wj:t kfg{ ;Sg] gof“ hgjfbL qmflGtåf/f ?kfGtl/t ePsf] lyPg . :jtGqtf kl5sf] gof“ ;/sf/åf/f klg k'/fgf] ;fdflhs tyf cfly{s ;DaGwsf] ;du| lg/Gt/tfsf] Ps c+zsf ?kdf cdflh3 hgtfdfly nflbPsf] xhf/f}+ jif{ k'/fgf] c/aLs/0f / O:nfdLs/0fnfO{ hf/L /flvof] . o; l;nl;nfnfO{ s]an /fhg}lts :jtGqtfn] dfq ;dfKt ug{ ;Sg] lyPg .

        ha;Dd cNh]l/of ;fd|fHojfbLx?nfO{ t]n / Uof; a]Rgdf lge{/ /xG5, ta;Dd of] jf:tjdf ;fj{ef}d aGg ;Sb}g / o;n] hgtfsf cfjZostfx?sf] k"lt{ ug{ klg ;Sb}g . ljut @ jif{df b]zsf] t]n / Uof;sf] cfDbfgL bf]Aa/ j[l4 ePsf] 5 t/ a]/f]huf/L / u/LaLn] cfsfz 5f]Psf] 5 . kl5Nnf] bzs, h'g bzssf bf}/fgdf cNh]l/ofnL ;/sf/sf gLltx? cGt/f{li6«o d'b|f sf]ifåf/f lgwf{l/t x'Gy], ;aeGbf v/fa bzs lyof] .. o:tf] bzs cNh]l/ofnL hgtfsf] slxNo} ef]u]sf lyPgg\ . cdflh3 pef/ o:t} kl/j]zdf ljsl;t ePsf] xf] / k|To'Q/df o;sf] jrga4tf / bfloTj emg\ 7"N7"nf lj:kmf]6x? ug{ ;Sg] o;sf] Ifdtfdf lglxt /x]sf] 5 .

        o; kl/k|]Iodf, ;8sdf cf]n]{sf o'jfx? tyf cGo hgtf, sd ;] sd xfnsf nflu, k/Dk/fut ;'wf/jfbL /fi6«jfbL zlQmx?sf], h:sf :jfy{x? hgtfsf] ;+3if{sf sf/0f vt/fdf k/]sf 5g\, ks8af6 aflx/ lg:sg' cToGt dxTjk"0f{ s'/f] x'g]5 . o'jfx?n] k|x/L Aof/]sx?df cfqmd0f ug'{sf ;fy} l6hL cf]ph'df /x]sf @ j6f d'Vo j}wflgs ‘k|ltkIfL’ kf6L{x?sf sfo{nox? klg vfgtnfz u/L hnfOlbPsf lyP . Ps tx;Dd / s]xL ;dosf nflu eg] klg tL hgtfn] s] s'/fsf] emns b]v] eg] k"0f{ qmflGtn] dfq ltgLx?nfO{ 7f]; lgsf; k|bfg ug]{5 .

 

 

dxfg\ ;lxb s= jfUn]sf] hLjgL

        k|f/lDes hLjg M g]kfnsf] Ps P]ltxfl;s lhNnf uf]/vfsf] cf“klkkn uf=lj=;=sf] /ft8f“8f ufp“df lktf ef]h/fd jfUn] / dftf b'uf{b]jL jfUn]sf] sf]vaf6 s= ;'/]z jfUn] -s= jf;', ;f“uf, hoaxfb'/_ sf] hGd @)!) ;fndf ePsf] lyof] . s= ;'/]z jfUn]sf Ps lbbL, b'O{ efOx? / ljdft[ kl§af6 tLg alxgLx? x'g'x'G5 .. pxf“sf] >LdtL rLhdfof“ jfUn], b'O{ 5f]/f lbks / ljsf; jfUn], Ps 5f]/L d~h' jfUn] u/L rf/ hgfsf] kl/jf/ 5 . 5f]/L d~h'sf] ut jif{ ljjfx ePsf] 5 .

