cGtjf{tf{
;+ljwfg;efn] g} cu|ufdL kl/jt{gsf] k|ltlglwTj ub{5
k|sfz,
;xdxfdGqL, g]skf -Pstfs]Gb|–d;fn_
)zflGtjftf{ em08}–em08} e+u e};s]sf]
cj:yfdf ev{/} dfq g]skf -dfcf]jfbL_sf cWoIf s= k|r08n] t];|f] r/0fsf] jftf{sf]
nflu cfkm\gf] kf6L{ tof/ ePsf] atfpg'ePsf] 5 . o;af/]df oxf“x¿sf]
k|ltlqmof <
– g]skf -dfcf]jfbL_n] t];|f] r/0fsf]
jftf{sf] lglDt clN6d]6d;lxt s]xL k"j{ zt{x¿ /fv]sf]df ;QfkIfn] tL zt{x¿
k"0f{ ¿kdf k"/f gu/]sf] / kof{Kt ljZj;gLo jftfj/0f cem} l;h{gf
ul/g;s]sf] cj:yfdf klg ;QfkIfsf s]xL lg0f{ox¿ / d"ntM /fhg}lts Ph]08fdf
jftf{ ug]{ k||lta4tfsf cfwf/df g]skf -dfcf]jfbL_n] t];|f] r/0fsf] jftf{df a:g]
lg0f{o ug'{nfO{ ;sf/fTds ¿kdf lnOg'k5{ . g]skf -dfcf]jfbL_sf] of] lg0f{o /
o;nfO{ ;fj{hlgs ub{} s= k|r08n] hf/L ug'{ePsf] jQmJon] tLg j6f s'/f :ki6 ub{5 M
Ps, ‘jftf{’dfkm{t\ ‘u[xo'4’nfO{ zflGtk"0f{ 9+uaf6 ;dfwfg ug{ g]skf
-dfcf]jfbL_ Odfgbf/ Pjd\ uDeL/ 5 / To;sf] lglDt cfjZos nrstf k|bz{g ug{ klg
tTk/ 5 . b'O{, s= k|r08n] /fhg}lts Ph]08f g} d'Vo x'g] s'/fdf hf]8 lbP/ s]
s'/fdf ;a}sf] Wofgfsif{0f u/fpg vf]Hg'ePsf] 5 eg] cGttM ‘jftf{’ ;kmn x'g] /
gx'g] eGg] s'/f Go"gtd cu|ufdL /fhg}lts lgsf;df ;xdlt sfod x'G5 ls x'“b}g
eGg] s'/fdf lge{/ /xG5 . To;}n] ‘jftf{’ ;kmn kfg{ rfxg] ;a}n] /fhg}lts
Ph]08fnfO{ s]Gb|df /fVb} cu|ufdL /fhg}lts lgsf;df ;xdlt sfod ug{ rf}tkmL{ bafa
lbg'kb{5 . /, tLg, k|ltudgsf] lj?4df cfGbf]ng ul//x]sf /fhg}lts
kf6L{x¿nfO{ klg jftf{df ;+nUg u/fpg'kg]{ cfu|xn] g]skf -dfcf]jfbL_ b]zdf ljBdfg
;a} k|d'v /fhg}lts zlQmx¿sf] aLrdf x'g] ;xdltsf cfwf/df dfq /fhg}lts ;+s6sf]
;dfwfg x'g;S5 eGg] wf/0ff /fVb5 / To;/L ;d:of ;dfwfg ug{ rfxG5 eGg] s'/f klg
:ki6 u/]sf] 5 . o;n] cfhsf] /fhg}lts oyfy{sf] ;xL k|ltlglwTj ub{5 .
)b]zsf] jt{dfg uDeL/ ;d:ofsf] lgsf; s]
x'g;S5 <
– ;d:ofsf] lgsf; s] xf] eGgsf nflu ;d:of s]
xf] eGg] s'/fnfO{ g} 7Ls 9+un] a'em\g'k5{ . )$^ ;fnsf] P]ltxfl;s
hgcfGbf]ngn]] dxŒjk"0f{ /fhg}lts kl/jt{g NofPsf] eP klg To;n] /fHo;Qfsf]
rl/q / ;fdflhs, cfly{s ;+/rgfdf u'0ffTds kl/jt{g ug{ ;s]g . To;n]
k"“hLjfbL k|hftGqnfO{ klg k"0f{tf lbg ;s]sf] lyPg . of] pQm
kl/jt{gsf] ;Ldf lyof], h;n] ubf{ To;af6 /fli6«otf, hgtGq / hghLljsfsf
cfwf/e"t ;d:ofx¿sf] ;dfwfg ;+ej lyPg / ePg . t/ To;kl5 :yflkt ;+;bLo
;/sf/x¿ / k|d'v ;+;bLo kf6L{x¿sf e|i6 / u}/lhDd]jf/ lqmofsnfksf] sf/0faf6 Tof]
;Ldfleqaf6 ;+ej sfdx¿ klg x'g ;s]gg\ / hgtfn] kl/jt{gsf] cg'e"lt ug{
;s]gg\ . To;}n] ubf{ )$^ sf] kl/jt{gsf] s]xL ;dokl5 g} ;fdflhs–cfly{s ;+s6
cyf{t\ j:t'ut ;+s6 tLj| ¿kdf b]vfkg{ yfNof] . Psflt/ oL j:t'ut ;+s6nfO{
;+af]wg / ;dfwfg ug{ g;s]sfn] /fHo;Qfsf] ;+s6 clgjfo{ ¿kdf a9\b} uof] eg]
csf]{lt/ Tof] j:t'ut ;+s6sf] ;sf/fTds ;dfwfgsf] lglDt clw/rgfsf] If]qdf )$^
;fnsf] eGbf pGgt :t/sf] kl/jt{gsf] cfjZostf b]vfk¥of] / To;sf lglDt ;+3if{ cl3
a9\g' clgjfo{ lyof] . ædfcf]jfbL hgo'4Æ klg d"ntM oxL j:t'ut sf/0fsf]
pkh lyof] . ædfcf]jfbL hgo'4Æ;lxt cu|ufdL kl/jt{gsf] lglDt g]kfnL ;dfhn]
ul//x]sf] ;+3if{nfO{ ;xL 9+un] ;dfwfg ug'{sf] ;§f oyfl:yltjfb sfod ug{ vf]Hg]
;+;bLo ;/sf/ / ;+;bLo kf6L{x¿sf] gLlt tyf lqmofsnfkn] ubf{ /fhg}lts If]qsf]
;+s6 emg\ tLa| ag]/ uof] . g]kfnL ;dfhsf] j:t'ut cfjZostf / To;cg'¿k
cu|udgsf] ;+3if{ cl3 a9\b} hfg'n] g]kfnL ;dfh nfdf] ;do;Dd oyfl:yltdf l6Sg}
g;Sg] l:ylt pTkGg eof] . ;+s6sf] ;dfwfgsf] lglDt lemgf–dl;gf ;'wf/sf]
jsfnt ug]{ ;'wf/jfbL ljsNksf] :jfefljs ¿kdf nfdf] ;do;Dd :jtGq e"ldsf sfod
/xg ;Qm}gYof] / /x]g klg . o;k|sf/ g]kfnL ;dfh d"ntM k|ltudg /
cu|udgsf] tLa| åGå–;+3if{sf] k|lqmofaf6 u'h|g k'Uof] . ;+3if{sf]
lgodcg';f/ g} of] åGå–;+3if{df tfTsflns ¿kdf k|ltudg xfjL ePsf] 5 . j:t'ut
¿kdf of] k|ltudg cu|ufdL kl/jt{g / To; lglDt e}/x]sf] ;+3if{nfO{ /f]Sg
/fHo;Qfn] rfn]sf] k|ltlqmofTds sbd xf] . )$^ ;fnsf] kl/jt{gkl5 klg
;]gfdfly k"“hLjfbL ;+;bLo zlQmx¿sf] ;§f /fhfsf] jr{Zj /lx/x]sf] /
k"“hLjfbL ;+;bLo zlQmx¿sf] oyfl:yltjfbL gLltsf] sf/0faf6 jt{dfg k|ltudg
;fdGtL lg/+s'ztfjfbL k|ltudgsf] ¿kdf b]vfk¥of] .
