cj
uf]nd]r ;Dd]ng u/]/ cu|ufdL lg0f{o lng'afx]s ljsNk 5}g– 8f= jfj'/fd e§/fO{
hgfb]z
;+jfbbftfM
sf70df8f}÷g]skf -dfcf]jfbL_ :yfoL ;ldlt
;b:o tyf dfcf]jfbL jftf{ 6f]nL ;+of]hs 8f= afj'/fd e§/fO{n] /fhgLlt ca k'/fgf]
;Qfsf] xftaf6 klg aflx/ uO;s]sf] jtfpg' ePsf] 5 . ljb]zL Ozf/fdf b/jf/ /
;]gf ;+rfng eO/x]sfn] cf;Gg zflGt jft{f klg efFl8g} nfu]sf] ljrf/ JolQm ug'{
x'Fb} cj d'n'sdf zflGt / cu|udgsf nflu jftf{ / ;8s cfGbf]ngnfO{ ;Fu;Fu} n}hfg'
kg]{ cfjZosQf dfly hf]8 lbg' ePsf] 5 .
jftf{ dfkm{t /fhgLlts lg0f{o lng'kg]{ uDeL/
df]8df cfP/ ;+;bjfbL /fhgLlts bnx? k|wfgdGqL kbsfnflu b/jf/sf] z/0fdf hfg'
pgLx?sf] d"v{tf ePsf] atfpg' x'Fb} 8f= e§/fO{n] cufl8 eGg'eof]
æ;+;bjfbLx?sf] dxTjsf+Iffn] pgLx? cfkm}+ 3fgdf km:b}5g\ / k|ltudgsf dltof/
aGb}5g\ .
jftf{ / cfGbf]ngsf] Pp6} ;femf dfu cufl8
;f/]/ ;fdGtL lg/+s'ztf lj?4 n8\g' kg]{df ;+;bjfbLx? dl/;s]sf] ;+ljwfg / ;+;b
Ao"FtfP/ d'n'snfO{ emg\ k|ltudg lt/} kmsf{pg rflx/x]sf b]lvG5g\ .
æc;f]h !* ut] l;l4;s]sf] k'/fgf] j}wflgstfnfO{ Ao"FtfP/ c;f]h !& df
kms{Fbf d'n'ssf ;d:of xn x'g ;Sb}gg\ .Æ8f= e§/fO{n] hgfb]z ;+jfbbftf;Fu
eGg'eof] . cflv/ ljut !@ jif{;Dd ;+;bjfbL /fhgLlts bnx? / b/jf/ Ps} 7fpFdf lyP
t/ pgLx?n] d'n'ssf ;d:ofx? xn ug{ ;s]gg\ .
clxn] jftf{ e+u ug]{ / hgcfGbf]ngnfO{
lgZt]h kfg]{ if8\oGq cg';f/ g} k'/fgf] ;Qfsf] k|wfgdGqL x]/km]/ ug]{ sfd
ljb]zLx?sf] Ozf;fdf b/jf/n] ul//x]s]f 5 . vf;u/L dfcf]jfbL ;Fusf]
bf]>f] r/0fsf] jftf{ ;Dddf d'n'se/ hgtfn] kl/jt{gsf kIfdf h'g cfd rfxgf
k|bz{g u/] To;jf6 cQflnPsf] k'/fgf] ;Qfn] jftf{nfO{ lg/Gt/tf lbg g;s]/ d'n'ssf]
Wofg cGoq} df]8\g] k|of; u/]sf] 5 . bf]>f] r/0fsf] jftf{;Dd ljb|f]xL;Fu
ePsf ;+emf}tfx? kfngf ug{ g;Sg' k'/fgf] ;Qfsf] jdtf{sf] 6]a'ndf /fhgLlts
c;kmntf xf] .
k'/fgf] ;Qfn] ljb]zLsf] cfu|xdf jftf{
efF8\g] / To;sf] bf]if ;+;bjfbLbnx?sf 6fpsfdf y'kfg{sf nflu g} b/jf/n] cfÎgf]
ljZjf; kfq nf]s]Gb|nfO{ x6fP/ csf]{ gf]s/nfO{ k|wfgdGqLdf lgo"Qm ug{
vf]lh/x]s]f 5 . jft{dfg oyfl:yltdf ;/sf/df hfFg] hf] ;'s} JolQm b/jf/sf]
Jofwf jfx]s c?s]xL klg x'g' g;Sg] ljZn]if0f klg 8f= jfj'/fd e§/fO{sf] 5 .
cf;Gg zflGtjftf{ c;kmn ePdf To;sf] ;jeGbf k|lts"n c;/ ;+;b\jfbL zlQmx?nfO{
dfq kg]{ b]lvG5 . dfcf]jfbLx? jt{dfg w/ftnLo oyfy{sf] plrt d"Nof+sg
ub}{ ;fdGtL lg/+s'ztf lj?4 n8\g' kg]{ ;+;bjfbL tKsf l;l4g] eP eg]/ lrlGtt
b]lvG5g\ .
bf];|f] r/0f;Dd cfO{k'Ubf k'/fgf] ;Qfn] cfÎgf]
zlQmnfO{ dhb'b agfpg] k|oTg u/]sf] lyof] . t/ To;sf] pN6f] k'/fgf] ;Qfn] cfÎgfzlQmIfL0f
x'Fb} uPsf] / kl/jt{g k|ltsf] hgtfsf] rfxgf tLa| x'Fb} uPkl5 k'/fgf] ;Qf jftf{
/ ;8s cfGbf]ng b'j}jf6 hgtfsf] zlQmnfO{ ljd'v agfpg rfxGYof] .
g]=s=kf -dfcf]jfbL_ n] ca b/jf/sf]
if8\oGqdf gkm:g] ;+;b\jfbL bnsf OdfGbf/ g]tf tyf sfo{stf{x?nfO{ ;8s cfGbf]ng
dfkm{t cu|ufdL kl/jt{gsf kIfdf pleg klg ckLn ul/;s]sf] 5 . jftf{ ;+of]hs
8f= e§/fO{n] æcj jftf{ gefFl8of];\ eg]/ ;Dk"0f{ b]zeQm, k|hftGqjfbL
zlQmx?nfO{ Psh'6 eP/ ;+3if{df pqgÆ cfu|x klg ug'{ ePsf] 5 . 8f]/L hlt
3'dfP klg ufF7f] Pp6} x'G5 eGg'x'Fb} cj uf]nd]r ;Dd]ng u/]/ cu|ufdL /fhgLlts
lg0f{o lng' afx]s csf]{ s'g} ljsNk g/x]sf] ljrf/ klg 8f= e§/fO{n] JoQm ug'{
eof] .
jftf{ / ;8s cfGbf]ng dfkm{t cu|ufdL lgsf;
lgsfNg' kg]{ l:yltdf cfGbf]ngnfO{ k|wfgdGqL kb eLv dfUgdf dfq s]lGb|t ug]{
;+;bjfbL bnx?sf] sdhf]/Lsf sf/0f klg b/jf/n] ca ;+;bjfbLx?sf] gf8L 5fld ;s]sf]
5 . nf]s]Gb|sf] /flhgfdfnfO{ ;+;b\jfbLx?n] cfGbf]ngsf] ;kmntf eg]sf
5g\ . t/ ;8s ;+3if{sf] ;kmntf Toltj]nf dfq ;+ejx'G5 hltj]nf b/jf/ gofF
;+ljwfg lgdf{0f ug]{ k|s[ofdf cfpg ;xdt x'G5 . t/ ;+;bjfbLx?nfO{ vfN6f]df
xfNg k'/fgf] dl/ ;s]sf] ;+ljwfgsf of] jf Tof] wf/fjf6 gofF ;/sf/ agfP klg Tof]
;/sf/sf] x}l;ot nf]sGb| ;/sf/sf] eGbf clwsf/ ;DkGg s'g} klg xfntdf x'g
;Sb}g . hgtfsf] :ki6 cledtdfkm{t\ b/jf/sf] zlQm sdhf]/ jgfpg tkm{ nfUg'
eGbf klg /fhfsf] lgufxfdf k|wfgdGqL aGg'nfO{ dfq Ps dfq Ph]08f jgfpg' jf
dl/;s]sf] ;+;b\ Ao'FtfP/ km]l/ k'/fg} oyfl:yltsf] ;Qf ;+rfng ul/ /xg] sNkgf
ug'{ ;+;bjfbLx?sf] nflu ca lbjf :jKg dfq} xf] .
8f= e§/fO{ e]63f6df Jo:tM
jt{dfg
/fhgLlts ;+s6sf] lgsf;sf nflu jftf{ / ;+o"Qm ;8s ;+3if{nfO{ ;Fu;Fu} cufl8
a9fpgsfnflu ;femf P]h]08f tof/ ug{sf nflu dfcf]jfbL jftf{ 6f]nL ;+of]hs 8f=
afa'/fd e§/fO{n] k|d'v ;+;bjfbL bnsf g]tfx?;Fu e]6jftf{ ug'{ eof] ..
e]63f6sf qmddf g]kfnL sfFu|]; ;efklt lul/hf k|;fb sf]O/fnf, ;+o'Qm eP/ cufl8
hfg ;femf ;xdlt ug{ ;sf/fTds b]lvg' ePsf] s'/f 8f= e§/fO{n] jtfpg' eof] .
o;}u/L g]kfn ;b\efjgf kf6L{ -cfgGbb]jL_sf x[boz lqkf7L klg ;sf/fTds
x'g'x'G5 .. Pdfn] g]t[Tj eg] e]6jftf{df ;sf/fTds ePklg k|rf/ jfhLdf eg]
hgtfdf e|d >[hgf ug]{ t/Lsfn] k|:t't x'g] u/]sf] 5 . ut zlgjf/ Pdfn]
g]tf dfwj g]kfn ;lxt c? zLif{:y Pdfn] g]t[Tj ;Fu e]6 u/]/ 8f= e§/fO{n] ljb]zL
zlQmx?sf] Ozf/fdf b/jfn] zflGtjftf{ / ;8s cfGbf]ngnfO{ t'xfpg tyf ;+;bjfbLx?nfO{
km;fpg vf]h]sf] s'/f :ki6 kfg'{ ePs]f lyof] t/ k|];;Fu eg] dfwj g]kfnn]
cfkm" k|wfgdGqL aGg dfcf]jfbLsf] klg ;dy{g /x]s]f cfzosf] e|dk"0f{
egfO{ ;fj{hlgs ug'{ ePsf] lyof] ..
o; cl3 ut h]i7 !% ut] g]skf -dfcf]jfbL_ jftf{ 6f]nL ;+of]hs 8f= jfj'/fd
e§/fO{n] Ps k|]; jQmJo hf/L ub}{ ;+;bjfbL bnx?sf] cfGbf]ngdfly k'/fgf] ;Qfn]
u/]sf] aa{/ bdgnfO{ ;Qfwf/Lsf] ck|hftflGqs c;lxi0f' / ;j{flwsf/jfbL rl/qs]f
Jojxfl/s cleJolQm atfpg' ePs]f lyof] .
