jftf{ o'4df]rf{sf] csf]{ ?k dfq xf]

tkfO{ lhNnf ;+o'Qm hg;ldlt /f]Nkfsf] k|d'v x'g'x'G5, o'4lj/fdkl5sf] /f]Nkfsf] xfnva/ s:tf] 5 <

    – o'uf}+b]lv k'/fgf] ;Qfsf] ;fwgåf/f g]kfnL hgtfdfly nflbPsf] cGofo, cTofrf/, zf]if0f / bf]xgsf] cGTo u/L zf]if0f/lxt hgjfbL ;Qfsf] dflns hgtfnfO{ agfO, cfºgf] efUosf] km};nf cfºg} xftdf lng] dxfg\ nIosf ;fy uf}/jzfnL kf6L{ g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ sf] g]t[Tjdf hgo'4sf] kxn eof] . cfºg} d'lQmsf] nflu yflnPsf] hgo'4df nfdj4 x'g' g]kfnL hgtfsf] dxfg\ / uj{sf] s'/f lyof] . g]kfnL hgtfsf] Tofu, tk:of, alnbfg / lg/Gt/ ;ft jif{sf] nufgLåf/f k'/fgf] :yfgLo ;Qfsf] Wj+z / gof“ hgjfbL ;Qfsf] lgdf{0f, lj:tf/ / ;'b[9sf] lbzfdf cl3 al9/x]sf] jt{dfg cj:yfdf lhNnf ;+o'Qm hg;ldlt /f]Nkfsf] k|d'vsf] lhDd]jf/L axg ul//x]sf] 5' .

    qmflGtsf tLg hfb'u/L j}1flgs csf6\o xltof/sf] plrt k|of]uåf/f k'/fgf] ;QfnfO{ afWo agfOPsf] / gof“ ;Qf / hg;d'bfosf] klg o'4lj/fd / jftf{åf/f cu|ufdL /fhg}lts lgsf;sf] cfjZostf eP/ g} o'4lj/fd ePsf] xf] . o'4lj/fd / jftf{sf] cfjZostf b]v]/ g}  uf}/jzfnL kf6L{ g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ n] uf]nd]r ;Dd]ng, cGtl/d ;/sf/ / ;+ljwfg;efsf] r'gfjsf] sfo{g}lts gf/fåf/f cu|ufdL /fhgLlts lgsf;, zflGtk"0f{ jftf{åf/f pknAw ug{], ;a}sf] zflGtsf] nIo k"/f ug{ o'4lj/fd u/]sf] lyof] . g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ n] cufl8 ;f/]sf] /fhg}lts dxTj /fVg] sfo{gLlts gf/fsf] kIfdf /f]NkfnL hg;d'bfo Ps l9Ssf eP/ t]lhnf] uf]nL ag]sf 5g\ . jftf{ ef“8\g] tTjx?nfO{ hg;d'bfosf] ckl/xfo{ zlQmåf/f bjfj lbP/ cu|ufdL lgsf;nfO{ ;kmn kfg{ k|lta4tf hfx]/ ul//x]sf 5g\ . j:t'ut cj:yfnfO{ a'‰g] / cfTdut cj:yfnfO{ j:t'ut kl/l:yltsf] kl5 kl5 alnof] / ;r]t r]tgfåf/f csf{] pRrtfdf abNg ;Sg] ljj]s;+ut ;fx; /f]NkfnL hgtfdf 5 .

/f]NkfnLx?n] o'4lj/fd / jftf{ k|lqmofnfO{ s;/L x]l//x]sf 5g\ <

    – qmflGtsf/Lx?sf] nflu o'4lj/fd / jftf{, o'4sf] zflGtk"0f{, j}wflgs df]rf{sf] csf{] ?k xf] . o'4sf] zflGtk"0f{ df]rf{åf/f cu|ufdL lgsf;sf] ;kmntfdf k'¥ofpg] ljZjf;sf ;fy /f]NkfnL hg;d'bfon] x]l//x]sf 5g\ . k'/fgf] ;QfkIf jftf{k|lt uDeL/ gePsf] / ;+;bLo bnx? s'rL{sf] nflu cfGbf]ngsf] xltof/ k|of]u ul//x]sf] x'“bf zflGt rfxg]x?sf] nflu afws ag]sf] :ki6 hg;d'bfon] b]lv/x]sf 5g\ .