o;/L g]kfnL ;dfhsf] olta]nfsf] /fhg}lts ;+s6
eg]sf] k|ltudg / cu|udgsf] tLa| åGå–;+3if{sf] aLraf6 k}bf ePsf] ;+qmd0fsfnLg
rl/qsf] /fhg}lts ult/f]w xf] . tfTsflns ¿kdf k|ltudg xfjL eP klg Tof]
;+3if{sf] ptf/r9fjsf] qmddf b]vfk/]sf] Ifl0fs cj/f]xsf] l:ylt dfq xf] .
g]kfnL ;dfh olta]nf d"ntM cu|ufdL kl/jt{gpGd'v ;+qmd0fsfnLg cj:yfdf 5 /
cu|ufdL kl/jt{gsf] ;+efjgf g]kfnL ;dfhsf] clxn]sf] d"n kIf xf] . t;y{,
b]zdf b]vfk/]sf] k|ltudg, æu[xo'4Æ / /fhg}lts ult/f]w ;du| /fhg}lts ;+s6sf
cleJolQmx¿ x'g\ / o;sf] ;dfwfgsf] nflu g]kfnL ;dfhsf] ;sf/fTds ;+qmd0f cfjZos
5 . k|ltudg ;sf/fTds geP/ gsf/fTds ;+qmd0fsf] k|oTg ePsfn] o;af6 ;+s6sf]
;dfwfg x'g ;Qm}g a? ;+s6 rs{g] sfd dfq x'g]5 eGg] s'/f :ki6 e};s]sf] 5 .
oyfl:yltaf6 klg ;+s6sf] ;dfwfg x'g ;Qm}g lsgls o;n] cGttM k|ltudgs} pTkfbg ug]{
/ To;s} ;]jf k'¥ofpg] sfo{ ub{5 eGg] s'/f Jojxf/af6} k'li6 e};s]sf] 5 .
t;y{, b]zdf ljBdfg uDeL/ ;+s6sf] ;dfwfgsf] lglDt cu|ufdL kl/jt{g clgjfo{ 5 eGg]
s'/f :ki6 5 . cfhsf] cj:yfdf ;+ljwfg;efn] g} To:tf] cu|ufdL kl/jt{gsf]
k|ltlglwTj ub{5, h;n] ;fj{ef}d;Qf hgtfdf x:tfGt/0f u/L )$^ ;fndf cw'/f] /
ck"/f] /x]sf] k"“hLjfbL k|hftGqnfO{ -sd;]sd cf}krfl/s ¿kdf_
k"0f{tf k|bfg ug]{5 . To;}n] ;+ljwfg;efdfkm{t\ ;fj{ef}d;Qf hgtfdf
x:tfGt/0f u/L cu|ufdL gof“ ;+ljwfglgdf{0f ug'{ g} cfhsf] ;+s6sf] lgsf;
xf] .
);+ljwfg;ef dfq} ljsNk lsg <
– d"ntM lgDg b'O{ sf/0fx¿n] ubf{
tTsfnLg cj:yfdf ;+ljwfg;ef g} ;+s6;dfwfgsf] pko'Qm ljsNk x'g k'u]sf] xf] .
klxnf], d/0ff;Gg cj:yfdf /x]sf] jt{dfg ;+ljwfgdf ;fdfGo ;'wf/ jf ;+zf]wg u/]/
;+s6sf] ;dfwfg x'g ;Qm}g . Ps t /fhfåf/f rflnPsf] c;f]h !* ut]sf] 36gfkl5
)$^ sf] ;+ljwfgsf] k|f0ftŒjsf] xTof e};s]sf] / ;+ljwfgnfO{ lgliqmo kf/L /fhfsf]
k|ToIf zf;g sfod ePsf] clxn]sf] cj:yfdf jt{dfg ;+ljwfgfleqaf6 cu|ufdL ;'wf/sf]
;+efjgf / cf}lrTo ;dfKt e};s]sf] 5 eg] csf]{ s'/f To;k|sf/sf] ;fdfGo ;'wf/n]
ædfcf]jfbL hgo'4Æ;lxt g]kfnL ;dfhsf] cu|ufdL kl/jt{gsf] kIfdf ePsf] zlQm /
tfTsflns j:t'ut cfjZostfnfO{ ;+af]wg ug]{ ;fdYo{ /fVb}g . To;}n] jt{dfg ;+s6;dfwfgsf
nflu Ps :t/sf] km8\sf]o'Qm cu|ufdL kl/jt{g cfjZos 5, h'g jt{dfg ;+ljwfgsf]
;Ldfleqaf6 ;+ej 5}g . t/ g]kfnL ;dfhdf ljBdfg cfhsf] zlQm;Gt'ngdf qmflGt
g} ;DkGg ug{ ;lsg] l:ylt 5}g eGg] s'/f klg :ki6 5 . o;/L qmflGt g} ;DkGg
gx'g] t/ Ps :t/sf] km8\sf]o'Qm cu|ufdL kl/jt{g ug}{}kg]{ cfhsf] cj:yfdf
;+ljwfg;efn] g} To:tf] cu|ufdL kl/jt{gsf] k|ltlglwTj ub{5 . of] j:t'ut
sf/0f xf] . bf];|f], cfTdut sf/0f cyf{t\ ;+ljwfg;ef g} b]zsf k|d'v
/fhg}lts zlQmx¿sf aLrdf ;+s6sf] zflGtk"0f{ ;dfwfgsf] nflu ;xdltsf] ljsNk
x'g ;Sb5 lsgls g]skf -dfcf]jfbL_n] tfTsflns kl/l:yltsf] j:t'lgi7 ljZn]if0f u/L
;+ljwfg;efsf] cu|ufdL /fhg}lts lgsf;df ;xdlt sfod ePdf æu[xo'4Æsf]
zflGtk"0f{ ;dfwfg x'g]5 eGg] ljrf/ k]z ul//x]sf] 5 . /fhtGqn] klg
hgtfsf] ljb|f]xsf] cf“wLa]x/Ln] cfkm\gf] ;Dk"0f{ cl:tTj g} vQd x'g]
;+efjgfsf] ;§f cfkm"nfO{ klg a'h'{jfs/0f u/L :yflkt ug]{ ;+efjgf / cj;/
;+ljwfg;efdfkm{t\ kfpg ;S5 . g]kfnL sf+u|]; / Pdfn]h:tf ;+;b\jfbL zlQmx¿n]
k"“hLjfbL k|hftGqsf] of] pRrtd cEof;nfO{ :jLsf/ ug{ tof/ gx'g' kg]{ s'g}
ts{;+ut sf/0f 5}g . ;+ljwfg;efdf hf“bf jt{dfg ;+ljwfgsf] lg/Gt/tf 6'6\g
hfG5 / To; cj:yfdf k|ltudgsf] vt/f x'g;S5 egL pgLx¿n] lbg] u/]sf] ts{ æc;f]h
!*Æsf] k|ltufdL sbdkl5 :jtM lg/y{s Pjd\ cf}lrToxLg ;fljt e};s]sf] 5 .