;f] jQmJodf
pxfFn] zflGtk"0f{ cfGbf]ng dfly ul/Psf] kmfl;jfbL bdgsf] 3f]/ eT;{gf klg
ug'{ ePs]f lyof] . ;+;bLo kf6L{x?n] rnfPsf] cfGbf]ng ;xL lbzfdf cl3a9fpg
;s] o;n] jftf{df ;sf/fTds of]u k'¥ofpg] s'/f pQm jQmAodf pNn]v ePkl5 b/jfl/ofx?
em:s]sf lyP . kmf}hL zlQmsf] bdgdf jftf{ k|s[ofnfO{ 7f8} s'NrRb} cl3
a9]sf] k'/fgf] ;QfnfO{ jftf{ k|s[ofdf NofP/ jftf{nfO{ ;fy{s kl/0flt tkm{ n}hfg
lj/f6 hgbjfj >[li6 ug'{ cToGt h?/L e};s]s]f s'/f klg pQm jQmJodf pNn]v
5 .
olb
;+;bjfbLx? dGqLd08nsf] s';L{sf nflu dfq l;ldt x'g] xf] / zflGtjftf{ k|s[ofnfO{
cgfjZos ?kn] nDAofpg] tyf lgisif{ ljxLg t/Lsfn] jftf{df cN‰ofO/xg] k|of; dfq
u/LPdf gofF kl/jt{gsf nflu nfd nfu]sf )^) ;fnsf hgtfsf] w}o{tfsf] afFw
km"6\g ;Sg] ko{j]Ifsx?sf] /fo /x]s]f 5 . zflGtjftf{nfO{ ;kmntfsf]
ljGb"df k"¥ofpg g]skf -dfcf]jfbL_ n] hgtfnfO{ lgis[o g/xg / zflGtjftf{sf]
;kmtfsf kIfdf ;8s ;+3if{df ;fd]n x'g cfu|x klg ul/;s]s]f 5 .
jftf{ lj?4 slyt kLl8tx?M
dfcf]jfbL
hgo'4sf qmddf hgtflj?4 h3Go ck/fw ub}{ dfcf]jfbL k|ltsf/df df/LPsf s]xL JolQmsf
l;ldt cfkmGtx?nfO{ / s]xL d08n]x?nfO{ k'/fgf] ;Qfn] ljleGg gfddf kfngkf]if0f
ul//x]sf] 5 . / pgLx?nfO{ qmflGtsf/Lx? lj?4 nfUg pS;fO{ /x]sf] 5 ..
o"4lj/fdeO{ ;s]kl5 klg k'/fgf] ;Qfn] tL d08n]x?nfO{ sDo"lgi6
qmflGtsf/Lx? lj?4 k|of]u ul//x]sf] 5 . slyt dfcf]jfbL kLl8t ;+3 tyf cft+s
lk8Lt 6'x'/f ;dfh gfdsf Uofªx? v8f u/]/ k'/fgf] ;Qfn] hgo'4sf la?4 ljifjdg ug{
/ dfcf]jfbL g]t[Tj lj?4 if8\oGq ug{ v6fO{/x]sf] /x:o sDo"lgi6
qmflGtsf/Lx?n] a'lem;s]sf] jtfPsf 5g\ . zflGtjftf{ rln/x]sf a]nf /fhgLlts lgsf;sf] d"nd'2f
tkm{ d'n'ssf] Wofg s]lGb|t ug'{kg]{df k'/fgf] ;Qf slyt kLl8tx?nfO{ cl3;f/]/
jftf{ lj/f]wL ultljlw ;~rfng ug{ 5'6 lbO{ /x]sf] 5 . Ps dfcf]jfbL g]tf
ækLl8tx?sf] s'/f ug]{ xf] eg] hgo'4sf qmddf k'/fgf] ;Qfn] oLg} slyt lk8Ltsf
cfkmGtx?sf] ;d]t ;+nUgtfdf xTof u/LPsf xhf/f}+ lgbf]{z gful/ssf kRrL;f}+ xhf/
kl/jf/ ;b:ox?nfO{ tL d08n] lj?4 ptfg{ ;lsG5 . t/ xfdL jftf{k|lt k|ltj4
5f}+Æ eGg' x'G5 .
b/jf/ xTof sf08sf] cem} /x:o v'n]g
sf7df08f}÷k'/fgf] ;Qfsf cl3Nnf /fhf
jL/]Gb|sf] if8\oGqd"ns 9+un] a+z gf; ul/Ps]f lxhf] b'O{ jif{ k'Uof] .
dfcf]jfbL ljb|f]xLx?;Fu zflGjftf{sf nflu cgf}krfl/s kxn ul//x]sf tTsfnLg /fhf
lj/Gb|sf] @)%* h]i7 !( ut] ;fFem gf/fol0fxL6L /fhb/jf/df /x:odo 9+un] xTof
ul/Ps]f lyof] .
/fhfjL/]Gb|sf] xTof jf/] h] hlt tYo /
ts{x? utjif{ el/ aflx/ cfP tL ;j}n] xfn eGg] ul/Psf] æcsNkgLo 36gfÆ sf sf/0f
/fhf jL/]Gb|sf] a+z gf; ePs]f lyof] eGg] s'/f s;}n] klg ljZjf; ug{ ;Sb}g .
b/jf/ xTofsf08jf/] g]skf -dfcf]jfbL_ n]
Toltj]n} u/]s]f ljZn]if0f xfn ;Ddsf 36gfqmdx?n] k'i6L x'Fb} cfPsf 5g\ .
sfg"gsf h+hL/x? cyjf bdgsf ;+uLgx? b]vfP/ xfn;Dd b/jf/xTofsf08nfO{ /x:odo
/flvP klg Oltxf;sf] sfnv08df of] tYo k"0f{ k|dfl0ft eO{ 5f8\g] /fhgLlts
ljZn]ifsx? / Oltxf; ;dLIfsx?sf] /fo 5 .
b/jf/ xTofsf08 cd]l/sLx?s]f
if8\oGqk"0f{ o]fhgfdf / ef/tLo u"Ktr/ ;+:yf æ/Æ ;xdlt df ePsf tYox?
xfn}sf lbgx?df cfP/ klZrdf ;fOj/ ldl8ofx?n] ;fj{hlgs ul/x]sf 5g\ . ut ebf}÷c;f}h tL/ www.spitseafe.com eGg] Ps
j]e;fO{6df cd]l/sL hn;}lgs wayne madsen n] 'comparision between recent US backed troops' eGg] zLif{sdf n]v]s]f
cfn]vdf /fhb/jf/ xTofsf08jf/] lj:t[t tyf gjLg t/Lsfn] aofg u/]sf 5g\ .
/fhf
jL/]Gb|sf] xTof kl5 uf]xLsf cfF;" r'xfpg] ;fdGtL /fi6«jfbsf kIfw/x?klg xfn
g]kfnsf] /fli6«otf vt/fdf kb}{ hfFbf / /fli6«otf lj?4 7"N7"nf
if8\oGqx? x'Fb} hfFbf ;d]t r'knfu]/ al;/xg'nfO{ /fi6«jfbL g]kfnL hgtfn]
uDeL/tfk"j{s x]l//x]sf 5g\ .
cd]l/sL rnv]n aGb ug{ kq k7fOof]
Ko"7fg÷g]kfndf zflGt jftf{åf/f o'4/t
kIfx? /fhg}lts lgsf; vf]Hg k|of; eO/x]sf] a]nf cd]l/sL rnv]nn] jftf{ ljyf]lng]
cfz+sf k}bf ePsf] hgfpFb} Ko"7fgsf ltgbh{g rlr{t JolQmx?n] cd]l/sL
/fi6«kltnfO{ Ps kq k7fPsf 5g\ .
g]kfndf e}/xsf] cd]l/sL rnv]nsf] 3f]/
lj/f]w ub{{} g]kfnsf] cfGtl/s dfldnfdf x:tIf]k ug]{ sfo{ tTsfn jGb ug{ klg pQm
kqdf dfu ul/Ps]f 5 . kqdf g]kfn;Fu s]xL ;doklxn] cd]l/sfn] u/]s]f cft+sjfb
;DalGw uf]Ko ;+emf}tf vf]/]h ug{ / g]kfndf /x]s]f cd]l/sL ;]gf lkmtf{ n}hfg klg
r]tfjgL lbOPsf] 5 .
dfgj clwsf/ ;]jf s]Gb|sf] cfAxfgdf ePsf]
x:tfIf/ ;+sng kZrft ;f]djf/ sf7df08f} l:yt cd]l/sg b'tfjf; dfkm{t pQm kq
cd]l/sfsf /fi6«kltnfO{ k7fOPsf] s'/f ;]f s]Gb|sf ;lrj lzj kl08t / ;x ;lrj
wd{/fh kl08tn] hfgsf/L u/fpg' ePs]f 5 .. pQm lj/f]w kqaf/] ;+o"Qm
/fi6« ;+3 / g]kfn ;/sf/nfO{ ;d]t jf]wfy{ k7fPsf] yfxf ePs]f 5 .
kqdf x:tfIf/ ug]{x?df emk]Gb|/fh j}w,
6+sjxfb'/ v8\sf, lzj kl08t, wd{/fh kl08t, bLks v8\sf bfdf]b/ kf]v/]n, huGgfy
kf]v/]n, a'4axfb'/ lh=;L=, ;"o{ lj=s=, j]udaxfb'/ s]=;L, ;'zLnf kf]v/]n,
l6sf/fd kf]v/]n, /fds[i0f zdf{, jfnf/fd kl08t, k"0f{rGb| ;'j]bL ;lxtsf
a'l4lhjL, kqsf/ k|fWofks / dfgjclwsf/jfbL x'g'x'G5 .