    Oltxf; kl5 kmsf{pg vf]Hg], uf]nrSs/df 3'dfO /xg vf]Hg] k'/fgf] ;Qf kIf / ;+;bLo bnx?nfO{ hgbjfjsf] cf“lwj]x/L >[li6 u/L jftf{åf/f jf:tljs zflGt k|fKt x'g ;Sg] ljsNk b]V5g\ . g t s'g}sf] OR5fdf cu|ufdL ult /f]lsG5, g t s'g}sf] OR5faf6 k|ltudg l6sfp x'G5, g t k|ultsf] ult cd]l/sL ;fd|fHojfb, ljZj cft+ssf/Lsf] gfOs]sf] tfutn] /f]Sg ;S5 . cu|ufdL /fhgLlts ;sf/fTds lgsf; t jftf{åf/f jf cfd ;z:q ljb|f]xåf/f cjZo k|fKt x'G5 eGg]df /f]NkfnL hg;d'bfo 9'Ss 5g\ .

zflGtk"0f{ ?kdf lgsf;sf] ;Defjgf slQsf] b]Vg' x'G5 < /f]NkfnLx? slQsf] ljZj:t 5g\ <

    – zflGtk"0f{ lgsf;sf] lemgf] ;Defjgf dfq b]lvG5 . lsgeg] hgtfsf v'gL b'Zdgx?sf] zflGtleq g/;+xf/, cfuhgL, n'6kf6 / anfTsf/ n's]sf] x'G5 . h:t} klxnf] jftf{ 6f]nL u7g ug{ klg rf}tkmL{ bjfjsf] cfjZostf k¥of] . bf];|f] jftf{ l9nf ug{' / bf];|f] r/0fsf] jftf{ x'“bf;Dd d'Vo /fhg}lts Ph]08fdfly 5nkmn gug{' . t];|f] b'j} jftf{ 6f]nLåf/f ;fl/Psf cfrf/;+lxtf zfxL ;]gfn] pNn+3g u/L :jf:Yo lzlj/sf] gfddf gof“ ;Qfsf] clwsf/leq ;z:q dfr{kf; u/]/ hgtfnfO{ cft+lst kfg{', rf}yf] sfo{stf{, hgtfnfO{ s'6lk6 ug{', lu|g]6 sAhf u/L nlulbg' h:tf hgtfsf] clwsf/ / hgtfdfly b'Jo{jxf/ ug{' jftf{ / zflGtk|lt j]jf:tf xf]Og / < k"j{ hfg] af6f] ;f]w]/ klZrd bu'g{] gLlt k'/fgf] ;Qf kIf / ;+;bLo bnx?sf] o'4lj/fd cjlwsf] sfo{n] :ki6 x'“b}g / < dfcf]jfbL kf6L{k|lt ljZj:t g} b]lvG5g\, sfo{g}lts gf/fdf /f]NkfnL hgtf uf]naGb 5g\ t/ k'/fgf] ;/sf/ / ;+;bLo bnk|lt of] o'4lj/fdsf] cjlwdf ljZjf; 36\b} uPsf] 5 .

zflGtjftf{sf] k|lqmofnfO{ /f]Nkfn] :yfgLo :t/df s;/L ;xof]u u/]sf] 5 < o; ;DaGwL s:tf s:tf lqmofsnfk ePsf 5g\ <

    – zflGtjftf{nfO{ ;kmn kfg{ lhNnf ;+o'Qm hg;ldltsf] cfx\jfgdf uf]nd]r ;Dd]ng sfo{qmdåf/f uf]nd]r ;Dd]ng, cGtl/d ;/sf/ / ;+ljwfg;efsf] r'gfjsf] ljlwåf/f jf:tljs zflGt k|fKt x'g] :ki6 kfl/of] .

    /fhg}lts hgkl/rfng ;ldltåf/f hg;ef, ljleGg bnx?;“u e]63f6 cGt/lqmof, 5nkmn u/L sfo{ut Pstfdf ;xdlt x'g] h:tf sfo{åf/f zflGtjftf{nfO{ /f]Nkfn] :yfgLo :t/df ;xof]u u/]sf] 5 .

;+s6sfnsf] cjlwdf ePsf k|d'v xTofsf08x?af/] atfOlbg'xf];\ g <

    – klxn]–klxn] hg;d'bfon] zfxL ;]gf t k|x/L h:tf] xTof/f], anfTsf/L / n'6]/f xf]Og xf]nf, /fi6«jfbL / hgtfsf] /Ifs xf]nf eGg] a'em]sf lyP . %÷^ jif{;Dd k|x/LnfO{ hgtfn] jf:tljstfdf a'em] k/f:t u/] .. zfxL ;]gfnfO{ t Ps jif{leqdf hgtfn] a'lem;s]sf 5g\ . kf6L{, ;]gf / gof“ ;Qfn] k|lzIf0fåf/f a'emfPsf] eGbf l5§} / slxn} ge'Ng] u/L a'emfp“bf /x]5g\ zfxL ;]gfn] . zfxL ;]gfn] u/]sf] Hofbltsf] JofVof ug{] xf] eg] /f]Nkfsf] 36gf dfqn] dxfef/t aGg ;S5 . xTof/fx?nfO{ dfgj?kL bfgj eGg klg cldNbf] gxf]nf .