cfkm"nfO{ æk|hftGqjfbLÆ / æsDo'lgi6Æ eGg] tL kf6L{x¿n] /fhfåf/f k|ltufdL
sbd rflnPsf] a]nfdf k|ltudgnfO{ k/f:t u/L To;sf] k'g?Tkfbgsf] vt/fnfO{ 6fg]{,
æu[xo'4ÆnfO{ cGTo ug]{ / cu|ufdL kl/jt{gsf] cj;/sf] ¿kdf ;+ljwfg;efnfO{ k|of]u
ug{ c:jLsf/ u/]/ k|ltudg Pjd\ æu[xo'4ÆnfO{ lg/Gt/tf lbg] sfo{ ug'{ cfkm\g}
v'§fdf a~r/f] xfGg';/x x'g]5 . k|ltudgsf] lj?4 / zflGtsf] kIfdf /x]sf cGo
jfdkGyL zlQmx¿, gful/s ;dfh / af}l4s ;d'bfo :ki6tM ;+ljwfg;efsf] kIfdf
b]vfkl/;s]sf] 5 . t;y{, pk/f]Qm j:t'ut tyf cfTdut sf/0fn] ubf{ ;+ljwfg;ef
g} ;+s6;dfwfgsf] nflu pko'Qm ljsNk ePsf] xf] .
);+;b\jfbL bnx¿ ;+ljwfg;efsf] Go"gtd
;xdltdf cfpg lsg g;s]sf jf grfx]sf x'g\ <
– g]kfnL sf+u|]; / g]skf -Pdfn]_ h:tf k|d'v
;+;b\jfbL kf6L{x¿, d'VotM To;sf] s]Gb|Lo g]t[Tj clxn];Dd klg ;+ljwfg;efdf ;xdlt
sfod u/L ;+s6;dfwfg ug]{ laGb'df cfO{ gk'Ug' Hofb} b'Mv / lrGtfsf] ljifo
xf] . To;df ljleGg sf/0fx¿n] e"ldsf v]n]sf 5g\ . klxnf] s'/f],
tL kf6L{x¿n] b]z / hgtfsf] cfhsf] cfjZostfnfO{ :jLsf/ u/L To;nfO{ k|fyldstf
lbg]eGbf cfkm\gf] kf6L{ut :jfy{nfO{ s]Gb|df /fVg] ;+sL0f{tfdf km:g k'u]em}+ b]lvG5 .
pgLx¿ ;+ljwfg;efnfO{ :jLsfbf{ /fli6«o /fhgLltdf g]skf -dfcf]jfbL_ xfjL eO{
cfkm\gf] kf6L{sf] ;+u7g / e"ldsf sdhf]/ x'G5 eGg] 7fGb} To;af6 kl5
xl6/x]sf 5g\ . jf:tjdf b]zsf] ;+s6;dfwfg ug]{ k|lqmofdf ;xdt gx'g] sfo{n]
g} cGttM pgLx¿sf] ;+u7gnfO{ sdhf]/ kfl//x]sf] x'G5 eGg] s'/f pgLx¿ a'lem/x]sf
5}gg\ . bf];|f] s'/f, pgLx¿ cfkm\gf] cl:tTj / d"ntM ;Qfdf k'Ugsf]
nflu ljb]zL ;fd|fHojfbL tyf ljb]zL zlQmx¿dWo]] Pp6f jf csf]{sf] cfzLjf{b
clgjfo{ 5 eG7fG5g\ . t/ ;fd|fHojfbL tyf lj:tf/jfbL zlQmx¿ cu|ufdL lgsf;df
;xdlt sfod eO{ g]kfndf ;+s6;dfwfg xf];\ eGg] rfx“b}gg\ . o;n] klg k|d'v
;+;b\jfbL kf6L{x¿sf] lg0f{onfO{ k|efljt kf/]sf] b]lvG5 . t];|f] s'/f,
oyfl:yltåf/f ;+s6;dfwfg ug{ g;lsg] dfq xf]Og, k|ltudgnfO{ k/f:t klg ug{ ;lsGg
eGg] s'/fnfO{ pgLx¿ uDeL/ ¿kdf cfTd;ft ug{ ;ls/x]sf 5}gg\ . /, rf}yf]
s'/f, lg0ff{os jf d'Vo geP klg g]skf -dfcf]jfbL_n] ldqzlQm Pjd\ /fhg}lts
kf6L{sf sfo{stf{x¿k|lt ug]{ u/]sf] ank|of]u, ckx/0f h:tf c;lxi0f' Jojxf/af6 klg
pgLx¿sf] o;;DaGwL lg0f{ok|lqmofdf s]xL dfqfdf gsf/fTds c;/ k'Ug uPsf] 5 .
