;ª\s6sfnsf] kL8fdf af“Rg'k/] klg ljrlnt ePgg\ klZrd]nLx?

:ynut l/kf]6{

– ;ª\uLtf v8\sf

        bdg u/]/ ;d:ofsf] cGTo x}g emg\ ljb|f]x / k|lt/f]wsf] k|lqmof cl3 a9\5 eGg] s'/f ;To ;fljt eO;Sbf klg zf;sx? ljb|f]xnfO{ ;dfwfg x}g bdg u/]/} cGTo ug]{ w[i6tf ub}{5g\ .

        hgtfsf] ljb|f]xnfO{ bdg ug]{ l;nl;nfdf zf;sx?n] ut jif{ 3f]if0ff u/]sf] ;+s6sfndf zx/, ufp“ htftt} /ut aUof] . bdgsf] of] >[ª\vnfdf h;/L b]z ljrlnt ePg To;}u/L klZrd g]kfnsf hgtf klg ljrlnt ePgg\ . ;+s6sfndf 9'Ss;“u af“Rg gkfPsf], zfxL ;]gfsf] lk6fOaf6 ;w}+ kLl8t x'g'k/]sf] kL8f klZrdsf hgtf atfp“5g\ .

;+s6sfndf s] /x\of] ufp“sf] l:yltM

        ahf/df ;]gf cfp“b}5 eGg] va/ yfxf kfpg]ljlQs} k;n 5f8]/ ;a} Jofkf/Lx? efUg'kg]{ cj:yfsf] ;[hgf u|fdL0f Onfsfx?df /x]sf] lyof] . ?s'd, em'ng]6f ahf/sf Ps Jofkf/L g/axfb'/ cf]nL ToxL kL8f JoQm u5{g\ . pgsf] 3/ klg glhs} xf] / pgn] em'ng]6f ahf/df k;n u/]/ a;]sf] # jif{ eof] . ut h]7 dlxgfdf em'Ng]6f ahf/df dfcf]jfbLsf hg;]gfn] ;'/fsL ub}{ l;lendf lx+l8/x]sf zfxL ;]gfsf @ hjfgnfO{ df/]kl5 ahf/ k"/} tgfju|:t aGof] .. Tolta]nf ahf/df dfG5]sf] gfddf ;fgf aRrf klg /x]gg\ . k;n v'Nnf g} 5f8]/ k"/} ufp“ h+undf efu]sf] lyof] . s;}sf] k;ndf eft kfSb} lyof], s;}sf] k;ndf lrof kfSb} lyof] . ;a} rLh v'Nnf 5f8]/ hgtf cfkm\gf] Hofg arfpg h+un k:g' k/]sf] lyof] .. olb gefu]sf eP zfxL ;]gfsf] uf]nL vfg'kg]{ lglZrt lyof] . vfg' g lkpg';“u $÷% lbg;Dd h+undf a:g'kbf{ w]/} b'Mv em]Ng'k/]sf] s'/f g/axfb'/ cf]nL atfp“5g\ . $÷% lbgkl5 cf–cfkm\gf] 7fp“df kmls{+bf ;]gfn] ahf/sf w]/} lgbf]{if dfG5]nfO{ dg'{ g af“Rg'sf] xfntdf k'¥ofP/ 5f8]sf] kL8f em'ng]6f ahf/s} csL{ Aofkf/L df]tL;/f k'g atfp“l5g\ . clxn] klg ;]gf u:tLdf cfP/ hgtfnfO{ cft+lst agfO/xg] u/]sf] s'/f klg :yfgLo ahf/jf;Lx? atfp“5g\ . em'ng]6f ahf/n] dfq} x}g ?s'ds} l;d|'t' ahf/n] klg o:t} kL8f ef]u]sf] 5 . zfxL ;]gf ahf/df k;]/ h] n'6\g dg nfU5 n'6\g], h;nfO{ lk6\g dg nfU5 lk6\g], dfcf]jfbLnfO{ ltdLx?n] ;xof]u gu/]sf] eP s;/L l6S5g\ eGb} ahf/df e]l6g] ;a}nfO{ oftgf lbg] u/]sf] 36gf nfnaxfb'/ 3tL{ atfp“5g\ . ahf/df dfq} geO{ zfxL ;]gf /f]Nkf, ?s'd h:tf lhNnfsf leqL ufp“x?df ;d]t uP/ cft+lst agfpg] u/]sf lyP .

