cfwf
;+;f/
dlxnf
cfGbf]ngdf blIf0fkGyL ;+zf]wgjfb
sNkgf
wdnf
dfS;{jfb ;j{xf®fju{sf] ljZjb[li6sf]0f
xf] . o;n] ef}ltsjfb ® åGåjfbsf] lj1fgnfO{ dfGb5 ® ;j{xf®fjuL{o b[li6sf]0f
cg';f® ju{;+3if{sf] dfWodjf6 ;+;f®nfO{ abNg vf]Hb5 . dfS;{jfbsf]
d"ne"t d"No / dfGotfnfO{ gdfGg], o;sf] ;jf{ef}d ;TonfO{
gsf®fTds ?kn] x]g]{ ;j{xf®fju{sf] lxt ljk®Lt ;'wf® ® ;+zf]wgsf] dfq s'®f ug]{,
ef}ltsjfb ® åGåjfbsf] lj1fgnfO{ gdfGg] t® cfkm"nfO{ dfS;{jfbL x'“ eGg]
k|j[lQ g} ;+zf]wgjfb xf] . ;+zf]wgjfb k"“hLjfbL larf®wf®fs} Pp6f ?k
xf] . o;n] ;j{xf®fju{sf] lxt ljk®lt k"“hLkltju{sf] ;]jf ub{5 .
qmflGtsf®L ju{b[li6sf]0f ® l;4fGtsf] kl®Tofusf sf®0f o;sf] k|ltlqmofjfb;“u
ljleGg tl®sfn] ;fOgf] ;DaGw hf]l8Psf] x'G5 . h;sf sf®0f k|ltlqmofjfb lj®f]wL
;+3if{ 5f8\b} hfG5 ® qmflGtsf®L kf6L{
k|lt k"jf{u|xL ® cfqmfds aGg] t® k|ltlqmofjfbk|lt pbf® ® g®d aGg], gLlt
lgodsf] 7f]; sfof{Gjog gug]{, qmflGtsf] nflu cg's"n kl®l:ylt gePsf] lgx'“
agfO{ cfºgf] ;+zf]wgjfbL rl®qnfO{ 9fSg ju{;+3if{sf] 3'dfP® lj®f]w ug]{, ;Qfsf]
:j?kaf®] cd"t{, c:ki6 gLlt lng], k|ltlqmofjfbL r'gfjnfO{ ;Dk"0f{
b]Vg] ® dfS;{jfbsf] cjd"Nog ub}{ dfS;{jfbnfO{ g} ;+zf]wg ug]{ 3[i6tf
ub{5 . k|ltlqmofjfb;“usf] n8fO{ eGbf klg blIf0fkGyL ;+zf]wgjfb;“usf] n8fO{
cToGt} cK7\of®f] ® hl6n alg®x]sf] 5 .
x®]s hftLo, If]qLo / lnlËo cfGbf]ngx?
®fhgLlt a]u® rNg ;Sb}g ®fhgLlt ® oL cfGbf]ngx?sf] jLrdf gª ® df;'sf] h:tf]
;DaGw ®x]sf] 5 . h;sf] sf®0f oL cfGbf]ngx? klg blIf0fkGyL ;+zf]wgjfbaf6
c5'tf] ®xg ;s]sf] 5}g .. dlxnf d'lQm cfGbf]ngnfO{ cufl8 a9fpg] qmddf qmflGtsf®Lx?
ljZj ;j{xf®fjuL{o r]tgfn] n}; u®fP® ju{;+3if{;“u} cufl8 a9fp“b5g\ .
;+zf]wgjfbLx? ju{;+3if{af6 cnu ®fv]®
;+zf]wgjfbL rl®q cg'?k ;'wf® ® ;Demf}tfdf ljleGg afxgfdf ju{;+3if{nfO{ c:jLsf®
ug]{ ® ju{;dGjo ug{ l;sfp“b5g\ . cfly{s, ®fhgLlt, ;fdflhs, ;f“:s[lts ®
wfld{s pTkL8gx? lnlËo ?kdf cleJoQm x'g k'u] klg o;sf] s]Gb|df juL{o pTkL8g ®x]sf] 5 . t;y{ k"®fgf
d"No dfGotfsf] lj?4 dlxnfx?nfO{ ljb|f]xdf ptfg'{ ;j{xf®f juL{o ju{
b[li6sf]0f ® qmflGtsf®L l;4fGtn] n}; agfpg' qmflGtsf®Lx?sf] bfloTj x'G5 .