)g]skf -Pstfs]Gb|–d;fn_leq} klg
;+ljwfg;ef / cu|udgsf lj/f]wLx¿ /x]sf 5g\ elgG5 lg <
– xfd|f] kf6L{df :jLs[t gLltcg';f/ g}
kf6L{leqsf dte]bx¿ ;fj{hlgs ax;df g} cfpg] u/]sf 5g\ . To;af6 s] :ki6
e};s]sf] 5 eg] kf6L{n] ;+ljwfg;efsf] kIfdf x:tIf]ksf/L e"ldsf g} v]Ng]
cyf{t\ ;+ljwfg;ef cfhsf] ;+s6sf] lgsf; xf] eGg] /fhg}lts c8fg cleJoQm ug]{
s'/fdf dfq kf6L{nfO{ ;Lldt g/fvL ;+ljwfg;efnfO{ lqmofGjogsf] laGb'df n}hfg
x/;+ej k|oTg ug]{ eGg] gLlt kl5Nnf] k6s to ubf{ s]]Gb|Lo tby{ ;ldltsf]
ax'dtåf/f kfl/t ul/Psf] lyof] . To;sf] cy{ xf]– To;sf] lj/f]w ug]{ cNkdt
kIf klg kf6L{df 5 . To;sf cltl/Qm dte]bsf afah'b kf6L{n] lg0f{o ul/;s]kl5
kf6L{sf] lg0f{onfO{ ;a}n] Psh'6 eP/ lqmofGjog ug'{kg]{ ;j{xf/fjuL{o qmflGtsf/L
kf6L{sf] ;j{dfGo ;+u7gfTds k4lt ljk/Lt To;sf] lqmofGjogdf kf6L{leq}af6 s]xL
;d:ofx¿ k}bf x'g] u/]sf] s6' oyfy{ klg ljleGg ;Gbe{x¿df ;fj{hlgs x'g] u/]sf]
5 . hxf“;Dd kf6L{leq} cu|udgsf] lj/f]wL klg /x]sf] eGg] k|Zg 5, Pp6f
qmflGtsf/L kf6L{df l;w} cu|udgsf] lj?4df sf]xL /xg ;+ej 5}g / To:tf] l:ylt 5}g
klg . t/ ;+ljwfg;efnfO{ cd"t{ / ;'b"/ eljiosf] ljifo agfO{
tTsfnsf] ;+s6sf] ;dfwfgsf] nflu ;+ljwfg;efsf] lqmofGjogsf] lj?4 k|ToIf jf
ck|ToIf lj/f]w ug]{ sfo{af6 kl/0ffddf cu|ufdL lgsf;df afwf k'Ug] sfd g} x'ghfG5
/ s]xL dfqfdf To;k|sf/sf] ;d:of /x]sf] dx;'; xfdLn] u/]sf 5f}+ .
)g]skf -Pstfs]Gb|–d;fn_n] g]skf
-dfcf]jfbL_nfO{ cu|ufdL / ldqzlQm dfg]sf] 5 . t/ dxfdGqL df]xgljqmd l;+xn]
t g]skf -dfcf]jfbL_ k|ltufdL ;Qfdf hfg xtfl/Psf] atfp“b} cfpg'ePsf] 5 .
of] cln lj/f]wfefifk"0f{ ePg / <
– g]skf -dfcf]jfbL_nfO{ ldqzlQm eg]/
:jLsfg]{ lg0f{o kf6L{leqsf] ;xdltsf] lg0f{o eP tfklg o;nfO{ leq}b]lv cfTd;ft
ug]{ / To;cg';f/ Jojxf/ ug]{ ;jfndf s]xL cGt/ /x]sf] s'/f ;a}n] s'g} g s'g}
dfqfdf cg'e"t ul//x]s} 5g\ . o; afx]s g]skf -dfcf]jfbL_ / ædfcf]jfbL
hgo'4Æsf] ljZn]if0fsf af/]df xfd|f] kf6L{leq s]xL dte]b klg :ki6 5g\ .
To;}n] s= df]xgljqmd l;+xn] g]skf -dfcf]jfbL_nfO{ ;Qfdf hfg cft'/ egL
nufpg'ePsf] cf/f]k pxf“sf] JolQmut ljrf/ xf], h;k|lt xfdL c;xdt 5f}+ . s=
Pd=aL=sf] Tof] lgisif{ oyfy{df cfwfl/t geP/ dgf]ut / k"jf{u|xk|]l/t
5 . t/ ;fj{hlgs ¿kdf g} k|s6 e};s]sf] tYo s] xf] eg] clxn] b/af/ / ;+;bLo
;/sf/ /x“bf ;+;bLo kf6L{x¿ klg /fhg}lts ;+s6sf] ;du| ;dfwfgljgf g} g]skf
-dfcf]jfbL_nfO{ cGtl/d jf ;+o'Qm ;/sf/df NofOxfNg rfxGy] / To;k|sf/sf k|:tfjx¿
sltko a]nf ;fj{hlgs ¿kdf g} k]z ul/Psf 5g\ eg] cfGtl/s ¿kaf6 k7fOPsf o:tf
k|:tfjx¿nfO{ klg g]skf -dfcf]jfbL_n] ;fj{hlgs ul/;s]sf] 5 . t/ g]skf
-dfcf]jfbL_n] eg] ljBdfg ;+s6sf] ;dfwfgsf] lglDt cu|ufdL /fhg}lts lgsf;df ;xdlt
sfod gx'“bf;Dd s'g} klg k|sf/sf] ;/sf/df ghfg] b[li6sf]0f Pjd\ c8fg k]z
ul//x]sf] 5 / To;}df sfod /lx/x]sf] 5 . To;}n] jf:tljstf s= Pd=aL=sf]
cf/f]k;“u d]n vfGg eGg] s'/f :ki6} 5 .
)jftf{ oxf“;Dd cfP/ cl8\sg' s'g} zlQmsf]
:jfy{sf] sf/0fn] dfq lyof] ls /fhg}lts kf6L{x¿sf] c:ki6 / bf]wf/] gLltsf
sf/0fn] klg xf] <
– ‘jftf{’df ult/f]w k}bf ug]{ / ef8\g]
d"n e"ldsfdf ljb]zL k|ltlqmofjfbL zlQm tyf k|ltufdL b/af/ /x]sf] s'/f
5n{· 5 . k|ltufdL zlQmnfO{ k/f:t u/L cu|ufdL lgsf;åf/f jftf{ ;kmn kfg{sf
nflu k|ltudglj/f]wL ;Dk"0f{ /fhg}lts zlQmx¿ -g]sf“, Pdfn] / g]skf
-dfcf]jfbL_ ;d]t_ cu|udgsf] Go"gtd ;femf /fhg}lts Ph]08fsf cfwf/df Pstfa4
x'g' cfjZos lyof] / 5 . t/ g]sf“ / Pdfn] h:tf k|d'v ;+;bLo kf6L{x¿ cem;Dd
klg ;+ljwfg;efdfkm{t\ cu|ufdL /fhg}lts lgsf;k|bfg ug]{ ljifodf :ki6 x'g ;s]sf
5}gg\ . kf“r kf6L{leq /x]sf hgdf]rf{, g]kfn h:tf cu|ufdL kl/jt{gkIfw/ b[9
zlQmx¿sf] ;+3if{, af}l4s ;d'bfo / cfkm\g} kf6L{sf sfo{stf{x¿sf] bafasf]
sf/0faf6 nfdf] u[xsfo{kl5 cfGbf]ng/t kf“r kf6L{x¿n] cu|ufdL ;'wf/sf] !* a'“b]
sfo{qmd ;fj{hlgs u/]sf 5g\ . Tof] sfo{qmd lgZro klg t'ngfTds ¿kdf ;sf/fTds
5 / To;sf] cfkm\g} dxŒj 5 . t/ cem} klg k|d'v ;+;bLo kf6L{x¿ cu|ufdL
lgsf;sf] laGb'df cfpg ;ls/fv]sf 5}gg\ hals cu|ufdL lgsf;ljgf jftf{ ;kmn x'g}
;Qm}g . t;y{, jftf{nfO{ ;fy{s / ;kmn kfg]{ ;DaGwdf k|d'v ;+;b\jfbL
/fhg}lts kf6L{x¿sf e"ldsf klg ;Gtf]ifhgs 5}gg\ / pgLx¿ To; lbzfdf kof{Kt
uDeL/ klg e}/x]sf] b]lvGg .