    /f]Nkf kfª uf=h=;=sf] Pk] eGg] :yfgdf k'/fgf] k/Dk/f cg';f/ hfqf nfUg] :yfgdf c3f{vf“rL ;lGwvs{sf] kmf}hL sfo{jfxLaf6 xf/]sf sfo/x?n] hfqf x]g{ uPsf !# hgf o'jfx?nfO{ nfOgdf pEofP/ lgd{dtfk"j{s uf]nLn] e'6]/ Ps} lrxfg agfOlbP . csf{] ufd uf=h=;=af6 sfd ul//x]sf o'jf, k|f}9 / a[4fnfO{ lu/ºtf/ u/]/ z]/d uf=h=;=sf] 3';jfªdf nu]/ !# hgfsf] lgd{dtfk"j{s xTof ul/of] . uh'n uf=h=;= dGwfdf tLg j6f 3/ cfuf] nufO{ ToxL cfuf]df # jif{] afnsnfO{ lhp“b} hnfOof] . kf5fjfª uf=h=;= jf8{ g+= @ ;Nnfaf]6df !@ jif{] ljBfyL{nfO{ :ofpnf lnP/ cfp“bfcfp“b} af6fdf v's'/Ln] sf6Lsf6L xTof ul/of] . ToxL ufp“df @ hgf dlxnfnfO{ anfTsf/ ul/G5 . t]jfª uf=h=;=df !@ jif{] afnsnfO{ xTof ul/of] / ^* 3/ cfuf] nufP/ ln:g] h+undf ^))–*)) hlt dfcf]jfbL dfl;P eg]/ /]l8of]åf/f k|rf/ ul/of] . h'+uf/ uf=h=;=, g'jfufp“ uf=h=;=df klg ! hgf ef8f agfpg] vfOtf / @ hgf ls;fgsf] xTof ul/Psf] lyof] .. zfxL ;]gfn] u/]sf] xTofsf] JofVof ubf{ cfd hg;d'bfosf] zf]s zlQmdf abln+b}g / < s] hgtfsf] xTof u/]/ ljb]zL cd]l/sL ;fd|fHojfbLsf] bnfnL ag]/ /fli6«otf / hgtfsf] /Iff x'G5 t <

hgo'4sf] z'?jftb]lv clxn];Dd slt /f]NkfnLsf] zxfbt eof] <

    – %)& hgf eGbf a9L dxfg\ jL/ lj/f+ugfx?n] k|f0ff]T;u{ ul/;Sg' ePsf] 5 .

lhNnf hg;/sf/n] s] s:tf sfdx? ul//x]sf] 5 <

    – ju{;+3if{, j}rfl/s ;+3if{, pTkfbg ;+3if{, ljsf;–lgdf{0f, lzIff, :jf:Yo / Gofok|0ffnLsf sfdx? hg;Qfn] ul//x]sf] 5 .

tkfO{+x?n] lhNnfsf] ljsf;sf nflu ah]6 ;d]t ljlgof]hg ug'{ePsf] 5 . cfly{s ;|f]t, vr{ Joj:yfkgsf k|lqmofx? s]–s] x'g\ <

    – xfd|f] hg;Qfsf] bf];|f] clwj]zgaf6 kfl/t gLlt tyf sfo{qmdsf] cfly{s jif{ )%(÷)^) sf] ah]6 ljlgof]hgdf %@ nfv %) xhf/ ?lkof“ kfl/t u/]sf 5f}+ . cfly{s ;|f]tdf jg–h¨n, ljleGg vfgLaf6, hUuf /lhi6«]zg kf;, ljleGg s/af6 k|fKt x'G5g\ eg] ljsf;–lgdf{0f, k'glgdf{0f, :jf:Yo lzIff, j[Iff/f]k0f, s[liftflnd / cltl/Qm lqmofsnfk cflbdf vr{ ul/G5 .