;+zf]wgjfbn] ;j{xf®f juL{o ju{ b[li6sf]0f ® qmflGtsf®L l;4fGtnfO{ e'Tt] kf®]®
k'®fgf d"No dfGotfsf] lj?4 ljb|f]x xf]Og ;Demf}tf jf cfTd;dk{0f ug]{,
;'wf® ® ;+zf]wgsf] dfWodaf6 oyfl:yltjfbsf] kIfkf]if0f ub}{ k|ltlqmofjfbsf] ;]jf
ug]{ akmfbf® le8 hDdf kfg{ ;+zf]wgjfbL wf® c+ufn]sf dlxnf ;+u7gx? e®dUb'® k|of;
ul®®x]sf 5g\ . æ®fhgLlt ;xL of unt x'g'n] ;a} s'®fsf] lgwf{®0f
ub{5 .Æ eg] h:t} dlxnfx?sf] k"0f{ d'lQmsf] nflu dlxnf d'lQm
cfGbf]ngn] ;j{xf®fjuL{o qmflGtsf®L cfGbf]ngnfO{ cfGbf]ngsf] g]t[TjbfoL c+usf]
?kdf :jLsf® ub}{ To;sf] ;xof]uLsf] e"ldsf v]Ng' kb{5 . g]=s=kf=
-Pdfn]_;“u cfj4 c=g]=d=;+3 ;+zf]wgjfbsf] r+u'ndf g®fd|f];“u 8'a]sf] 5 . p
Toxf“af6 pq]® ;'wf® ;+zf]wg eGbf dfly p7\g} rf“xb}g ® ju{b[li6sf]0fs} sf®0f
;Sbf klg ;Sb}gg\ . g]=s=kf=-Pdfn]_afx]s c? jfdkGyL zlQmx?;“u cfj4 dlxnf
;+u7gx?, c=g]=d=;+3, k|ultzLn dlxnf ;+3, k|hftflGqs dlxnf ;+3, qmflGtsf®L dlxnf
;+3 h:tf ;+u7gx? klg ju{;+3if{nfO{ l;4fGttM gsfg{ klg ;Sb}gg\ ® ljleGg axfgfdf
Jojxf®t sfof{Gjog ug{ klg lxrlsrfp“5g\, ;'wf® ;+zf]wgdf dfq} ?dlNn®x]sf
5g\ . cGttM o;n] oL ;+u7gx?nfO{ ;+zf]wgjfb tkm{ g} ktf]Gd'v u®fO®x]sf]
5 . dlxnf cfGbf]ngdf cleJoQm x'g] u®]sf ;+zf]wgjfbsf] ?kx? s]xL phfu® ug{ ;fGble{s x'g]5 .
dlxnf pTkL8gsf] d'Vo h8 ®fHo;Qf ePsf]n]
k"®fgf] ;Qfsf] Wj+; ® gof“sf] lgdf{0fdf ;dfhsf] ;a}eGbf pTkLl8t ju{ dlxnf
ju{nfO{ dfn]dfjfbsf] a}1flgs / j}rfl®s xltof®n] n}; u®fP® ljb|f]xdf ptfg'{
kb{5 . …juL{o d'lQm ljgf dlxnfd'lQm ;Dej 5}g .Ú t;y{ dlxnf d'lQmsf]
k|Zg juL{o d'lQmsf] cleGg c+u ePsf]n] ju{ ;+3if{af6 cnu ®x]® dlxnf cfGbf]ng
cufl8 a9\g ;Sb}g . dlxnf pTkL8gnfO{ juL{o pTkL8gaf6 leGg ®fv]® ;'wf®jfbL
sfo{lbzfsf] jl®k®L 3'Db} lemgf–dl;gf ;'wf® ® ;+zf]wgdf ®Dg] qmflGtsf®L dlxnf
cfGbf]ngsf] 3'dfO lkm®fO{ lj®f]w ug]{ cfd dlxnfdf k|:km'6g ePsf] ®fHo ;Qf k|lt
ljb|f]xsf] r]tgfnfO{ dTy® kfg]{ ® dlxnf d'lQm cfGbf]ngnfO{ e'Tt] kfg]{ ®
;'wf®jfbdf l;ldt kfg]{ e"ldsf v]ln®x]sf 5g\ . k'®fgf d"No
dfGotfsf] lj?4 ljb|f]x eGbf klg ;Demf}tf ® cfTd;dk{0f ug]{ ® ju{;dGjodf s]Gb|Lt
®x“b} cfGbf]ngsf] p7fg u®] h:t} ug]{ t® lg0ff{os ® 7f];\ 6'Ëf]df gk'¥ofO jLr}df
5fl8lbg] ul®®x]sf 5g\ .