)cWoIf s= k|r08n] /fhg}lts lgsf;sf]
k|lqmof ;xh t'Nofpgsf nflu cfGbf]ng/t /fhg}lts bnsf k|ltlglw ;d]tsf]
;xeflutfsf] nflu cg'/f]w ug'{ePsf] 5 lg <
– cfGbf]ng/t /fhg}lts kf6L{x¿sf] ;xdltljgf
jftf{ ;kmn x'g ;Qm}g eGg] s'/f ;To xf] . Tof] s'/f xfdLn] ;'?b]lv g}
p7fp“b} cfPsf 5f}+ . g]skf -dfcf]jfbL_sf cWoIf s= k|r08n] tL /fhg}lts
kf6L{sf k|ltlglwx¿ ;d]tnfO{ jftf{df ;xefuL x'g / agfpg ug'{ePsf] cfu|xn] ToxL
;Todf hf]8 lbg vf]h]sf] 5 . t/ o; ;DaGwdf :jfefljs hl6ntf s] 5 eg]
cfkm"nfO{ ;+j}wflgs elg/x]sf] c;+j}wflgs yfkf ;/sf/ ;d]t ;+nUg x'g]
jftf{df cfGbf]ng/t /fhg}lts kf6L{x¿ s;/L ;fd]n x'g] < t;y{, jftf{df /fhg}lts
kf6L{x¿sf] ;xeflutfsf] nflu ;xh jftfj/0f agfpgsf nflu cfGbf]ng/t kf6L{x¿sf]
dfuadf]lhd pgLx¿sf] ;xdlt / l;kmfl/zdf ;j{bnLo ;/sf/ agfpg' ;aeGbf /fd|f] ljsNk
x'G5 . ;aeGbf klxnf t ;Qfwf/Lx¿n] o;df Wofg lbg'k¥of] . tTsfn} To;f]
ePg eg] clxn] /fHo;Qfsf] k|ToIf xtf{stf{ /x]sf /fhfsf k|ltlglw jf p;sf] s7k'tnL
;/sf/sf] jftf{ 6f]nL, cfGbf]ng/t kf6L{x¿ / g]skf -dfcf]jfbL_n] cgf}krfl/s ¿kdf
5nkmn ug{ ;S5g\ . t];|f] ljsNk xf], cfGbf]ng/t kf6L{x¿n] cu|ufdL lgsf;df
;xdlt;lxt ‘jftf{’ ;kmn kfg{ hgbafa lbg], g]skf -dfcf]jfbL_ / cfGbf]ng/t
kf6L{x¿sf] aLrdf jftf{ ug]{ / To; cfwf/df g]skf -dfcf]jfbL_ ;/sf/;“usf] jftf{df k|:t't x'g] . o;/L ljleGg
k|lqmof ckgfP/ ‘jftf{’df ;a} k|d'v /fhg}lts kf6L{x¿sf] ;xdlt jf ;xeflutf
x'g;S5 . o;sf] d"n dd{ xf]– b]zdf ljBdfg k|d'v /fhg}lts zlQmx¿sf]
aLrdf /fli6«o ;xdlt cfhsf] cfjZostf xf] . of] d"n dd{nfO{ ;DalGwt
;a}n] cfTd;ft ug{ ;s] ljleGg pkfoaf6 ;xdltsf] lbzfdf cl3 a9\g ;lsg] ;+efjgf
x'G5 .
)g]skf -dfcf]jfbL_ / cfGbf]ng/t ;+;bLo
kf6L{x¿aLr ;+o'Qm df]rf{ aGg], sfo{ut Pstf x'g] jf ;xdltsf] ;femf Ph]08f to
x'g] To:tf] s'g} ;+efjgf b]Vg'ePsf] 5 <
– cfGbf]ng/t k|d'v ;+;bLo kf6L{x¿n] o;
;jfndf cfjZos dfqfdf uDeL/ x'g / cu|ufdL lgsf;nfO{ :jLsf/ ug]{ tTk/tf k|bz{g
ug{ g;s]sf sf/0faf6 clxn] Tof] ;+efjgf 7f]; / d"t{ alg;s]sf] 5}g . t/
Tof] ;+efjgf k"0f{ ¿kdf cGTo e};s]sf] klg 5}g . To;}n] Tof]
;+efjgfnfO{ kqmg] k|oTgnfO{ cem} hf/L /fVg'kg]{ cfjZostf 5 . o; ;Gbe{df
g]skf -dfcf]jfbL_n] klg ldqzlQm / /fhg}lts kf6L{sf sfo{stf{x¿dfly ank|of]u ug]{
/ cfGbf]ng tyf Pstfdf gsf/fTds c;/ k'¥ofpg] u/L k|s6 x'g] /fhg}lts
cleJolQmx¿nfO{ k"0f{ ¿kdf /f]Sg Wofg lbg'k5{ . ;fy} ;+;b\jfbL kf6L{x¿
k"0f{ Odfgbf/Ltfsf ;fy cu|ufdL lgsf;sf] Kofs]hdf ;xdt x'g cfPdf Toxf“
k'Ug] k|lqmofsf] xsdf pgLx¿sf] k|:tfjk|lt g]skf -dfcf]jfbL_n] ;sf/fTdstf /
nrstfsf] k|bz{g ug{ tof/ x'g'k5{ .
)To;sf
nflu s]xL tof/L ePsf] 5 ls <
– lgZro klg
cfGbf]ng/t kf“r kf6L{x¿ / g]skf -dfcf]jfbL_aLr jftf{ ug]{ kxn e}/x]sf] 5 .
o;cl3 kl/l:yltsf] uDeL/tf / ;+j]bgzLntfnfO{ Wofg lbO{ s= k|r08n] g} ‘kf“r
kf6L{’x¿sf k|d'v g]t[Tjx¿;“u ;fd"lxs ¿kdf jftf{ Pjd\ 5nkmn ug{ tof/
x'g'ePsf] lyof] . t/ ;+;bLo kf6L{x¿s} uDeL/tf / tTk/tfsf] cefjdf
To;k|sf/sf] pRr:t/Lo 5nkmn x'g ;s]g . t/ ca t];|f] r/0fsf] jftf{ x'g'cl3
g]skf -dfcf]jfbL_ / cfGbf]ng/t kf“r kf6L{x¿sf] aLrdf jftf{ x'g] ;+efjgf
5 .