        s= ;'/]z jfUn] lgDg dWod ls;fg kl/jf/df hGdg'ePsf] xf] . k/Dk/fut k"/f]lxt kl/jf/df hGdg' ePtfklg pxf“sf lktfn] k"/f]lxTofO“ ug'{ ePg . ;'/]z jfUn]sf] lzIff/De eg] ;+:s[taf6} eof] . k|f/lDes lzIff pxf“n] cfkm\g} dfjnL ufp“ jqmfªdf lng'eof] . To;kl5 tLgwf/f ;+:s[t kf7zfnfdf cWoog k"/f ug'{eof] . lgDg dWod ls;fg ju{af6 pxf“sf] kl/jf/ tn lub}{ uPsf] lyof] . k/Dk/fut s[lif Joj;fon] pxf“sf] a9\bf] kl/jf/ ;+Vofsf] e/0fkf]if0f vr{ y]Ug g;Sg] x“'b} uof] . lktfn] shf{ lnP/ kl/jf/sf] a9\bf] vr{ rnfpg'x'GYof] . s= jfUn]n] ljleGg sl7gfO;“u h'Wb} aNntNn zf:qL txsf] cWoog k"/f ug'{eof] .

        tLI0f j'l4 / ;fx;n] el/k"0f{ ljnIf0f k|ltefsf wgL s= z'/]; jfUn] ;fgf] pd]/b]lv :jfledfgL x'g'x'GYof] . sf7df8f}+df ;+:s[tsf] 5fq /x“bf pxf“n] cfkm"nfO{ s]jn cf}krfl/s lzIffdf dfq ;Lldt /fVg' ePg . )@&÷)@* b]lv )#!÷)#@ tfsfsf b]zemlQmk"0f{ ljBfyL{ cfGbf]ngx?df ;lqmo ?kdf efu lng] ug'{x'GYof] . lgDg dWod ju{af6 tn lub}{ uO/x]sf] kfl/jfl/s cfly{s ju{ cfwf/, zf]if0f, cGofo, cTofrf/ lj/f]wL efjgf, ljb|f]xL :jefjn] pxf“nfO{ jfdkGyL ljBfyL{ /fhgLlt tkm{ cfslif{t u/fof] . @)@( ;fndf ;DkGg c=g]=/f=:j=lj=o"sf] rf}yf] /fli6«o ;Dd]ng ;kmn agfpg pxf“ lgs} ;lqmo x'g'x'GYof] . ToxL tfsf sf7df8f}+df cWoog/t u08sL c~rnsf jfdkGyL ljBfyL{x?sf] ;+u7g u08sL ljBfyL{ kl/ifb\df ;+ul7t x'g'eof] . kl/ifb\sf] d'vkq ænfn'kft]Æsf] ;Dkfbs d08ndf /xL sfd ug'{ePaf6 cGo ;xof]uL ;fyLx? eGbf sd pd]/sf] eP klg ljrf/ / Ifdtfdf kl/kSj eO;Sg' ePsf] /x]5 eGg] ;xh} cg'dfg ug{ ;lsG5 .

        lg/+s'z k+rfotL zf;ssf r/d bdgsf tL lbgx?df /fhg}lts kf6L{sf ljrf/ / sfo{qmdx? ljBfyL{ ;+u7gsf dfWodaf6 ljBfyL{ cfGbf]ngsf ?kaf6 JoQm x'g] ub{y] . @)@^ ;fn tfsf ljBfyL{ o"lgogaf6 g]=lj=;+3sf] km"6, @)#) tfsf sDo'lgi6 kf6L{x?df rn]sf] hgjuL{o ;+u7gsf] cf}lrTotfaf/]sf jx;x?df s=;'/]z ljz]if cle?lrsf ;fy efu lng] ug'{x'GYof] . log} lbgx?df b]zsf] /fhg}lts cj:yfaf/] ulx/f] cWoog ug'{eof] . lg/+s'z k+rftL zf;gsf] bdg, cGofo, cTofrf/n] pxf“df k+rfotL Joj:yfk|lt tLa| 3[0ff k}bf eof] .