cfrf/ ;+lxtf pNn+3gsf 36gfdf j[l4 xTof jnfTsf/ /
s'6lk6 hf/L M–
sf7df8f}+÷ ;/sf/ / dfcf]jfbL4f/f x:tfIf/
ul/ nfu' ul/Psf] cfrf/;+lxtfsf] ;/sf/L kIfn] Jofks ?kdf pNn+3g u/]sf] ;dfrf/x?
k|fKt eO{/x]sf 5g\ .
slknj:t'jf6 k|fKt ;dfrf/ cg';f/ ;+s6sfnsf]
cjlwdf ;/sf/4f/f ljleGg 7fFpaf6 kqmfp
u/L lhNnfdf jGbL jgfO{g' ePsf @$ hgf dWo] * hgfnfO{ y'gfd"Qm ug{
k'g/fj]bg cbfnt a'6jnn] lhNnf k|zf;g sfof{no slknj:t'nfO{ cfb]z u/]s]f eP klg
cbfntsf] cfb]z gdfgL :yflgo k|zf;gn] k|lbk yf?, cf]d axfb'/ yfkf, ;Ltf vgfn,
sdnf ljs / kfj{tL lj=s=nfO{ l/x|f u/]s]f 5}g . pxfFx?nfO{ ut @)%* df3 @!
ut] lu/ˆtf/ u/L cft+ssf/L P]g cGtu{t y'gfdf /flvPsf] lyof]
o;} u/L gjnk/f;Ljf6 k|fKt ;dfrf/ cg';f/
;+s6sfnsf] ;'?d} lu/ˆtf/ kl/ h]n rnfg ul/Psf tyf xfn ;}lgs lx/f;tdf /flvPsf
tTsfnLg clvn qmflGtsf/Lsf lhNnf cWoIf tf/f k|;fb e'iffnnfO{ cfrf/ ;+lxtf nfu'
ePsf] ltg dlxgf ljTg nfUbf klg 5fl8Psf] 5}g .. k'g/fj]bg cbfntn] plgx?sf]
cj:yfjf/] lnlvt hfgsf/L dfu ubf{ xfdL ;Fu of] dfG5] 5}g / w]/} klxnf g}
5fl8Psf] eg]/ lhNnf k|zf;g sfof{no gjnk/f;Ln] lnlvt hgsf/L k7fPsf] j'lemPsf] 5
. ut j}zfv @) ut] cGt/f{li6«o /]8qm; (ICRC) n] e]6 u/]sf] / jxfFsf] ICRC g+=))$$)!$
/x]s]f a'lemPsf] 5 .. xfn gjnk/f;Lsf] ;}lgs lx/f;tdf lrgs s'dL{, jfj'/fd
vgfn, s'n k|;fb clwsf/L nufPt !@–!$ hgf jGbL /x]sf] klg j'lemPsf] 5 .
To;}ul/
csf]{ Ps ;dfrf/ cg';f/ dWoklZrdsf ljleGg lhNnfx?df zfxL ;]gf4f/f :jf:Yo
lzlj/sf] gfpFdf ;]gf kl/rfng ug]{ qmddf Ko"7fgsf] x+;k'/ uf=lj=;= u'?Ë
8fF8fdf /flvPsf] :jf:Yo lzlj/df uPsf zfxL ;]gfn] :yflgo # hgf dlxnfnfO{ anfTsf/
u/]s]f yfxf ePsf] 5 . ;f] 36gfn] :yflgo jfl;Gbfdf Jofks cft+s ;[h{gf
u/]]sf] ;dfrf/df hgfO{Psf] 5 .
l;lj/sf] gfpFdf ToxfF Aof/]s :yfkgf ug]{ k|k+rdf nfu]sf] klg hgfO{Psf] 5 .
ptf x'Dnfaf6 k|]l;t ;dfrf/ cg';f/ nfnL
uf=h= ;= df k'u]s]f zfxL ;]gfsf] :jf:Yo l;lj/ hgtf4f/f jlx:sf/ ul/P k5L zfxL
;]gf gfhfjfkm eP/ kms{g' k/]s]f 5 ;f]xL emf]sdf o'4 lj/fd eË ePdf klxn] oxfFsf
hgtf l;4fpg' k5{ eGb} kms]{sf :yflgo hgtf jtfpF5g\ . To:t} h'Dnfjf6 k|fKt
;dfrf/ cg';f/ :yflgo uHof{Ësf]6 uf=h=;=df g]=s=kf= -dfcf]jfbL_ sf sfo{stf
ljBfyL{ / dlxnfx?nfO{ s'6lk6 ug'{sf ;fy} ceb| Jojxf/ u/]sf] ;dfrf/ 5 .
zfxL ;]gfn] ljBfy{L{ sdnnfO{ u+le/3fO{t]
jgfP/ 5f8]sf] / ;f] sf] af/]df hfgsf/L lng TofxfFsf k|=lh=c= nfO{ k|of;
ubf{ ToxfFjf6 k|=lh=c= efu]s]f klg hgfO{Psf] 5 .
/fhlj/fh l:yt ;+jfbbftfsf cg';f/
o'4lj/fdsf] kfFr dlxgf ljt]/ cfrf/ ;+lxtf ;d]t nfu' eO;s]s]f cj:yfdf klg lhNnf
k|x/L sfof{no ;Kt/Ln] ;of}{+ lgb]f{if AoflQmx?nfO{ tf/]vsf] gfddf cfly{s,
zfl//Ls tyf dfgl;s ?kdf zf]if0f ul//x]sf] s'/f lkl8tx?sf] u'gf;f] k|x/L
k|zf;gn] ljleGg lsl;dsf] zf]if0f ul/ /fv]sf 5g\ . k|To]s dlxgf tf/]v lng
cfpFbf hfFbf cfly{s df/df kg'{sf] ;fy} alx/ uP/ /f]hufl/ ug{ g;s]sf] sf/0f ;do
T;;}v]/ kmflng' k/]s]f lkl8tx? atfpF5g\ . To;}ul/ s}nfnL rf]dfnf k|x/L
sfo{fnon] ;g/fO{h jf]l8Ë :s'n / efu]Zj/ k|fylds ljBfnosf lzIfs rsjxfb'/ dNn,
s[i0f jxfb'/ jf]x/f / ;f]xL 7fpFsf xl/; rGb| bfxfnnfO{ h]i6 * ut] 3/}jf6
lu/ˆtf/ ul/ !) ut]dfq lgd{d oftgf lbP/ lhNNff k|x/L sfof{nojf6 l/x|f ul/Ps]f
hgfO{Psf] 5 .
j'l4lhljsf]
lhNnf ;Dd]ng
nlntk'/÷clvn g]kfn j'l4lhlj;+u7g lhNnf
;ldlt nlntk'/sf] olx h]i7 !^ ut] kf6g ;+o'Qm SofDk;df t];|f] lhNnf ;Dd]ng ;DkGg
eof] . ;+u7gsf s]GbLo cWoIf k|tfk kGtn] pb\3f6g ug'{ ePsf] pQm sfo{qmdsf]
;efkltTj d'g ts'n] ug'{ePsf] lyof] . z'esfdgf dGtJo lbg]x?df zflGtsfnflu
j'l4hLljx?sf] cleofg g]kfnsf tkm{jf6 k|fWofks dx]Zj/dfg >]i7, j'l4hLlj tyf
g]=s=kf= dfn]sf s]Gb|Lo ;b:o 7Ss/ zdf{, clvn qmflGtsf/Lsf lhNnf cWoIf j}s'07 kf]v/]n,
KofJ;g nlntk'/sf lhNnf cWoIf l6=cf/ 9sfn nufotsf jQmfx?n] z'esfdgf dGtJo lbg'
ePsf] lyof] eg] sfo{qmd hLjg yfkfn] ;~rfng ug'{ePsf] lyof] .
pQm ;Dd]ngn] d'g td'sf] cWoIftfdf !%
;b:oLo lhNnf ;+u7g l;ldlt rog u/]sf] 5 . h;df pkfWoIf, ;lrj, ;x ;lrj, sf]iffWoIf
qmdzM lbk dx{hg, /d]z l3ld/], s]=lk= e§, ljj]s zdf{ / ;b:ox?df /fds[i0f If]qL,
k|Hjn km'ofFn hLjg yfkf Ps/fh l3ld/] ;'b{zg lji7 ljKnk zdf{ uf]kfn Gof}kfg]
/xg' ePsf]5 .
dWo tyf
;'b'/klZrddf hg;]gfsf] Jo:ttfM
– dgClif lwtfn
>Lgu/ -x'Dnf_÷dWo tyf ;'b'/klZrdsf ljs6
kxf8L lhNnfx?df hgd"lQm ;]gf g]kfnsf ljleGg sDkgLx? hg;]jfsf sfdx?df Jo:t
/x]sf 5g\ . æxfd|f] ;]gf hgtfsf] ;]gf ePsfn] xfdL o"4sf a]nf hgtfsf]
;'/Iff / zflGtsf a]nf hgtfsf] ;]jfdf ;l/s x'g] ub{5f}+Æ g]skf -dfcf]jfbL_ x'Dnf÷d'u'sf
lhNnf ;}Go cfof]u OGrfh{ s= bLks eGg' x'G5 .