        ha Pp6f ufh;sf ;a} dfG5]x? csf]{ ufh;df z/0f lng k'U5g\ ta Tof] ufh;n] klg uPsf JolQmx?nfO{ cltlysf ?kdf /fVg] / uPsf JolQmx?n] klg Toxf“ ;fd"lxs sfdx? u/]/ pTkfbg sfo{df nfUg] h:tf cfk;L ;/;xof]udf ;+nUg x'g] /f]rs kIfx? klg ufp“df e]l6P . zfxL ;]gfsf] cf“vfdf hf] JolQm ;+ul7t 5}g Tof] JolQm g8/fO{ ufp“d} 9'ss;fy a:g] x'“bf ltg} JolQmx? lgzfgf aGg k'u]sf 5g\ . zfxL ;]gfnfO{ t sf]6f k"/f ug'{kg]{ xf], ufp“df hf] e]l6G5 p;}nfO{ l;WofOlb+bf p;sf] sf]6f k'luxfN5, Ps Jofkf/L eG5g\ . ;+s6sfndf klg ufp“df uP/ dlxnfx?dfly ;fd"lxs anfTsf/ ug]{, aRrf, a'9fa'9L, nf6fn7\of}/fx?nfO{ dfg]{ h:tf lqmofsnfkx? klg k|z:t} dfqfdf ePsf 5g\ . t/ hgtf ljrlnt x}g ;+ul7t eP/, cfqmf]z / abnfefj;lxt cufl8 a9\g clek|]l/t 5g\ . st} kmfol/¨ eof] eg] jf le8Gt eof] eg] klg To;nfO{ pgLx? :jfefljs 9+un] g} a'em\g] u5{g\ . cem} klg cGo lhNnfx?df h:t} ?s'd–/f]Nkfsf ;b/d'sfddf c3f]lift skm\o'{ hf/L g} 5 . *÷( ah]eGbf kl5 ;b/d'sfd jl/kl/ lx+8\g ;ls+b}g . ;+s6sfndf hgtfn] /fd|f];“u v]tL ug{ gkfPsf, sltko a]nfdf kfSb} u/]sf] v]tL k"/} 5f]8]/ lx+8\g'k/]sf 36gfx? klg kLl8t hgtf atfp“5g\ . hxf“;Dd zfxL ;]gf l5g{ ;Sof] Toxf“;Dd p;n] n'6kf6 dRrfpg],lk6\g], dfg]{, anfTsf/ ug]{ h:tf bdgsf ;a} z}nLx? ckgfPsf] b]lvG5 . hg;]gf s'g} ufp“df 5 eGg] yfxf kfPkl5 eg] zfxL ;]gf cs}{ af6f] nfUg] u/]sf] :yfgLojf;Lx?n] atfP .