        ljBfyL{ cfGbf]ngdf ;lqmo ?kdf efu lng] qmddf pxf“n] dfS;{jfbsf] cWoog ug]{ cj;/ kfpg' eof] . dfS;{jfbsf] cWoogn] pxf“sf] lrGtg k|s[ofdf u'0ffTds kl/jt{g Nofof] . ljifoj:t'nfO{ ulx/fOsf ;fy a'em]/ dfq cfkm\gf wf/0ff JoQm ug]{ pxf“sf] :jefjdf emg} kl/kSjtf cfof] . åGbfTds ef}ltsjfbnfO{ hLjg bz{gsf ?kdf cfTd;fy ug'{eof] . ljBfyL{ hLjgsf kl5Nnf lbgx?df pxf“n] /fhg}lts Oltxf;sf] cWoogdf nufpg' eof], h'g cfkm\gf] efjL /fhgLlts hLjgsf nflu ;}4flGts cfwf/ aGof] .

        kl/jf/sf] a9\bf] C0fsf] ef/af6 lktf lrlGtt x'g'x'GYof] . cfkm"kl5sf dfOnf] efO ckf· 5g\ . kl/jf/df pTkfbs hgzlQm x'ls{;s]sf] lyPg . kl/jf/k|ltsf] bfloTjaf]w Psflt/ / csf]{lt/ cfkm\gf qmflGtsf/L cfsf+Iff aLrsf] cGt/lj/f]w pxf“sf] ;fd'Gg] b]vf k/] . ‘lzIf0f k]zfaf6 kfl/jfl/s l:yltnfO{ ;Gt'ngdf Nofpg / qmflGtsf/L ljrf/nfO{ lg/Gt/tf lbg ;lsg] ljrf/ u/]/ pxf“sf] cfkm\g} ufp“ hgtf df=lj= cf“klkkndf cWofkg z'? ug'{eof] . qmflGtsf/L ljrf/nfO{ lzIf0f k]zfsf se/df /fv]/ ;dfhsf cGofo, cTofrf/ / zf]if0f, pTkL8gsf lj?4 ;+3if{/t /xg'eof] . pxf“sf log} lqmofsnfkn] sDo'lgi6 kf6L{;“u l5§} ;Dks{ eof] . pxf“n] )#$ ;fndf sDo'lgi6 kf6L{sf] ;b:otf lng' eof] . lhNnf kf6L{ uf]/vfsf ljleGg txsf kf6L{ sld6Lx?df /x]/ cfkm\gf lhDd]jf/L s'zntfk"j{s ;DkGg ub}{ cfpg'eof] . )#% sf] lxp“bdf cf“klknaf6 nK;Laf]6 df=lj=df ;?jf x'g'eof] . sl/a ( dlxgf Toxf“ cWofkg u/L k'gM cf“klknd} ;?jf x'g'eof] . nK;Laf]6 a;fOs} qmddf pxf“n] To; e]usf] kf6L{ sld6L -h'g ltgtfsf k"jL{ ndh'ªsf] kf6L{ sld6Lsf] /]vb]vdf lyof]_ nfO{ uf]/vf lhNnf kf6L{ sld6Lsf] ;Dks{df Nofpg' eof] .

)#^÷)#& af6 kf6L{n] pxf“nfO{ g]=/f=lz= ;+u7gsf] lgdf{0f lglDt ljz]if lhDd]jf/L ;'lDkof] . lzIfs ;+u7gsf] lgdf{0f k|lqmofb]lv )$& ;fnsf] cGTo;Dd lzIfs ;+u7gsf ljleGg txsf lhDd]jf/L ;DxfNg' eof] . af}l4sx?sf] ;+u7g–lzIfs ;+u7gdf ljleGg vfn] cj;/jfbL k|j[lQsf lj?4 b[9tfk"j{ ;+3if{ ub}{ ltgtfsfsf lzIfs ;+u7gsf dfWodaf6 ;+rfng ul/Psf ;+3if{sf] s'zntfk"j{s g]t[Tj ug'{eof] . lzIfs ;+u7gsf dfWodaf6 ;+rflnt ;+3if{df g]t[TjbfoL e"ldsf lgjf{x u/]s} sf/0f k+r] ;/sf/n] pxf“nfO{ !& aif{ nfdf] lzIf0f ;]jf u/]/ klg :yfoL lgo'lQm lbPg . !& jif{ nfdf] pxf“sf] lzIf0f k]zf jf:tjdf pxf“sf hLjgsf hl6n cGt/lj/f]wx?n] h]lnPsf ;+3if{sf] hLjg /x] . ;+o'Qm kl/jf/af6 cnu x'g', hLjg ;+lugLsf] dfgl;s /f]usf] ;d:of tLgj6f ;fgf gfgLx?sf] /]vb]v ug{ h:tf kl/jfl/s ;d:of, lzIfs ;+u7gdf km"6 / ljjfb, sDo'lgi6 qmflGtsf/Lx?sf -cfkm\g} kf6L{_ km"6 h:tf ljifox?n] pxf“nfO{ w]/} uDeL/ agfP . åGbfTds ef}ltsjfbsf] ;xL ;dembf/L / x/]s 36gf ljifoj:t'df To;nfO{ s'zntfk"j{s nfu" ug]{ cEof;n] pxf“nfO{ emg\–emg\ qmflGtsf/L agfpb} nUof] .