;/sf/sf] ;]gf h:t} x]lnsf]K6/af6 p8]/
cfPs]f– vfBfGgdf e/ gkg]{ ePsfn] hgd'lQm ;]gf g]kfnsf ljleGg sDkgLx?n] clxn]
cfTdlge{/ cleofg g} ;+rfng u/]sf 5g\ . dWo tyf ;'b'/ klZrdsf ljleGg
:yfgx?df lgdf{0f eO{/x]sf jf6f3f6fdf hgd"lQm ;]gf g]kfn vl6/x]s]f
e]l6G5 . xfn x'Dnf tyf d'u'sf s]xL :yfgx?df :yfgLo hg;Qfsf] cg'dltdf
ljZjvfB sfo{qmdn] æsfdsf nflu vfBfGgÆ lbP/ sfd ;+rfng u/]sf] 5 . lglZrt
b'/L / ef}uf]lns cj:yf cg';f/s]f af6f] lgdf{0fsf nflu ;f] sfo{qmdn] vfBfGg pknAw
u/fpF5 . kxf8L e"–efudf s7Lg r§fgL af6f] dfq hgd"lQm ;]gfn]
lhDdf lnP/ lgdf{0f ug]{ u/]sf] 5 . t/ ;lhnf] :yfgsf nflu eg] hgtfnfO{ g}
sfd ug{ 5f]l8 lbPsf] 5 . d'u'sf] uDyf uf=h=;= l:yt dfWoflds ljBfnodf
j}zfvsf] clGtd xKtf hgd"lQm ;]gfn] Pp6f b'O{ sf]7] zf}rfnosf] lgdf{0f
ul/lbPsf] 5 . To;afkt ljBfnon] 5'6\ofPsf] s]xL kfl/>lds hgd"lQm
;]gfsf] 6's8Ln] lnPsf] 5 . æhgtfn] ug{ g;Sg] / ghfGg] sfd xfdLn] lhDdf
lnG5f}+ / k|fKt kfl/>ldsaf6 xfd|f] b}lgs d~hg, a'?;, / sfkL snd
hf]8\5f}+ .Æ d'u'df sfo{/t hgd"lQm ;]gfsf] Ps 6's8Lsf sldzf/ s=
lxtdfg eGg' x'G5 . t/ hgtfsf] sfd eg] hgd"lQm ;]gn] hgtf;Fu ldl;P/
ljgf kfl/>lds g} ug]{ u/]sf] 5 .
cfTd lge{/tfsf nflu hgd"lQm ;]gf
vf;u/L hgtf;Fu} Psfsf/ eO{/x]sf] 5 . hgtfs]f v]tjf/Ldf /f]kfO{F b]vL
afnLsf6\g ;Dd hgd"lQm ;]gf v6]sf] 5 . xfn cfTd lge{/tfsf] csf]{ af6f]
klg hgd"lQm ;]gf;Fu 5 . Tof] xf] h8La'6L ;+sng .. pRr lxdfnL
e]udf kfO{g] u"RrL, Rofp, kfFr cf}+n], kbdrfn, of;f{u'Daf h:tf h8La'6L
;+sng ug{ hgd"lQm ;]gfs]f pQm sDkgL pQ/L lxdfnsf xhf/f}+ lkm6 cUnf lxdfndf
k|j]z u/]sf] 5 . h8La'6Lsf Jofkf/Lx? klg ;+slnt h8La'6L vl/b\ ug{ pRr
lxdfnL e]ud} k'u]sf x'G5g\ . hgd"lQm ;]gfn] ;+sng u/]sf] h8La'6L
ljlqmaf6 cfPs]f d"Nosf] s]xL c+z :yfgLo hg;QfnfO{ s/ ltg]{ ub{5 .
lasf;sf
sfddf xf];\ jf h8La'6L ;+sngdf hgd"lQm ;]gf g]kfnsf hjfgx? /fli6«o
cGt/f{li6«o /fhgLlts 36gfqmdaf/] ;r]t e}/xG5g\ . x/]s hg;]gf;Fu
;/sf/–dfcf]jfbL jLrsf] @@ a'Fb} cfrf/ ;+lxtsf] k|lt ;'/lIft x'G5 .
;+rf/dfWodx? ;'g]/, k9]/ tyf ;/sf/L ;}lgssf ultljlw ;}lgs pkl:ylt cf;kf;sf
ufpFn] hgtfaf6 a'em]/ ;/sf/L :t/af6 ePsf] cfrf/;+lxtf pn+3gsf 36gfx?
a'lem/G5g\ . ;/sf/sf] /]l8of] g]kfnaf6 k|zf/0f x'g] ;}lgs sfo{qmd k|lt
hgd"lQm ;]gfx?sf] lgs} u'gf;f] 5 . ;f] sfo{qmdn] hgd"lQm ;]gf
g]kfnk|lt clzi6 efiff k|of]u ubf}{ cfrf/ ;+lxtf pn+3g u/]sf] hg;]gfs]f
k|ltlqmof 5 .
a}zfvsf]
t];|f] ;ftf ;}lgs sfo{qmd dfkm{t zfxL ;]gfn] goFf xltof/ / x]lnsf]K6/
cfO{;s]sf] cj ljb|f]xL ;Fu n8\g tof/ /x]sf] / dfcf]jfbLn] 7"nf] d"No
r'sfpg' kg]{ h:tf wDsLk"0f{ efiffdf hgd"lQm ;]gfnfO{ x]Kg] sf]lz;
u/]sfn] cfkm"x? lgs} cfqmf]lzt ePs]f hgd"lQm ;]gf g]kfn ;tjl/of
bf]>f] j6flnogsf ;]Szg pksdf08/ s= clego atfpg' x'G5 . pxfFn] cufl8
eGg' eof] æo'4lj/fd cfrf/ ;+lxtf kfngf ub}{ xltof/ lj;fP/ ljsf;df h'6]sf xfdL
hgd"lQm ;]gfx? ca sfdsf] Jo:ttfaf6 s]xL ;do Jofofdsf nflu 5'6\ofpg yfn]sf 5f}+ .
Æ o'4lj/fds} ;dodf ;/sf/n] Jofks ;}Go elt{ / tflndx? ;+rfng ul//x]sf]df klg
hgd"lQm ;]gf g]kfnsf hjfgx?n] lj/f]w u/]sf 5g\ . æof] jftf{af6 ;dfwfg
glgsfNg] ;/sf/sf] lgot xf] .Æ ;'b'/klZrddf sfo{/t hgd"lQm ;]gf
g]kfnsf Ps sDkgL sldzf/ s= k|zfGt eGg' x'G5 .
o;}u/L c5fd
tyf sflnsf]6df /fdf/f]zg, ljgfos, sdnjhf/ / jfh'/fsf s}nfzdf08,
s"nb]jdf08', gfgfsf]6, bxsf]6 h:tf :yfgx?df hgd"lQm ;]gf g]kfnn]
Jofks 3/b}nf] cleofg / hg;]jf sfo{qmd ;+rfng u/]sf] 5 . oL cleofgx?n]
:yfgLo Pdfn] sfo{stf{x? lgs} cQflnPsf / dfcf]jfbL lj?4 e"ldut?kdf hgtfdf
e|d km}nfpg ;lqmo /x]sf 5g\ .
c5fdsf]
/fdf/f]zg, ljgfos, sdnjhf/df s]xL xKtf cl3 zfxL ;]gf x]lnsf]K6/af6 xltof/ ;lxt
plqPsf] / cf}ifwL ljt/0f ug]{ gfddf ufpF k|j]z u/]sf] lyof] . :yfgLo
hgtfn] ;/sf/L ;}lgsn] pknAw u/fPsf] cf}ifwL c:jLsf/ ul/lbPsf 5g\ / ;}lgsnfO{
kmsf{O{ lbPsf 5g\ . ufpFdf uPsf] ;]gf;Fu ;+jfbsf] k|of; ePsf] t/ zfxL
;]gfn] hgd'lQm ;]gf;Fu ql;t x'Fb} lgs} clzi6tf k|bz{g u/]sf] hgd'lQm ;]gfsf
sDkgL sldzf/ s= k|zfGtn] atfpg' eof] .
o;}u/L 8f]6Ldf sfo{/t hgd"lQm ;]gfsf k|ltlglw s=
ljsNksf cg';f/ 8f]6Lsf] a'8/, vfG8fF8f, l;nu9L / lbkfondf ;}lgs cft+s hf/L
/x]sf] 5 . hgd"lQm ;]gfn] tL 7fpFsf] e|d0fu/]/ hgtfdf cfTdljZjf;
hufO{ /x]s]f 5 . To:t} 8f]6Lsf b]jLdf8f}, jun]v, tLhfnL nufotsf 7fpFx?df
klg ;}lgs tyf sfFu|]; Pdfn]sf sfo{stf{x?n] ufpFn] hgtfnfO{ cft+lst kfl//x]sf
5g\ . s]xL :yfgdf hgd"lQm ;]gfn] zfxL ;]gf;Fu jftf{ u/]/ :yfgLo ;d:of
xn u/]s]f 5 .v
jftf{sf
nflu bjfa M b]ze/ ¥ofnL
sf7df8f}+÷ k'/fgf]
;Qf jftf{ ef“8\g] k|lqmofdf nflu/x]sf] a]nf jftf{sf nflu bjfj lbg b'O{ ;oeGbf
a9L ;+3–;+:yfsf] ;xeflutfdf cfOtaf/ b]ze/ ljzfn zflGt ¥ofnL k|bz{g ul/Psf]
5 .
…zflGtsf] nflu gful/s P]Soa4tf, g]kfnÚ sf] cfx\jfgdf cfof]lht pQm zflGt ¥ofnLsf qmddf /fhwfgLdf k|blz{t ljzfn h'n';n] zx/sf ljleGg efu kl/qmdf u¥of] . zxLbu]6af6 ;'? ePsf] ¥ofnL lvrfkf]v/L, nug6f]n, h};Lb]jn, g/b]jL, If]qkf6L, OGb|rf]s, ef]6flx6L x'“b} /Tgkfs{;Dd k'u]sf] lyof] . ¥ofnLdf ljleGg ;+3–;+:yf / ;+u7gx?n] cf–cfkm\gf ;“:s[lt emNsfpg] klx/g nufpg'sf ;fy} Aofg/ af]s]sf lyP . ¥ofnL lju'n km's]/ jfhfufhf;d]t ahfOPsf] lyof] . ;f] qmddf zflGtsf] sfdgf ub}{ ^) j6f k/]jf p8fOPsf] lyof] .
zflGt ¥ofnLdf ;xefuLx?n] zflGtjftf{ u/, cfrf/;+lxtf kfngf u/
eGg] nufotsf gf/fx? n]lvPsf Kn]sf8{x? af]s]sf lyP . zflGtjftf{af6} cu|ufdL
lgsf; lgsfNg'kg]{ cfd hgtfsf] rfxgfljk/Lt k'/fgf] ;Qf jftf{ ljyf]Ng ;lqmo ePs}
a]nf cfof]lht pQm ¥ofnLn] ;QfkIfnfO{ jftf{sf] nflu yk bjfa l;h{gf u/]sf]
5 .