dlxnfx? qmflGtsf] cfwf®e"t zlQm ePsf]n]
æx®]s kl®jt{gd'vL cfGbf]ngx?sf] ;kmntf ® c;kmntfsf] lgwf{®0f cfGbf]ngdf dlxnf
;xeflutfn] ub{5 .Æ qmflGtsf] cfwf®e"t zlQmnfO{ qmflGtsf®L ljrf®n]
;a[4 agfP® g]t[Tjdf p7fpgsf] lglDt ;r]t k|oTg ug]{ eGbf klg cfly{s k®flwgtf,
ljrf®nfO{ eGbf efjgfnfO{ d'Vo agfpg], ;+:yfnfO{ eGbf JolQmnfO{ d'Vo 7fGg]
;fdGtjfbL ;+sL0f{tf ® lgDgk"“hLjfbL lrGtgsf sf®0f ju{;+3if{df dlxnfx?sf]
e"ldsf dfly cljZjf; ub{5g\ . dlxnfx?nfO{ g]t[Tjdf p7fpg] eGbf ;fdfGo
;xof]uLsf] e"ldsfdf l;ldt ug{ rfxG5g\ . ® ®fhgLlts sfdsf] lhDd]jf®L
k'?ifx?sf] dfq xf] eGg] 7fGb5g\ .
æhgtf Oltxf;sf lgdf{tf x'gÆ hgtfdf cyfx zlQm
x'G5 . cfwf®e"t ju{sf hgtf To;leq ®x]sf] dlxnfx?sf] aLrdf ljrf®sf]
;Dk|]if0f ub}{ ;r]t agfpg' kb{5 . pgLx?sf] cho zlQm k|lt k|uf9 cf:yf ® ljZjf;
ug'{kb{5 . ;+zf]wgjfbn] cfwf®e"tju{sf] e"ldsfnfO{ Go"gLs®0f
ug]{, k9] n]v]sf jf zx®Lof dlxnfx?sf] sfdnfO{ dfq d"Vo 7fGg] ® To;}nfO{
k|fyldstf lbg'n] pgLx? cfwf®e"t ju{k|lt ljZj:t 5}gg\ eGg] k'li6 u®]sf]
5 . k9] n]v]sf jf cfkm'nfO{ hfg] a'em]sf ® 6f7f–af7f b]vfpg rfxg]
dlxnfx?sf] le8 hDdf kf®]® clwsf®, ;dfgtf ® :jtGqtfsf] 7"nf–7"nf ukm
xf“Sg], ;'wf®sf ®fu cnfKg] t® jf:tljs ;d:ofsf] ulx®fOdf gk'Ug] ® ;txL ljZn]if0f
u®]® ljleGg k|sf®sf k|nf]eg ® e|dx? b]vfP® cu|ufdL r]tgfaf6 alGrt ub}{ ef]6 a}+ssf]
?kdf k|of]u ul®®x]sf 5g\ . hgtfnfO{ ef]6 xfNg] cf}hf®sf] ?kdf ktg u®fpg]
k|oTg ul®®x]sf 5g\ .