        kl5Nnf] r/0fM ;+u7gsf lxtx?nfO{ ;w} cu|:yfgdf /fVg] ;j{xf/f juL{o b[li6sf]0fsf sf/0f pxf“n] nfdf] ;do lzIf0f k]zf ckgfP klg pxf“sf] kl/jfl/s cfly{s ju{ cfwf/ psfl;Pg . a? ;+o'Qm kl/jf/af6 cnu ePkl5 t pxf“sf] kl/jf/ ul/a ls;fgsf] :t/df lug{ k'Uof] . )$^÷)$& sf] hgcfGbf]ngdf Ps :jfledfgL lzIfssf x}l;otn] ;+o'Qm /fli6«o hgcfGbf]ngn] to u/]sf ;+3if{sf sfo{qmdnfO{ ;dy{g ub}{ ljleGg tl/sfn] ;xof]u k'¥ofpg' x'GYof] . k+rfotL sfn/fqLsf kl5Nnf jif{x?df pxf“ g]=/f=lz= ;+u7g uf]/vfsf ;lrj / To;kl5 s]Gb|Lo k|ltlglwsf] e"ldsf lgjf{x ub}{ x'g'x'GYof] . @)$& sf] cGTodf kf6L{n] pxf“nfO{ k"0f{sfnLg sfo{stf{sf] ?kdf sfd ug]{ lg0f{o u/]kl5 pxf“n] lzIf0f k]zfaf6 /fhLgfdf lbO{ uf]/vf lhNnf kf6L{sf], lhNnf ;]qm]6l/o6 ;b:osf] lhDd]jf/L lnO{ g]t[TjbfoL e"ldsf lgjf{x ug{ yfNg'eof] . )$* sf] ;+;bLo cfd lgjf{rgdf kf6L{sf] tfTsflng gLlt ;+;bLo lgjf{rgsf] sfo{gLlts pkof]u cg';f/ ;+hdf] g]kfnsf tkm{af6 uf]/vf If]q g+= @ sf] ;f+;b pDd]bjf/ aGg'eof] . g]sf+sf] u'08fubL{, wf“wnLsf afah'b lemgf] dtn] pxf“ k/flht x'g'eof] . )$* sf] jiff{t\df uf]/vf lhNnf kf6L{sf] t]>f] lhNnf ;Dd]ng -Pstf ;Dd]ng_ ;DkGg eof] . lgs6 eljiodf x'g uO/x]sf] Pstf dxflwj]zgsf] k"j{;GWofdf x'g uO/x]sf] pQm lhNnf ;Dd]ngaf6 pxf“ lhNnf kf6L{ ;]qm]6/L r'lgg' eof] . )$* d+;L/df ;DkGg Pstf dxflwj]zgdf pxf“n] uf]/vf lhNnf kf6L{ ;]qm]6/Lsf] x}l;otn] k|ltlglwTj ug'{eof] . dxflwj]zgsf] nfdf] cGt/;+3if{df pxf“n] cj;/jfbL sfo{lbzfsf lj?4 b[9tfk"j{s ;+3if{ ub}{ qmflGtsf/L sfo{lbzfsf kIfdf dt lbg'eof] .