rGbsf] /fhLgfdfdf ljb]zL zlQmsf] v]n 5
– s= k|sfz, ;x–dxfdGqL -Pstf s]Gb|–d;fn_
sf7df8f}+÷g]skf
-Pstf s]Gb|–d;fn_ sf ;xdxfdGqL s= k|sfzn] k|ltudgnfO{ k"0f{ ?kdf k/f:t ug{
hgtfnfO{ jf:tljs ?kd} ;fj{ef}d;Qf ;DkGg agfpg'kg]{ atfp“b} To;sf] nflu ;+ljwfg
;efsf] r'gfj clgjfo{ ePsf] hgfpg'ePsf] 5 .. s= k|sfzn] zlgjf/ hf/L
ug'{ePsf] k|]; jQmJodf g]kfnL ;dfhsf] k|hftfGqLs/0f / k|ultzLn ?kfGt/0fsf] k|lqmofdf
/fhtGq k|d'v cj/f]wsf ?kdf /lxcfPsf] hgfp“b} u0ftGq d'n'ssf] 68\sf/f] cfjZostf
aGg uPsf] ;d]t k|i6 kfg'{ePsf] 5 .
o;}aLr
;f]daf/ k|sflzt hgPstf ;fKtflxsnfO{ lbg'ePsf] Ps cGtjf{tf{df s= k|sfzn]
k|wfgdGqL rGbsf] /fhLgfdfdf gof“ if8\oGq n's]sf] hgfpg'ePsf] 5 . s=
k|sfzn] rGbsf] /fhLgfdf dfcf]jfbL;d]t ;+nUg eO{ ul/g] /fi6«JofkL hgcfGbf]ngsf]
cf“wLa]x/L ljsf;sf] gof“ ;DefjgfnfO{ t'xfpg gof“ if8\oGq ePsf] k|i6\ofp“b}
cufl8 eGg'ePsf] 5– …o;df k|ltufdL zlQmx?nfO{ lgb]{zg / cf8e/f]zf lb+b} cfPsf
ljb]zL zlQmx?sf] ;+nUgtf :jtM cg'dfg ug{ ;lsg] ljifo xf] .. g]kfnL ;dfhsf]
cu|ufdL kl/jt{g ug{ glbg], …jftf{Údfkm{t\ cu|ufdL /fhg}lts lgsf;df ;xdlt sfod
u/]/ …u[xo'4Úsf] cGTo u/L zflGt :yfkgf ug{ glbg], o'4 / ;+s6 oyfjt\ /fVg rfxg]
ljb]zL zlQmx?sf] v]n klg o;df cGtlg{lxt 5 .. k|ltudgsf] lj?4df /x]sf
/fhg}lts kf6L{x?nfO{ km'6fpg] / Pp6f lx:;f -;+;bjfbL_nfO{ /fhtGq;“u ldnfpg] rfn
klg o;leq ;d]l6Psf] 5 . k|ltudgsf] lj?4df / cu|ufdL /fhg}lts lgsf;åf/f
;+s6 ;dfwfgsf] kIfdf /x]sf ;a} /fhg}lts zlQmx? o;af/]df :ki6 x'g h?/L 5 .
cfhsf] cfjZostf gof“ if8\oGqnfO{ lrb}{ gof“ ;DefjgfnfO{ kqmg' xf] .Ú
cfrf/;+lxtf pNnª\3gdf hf]8\g]
====
lhNnf ;Dd]ngsf] k|rf/–k|;f/df h'6]sf
c=g]=d=;+3 -qmflGtsf/L_ sf sfo{stf{x?nfO{ k|x/Ln] /fhwfgLaf6 kqmfp u/]sf]
5 . h]7 !^ ut] uf}zfnfaf6 kqmfp ul/Psf cg]d;+3 -qmflGtsf/L_ sf7df8f}+ sL
;lrj piff b]jsf]6f, ;b:o lji0f' yfkf;lxt $ hgfnfO{ u}/sfg'gL ?kdf uf}zfnf
rf}sLdf /fvL lxhf] xg'dfg 9f]sf NofPsf] yfxf ePsf] 5 . kqmfp ul/Psf
;a}nfO{ tTsfn l/xf ug{ dfu ub}{ cg]d;+3 -qmflGtsf/L_ sf7df8f}+sL cWoIf zs'Gtnf
l8=;L=n] lxhf] Ps k|]; jQmJo hf/L ug'{ePsf] 5 .. o;cl3 h]7 !% ut]
nlntk'/af6 kqmfp ul/PsL ;'zLnf dxh{g;lxt $ dlxnf sfo{stf{x?nfO{ lxhf] dfq} l/xf
ul/Psf] 5 .
o;}aLr oxL h]7 !& ut] ;DkGg cg]d;+3
-qmflGtsf/L_ sf] sf7df8f}+ lhNnf ;Dd]ngn] zs'Gtnf l8=;L=sf] cWoIftfdf !% ;b:oLo
sfo{;ldlt rog u/]sf] 5 .
jftf{ ef“8\g] if8\oGqsf]
lj/f]wdf ljzfn k|bz{g
sf7df8f}+÷jftf{ ef“8\g] ;/sf/L
if8\oGqsf] lj/f]w ub}{ lxhf] /fhwfgLdf ljzfn lj/f]w k|bz{g ul/Psf] 5 .
cg]/f:jljo' -qmflGtsf/L_, clvn g]kfn ls;fg ;+3 -qmflGtsf/L_, clvn g]kfn dlxnf
;+3 -qmflGtsf/L_, tfdfª /fli6«o d'lQm df]rf{, g]jfM vn / clvn g]kfn 6«]8 o'lgog
dxf;+3åf/f pQm lj/f]w k|bz{gsf] cfof]hgf ul/Psf] lyof] .
sf7df8f}+sf] ;'Gwf/faf6 ;'? ePsf]
h'n';n] …jftf{ ef“8\g kfO“b}g, b/afl/of if8\oGq aGb u/, ;fd|fHojfbL x:tIf]k aGb
u/, cfrf/;+lxtf nfu" u/, zfxL ;]gf Aof/]s kmsL{, hgclwsf/ :yflkt u/f}+,
;+ljwfg ;efsf nflu Pstfa4 agf}+Ú eGg] gf/f u'~hfp“b} zx/sf lvrfkf]v/L,
Go"/f]8, Ogb|rf]s, ef]6flx6L, afuahf/ x'“b} k'tnL;8sdf k'u]/ sf]0f ;efdf
kl/0ft ePsf] lyof] .
sf]0f ;efnfO{ ;Daf]wg ub}{ clvn
-qmflGtsf/L_sf s]Gb|Lo cWoIf b]j]Gb| k/fh'nLn] jftf{ ef“8\g] if8\oGq ub}{
gf/fo0flx6L b/af/leq a;]sf zf;sx?nfO{ r]tfjgL lb+b} eGg'eof]– …Gofok|]dL hgtfn]
cfTd;dk{0f unf{g\ eGg] ;kgf gkfn] x'G5 .Ú pxf“n] cufl8 eGg'eof]– …casf]
jftf{ ef“8] )%* ;fnsf] em}+ # j6f ;b/d'sfd xf]Og, z'?df hgtfåf/f gf/fo0flx6L
sAhf x'g]5 .Ú
gof“ nf]s]Gb|axfb'/ rGb x'g vf]Hg]x?n]
jt{dfg lgsf;sf] nflu vf; k|hftGq rfxG5g\ eg] cfkm"x?sf] :jfut /xg] atfp“b}
g]tf k/fh'nLn] eGg'eof]– …vf; k|hftGq gof“ ;+ljwfgaf6 k|fKt x'g]5, To;f] ug]{
rfxgf xf] eg] xfd|f] :jfut 5 .. t/ Tof] x'g] ;Defjgf oltv]/ b/af/af6 sd
5 .Ú
b/af/n] gSsnL /fi6«jfbsf] em08f kmx/fpg
vf]h]sf] atfp“b} cWoIf k/fh'nLsf] yk syg lyof]– …b/af/ if8\oGqsf] Oltxf; xf],
p;n] gSsnL /fi6«jfb b]vfP g]kfnL hgtfn] y's]/ aufpg]5g\ .Ú
o;}u/L pQm sf]0f ;efdf clvn g]kfn ls;fg
;+3 -qmflGtsf/L_ sf s]Gb|Lo ;b:o e/t 9'¨fgfn] …k'/fgf] ;/sf/n] jftf{ ljyf]Ng]
ultljlw o;}u/L cufl8 a9fPdf b]zsf] /fhwfgL sf7df8f}+ sAhf ug{ dfcf]jfbL kf6L{
kl5 gkg]{ atfpg'eof] .
;+;bjfbL kf6L{x?nfO{ ls;fg g]tf
9'¨fgfsf] cfx\jfg lyof]– …/fhfsf] k|wfgdGqL, dGqL aGg] eGbf klg gof“ ;+ljwfgaf6
k|wfgdGqL, dGqL aGg] rfxgf /fVg'xf];\ .Ú …olb To;f] ug{ ;Sg'ePg eg]
hgtfåf/f alx:s[t x'g'x'g]5Ú pxf“sf] yk syg lyof] . pQm sf]0f ;efsf] ;~rfng
clvn -qmflGtsf/L_ sf s]Gb|Lo ;lrj lxdfn zdf{n] ug'{ePsf] lyof] .
clvn -qmflGtsf/L_sf] /fli6«o
;Dd]ng x'g]
sf7df8f}+÷ …z}lIfs clwsf/sf nflu gof“
;+ljwfg, cfd"n kl/jt{gsf] kIfdf !^ cf}+ /fli6«o ;Dd]ngÚ eGg] d"n
gf/fsf ;fy cg]/f:jljo' -qmflGtsf/L_ sf] /fli6«o ;Dd]ng ;DkGg x'g]ePsf] 5 .
cfufdL c;f/ @) b]lv @@ ut];Dd sf7df8f}+df x'g] /fli6«o ;Dd]ng eJo ?kdf ;DkGg
kfg{ ljljw tof/Lx? ePsf 5g\ .