)o:tf]
cj:yfdf rlr{t ‘l;nu'8L a}7s’h:t} s'g} k|of;sf] cfjZostf 5 ls <
– lgZro klg
To;k|sf/sf] kxnsf] cfjZostf clxn] emg\ a9]/ uPsf] 5 . Tolta]nf xfdLn]
-tTsfnLg g]skf -Pstf s]Gb|_ æjfdkGyLÆ zlQmx¿sf] dfq a}7ssf] cfof]hgf u/]sf
lyof}+, t/ cfhsf] kl/l:yltdf ;a} ‘jfd’ tyf g]sf“ nufotsf æk|hftGqjfbLÆ
zlQmx¿sf] ;+o'Qm a}7ssf] cfjZostf 5 .
)b]zdf
j}b]lzs -;fd|fHojfbL–lj:tf/jfbL_ rnv]n / k|ToIf x:tIf]ksf :ki6 ;+s]tx¿
b]vfkl/;s]sf 5g\ . o;/L rln/x]sf] rnv]n / x:tIf]ksf] s;/L ;fdgf ug{ ;lsG5
<
– qmflGtsf/L
zlQmx¿n] olta]nf ;r]t x'g'kg]{ s'/f s] xf] eg] xfd|f] s'g} gLlt / Jojxf/n]
ljb]zL k|ltlqmofjfbL zlQmx¿nfO{ xfd|f] d'n'sdfly k|ToIf x:tIf]ksf] lgldQ lgx'“
jf cfwf/ k|bfg gu/f];\ . xfd|f] To;k|sf/sf] ;r]ttf / To;}cg';f/sf]
sfo{s'zntfsf] afah'b ;fd|fHojfbL tyf lj:tf/jfbL zlQmx¿n] cfkm\gf] :jfy{ / 3/]n'
k|ltlqmofjfbL ;Qfsf] :jfy{sf] nflu To; k|sf/sf] gfª\uf] x:tIf]kdf cl3 a9\g
;Sb5g\ . jt{dfgsf 36gfqmdx¿n] pgLx¿sf] ToxL lbzfsf] cu|;/tftkm{ ;+s]t
ul//x]]sf 5g\ . o; cj:yfdf ;Dk"0f{ b]zeQm zlQmx¿nfO{ Pstfa4 u/]/
/fli6«o ;+o'Qm df]rf{ u7g ug'{ / cfd hg;d'bfonfO{ hfu[t kf/L /fli6«otfsf] ;+3if{df
uf]naGb ug'{ cfjZos 5 . cfjZos k/]df b]zeQm hg;d'bfonfO{ Psu9 kf/]/
cfkm\gf] b]zsf] d'lQmsf] nflu bL3{sfnLg /fli6«o k|lt/f]w o'4 n8\g'kg]{ klg
x'g;S5 . h:t} ;fgf] b]z eP klg Tof] b]zsf] qmflGtsf/L zlQmsf] g]t[Tjdf
;Dk"0f{ b]zeQm zlQmx¿ tyf hg;d'bfo Ps l9Ssf] eO{ ;+3if{ u/]df
7"nfeGbf 7"nf ;fd|fHojfbL zlQmx¿ klg k/f:t ePsf] ;fIfL ljZj Oltxf;df
5 . g]kfnsf] ljlzi6tfdf o; ;DaGwdf of] s'/fdf klg Tolts} :ki6 x'g' cfjZos
5 ls /fli6«otf / hgtGqsf] cfGbf]ng Ps csf{;“u cleGg ¿kdf uf“l;Psf] 5 .
)k|;+u
abnf}+, oxf“x¿sf] kf6L{df c:j:y ¿kdf cGt/;+3if{ rn]sf] b]lvG5 . ;f/df of]
ljjfb s:tf] k|sf/sf] xf] < s[kof atfOlbg'x'G5 ls <
– ;f/tŒjdf
xfd|f] kf6L{leqsf] cGt/;+3if{ qmflGtsf/L dfS;{jfb / blIf0fkGyL cj;/jfbaLrsf]
;+3if{ xf] . tTsfnLg sfo{gLlts lx;fan] of] 7f]; ¿kdf cu|udg / oyfl:yltjfbaLrsf]
;+3if{sf ¿kdf cleJoQm e}/x]sf] 5 .
)kf6L{
dxfdGqL s= df]xgljqmd l;+xn] tkfO{+nfO{ g]skf -dfcf]jfbL_sf] lk5nUu' ePsf] slyt
cf/f]k nufpg'sf k5fl8 s] sf/0fn] sfd u/]sf] xf]nf <
– s'g} vf;
36gf jf ljifosf ;DaGwdf ljZn]if0f jf gLlt s'g} kf6L{;“u d]n vfof] eg] Tof]
kf6L{sf] lk5nUu' eGg] ;f]r ;xL xf]Og . cfhsf] /fhg}lts lgsf;sf af/]df
d]/f] dfq xf]Og xfd|f] kf6L{sf] g} lgisif{ g]skf -dfcf]jfbL_sf] lgisif{;“u d]n
vfG5, Tof] xf]– ;+ljwfg;ef . ;fy} /fHo–dfcf]jfbL jftf{nfO{ cu|ufdL /fhg}lts
lgsf;df ;xdlt sfod u/L ;kmn kf/]/ æu[xo'4ÆnfO{ zflGtk"0f{ 9+un] ;dfwfg
ug]{ ljifodf klg ædfcf]jfbLÆ / xfd|f] kf6L{sf] gLltdf ;dfgtf 5 . ToxL
cfwf/df dnfO{ jf xfd|f] kf6L{nfO{ g]skf -dfcf]jfbL_sf] lk5nUu' eGg] xf] eg] s=
Pd=aL=nfO{ Pdfn] / g]kfnL sf+u|];sf] lk5nUu' eGg'kg]{ x'G5 lsgls cGto{df Pdfn],
g]sf / s= Pd=aL=n] k]z ug'{ePsf] tfTsflns sfo{gLltdf s'g} cGt/ 5}g . To;}n]
sf]xL s;}sf] lk5nUu' eGg'eGbf klg jf:tljstf s] xf] eg] s= Pd=aL=sf] sfo{gLltn]
oyfl:yltsf] kIfkf]if0f ub{5, d]/f] tyf kf6L{åf/f kfl/t sfo{gLltn] cu|udgsf] .
xfdLaLr b]lvPsf] olta]nfsf] d"n cGt/ oxL xf] .