        Pstf dxflwj]zgsf] s]xL ;dokl5 b]lv jxf“ If]qLoAo"/f]sf] ;b:o aGg'eof] . / To;kl5 pxf“n] If]qLo Ao"/f]sf] ;b:o ;fy;fy} uf]/vf lhNnf ;]qm]6/Lsf] bf]xf]/f] e"ldsf -)%# ebf};Dd_ s'zntfk"j{s lgjf{x ug'{eof] . @)$( b]lv @)%! ;Dd pxf“ ;+hdf]sf] s]Gb|Lo ;b:o klg /xg' eof] . To;cjlwdf hgo'4sf] tof/L / yfngLsf] qmddf ljz]iftM uf]/vfdf kf6L{sf] qmflGtsf/L ?kfGt/0f / ju{;+3if{sf] u'0ffTds ljsf;df pxf“n] c;fWo} dxTjk"0f{ e"ldsf lgefpg' eof] . nfdf] ;dob]lv zflGtk"0f{ hg;+3if{df dfq cEo:t /x]sf] d'ntM lgDg k"“hLjfbL juL{o w/ftndf plePsf] uf]/vfsf] kf6L{nfO{ lagf s'g} 7"nf] Iflt qmflGtsf/L 9+un] ?kfGtl/t ug{ / hgo'4sf] g]t[Tj ug{ nfos ;+oGqdf abNg pxf“n] v]Ng' ePsf] lg0ff{os e"ldsf ;Dk"0f{ kf6L{sf lglDt ljz]if :d/0f of]Uo 5 . To;}qmddf pxf“df klxn]b]lv cGt/lglxt l;4fGt lgi7tf / Jojxf/ s'zntfsf u'0fx? /fd|/L d'vl/t x'“b} uP . pxf“sf ljnIf0f qmflGtsf/L Ifdtf / u'0fx?sf] ;b'kof]u lhNnf eGbf Jofks / pRr txdf x'g'kg]{ af]w kf6L{sf] s]Gb|Lo g]t[TjnfO{ x'g yfNof] . kmn:j?k hgo'4sf] bf]>f] of]hgfsfnsf] cyf{t\ )%# ebf}b]lv pxf“ dWodf~rn If]qLo Ao"/f]sf] ;b:o ;fy;fy} d'Vo pk If]qsf] OGrfh{ aGg'eof] . h'g Jojxf/tM s]Gb|Lo ;b:osf] ;/xsf] lhDd]jf/L lyof] .

        hgo'4sf] t]>f] of]hgfsf] z'?jft cyf{t\ )%$ c;f/b]lv pxf“ kf6L{sf] s]Gb|Lo ;ldltsf] ;b:o aGg'eof] . cf}krfl/s lx;fan] slgi6 ;b:o eP klg cfkm\gf] ljnIf0f qmflGtsf/L Ifdtf ;jf{lª0f kl/kSjtfsf u'0fx?n] pxf“n] z'?s} lbgb]lv kf6L{sf] s]Gb|Lo ;ldltdf gof“ 5fk 5f]8\g] s]Gb|Lo:t/df ljz]if of]ubfg ug{ yfNg'eof] . t]>f] of]hgfsfndf dWodf~rn If]qn] kmf}hL / u}/ kmf}hL b'a} If]qdf ;Gt'lnt 9+un] u/]sf] ljsf;df pxf“sf] dxTjk"0f{ e"ldsf /x]sf] tYon] k"/} kf6L{df pxf“sf] qmflGtsf/L / kl/kSj 5jLnfO{ /fd|/L :yflkt ul/lbof] . To;} k[i7e"lddf @)%% efb|df ;DkGg s]Gb|Lo ;ldltsf] rf}yf] lj:tfl/t a}7skl5 pxf“ a}slNks kf]ln6Ao"/f] ;b:o aGg' eof] . To;kl5 kf6L{ s]Gb|sf k|To]s dxTjk"0f{ lg0f{ox?df pxf“sf] e"ldsf cToGt} dxTjk"0f{ / sltko cj:yfdf t lg0f{ofTds ;d]t /xg] u¥of] . pxf“sf] k|To]s j:t', 36gf / JolQmsf] d"Nof+sgdf qmflGtsf/L åGbjfbsf] ;xL k|of]u ug]{ j:t';+ut tyf ;Gt'lnt lg0f{o ug{ ;Sg], ;w}+ bflxg] / b]a|] cltaf6 ar]/ qmflGtsf/L dfn]dfjfb ;+ut c8fg lng ;Sg] Ifdtf / OdfGbf/, ;/n, ljgd|, d[b'efifL rl/qn] kf6L{sf] zLif{:y g]t[Tj k+lQmsf ;jf{lws k|efjzfnL / ;Ddflgt g]tfx? dWo] Ps aGg k'Ug'eof] . ‘jf;'’sf] gfp“n] pxf“n] n]Vg' x'g] j}rfl/s / /fhgLlts n]vx?n] b]ze/df kf6L{ tyf sfo{stf{ / cfd ;dy{s hg;d'bfonfO{ dfu{ lgb]{zgsf] sfd ul//x]sf 5g\ .