oxL h]7 !& ut] cg]/f:jljo'
-qmflGtsf/L_ sf cWoIf b]j]Gb| k/fh'nLsf] cWoIftfdf a;]sf] s]Gb|Lo sfof{nosf]
lj:tfl/t a}7sn] d'VotM !% cf}+ /fli6«o ;Dd]ngkl5sf] ju{o'4sf] cf“wLdo @ jif{sf
qmflGtsf/L ljBfyL{ cfGbf]ngsf] l;+xfjnf]sg ub}{ cfufdL lbgsf r'gf}ltx? ;fdgf
ug{ gLlt, g]t[Tj, of]hgf / sfo{qmddfkm{t\ dxfg\ hgd'lQm ;ª\u|fddf o'jf
ljBfyL{x?sf] e"ldsfnfO{ gof“ :t/df p7fpg] p2]Zon] !^ cf}+ /fli6«o ;Dd]ngsf]
cfof]hgf ug]{ lg0f{o u/]sf] s'/f clvn -qmflGtsf/L_ n] hgfPsf] 5 . /fli6«o
;Dd]ngnfO{ ;'–;DkGg ug{sf nflu cWoIf b]j]Gb| k/fh'nLsf] ;+of]hsTjdf pkfWoIf
s[i0f s]=;L= / n]vgfy Gof}kfg] tyf sf]iffWoIf dx]Gb| >]i7 /x]sf] $ ;b:oLo
b:tfj]h n]vg ;ldlt / pkfWoIf s[i0f s]=;L=sf] ;+of]hsTjdf ;lrj lxdfn zdf{,
1fg]Gb| lqkf7L, lzj 8f“uL, kml0fGb| b]jsf]6f, /fh' g]kfn, o'j/fh e§/fO{,
z}n]Gb| l3ld/], pQ/ /fO{, ;/:jtL kf]v/]n, bLk]Gb| kGt -cWoIf sf7df8f}+_, a}s'07
kf]v/]n -cWoIf, nlntk'/_ / l;=Pg= 9'¨fgf -cWoIf, eQmk'/_ /x]sf] !#;b:oLo
d"n Joj:yfkg ;ldlt u7g ul/Psf] 5 . jftf{dfkm{t\ cu|ufdL lgsf; lgsfNg]
lhDd]jf/Lk"0f{ kxnsf] afws ag]sf] j}b]lzs x:tIf]k Pjd\ b/afl/of if8\oGqsf
lj?4df s]lGb|t /x“b} z}lIfs clwsf/ k|flKtsf lglDt ;+3if{sf sfo{qmd;lxt /fli6«o
;Dd]ng eJo ?kdf ;DkGg ug{ nfluPsf] s'/f cWoIf k/fh'nLn] atfpg'ePsf] 5 .
…Tofu, jL/tf, alnbfg / d'lQmsf] kof{o
ag]sf] cg]/f:jljo' -qmflGtsf/L_ sf] !^ cf}+ /fli6«o ;Dd]ng ;+3if{sf] d}bfgdf
;DkGg u/L lg/+s'ztfjfbL k|ltufdL / oyfl:yltjfbL zlQmx?nfO{ bl/nf] k|xf/ ug{ g}lts
tyf ef}lts ;xof]usf nflu ;a}df xflb{s cfu|x ub{5f}+ .Ú k/fh'nLn] ;f]daf/
k|]; lj1lKt hf/L ub}{ eGg'ePsf] 5 .
zflGt / cfd"n kl/jt{gsf]
hgrfxgfdfly s'7f/f3ft ug]{ / jftf{nfO{ if8\oGqsf] >[ª\vnfsf] Ps s8L agfp“b}
eLif0f g/;+xf/ / r/d /fi6«3ft ug{ eO/x]s]f ;fd|fHojfbL b/afl/of u7aGwgsf]
if8\oGqnfO{ rsgfr'/ kfg{ ;+3if{afx]s csf]{ ljsNk g/x]sf] 7x/ ;d]t qmflGtsf/Lsf]
a}7sn] u/]sf] 5 . hg;xeflutfdf gof“ ;+ljwfg lgdf{0f u/]/ dfq ljBfyL{sf
z}lIfs clwsf/ tyf /fhg}lts, cfly{s, ;fdflhs, ;f“:s[lts cu|udgsf nflu 9f]sf v'Ng
;Sg] ePsf]n] gof“ ;+ljwfg lgdf{0fsf] gf/fsf cfwf/df ;+o'Qm ;+3if{df pqg
kl/jt{gsf kIfw/ ;Dk"0f{ zlQmx?df cWoIf k/fh'nLn] xflb{s cfx\jfg ug'{ePsf]
5 .
xKtfel/ sfnf] lbj;
sf7df8f}+÷ rf/jif{cl3 k'/fgf] ;Qfsf]
;jf]{Rr cbfntn] u/]sf] efiff;DaGwL Ps ljjfbf:kb / cGofok"0f{ km};nf
ul/Psf] s'/fk|lt x/]s jif{ g]kfnsf cflbjf;L hghfltx?n] lj/f]w ub}{ cfPsf
5g\ . s/La gAa]eGbf a9L efiffefifLx? a;f]af; ug]{ g]kfndf x/]s jif{ tL
efiffefifLx?n] ug]{ lj/f]wnfO{ slyt k|hftflGqs elgPsf] k'/fgf] ;Qfn] slxNo}
;'g'jfO ul//x]sf] 5}g .
of] jif{ klg )%^ h]7 !* ut] ;jf]{Rrn]
u/]sf] ;f] cGofok"0f{ km};nfsf] lj/f]wdf em08} PsxKtf;Dd ljleGg lj/f]wsf
sfo{qmdx? cfof]hgf ul/P . h]7 !* nfO{ sfnf] lbj;sf ?kdf lrlqt ub}{ ut h]7
!% b]lv h]7 @) ut];Dd lj/f]wsf sfo{qmd hf/L /x] .. h;df h]7 !% ut]
/fhg}lts bn tyf ;+3÷;+:yfx?nfO{ ;xof]usf nflu ckLn kq ljt/0f ul/Psf] lyof] eg]
h]7 !^ ut] /Tgkfs{l:yt k|hftGqsf] leQf]df v'nf kqsf/ ;Dd]ng ul/Psf]
lyof] .. h]7 !& ut] ef]6flx6L, kf6g9f]sf / eQmk'/df sf]0f ;efsf]
cfof]hgf ul/Psf] lyof] .
sfnf] lbj;sf lbg h]7 !* ut]
sf7df8f}+sf] s]Gb| /Tgkfs{df lj/f]w k|bz{g / lj/f]w ;ef ul/Psf] lyof] hxf“
ljleGg hghflt g]tfx?n] ;jf]{Rrsf] pQm km};nflj?4 af]Ng' ePsf] lyof] .
;f]daf/ ck/fGx Pp6f h'n';n] ;jf]{Rr cbfntd} uP/ lj/f]w kq a'emfPsf] lyof] eg]
cfh oL ;a} sfo{qmdx?sf] ;dLIff / cfufdL sfo{qmdx?sf] th'{df x'“b}5 .
h]7 !* ut] sfnf] lbj; ;+o'Qm cfof]hs
;ldltsf ;+of]hs /fhefO hsldsf cg';f/ ;jf]{Rrsf] km};nfn] cfkm\gf] efiffdf
af]Ng], n]vk9 ug]{ / sfdsfh ug{ kfpg] dfu Gofo / ;dfgtf tyf k|hftflGqs df}lns
clwsf/nfO{ xgg u/]sf] 5 .
;fdGtjuL{o, v; pRr hftLo cx+sf/jfbL
/fHo;Qfn] jf:tljs cy{df hghflt / efiffefifLsf dd{ / efjgf a'em\g g;Sg] /
pgLx?n] /fv]sf dfux? g;'Gg] ePsfn] ca ;a} hghflt efiffefifLx? gof“ ;+ljwfg
lgdf{0fsf] k|lqmofdf ;fd]n x'g] tkm{ cfkm\gf] cledt hfx]/ ug'{k5{ eGg]
ko{j]Ifsx?sf] /fo /x]sf] 5 .
– lbnLk rf}xfg
nfxfgdf
ljzfn hg;ef x'g]
sf7df8f}+÷oxL
h]7 @@ ut] dfcf]jfbL jftf{6f]nL ;+of]hs 8f= afa'/fd e§/fO{n] l;/fxfsf] nfxfgdf
dw]zL d'lQm df]rf{åf/f cfof]lht sfo{qmdnfO{ ;Daf]wg ub}{ x'g'x'G5 . ;fy}
sfo{qmddf jftf{6f]nL ;b:o dft[sf ofbjn] ;d]t ;Daf]wg ub}{ x'g'x'G5 .
sfo{qmd nfxfgsf] kz'klt df=lj=sf] k|f¨0fdf x'g] sfo{qmdsf ;+of]hs b]jgf/fo0f
ofbjn] atfpg'ePsf] 5 .
/f]Nkfdf
o'jf xnrn cleofg
lnjfª÷of]¨
sDo'lg:6 nLu /f]Nkfn] xfn lhNnfsf ljleGg 7fp“x?df o'jf xnrn cleofg ;DkGg u/]sf]
;dfrf/ k|fKt ePsf] 5 . ;dfrf/;|f]tsf cg';f/ pQm cleofg gof“ ;Qf;+/rgfsf]
!! g+= Onfsfdf ;~rfng ul/Psf] lyof] . ;f] cleofgsf] kf6L{ k|ltlglw s=
kl/0ffd / s= cg'kd, nLusf] tkm{af6 s= /fhLj cflbn] g]t[Tj ug'{ePsf] lyof] .
cleofge/ hglk|o hg;f“:s[lts kl/jf/sf snfsf/x?n] ljleGg 7fp“df ;f“:s[lts
sfo{qmdx? b]vfPsf] ;dfrf/df hgfOPsf] 5 .
;f+:s[lts
lzlj/ ;DkGg
bf]nvf . z}n'ª ;f+:s[lts kl/jf/åf/f h]7 ^ ut]b]lv !% ut];Dd
cfof]lht cg]sf]6 ;fGTjgf :d[lt ;f+:s[lts tyf /fhg}lts lzlj/ ;DkGg ePsf]
5 . !) lbg] ;f] lzlj/sf] ;dfkg oxL h]7 !^ ut] 7f]skf{ ufh;df Ps sfo{qmddf
ul/Psf] lyof] . z}n'ª ;f+:s[lts kl/jf/n] cg]h;f;+3sf s]Gb|Lo ;b:o
O{Zj/rGb| 1jfnLsf] k|d'v cfltYodf ;dfkg sfo{qmd ;DkGg u/]sf] xf] .