juL{o d'lQmsf] ;kmntf;“u} dlxnfx?sf] jf:tljs
d'lQm ;Dej 5 eGg] qmflGtsf®L dfGotfnfO{ g]kfnsf] hgo'4df dlxnfx?sf] Tofu,
alnbfg, jL/tf ® ;f}o{n] hgo'4nfO{ clxn]sf] zlQm ;Gt'ngsf] cj:yfdf Nofpg u/]sf]
dxTjk"0f{ e"ldsfn] k|dfl0ft u/]sf] 5 . dlxnfx?sf] Tofu, alnbfg ®
;j{xf®fju{ k|ltsf] lgi7fdf pgLx?sf] OdfGbf/Ltf, nugzLntf ® bIftfsf]
Go"lgs®0f ug'{ ® l;Ëf] ®fhg}lts pknAwLsf] cjd"Nog ub}{ qmflGtdf ePsf]
alnbfgnfO{, qmflGtdf x'g] alnbfgsf] cfjZostf ® ckl®xfo{tfnfO{ b'Mv ® si6sf]
cf“vfn] dfq x]g'{ ;+zf]wgjfbL kfv08sf] Pp6f gd"gf xf] . blIf0fkGyL
;+zf]wgjfbsf] Jojxf®Ls cleJolQm g} ;'wf®jfb xf] . o;n] cGtt qmflGtsf®L
cfGbf]ngnfO{ lj;h{gjfbdf g} k'¥ofp5 . ;+zf]wgjfbn] hlxn] klg cfGbf]ngdf
qmflGtsf®L dfu ® gf®f ®fVg] s'®fsf] / ;+3if{sf qmflGtsf®L ?kx?sf] lj®f]w u®]®
qmflGtsf®L cfGbf]ngnfO{ dTy® kfg]{ ® oyfl:yltafbsf] jl®k®L 3'ld®xg]
cfTd;dk{0fjfbL rl®qsf sf®0f cfGbf]ngsf] pknAwL xfl;n ug{ ;lsg] a]nfsf] lg0ff{os
df]8x? lagfpknAwL u'dfpg' k®]sf] 5 . h;sf] sf®0f l;Ëf] sDo'lgi6
cfGbf]ngsf] ;fy;fy} qmflGtsf®L dlxnf cfGbf]ngdf ;+zf]wgjfb æxl®of] 3f“;sf]
xl®of] ;k{Æ h:t} ePsfn] cfGbf]ngdf 7"nf] c;® kf®]sf] 5 .
dlxnf clwsf®, ;dfgtf / :jtGqtfsf] k|Zg ljz'4
n}lËs k|Zg dfq} ge} ;dfhsf] juL{o w®ftn;“u cGt/;DalGwt 5 . juL{o Pj+
cfly{s, ;fdflhs ;+®rgfdf g} u'0ffTds kl®jt{g cfjZos x'G5 . lnlËo pTkL8g ®
juL{o pTkL8g, dlxnf d'lQm ® juL{od'lQmsf] ;DaGw, qmflGtdf cfjZos alnbfg ®
To;sf] dxTj, qmflGtdf dlxnfx?sf] e"ldsf ® pknAwLsf] af®]df ;+zf]wgjfbL wf®sf
dlxnfx?n] lkmhfPsf] ckmjfx ® e|dsf] e08fkmf]® ug'{ ® ;+zf]wgjfbsf] ;'wf®jfbL
rl®qnfO{ gª\Uofpg ®fhg}lts, j}rfl®s ® Jofjxf®Ls ;+3if{ cfjZos 5 .
g]kfnL hgo'4df dlxnfx?sf] 7"nf] k+QmL nfdj4 eP®
zf]if0fd"ns juL{o ®fHo;Qfsf] lj?4 ljb|f]x ug]{ ® qmflGtdf alnbfg ug]{ cf“6
® ljj]s dfn]dfjfb / k|r08kyn] k}bf u®]sf] s'®f :jtM :ki6 g} 5 . ju{o'4sf]
t'kmfgL jif{x?df dlxnfx?n] Tofu, tk:of ® alnbfgsf cg'kd pbfx®0f k]z u/]sf
5g\ . qmflGtsf®L ljrf®nfO{ dfu{bz{s agfpgn] k}bf u®]sf] ce"tk"j{
zlQm, ;dk{0f efjn] vf]n]sf] gof“ ;Defjgfsf] 9f]sf ® ;fdflhs, ;f“:s[lts If]qdf
NofPsf] gof“ kl®jt{gaf®] cfjZos ;+Zn]if0f ® ;+k]|if0fsf] cefjn] klg blIf0fkGyL
cj;/jfbn] v]Ng] cj;® kfPsf] 5 . t;y{ cfGbf]ngsf] dfemdf k|fKt pknAwLx?sf]
;+Zn]if0f u®L Jofks k|rf® k|;f® ug{ cfjZos 5 . 3lge"t j}rfl®s ;+3if{
® pknAwLx?sf] ;+Zn]if0f ® :yfkgf ub}{ Jofjxf®Ls ;+3if{df nfu]® dfq
;+zf]wgjfbnfO{ k®f:t ug{ ;lsG5 . ;+zf]wgjfbL e|dhfn ® asjf; slt vf]qmf ®
kfv08k"0f{ ®x]5g\ eGg] s'®fnfO{ j}rfl®s Jojxf®Ls ;+3if{ dfkm{t cfd dlxnfsf
aLrdf n}hfg' k5{ .q