        cf]hk"0f{ zxfbt M pxf“sf] hLjg em}+ d[To' klg c;fWo} cf]hk"0f{ / uf}/jzfnL /Xof] . @)%^ ebf} @# ut] kf6L{sf] dxTjk"0f{ sfdsf] lznlznfdf uf]/vfsf] uf“v'df k'u]sf] a]nf ljz]if sdf08f] kmf];{ gfp u/]sf] k|ltlqmofjfbL xTof/f 8km\kmfn] pxf“nfO{ cfkm\gf] sAhfdf lnPkl5 uf]nL xfg]/ sfo/tfk"0f{ xTof u¥of] . ;j{k|yd dxfg\ hgo'4sf z'?jftkl5 j}slNks kf]ln6Ao"/f] :t/sf] pRr alnbfg lbP/ hgo'4nfO{ u'0ffTds?kn] gof“ phf{ yKg] >]o pxf“n] k|fKt ug'{eof] .. bf]>f], b'Zdgsf] sAhfdf kl/;s]kl5 sfo/tfk"0f{ 9+un] cfTd;dk{0f ug'{ eGbf ‘lxDdt eP uf]nL xfg’ eg]/ b'Tsfb}{ pxf“n] cGt/f{li6«o ;j{xf/f juL{o ;fx; / alnbfgsf] pRr k/Dk/fnfO{ gof“ prfOdf p7fpg' eof] / cfkm" d/]/ xhf/f} nfvf}+ qmflGtsf/L pQ/flwsf/Lx? hGdfP/ hfg'eof] . t]>f], k|ToIf o'4 d}bfgdf zxfbt k|fKt u/]/ pxf“n] ‘dfcf]jfbL g]t[Tjn] cfkm" zx/ jf ljb]zdf n's]/ sfo{stf{x?sf] dfq zxLbsf] v]tL u5{’ eGg] k|ltlqmofjfbL / ;+zf]wgjfbL kfv08Lx?nfO{ ah|d'Ssf rvfp“b} g]t[Tj sfo{stf{ / hgtfaLrsf] ljZjf;k"0f{ qmflGtsf/L ;DaGwnfO{ cem} :kfltnf] agfP/ hfg'eof] .

        pxf“sf] zxfbtdf ;f“Rr} g} b/f}bL dfq /flsPg / dgf:n' dfq em's]g ;Dk"0f{ b]z g} 7Kk eof] / ;u/dfyf ;d]t e'mSof] . pxf“sf] kxf8 em}+ ux|f} zxfbtsf] sDkg ljZjsf s'gfs'gfdf k'Uof] . b]z ljb]zsf qmflGtsf/Lx?sf] cfqmf]zsf] af“w km'6\of] eg] k|ltlqmofjfbL sfo/x? cfkm\gf] ck/fwaf]wn] s}of}+ lbg;Dd d';fsf] b'nf]df n's] . pxf“sf] zxfbtsf] nuQ} uf]/vf / b]z} e/ ePsf pRr kmf}hL sf/afxLx? ljz]iftM c;f]h % ut] ?s'dsf] dxtdf ePsf] P]ltxfl;s sf/afxLn] ;du| hgo'4nfO{ gof“ prfOdf p7fof], eg] c;f]h @) ut] ;Dk"0f{ b]zn] ‘g]kfn aGb’ u/]/ pxf“k|lt qmflGtsf/L ;Ddfg k|s6 u¥of] . o;/L cGt/f{li6«o ;j{xf/f ju{sf dxfg\ g]tf s= z'/]; jfUn] zf]lift kLl8t hgtfsf] d'lQmsf] Hof]ltk'~h ag]/ o'u–o'u;Dd cd/ aGg'eof] .