;dfkg sfo{qmdnfO{{ ;Daf]wg ub}{ k|d'v cltly 1jfnLn] clvn g]kfn
hg;f+:s[lts ;+3sf] Oltxf;, p2]Zo, lqmofsnfkx¿ Pjd\ jt{dfg cj:yfsf af/]df lj:t[t
JofVof ug'{eof] . pxf“n] eGg'eof]– æ;dfhsf zf]if0f, ljs[lt, s';+:sf/sf]
cGTo u/L j}1flgs, gof+ ;';+:sf/o'Qm ;dfhsf] lgdf{0f ug{ g} ;+3sf] :yfkgf ePsf]
xf] .Æ gof“ ;+:s[lt lgdf{0f x'g yfn]sf] ;Gbe{ pNn]v ub}{ 1jfnLn] gof“
;+:s[lt lgdf{0f ug{ ;f+:s[lts zxLbx¿n] cw"/f 5f]8]sf uLt, cw"/f
5f]8]sf sljtf Pjd\ cw"/f ;kgf k"/f ug{ af“r]sfx¿sf] lhDdfdf cfPsf]
atfpg'eof] .
sfo{qmddf ljleGg ;ft lhNnfsf $% eGbf a];L gjk|ltefx¿nfO{{ ufog,
jfBjfbg, g[To Pj+ /fhg}lts k|lzIf0f lbOPsf] z}n'ª ;f+:s[lts kl/jf/sf cWoIf
h'unn] hfgsf/L u/fpg'eof] . To;}u/L sfo{qmdsf k|lzIfs dfOnf nfdfn] ljwfut
?kdf pTs[i6tf xfl;n ug]{ k|lzIffyL{x¿nfO{{ k'/:sf/ Pj+ ;xefuLx¿nfO{{ k|z+;f kq
ljt/0f ul/Psf] lyof] . sfo{qmddf g[Totkm{ /d0f, ufogtkm{ ;'wf / lktfDa/,
afBjfbgtkm{ ;fhg, Hof]lt, ;'zg / k|sfz / cg'zf;gtkm{ clUg pTs[i6 x'g'ePsf]
lyof] . k|lzIffyL{n] lzlj/af6 cfkm"x¿n] kfPsf] 1fgn] cfTdljZjf;
a9]sf] cg'e"lt JoQm u/]sf lyP . ;fy} lzlj/sf] ;dfkg 3f]if0ff
sfo{qmddf lhNnfsf ljleGg ufh;x¿af6 bz hgf o'jf–o'jtLx¿n] dfcf]jfbL hgo'4df ;l/s
x'g] 3f]if0ff u/]sf lyP .
dlxnf
lhNnf ;Dd]ng ;DkGg
88]Nw'/f . clvn g]kfn dlxnf ;+3 -qmflGtsf/L_ 88]Nw'/fsf] k|yd
lhNnf ;Dd]ng xfn} ;DkGg ePsf] ;dfrf/ k|fKt ePsf] 5 .
h]7 @ / # ut] cflb;Nn] uflj;df ;DkGg ;Dd]ngdf pT;fxhgs hg;d'bfosf]
pkl:ylt /x]sf] lyof] . cg]d;+3 -qmflGtsf/L_sL s]Gb|Lo ;b:o uf]/Lsnf
lj=s=sf] k|d'v cfltYodf ;DkGg ;Dd]ngdf kf6L{ k|ltlglw s= cv08sf] klg pkl:ylt
/x]sf] lyof] . ;Dd]ngn] 1fg' ;fpbsf] cWoIftfdf gof“ lhNnf ;ldlt rog u/]sf]
5 . pkfWoIf uLtf ef6, sf]iffWoIf b]jL rGb, ;lrj hfgsL kfn /x]sf] !! ;b:oLo
lhNnf ;ldlt u7g ePsf] ;dfrf/df pNn]v ul/Psf] 5 .
/fdj[Ifsf]
xTofdf Pdfn] g]tfsf] ;+nUgtfsf] /x:of]b\3f6g
hgsk'/ . g]skf -dfcf]jfbL_sf j}slNks kf]ln6Jo"/f] ;b:o tyf
jftf{ 6f]nLsf ;b:o s= dft[sfk|;fb ofbjn] oxL h]7 !^ ut] wg'iff lhNnfsf] ;a}nf
ahf/df cfof]lht hg;efnfO{{ ;Daf]wg ug]{ qmddf s= /fdj[If ofbjsf] xTof Pdfn]sf
s]Gb|Lo ;b:o /fdrGb| emf / g]sf+sL g]qL >LdtL nLnf sf]O/fnfn] u/fPsf]
/x:of]b\3f6g ug{'ePsf] 5 .
df:6/;fx]jsf gfdn] wg'iff lhNnf ad{lemof lgjf;L ofbj bz jif{cl3
hgsk'/af6 ad{lemof kmls{+b} ubf{ pxf“sf] ufp“ glhs} /x]sf] k"ndf s]xL
gsfjwf/Lx¿n] wfl/nf] xltof/ k|xf/ u/L xTof u/]sf lyP . xTofkl5 ;f] 36gfdf
sf+u|]; / k|x/Lsf] ;+nUgtf /x]sf] bfjL ul/P klg clxn];Dd ;Dk"0f{ ;TotYo
aflx/ cfPsf] lyPg .
;f] ljzfn hg;efdf ofbjn] eGg'eof]– æxfdLn] o'4lj/fdkl5 Pdfn]sf
dxf;lrj;“u /fdj[If ofbjsf] xTofdf /fdrGb| emfsf] ;xeflutf /x]sf] hfgsf/L u/fPsf
lyof}+ t/ g]kfnn] xfd|f] emfhL To:tf] dfG5] xf]Og eGg] pQ/ lbg'eof] .
wg'iff lhNnfsf clt k|efjzfnL csf{ dfcf]jfbL o'jf g]tf chjnfn ofbj /
pxf“sf] kl/jf/nfO{{ xTof u/fpg ;3fpg] æz]/] wg'iffÆ eg]/ lrlgg] x]daxfb'/
dNnsf] h]7f] 5f]/f dgf]x/k|tfk dNnsf] ;kmfof dfcf]jfbLx¿n] u/]sf] s'/f g]tf
ofbjn] atfpg'ePsf] 5 ..
dgf]x/k|tfk dNnn] chjnfn ofbjsf] xTofdf ;xof]u u/]sf dfq x}gg\,
Toxf“sf y'k|} r]lna]6Lsf] cl:dtf n'6\g] / lax] u/]/ Nofp“b} u/]sf a]x'nL
;d]tnfO{{ g5f]8]sf] s'/f :yfgLojf;Lx¿ clxn] klg ;Demb}5g\ .
ofbjn] hg;efnfO{{ ;Daf]wg ul//x]sf a]nf rGb ;/sf/ lj36g ePsf] vj/
kfPkl5 g]tf ofbjn] ca aGg] ;/sf/sf] /j}of x]/]/ To;sf] cfwf/df t];|f] jftf{
ug]{ ls o'4df hfg] lg0f{o x'g] atfpg'eof] .. /fhfn] cd]l/sfsf] Ozf/fdf
b]zdf k6s k6s cl:y/tf / cft+s dRrfO/x]sf] 5 eGb} pxf“n] /fhfnfO{{ cd]l/sL
Ozf/fdf rln/x] rf“8} u2L 5f8]/ efUg'kg]{ l:ylt cfpg] r]tfjgL lbg'eof] .
ofbjn] zfxL ;]gf jftf{ layf]Ng ;lqmo eO/x]sf]df To;sf] e08fkmf]/ ub}{
hgtf / b]zsf] dfof x'g] ;a}nfO{{ Ps 7fp“df a;]/ 5nkmn u/L cu|ufdL af6f]df nfUg
cfu|x ug'{eof] .
clxn] eO/x]sf] / ca x'g ;Sg] jftf{df tLgj6f ljrf/ cfO/x]sf] atfp“b}
ofbjn] eGg'eof]– æPp6f cd]l/sg ljrf/, csf]{ ef/tsf bnfnx¿n] NofPsf] ljrf/ /
csf]{ k|r08kyåf/f lgb]{lzt hgtfsf] ljrf/ .. ca oL tLgj6f ljrf/df g]kfnL
hgtfsf] ljrf/sf] ljho x'g'k5{ . jftf{df xfd|f] oxL dfu xf] .Æ
æb'lgof“df hgtfsf] sxL+ k/fho ePsf] Oltxf; 5}g . n8fO{df ljrf/sf] hLt
x'G5, t;y{M xfd|f] dfn]dfsf] l;4fGtcg';f/sf] of] n8fO“df xfd|f] hLt ;'lglZrt t/
;do nfUg ;S5 .
sfo{qmddf qmflGtsf/L cfGbf]ngsf of]4f tyf hgjfbL df]rf{sf cWoIf
/fd/fhfk|;fb l;+xn] cd]/]sL, zfxL nufot ljZjsf ;Dk"0f{ k|ltlqmofjfbLx¿
Psflt/ nfu] klg dfcf]jfbL hgo'4 ljhoL x'g] ljZjf; JoQm ug'{eof] . g]kfndf
/fhfsf] Psnf}6L zf;g ;dfKt eO /fi6«ktLo zf;g z'? x'g] l;+xn] atfpg'eof] .
o;}aLr o'4lj/fdotf nuftf/ ?kdf wg'iffsf] u|fdL0f j:tLdf ePsf] 8s}tLdf
;+nUg 8f“sfx¿nfO{ ;dftL ;j{;fwf/0fsf] ;DklQ ;DalGwt JolQmnfO{ lkmtf{ ul/lbPkl5
dfcf]jfbLn] u|fdL0f j:tLx¿sf hgtfsf] ce"tk"j{ ;xof]u kfp“b} cfPsf
5g\ .. g]skf -dfcf]jfbL_n] o'4lj/fdotf !)) hgfeGbf a9L 8f“sfx¿nfO{{
cfkm\gf] sAhfdf lnO{ sfjf{xL ul/;s]sf] s'/f ;dfrf/df hgfOPsf] 5 .