7f]; ¿kdf
eGbf ;+ljwfg;efnfO{ lqmofGjogsf] laGb'df k'¥ofP/ ;+s6sf] ;dfwfg ug]{ /
‘/fHo–dfcf]jfbL’ jftf{nfO{ ;kmn agfP/ ‘dfcf]jfbL hgo'4’nfO{ zflGtk"0f{
lgsf;k|bfg ug]{ ljifodf g} olta]nfsf] xfd|f] dte]b s]lGb|t 5 lsgls ToxL cfwf/df
g} pxf“n] ædfcf]jfbLÆk|ltsf] lk5nUu'kgsf] tyfslyt cf/f]ksf] /rgf ug'{ePsf]
xf] . To;n] s] lgisif{ lgsfNg afWo kf5{ eg] pxf“ jf:tjdf ;+ljwfg;ef /
‘jftf{’sf] ;kmntfsf] kIfdf x'g'x'Gg, To;sf] lj/f]wdf x'g'x'G5 . To;k|ltsf]
pxf“sf] ;dy{g pk/L / s[lqd dfq xf] . pxf“sf sfo{gLltsf cGo ;Dk"0f{
cfu|x, JofVof / sfo{of]hgfn] ToxL atfp“5g\ . To;sf] cy{ xf]– pxf“ jt{dfg
k|ltudglj/f]wL cfGbf]ngnfO{ ;+s6sf] lgsf; cyf{t\ ;+ljwfg;ef lqmofGjogsf]
laGb';Dd k'uf];\ eGg] rfxg'x'Gg, sd;]sd To;sf] lglDt ;r]t / of]hgfa4 k|oTg ug}{
tof/ x'g'x'Gg . Tof] :ki6tM oyfl:yltjfbsf] kIfw/tf x'g k'U5 . ;fy}
‘jftf{’ ;kmn kfg{ v]Ng'kg]{ e"ldsfk|ltsf] pxf“sf] pbfl;gtf / pN6f]
k|ltufdL zlQmsf] lj?4 k|xf/s]lGb|t ug'{kg]{ a]nfdf ‘dfcf]jfbL’sf] b]zJofkL
e08fkmf]/ ug]{ pxf“sf] /fhg}lts Ph]08f / ‘dfcf]jfbL’;“u sfo{ut Pstf gug]{
pxf“sf] ljrf/n] s] s'/f eGg afWo kfb{5 eg] pxf“ jf:tjdf jftf{ ;kmn xf];\ eGg]
kIfdf x'g'x'Gg . k|sf/fGt/n] pxf“sf] gLlt o'4sf] lg/Gt/tf /
‘dfcf]jfbL’dfly bdgsf] kIfdf b]vfkb{5 . pxf“ æu[xo'4Æ zflGtk"0f{
¿kaf6 ;dfwfg eO{ g]skf -dfcf]jfbL_ hgcfGbf]ngsf] k|lqmofdf cfcf];\ eGg] klg
rfxg'x'Gg eGg] klg o;n] b]vfp“5 . xfdL g]skf -dfcf]jfbL_sf] qmflGtsf/L
:kLl/6sf] ;/fxgf ub{5f}+ . qmflGtsf/L :kLl/6df xfdL Ps} 7fp“df 5f}+ eGg]
7fG5f}+ . qmflGtsf/L :kLl/6df b]lvPsf] of] ;dfgtfnfO{ lk5nUu'kg b]Vg]
s'/fn] pxf“sf] qmflGtsf/L :kLl/6sf] x|f;nfO{ g} bzf{p“5 . lgrf]8df pxf“sf]
qmflGtsf/L :kLl/6df cfPsf] x|f;, lrGtgdf b]vfkb}{ uPsf] blIf0fkGyL cj;/jfb /
ædfcf]jfbLÆk|ltsf] r/d k"jf{u|xsf] of]uaf6 pxf“ o:tf] lgisif{ /
gLltlgwf{/0fdf k'Ug'ePsf] xf] eGg] s'/f :ki6 5 .
hxf“;Dd
g]skf -dfcf]jfbL_;“u j}rfl/s ;+3if{sf] k|Zg 5, tTsfnLg g]skf -Pstf s]Gb|_sf]
dxf;lrjsf x}l;otn] d}n] / tTsfnLg xfd|f] kf6L{n] g} ;a}eGbf ;xL 9+un] tyf
b[9tfk"j{s ;+3if{ u/]sf] lyof] eGg] oyfy{ g]kfnL sDo'lgi6 cfGbf]ngdf
lqmofzLn /x]sf / o;nfO{ glhsaf6 cWoog ug]{x¿ ;a}nfO{ /fd|/L yfxf 5 .
tTsfnLg g]skf -Pstf s]Gb|_n] cGt/f{li6«o sDo'lgi6 cfGbf]ngsf] l;+xfjnf]sg ug]{
qmddf klxn]sf ;dfhjfbL b]zx¿df ;j{xf/f qmflGtsf/Lx¿sf tkm{af6 klg cfTdut sdhf]/Lx¿
ePsf 5g\, h;nfO{ ;Rofpg' k5{ . /, To;/L k|ltqmflGtsf lzIffx¿;lxt
qmflGtsf/L dfS;{jfbnfO{ ;Da[4 kfb}{ qmflGtk|lqmofdf cl3 a9\g'k5{ eGg] lgisif{
lgsfn]sf] lyof] . To;sf cfwf/df g]skf -dfcf]jfbL_sf sd/]8x¿n] xfdLnfO{
lj;h{gjfbsf] cf/f]k nufpg'ePsf] lyof] . t/ g]skf -dfcf]jfbL_n] cfkm\gf]
bf];|f] /fli6«o ;Dd]ngb]lv xfn} ;DkGg s]Gb|Lo ;ldltsf] a}7s;Dd cfOk'Ubf
d"ntM ToxL lgisif{ lgsfn]sf] 5 . oBlk k|ltqmflGtsf sf/0fx¿nfO{ ;dfwfg
ug]{ ;DaGwdf pxf“x¿n] lgsfNg'ePsf] lgisif{ s] xf] eGg] af/]df cem} k"0f{
¿kdf :ki6 x'g ;lsPsf] 5}g, To;af/]df yk cWoog / 5nkmnsf] cfjZostf 5 .
g]kfnL qmflGtsf] sfo{lbzfsf] af/]df tTsfnLg g]skf -Pstf s]Gb|_n] bL3{sfnLg
hgo'4 / ;z:q ljb|f]xnfO{ ;+of]hg ug'{kg]{ lgisif{ lgsfn]kl5 g]skf -dfcf]jfbL_sf
sd/]8x¿n] To; cfwf/df xfdLnfO{ ;f/;+u|xjfbLsf] cf/f]k nufpg'ePsf] lyof] .