lhNnf ;/sf/cGtu{t ;DkGg ePsf] / ;~rfngdf /x]sf ljsf;–lgdf{0f Pjd\ cGo sfo{x?af/] atfOlbgf];\ g <

    – ;+o'Qm lhNnf hg;ldltsf] gLlt tyf sfo{qmddf lgwf{l/t !! j6f 3f]8]6f af6fx?, !! j6f k'nx?, !( j6f ljBfnox? lgdf{0f / ;~rfng eO;s]sf 5g\ . zfxL ;]gfn] cfuf] nufO{ Wj:t kf/]sf hgtfsf ;of}+ 3/–uf]7x? k'glgdf{0f hgtf / sfo{stf{x?af6 k"/f ePsf 5g\ eg] vfBfGg, nQfsk8f / ef“8fs'“8fx? hgtfaf6 ;xof]u p7fP/ kLl8t hgtfnfO{ ljt/0f ul/Psf] 5 . ljsf;–lgdf{0fdf >d ;xof]u k|wfg / cfly{s ;xfos x'G5 .

    gfª\u]v'§] 8fS6/ tflnd, s[lif cu'jf tflnd, pTkfbg ;xsf/Ldf ;fd"lxs v]tL–k|0ffnL / jgh¨n, jGohGt' ;+/If0f / j[Iff/f]k0fsf sfo{x? ;~rfng eO/x]sf 5g\ .. l;+rfO, vfg]kfgL, kmnkm"n v]tL, kz'kfng, dfx'/L kfng, hnljB't pTkfbg ;d]t ;Qfsf sfo{x? qmdzM cl3 al9/x]sf 5g\ .

    d'Vo u/L pTkfbg ;xsf/Ldf …:j]lR5s ;xeflutf / cfk;L nfesf] l;4fGtÚsf] cfwf/df pTkfbg ;xsf/L ;ldltx? u7g ePsf 5g\ / ;~rfng klg eO/x]sf 5g\ .

lhNnf hg;ldlt, ufh;, jfh;sf lgjf{rg–k|lqmof ;~rfng Pjd\ If]qflwsf/af/] s]xL atfOlbg'x'GYof] ls <

    – hgk|ltlglw agfpg] k|f/lDes r/0fdf dgf]gog, hge]nfåf/f lgjf{lrt / dtflwsf/åf/f lgjf{lrt x'g] k|lqmof ljsf; eP/ cfPsf] 5 . ;Qfsf] ;'b[9 / lj:tf/sf] cj:yfdf dtflwsf/åf/f g} hgk|ltlglwx?sf] lgjf{rg ul/G5 .

    kf6L{, ;]gf, hftLo, If]qLo, ln¨Lo, a'l4hLjLaf6 / cNk;ª\Vos hfltaf6 k|ltlglwTj x'g]u/L clwsf/ / ljz]ifflwsf/sf] k|of]uaf6 hgk|ltlglwx?sf] rog tyf hgjfbL ;Qfsf] ;+u7gfTds ;+/rgf lgdf{0f x'g] ub{5 .

    ;j{xf/fju{sf] g]t[Tj, hgtfsf] lgu/fgLdf ;Qf /xg] / hgtfsf] hgjfbL clwgfosTj sfod ug]{, hgjfbL s]Gb|Lotfsf] k4ltåf/f kl/rflnt ug]{ / hgtfn] r'Gg kfpg] / lkmtf{ af]nfpg kfpg] clwsf/ ;'lglZrt x'G5 .

tkfO{+sf] lhNnfdf hgcbfntsf sfd–sfjf{xL s;/L ;~rfng ePsf 5g\ < ;fy} tkfO{+x?sf] lx/f;tdf aGbLx? s]xL 5g\ ls 5}gg\ < eP ltgsf] Joj:yfkg s;/L ePsf] 5 <

    – hg;ldltcGtu{t ljleGg ljefu nufot Gofo ljefu klg u7g ePsf 5g\ . ToxL -Gofo_ ljefun] hgcbfntsf] sfo{ ub{5 . ;fdfGo ;fdflhs / h3Go pGd'v ck/fw d'2f lhNnf hgcbfntn] l5Gg] ub{5 .. ufh;n] l5g]sf] d'2fdfly lrQ a'em]g eg] lhNnfdf ckLn ug{ kfpg] k|fawfg 5 . d'2f x]/L ;fdfGo ;fj{hlgs p7a;b]lv lnP/ !% b]lv !) jif{;Dd >d s}b;Dd ;hfo x'g;S5 . OdfGbfl/tf / a]OdfgLsf] cfwf/df klg sd–a];L x'G5 .