hgtfdf p7]sf] r]tgf:t/ M

        h;/L g]=s=kf=-dfcf]jfbL_n] 5f]6} ;dodf hgo'4sf] lj:tf/ u/]/ ;kmntf xfl;n ub}{ cl3 a9]sf] 5 To;}u/L hgo'4sf] t'kmfgL s]Gb| dflgg] klZrdsf /f]Nkf, ?s'd h:tf lhNnfx?df hgtfsf] r]tgf:t/ klg ToxL 9+un] ljsl;t ePsf] 5 . Toxf“sf hgtf b]zdf eO/x]sf] /fhg}lts 36gfqmdx? ;'Gg ?rfpg], ;}4flGts 5nkmndf ;xefuL x'g rfxg] ju{j}/Lk|lt tLa| 3[0ff / cfkm\gf] ju{k|lt ckf/ dfof“ JoQm ug]{, ;fd"lxs efjgfn] clek|]l/t x'“b} uPsf ljz]iftfx?n] g} /f]Nkf, ?s'd lhNnfsf hgtfsf] r]tgf:t/ s;/L cl3 al9/x]sf] 5 eGg] :ki6 kfb{5 . ;fdfGo ukm ubf{ klg hgtfsf] efiff /fhg}lts sfo{stf{sf] eGbf sd x'“b}g . …b'Zdgn] o;/L nv]6\of] xfdLn] klg k|ltlqmofjfbLx?sf lj?4 k|lt/f]wdf plqof}+Ú h:tf efiff :yfgLo hgtfsf] nflu ;fdfGo aGb} uPsf] 5 . ha bdgn] cfkm\gf ufp“–a:tL IftljIft agfPsf] 5 ta pgLx?n] klg dg]{ / af“Rg] s'/fnfO{ ;xh ?kdf ln+b} k|lt/f]wdf plqPsf 5g\ . dl/G5 ls eGg] 8/ s;}nfO{ dfq xf]nf t/ dg'{ / af“Rg'nfO{ ;xh ?kdf :jLsfl/;s]sf 5g\ . hgtfdf ljsl;t ePsf] r]tgf:t/n] eljiodf x'g ;Sg] h:tf];'s} bdgsf] k|lt/f]w ug{ klg hgtf ;Ifd x'g]5g\ eGg] s'/f]nfO{ o;n] yk k'li6 u5{ . nfdf] ;do;Dd :yfgLo ?kdf sfjf{xL rflnPg eg] hgtfn] g} sfjf{xLx? ug'{;\ To;sf] k|lt/f]w xfdL 9'+ufn] klg u5f}{+ eGg] ;'emfj hg;]gfnfO{ lbPsf] 36gf ;Dem“b} hg;]gfsf sDkgL sdf08/ s= sNkgf hgtfdf p7]sf] r]tgf:t/af6 cfkm"x?nfO{ g} cgf}7f] nflu/x]sf] atfpg'x'G5 . ufp“sf hgtfdf nueu k|To]s 3/df cfkm\gf] kl/jf/sf] xTofsf] kL8f 5, 3/ hn]sf] kL8f 5, cl:dtf n'l6Psf] j]bgf 5, o:t}–o:t} bdgsf z}nLx?n] g} hgtfsf] r]tgf:t/ p7fPsf] / cfqmf]lzt agfPsf] 5 .

hg;]gfsf] dgl:ylt / lqmofsnfk M

        b]zdf ;+s6sfn nufP/ cTofw'lgs xltof/dfkm{t\ dfcf]jfbLnfO{ ;vfk kfg{ ;lsG5 eGg] ;kgf h;/L ;/sf/n] b]v]sf] lyof] Tolta]nf klg hg;]jf hgtfsf] ;fy /x];Dd cljrlnt ?kdf cl3 a9\g] s'/fdf 9'Ss lyP eGg] b]lvG5 . cem} klg zfxL ;]gfn] 7fp“–7fp“df cfrf/;+lxtf pNnª\3g u/]sf 36gfk|lt hg;]gfsf] cfklQ 5 . kf6L{sf] lgb]{zglagf cfkm"x? Ps sbd klg cl3 ga9\g] c7f]6 JoQm ub}{ zfxL ;]gf klg cfkm\g} ;Ldf / kl/lwleq /xg'kg]{ wf/0ff hg;]gfsf] /x]sf] 5 . clxn] hg;]gf hgtfsf] 3/–3/df uP/ b'Mv–;'vdf ;xefuL x'g], ;fd"lxs >ddf ;+nUg x'g], ljsf;–lgdf{0fsf sfddf lqmofzLn x'g] u/]sf 5g\ .

zfxL ;]gfn] u/]sf] Wj+zM

        ;+s6sfndf dfcf]jfbLsf] cfwf/ If]qleq k:bf zfxL ;]gfn] u]6x? eTsfpg], k"n, rf}tf/fx? eTsfpg] h:tf lqmofsnfk ;d]t u/]sf lyP . dfcf]jfbLsf] cl:tTjnfO{ c:jLsf/ ug{ leQ] n]vgx?df sfnf] bn] klg / dfcf]jfbLåf/f ;~rflnt ljsf;–lgdf{0fsf sfdx? eTsfP klg To; If]qdf /x]sf hgtfsf] dfgl;stf eg] elTsPg . a? ufp“–ufp“df zfxL ;]gf / k|x/Lsf Aof/]s / rf}sLx?sf cjz]ifafx]s s]xL e]l6+b}gg\ . cfkm\gf] >dåf/f agfOPsf] zxLb u]6, k"n, rf}tf/fx? eTsfp“bf eg] hgtfdf zfxL ;]gfk|lt emg\ cfqmf]z a9]sf] 5 . ;+s6sfndf h'g 7fp“df uP klg hgtfsf] ;fy gkfPkl5 Tof] 7fp“ 5f]8\g zfxL ;]gf afWo eP .