t/ g]skf -dfcf]jfbL_n] bf];|f] /fli6«o ;Dd]ngdf cfP/ sfo{lbzfsf af/]df ToxL
lgisif{ lgsfn]sf] 5 . b/af/ xTofsf08kl5 g]skf -dfcf]jfbL_n] u0ftGqsf]
;+:yfut ljsf;sf] gf/f lbPsf] lyof] . tTsfnLg g]skf -Pstf s]Gb|_n] To;nfO{ unt
atfp“b} ;+ljwfg;efsf] sfo{gLlts gf/f to u/]sf] lyof] . g]skf -dfcf]jfbL_n]
klg ut jif{sf] t];|f] jftf{b]lv ;+ljwfg;efsf] gf/fnfO{ ;+s6sf] lgsf;sf] ¿kdf
ckgfp“b} cfPsf] 5 . ut jif{sf] ;/sf/–dfcf]jfbL jftf{ x'g'eGbf cl3 tTsfnLg
g]skf -Pstf s]Gb|_n] )%& kf}ifdf ;DkGg bf];|f] /fli6«o ;Dd]ngdf ædfcf]jfbL
hgo'4Æsf] kIfdf clxn];Dd cfh{g ePsf] zlQmnfO{ /Iff ug{, To;nfO{ ;d]t k|of]u u/L
cu|ufdL kl/jt{g ug{ / æu[xo'4Æ hf/L ePdf x'g] ;+efljt 7"nf] IfltnfO{ /f]Sg
;/sf/ / ædfcf]jfbLÆnfO{ jftf{ ug{ bafa lbg] / ‘jftf{’nfO{ k|ltlqmofjfbL /
hgkIfLo zlQmx¿aLrsf] jftf{df kl/0ft ug]{ lg0f{o u/]sf] lyof] . kl5 ;/sf/ /
ædfcf]jfbLÆsf] aLrdf jftf{ klg eof] / To;a]nf xfdLn] tTsfnLg kf6L{sf]
gLltcg';f/ ;sf/fTds e"ldsf v]Nof}+ . g]kfnL sDo'lgi6 cfGbf]ngdf c¿
s;}n] o;/L ;+3if{ u/]sf] / dfcf]jfbLnfO{ ;xL lgisif{df k'Ug pTk|]/0ff / ;xof]u
u/]sf] hfgsf/L xfdLnfO{ 5}g . o;sf cltl/Qm ædfcf]jfbL hgo'4ÆnfO{
pu|jfdkGyL eGg] xfd|f] ljZn]if0f sfod} 5 . æk|r08kyÆnfO{ tTsfnLg g]skf
-Pstf s]Gb|_sf] s]]=;=n] Ps ljz]if k|:tfj g} kfl/t u/L unt atfPsf] lyof] .
)%* efb|df ;DkGg tTsfnLg Pstf s]Gb|sf] s]]=;=sf] a}7sn] g]skf -dfcf]jfbL_df
tTsfnLg ¿kdf b]vfk/]sf] d'Vo ;d:of ldqzlQm Pjd\ hgtfdfly klg ank|of]u ug]{
;fdflhs kmf;LjfbL tyf ;}GojfbL ?emfg xf] eGg] lgisif{ lgsfn]sf] lyof] .
g]skf -dfcf]jfbL_df clxn] klg Tof] ;d:of d"ntM sfod} 5 / tTsfnsf] k|d'v
;d:of alg/x]sf] 5 . o:tf ljifox¿df g]skf -dfcf]jfbL_;“u xfd|f] dte]bx¿
sfod} 5g\ . oL ljifox¿df d}qLk"0f{ j}rfl/s ;+3if{ cfjZos 5 / rNb} klg
cfPsf] 5 . t/ d}qLk"0f{ j}rfl/s ;+3if{ ug'{sf] ;§f ldqzlQmnfO{ zq'jt\
Jojxf/ ug]{, ldqzlQmsf] ‘lj/f]w / e08fkmf]/’nfO{ g} kf6L{sf] d'Vo /fhg}lts sfd
agfpg] / To;}df cfkm\gf] cl:tTj b]Vg] k|j[lQ;“u eg] xfdL ;xdt 5}gf}+ / x'g klg
;Qm}gf}+ . o;/L g]=s=kf= -dfcf]jfbL_sf] unt lrGtg, /fhgLlt / Jojxf/sf]
lj/f]w–cfnf]rgf / d}qLk"0f{ ;+3if{ xfdLn] ub}{ cfPsf 5f}+ / ub}{ hfg'k5{
eGg] s'/fdf xfdL :ki6 5f}+ . To:t} /fHo–dfcf]jfbL jftf{ e}/x]sf] tTsfnLg
ljlzi6 cj:yfdf g]skf -dfcf]jfbL_nfO{ ‘jftf{’sf] dfWodaf6 zflGtk"0f{ ¿kdf
;d:ofsf] ;dfwfg ug{ b[9 eO/xg pTk|]l/t ug'{ / ‘jftf{’nfO{ ;kmn kfg{ clwstd
k|oTg ug'{ cfhsf] Ps k|d'v cfjZostf xf] eGg] s'/fdf klg xfdL TolQs} :ki6
5f}+ . oL s'/fx¿nfO{ cfTd;ft ug{ g;Sg]x¿n] g} o;k|sf/sf lg/fwf/ / cgu{n
cf/f]kx¿ nufpg] x'g\ . To;}n] Tof] s'g} 7"nf] cfZro{sf] s'/f]
xf]Og . qmflGtsf/L cfGbf]ngsf] Oltxf;df o:tf lg/y{s kmQ'/x¿ cfp“5g\ /
hfG5g\ . To;f] t dte]b ePs} sf/0fn] s= lgd{n nfdfnfO{ l;cfO8Lsf] cf/f]k
nufOPsf] / pxf“ d[To'z}øofdf ePsf] cj:yfdf dfq cf/f]kk|lt cfTdfnf]rgf ul/Psf]
h:tf s6' cg'ej klg xfd|f] cufl8 /x]sf] k[i7e"lddf qmflGtsf/Lx¿ yk h'g;'s}
k|sf/sf cf/f]kx¿sf] ;fdgf ug{ tof/ g} 5g\ .
)df]xgljqmd l;+xs} sf/0f g]skf
-Pstfs]Gb|–d;fn_ ljefhgsf] l:yltdf /x]sf] rrf{ klg ;'lgG5 lg <
– clxn] xfdL )$) ;fndf geP/ )^) ;fndf
5f}}+ . cfh s'g} JolQmn] rfx“b}df kf6L{ km'6fpg ;+ej 5}g . kf6L{df
s'g} s'g} s'gfaf6 km'6sf rrf{x¿ rNg yfn]sf] cfef; kfpgf;fy l;+uf] kf6L{k+lQm
km"6jfbL cj;/jfbsf] lj?4 ;hu e};s]sf] 5 . To;}n] kf6L{sf ;Dk"0f{
qmflGtsf/Lx¿ Psh'6 eO{ l;+uf] kf6L{nfO{ km"6sf] lj?4 pEofpg]5g\ /
kf6L{Pstfsf] /Iff ug]{5g\ . xfdL cfzf u/f}+ ls s= Pd=aL=n] klg s'g}
km"6jfbL sbd rfNg' x'g]5}g .
)cGTodf, cu|ufdL lgsf;sf] k|ltIffdf /x]sf
hg;d'bfonfO{ hgfb]zdffkm{t\ eGg'kg]{ s]xL s'/f 5 ls <
– d s] s'/fdf ;a}sf] uDeL/ Wofgfsif{0f u/fpg rfxG5' eg]
b]zsf] cufl8 olta]nf Pp6f of csf]{ ¿ksf] ;}lgs zf;g jf cu|ufdL lgsf;sf] ljsNk
dfq 5 . d'n'sn] cu|ufdL lgsf; k|fKt gu/]df eLif0f æu[xo'4Æ clgjfo{ x'g]5,
h;n] ljb]zL x:tIf]knfO{ klg cem tLa| / gfª\uf] agfpg]5, h;n] /fi6«sf]
cl:tTjdfly g} vt/f k}bf ug{ ;S5 . t;y{, cu|ufdL lgsf;sf] kIfdf rf}tkmL{
bafa ;[li6 u/f}+ .