    xfd|f] lx/f;tdf /fhg}lts aGbLx? Pp6f klg 5}gg\ . aGbLx?sf] Joj:yfkg hg;d'bfosf] 3]/fleq /fVg] / ;fj{hlgs >d aGbLx?nfO{ u/fOG5 .

sltko ;~rf/dfWodn] /f]Nkf, ?s'd nufotsf lhNnfaf6 o'jfx? knfog eP eg]/ elg/x]sf 5g\ . jf:tljstf s] xf]nf <

    – w]/}h;f] ;~rf/dfWod k'/fgf] ;Qfsf] kIfdf x'G5g\ t/ hgtfsf] kIfdf x'“b}gg\ . hgo'4sf] lg/Gt/ & jif{sf] /flknf] e§Ldf vfl/P/ Pp6f kIf w]/} :kfltnf] aGg] / csf]{ yf]/} k|b"liftsf] ?kdf gfsfd eP/ hfg] s'/f c:jfefljs geP/ :jfefljs / lj1fg;Ddt s'/f klg xf] . :kfltnf] zlQm w]/} dxfg\ / anjfg\ x'G5g\ eg] To;af6 lg:sg] k|b"if0f, s'tŒj, yf]/} b'u{lGwt d[To'z}ofdf lu/]sf] x'G5 . ;o k|ltztdf Ps k|ltzt sr]/f lg:sg' cgf}7f] / gf}nf] s'/f xf]Og, cfGbf]ng / ;z:q o'4af6 lgl:sg] sr]/fsf] sltko ;~rf/dfWodaf6 k|rf/ u/]/ o'4/t sfo{stf{ / cfdhgtfnfO{ e|d kf/]/ k|ltlqmofjfbL lsQfdf ;dfj]z u/fpg] if8\oGqd"ns s'r]i6f dfq xf] . /f]Nkf, ?s'dsf o'jfx? knfog ePsf 5}gg\ emg\ :kfltnf eP/ o'4d}bfgdf 8l6/xg'ePsf] 5 / o'4nfO{ clGtd ljho;Dd k'¥ofpg] clGtd o'4 n8\b} x'g'x'G5 .

jftf{ ;kmn ePg eg] gof“ ;Qfsf] s]Gb|ljGb' cfufdL lbgdf s;/L cufl8 a9\5 <

    – d'VotM jftf{ ;kmntfdf 6'ª\luof];\ eGg] xfd|f] ;sf/fTds rfxgf / sfdgf 5 . jftf{ ljkmn agfpg cd]l/sL ;fd|fHojfb g} d'Vo u/L nfluk/]sf] xfdLnfO{ dx;'; x'G5 . lsgeg] g]=s=kf=-dfcf]jfbL_nfO{ ljleGg jQmJoåf/f bafj lbO/x]sf] 5 . zfxL ;]gfsf hg/nx? cd]l/sfn] lsg]/ zfxL ;]gfsf] gfd lgzfgf d]6\g ;Sg] ;Defjgf klg b]lvG5 . To;f] eof] eg] jftf{ ljkmn cjZo x'G5 . Tolta]nf gof“ ;Qfsf] s]Gb|ljGb'n] km]l/ gof“ o'4sf] ln8 ug]{5 .. To;a]nf hgjfbL zlQm, jfdkGyL, b]zeQm, /fi6«jfbL ;+3–;+:yfx? :jtGq a'l4hLjLx?, kqsf/, dfgjclwsf/jfbL / gful/s ;dfhsf] ;d]t csf]{ ;+o'Qm o'4df]rf{ aGg]5 . zlQmzfnL ;+o'Qm df]rf{åf/f jftf{ ef“8\g] tŒjx?nfO{ w"nf] r6fpg] u/L clGtd / gof“ o'4sf] yfngL u/]/ cfd hg;d'bfonfO{ ;fydf lnO{ cufl8 a9\g]5f}+ . ljho hgtfsf] lglZrt x'g]5 eGg] s'/fdf xfdL ljZj:t 5f}+ t/ r'gf}ltsf] ;fdgf eg] cjZo ug'{kg]{ x'G5 .

cGtdf s]xL <

— gof“ ;Qfsf k|ltefx?sf sfd, st{Jox?sf] k|rf/ / hgtfsf HofgL b'Zdgsf Hofbltsf] phfu/ u/L cfd hgtfdf ljrf/ / efjgfsf gof“ ;Gb]z ;Dk|]if0f ul/lbg'x'g] b]zsf tdfd ;~rf/sdL{x?k|lt cfef/ JoQm ub{5' .