k|efljt If]qleqsf] b[ZoM

        dfcf]jfbL cfGbf]ngn] cln a9L k|efj kf/]sf 7fp“x?df klxn]–klxn] Ps w'/L Ps ;lqmo ;b:osf] gf/f /xGy] eg] clxn] Ps w'/L Ps PsfOsf] gf/f /xg k'u]sf] 5 . ha 3/sf k|To]s ;b:o cfGbf]ngdf cfa4 x'G5g\ eg] Toxf“ ;fd"lxstfsf] klg cEof; x'“b} hfG5 . 7Ls To;}u/L k|To]s kl/jf/ g} cfGbf]ngdf ;dflxt eO/x]sf] 5 . ^)÷&) jif{sf cfdf–afa'b]lv !)÷!@ jif{sf afnaflnsfx? ;a} cf–cfkm\gf] Ifdtf / bIftfn] Eofpg] sfddf nfluk/]sf 5g\ .. dfcf]jfbLsf Ps lhDd]jf/ ;b:osf cg';f/ ;ª\ul7t u/fp“bf–u/fp“bf k|To]s ufp“df af“sL dfG5] 5}gg\ . kf6L{sf] nflu yk dfG5] rflxPsf] 5 t/ ePsf dfG5] ;a} cfa4 eO;s]sf 5g\ .. xfn k|efljt If]qdf pBf]ux? vf]lnPsf], lzIffsf nflu :s"nx? vf]n]sf], afn :ofxf/ s]Gb|x? vf]lnPsf], ;fd"lxs v]tL k|0ffnLsf] ljsf; ub}{ nu]sf b[Zox? b]Vg ;lsG5 . pBf]udf ;nx? agfpg], l;nfO ug]{, d}gaQL agfpg], 3/]n' wf]tL, emf]nf, :j]6/, 8«fOkm"8 h:tf pBf]ux? rnfpg] ul/Psf] s'/f If]qLo pBf]u ljefu k|d'v s= lzlz/ atfpg'x'G5 . To:t} lzIff If]qdf klg gof“ lzIff k|0ffnL nfu" ug]{ of]hgf cg'?k w]/} 7fp“df :s"n vf]lnPsf 5g\ . :s"ndf k9fpg] lzIfsx? klg kf6L{sf k"0f{sfnLg sfo{stf{x? g} /x]sf] / k|To]s 7fp“df :s"n k9\g k7fpg'k5{ eGg] r]tgf km}nfPsf] sf/0f ljBfyL{x? k|z:t dfqfdf cfpg] u/]sf] s'/f lzIff ljefusf Ps kbflwsf/L atfpg'x'G5 . ;+s6sfndf hgtf slQ klg ljrlnt g/xL cfkm"n] v]Ng'kg]{ e"ldsf lgefPsf] ?s'd lhNnf hg;/sf/ k|d'v z?0f af7f du/sf] egfO 5 .

        cfwf/Onfsfsf hgtf b]zdf eO/x]sf] jftf{–k|lqmofaf6 zflGtk"0f{ tl/sfn] cu|ufdL lgsfz lg:sg'k5{ eGg] dfGotf /fV5g\ tyflk k'/fgf] ;QfkIfn] if8\oGq u/]/ km]l/ bdgdf plqP cfkm"x? klg k|lt/f]wdf pq]/ g]kfnL ;fdGtjfbL ;QfnfO{ dfq geO{ x:tIf]ksf/L e"ldsf v]Ng] ;fd|fHojfbLx?nfO{ ;d]t tx;gx; kfg]{ ;fx; pgLx?df 5 .