dfcf]jfbLåf/f
clegGbg
a'6jn . hgo'4sf] qmddf pRr zxfbt k|fKt ug'{ePsf b'O{ xf]gxf/
sfo{stf{sf cleefjsx¿nfO{{ g]skf -dfcf]jfbL_ kfNkfn] clegGbg u¥of] .
zxLb ?kf /fjnsf lktf 6+saxfb'/ /fjn / dfof 3n]sL cfdf j'l4dfof
3n]nfO{{ clegGbg ub}{ g]skf -dfcf]jfbL_ kfNkf lhNnf hg;/sf/ k|d'v ?kf
ljZjsdf{n] k|ltlqmofjfbL /fHo;Qfsf] h3Go sf08af6 zxfbt k|fKt u/]sf zxLbsf]
/utnfO{{ v]/ hfg glbg] k|ltj4tf JoQm ug'{eof] .
hg;/sf/ k|d'v ljZjsdf{n] jftf{ ljyf]Ng b]zL–ljb]zL k|ltlqmofjfbLx¿
tNnLg /x]sf] atfp“b} zflGt jftf{ ;kmn geP b]zdf 7"nf] /Qmkft dlRrg uO{
/fhf, ;+;bjfbL zlQm nufot s;}sf] cl:tTj g/xg] r]tfjgL lbg'eof] .
sfo{qmddf cg]/f:jljo' -qmflGtsf/L_sf s]Gb|Lo ;b:o ;Ltf kf}8]n, g]skf
-dfcf]jfbL_ lhNnf k|ltlglw g]qk|;fb kf08], 6Lsf kf08] nufotn] zxLbx¿sf ;kgf
;fsf/ kfg{ kf6L{ k|lta4 /x]sf] ljrf/ JoQm ug'{eof] .
o;}u/L æz}lIfs Jofkf/Ls/0f / kmf;LjfbL bdgsf] lj/f]wdf k|lt/f]w
cfGbf]ng, uf]nd]r ;Dd]ng, cGtl/d ;/sf/ / ;+ljwfg;efsf] kIfdf !% cf}+ lhNnf
;Dd]ngÆ eGg] gf/fsf ;fy h]7 #) / #! ut] clvn -qmflGtsf/L_ ?kGb]xLsf] kGw|f}+
lhNnf ;Dd]ng x'g] ePsf] 5 .
cg]/f:jljo' -qmflGtsf/L_sf tTsfnLg s]Gb|Lo ;b:o 6Lsf/fd Gof}kfg] /
u0f]z 9sfnsf] k|yd :d[lt lbj;sf] cj;/df lhNnf ;Dd]ng ug{ nfluPsf] ;+of]hs
n]vgfy e08f/Ln] atfpg'eof] .
k"j{df
hgd'lQm ;]gf ljsf; lgdf{0fdf
vf]6fª . o; lhNnfsf ljleGg uflj;x¿df hgd'lQm ;]gf, dfcf]jfbL
sfo{stf{ / hgtfx¿ ljsf; lgdf{0fsf sfdx¿df Jo:t 5g\ . oxL qmddf ;'Gb]ndf
& ls=dL= 3f]8]6f] af6f] lgdf{0f u/L k|tfk :d[lt dfu{ gfdfs/0f ul/Psf]
5 .
To;}u/L jfulznf, /fvf, h'a]sf]n, 8f]kf{ ufh;x¿df !÷! j6f u]6, /fvf, h'a]sf]ndf
!÷! j6f rf}tf/fx¿, ljhovs{, dflQddf !÷! j6f sf7] k'n / af6f], lw8'ªdf @ j6f
k“w]/f, b"lw{ddf ! wf/f / ! s'jf lgdf{0f ePsf 5g\ . To;}u/L bf]kf{,
jfulznf, 8'd|], lvrfkf]v/L, oDvf ufh;df :s'nsf rf}/x¿ lj:tf/ tyf lgdf{0f ul/Psf
5g\ .
hfh/sf]6 . o; lhNnfsf ljleGg 7fp“sf lhNnf:t/Lob]lv ufp“:t/;Ddsf
Pdfn] sfo{stf{x¿sf] Pdfn] kl/Tofu ug]{ nx/ rn]sf] 5 . Pdfn] kl/Tofu ug]{
g]tf tyf sfo{stf{x¿ dfcf]jfbL hgo'4sf] ;dy{g ub}{ ljleGg hg;+u7gdf cfj4 ePsf]
vj/ 5 .
Pdfn]n] lnPsf] oyfl:yltjfbL ;f]raf6 hgtfsf] d'lQm gx'g] 7x/ ub}{
Pdfn] kl/Tofu u/L dfcf]jfbL hgo'4sf] ;dy{g ug]{x¿df Pdfn] lhNnf ;lrjfno ;b:o
gj/fh l;+x;lxt @@ hgf g]tf tyf sfo{stf{x¿ /x]sf 5g\ . Pdfn] kl/Tofu
ug]{x¿df Pdfn]sf] tkm{af6 k"j{ lhlj; ;b:o sfnLaxfb'/ l;+x, eujtL uflj;
cWoIf 8Da/axfb'/ a:g]t, /f]sfofufp“ uflj; cWoIf eLdaxfb'/ l;+x, gfojf8fsf cWoIf
chaL/ l;+x, pkfWoIf k[YjLaxfb'/ l;+x ;d]t x'g'x'G5 . Pdfn] kl/Tofu u/L
dfcf]jfbLsf] ;dy{g ug]{x¿nfO{{ Ps hg;efsf aLr hfh/sf]6 dfcf]jfbLsf O~rfh{ s=
hLjgn] cjL/ / dfnf nufO{ :jfut ug'{ePsf] lyof] .
zfxL
;]gfn] kf]:6/ Roft]
;Nofg . zfxL ;]gfsf] Ps 6f]nLn] clvn -qmflGtsf/L_åf/f 6f“l;Psf
kf]:6/x¿ Roft]sf] ;dfrf/ 5 . ;/sf/åf/f j]kQf kfl/Psf k"0f{
kf}8]n;lxsf qmflGtsf/Lsf g]tfx¿sf] t:jL/;lxtsf kf]:6/x¿ ut xKtf ;]gfn] Roft]sf]
;dfrf/df hgfOPsf] 5 .
lhNnfsf d"nvf]nf, ur]{, gfy]lkkn / ;NnLahf/df o;/L zfxL ;]gfn]
kf]:6/x¿ RofTb} lx+8]sf] clvn -qmflGtsf/L_n] hgfPsf] 5 . o;}u/L ut j}zfv
@# / @$ ut] yf/df/] / bdfrf}/df æ:jf:Yo lzlj/Æ ;~rfng ug]{ gfddf k'u]sf] zfxL
;]gfn] xftxltof/ k|bz{g ub}{ hgtfnfO{{ pQ]lht kfg]{ sfo{ u/]sf] ;dfrf/df
hgfOPsf] 5 .
gSsnL
dfcf]jfbLdfly sf/jfxL
slknj:t' . dfcf]jfbLsf] gfddf lhNnfsf ljleGg 7fp“x¿df
n"6kf6df ;+nUg :yfgLo jL/k'/ ufp“ a:g] cho gfd u/]sf] JolQmnfO{{
dfcf]jfbLn] kqmfp u/L hg;d'bfosf dfemdf nuL sfnf]df];f] / h'Qfsf] dfnf nufO{
sfjf{xL u/]sf 5g\ .
ufp“sf ;Lwf;fwf dlxnfnfO{{ anfTsf/ ub}{ lx+8\g], ljleGg 7]s]bf/x¿;“u
dfcf]jfbLsf] gfddf rGbf c;'Nb} lx+8\g], ljleGg 7fp“df rf]/L ug]{, 7uL ub}{
lx+8\g] h:tf sfo{df ;+nUg ;f] JolQmnfO{{ h'Qfsf] dfnf nufO{ lk7\o'“df Jofg/
6f“;]/ ck/fwsf] ljj/0f n]vL Oldlnofsf] ;f]daf/] ahf/ kl/qmdf u/fOPsf]
lyof] . ca cfOGbf o:tf lqmofsnfk gug]{ zt{df lghsf] 3/ jL/k'/df nuL
5fl8Psf] klg ;dfrf/df hgfOPsf] 5 .
dfcf]jfbLsf] o:tf lqmofsnfkn] To; If]qsf hgtfdf /fd|f] k|efj kf/]sf]
5 . s]xL dlxgfcl3;Dd slknj:t'df rf]/8f“sfsf] ljuljuLn] hgtfdf Jofks cft+s
l;h{gf u/]sf] lyof] .
– lbnLk rf}xfgaf6
ljleGg
;+u7gsf lhNnf e]nfx¿
ef]hk'/ . ut j}zfv !@ / !# ut] sf]6 uflj;cGtu{tsf] 1fgf]bo
dfljdf cg]d;+3 -qmflGtsf/L_ ef]hk'/sf] k|yd lhNnf e]nf ;DkGg ePsf] 5 .
e]nfn] clgtf k|wfgsf] cWoIftfdf !& ;b:oLo lhNnf tby{ ;ldlt lgdf{0f u/]sf]
5 . sfo{qmddf k|d'v cltly cg]d;+3 -qmflGtsf/L_sL s]Gb|Lo ;b:o ;'l:dtf
sfsL{ x'g'x'GYof] .
To;}u/L j}zfv @) / @! ut] blnt d'lQm df]rf{sf] k|yd lhNnf e]nf ;DkGg
ePsf] 5 . e]nfn] v8\u ;'glrp/Lsf] cWoIftfdf @& ;b:oLo lhNnf tby{ ;ldlt
u7g u/]sf] 5 .
To:t} j}zfv !& / !* ut] ls/f“t /fli6«o df]rf{, ef]hk'/sf] k|yd
lhNnf e]nf ;DkGg ePsf] 5 . e]nfn] eLd /fO{sf] cWoIftfdf @! ;b:oLo lhNnf
tby{ ;ldlt u7g u/]sf] 5 .
To:t}, j}zfv !$ / !% ut] cg]ls;+3 -qmflGtsf/L_sf] k|yd lhNnf e]nf
;DkGg ePsf] 5 . e]nfn] gf/fo0fk|;fb /fO{sf] cWoIftfdf lhNnf tby{ ;ldlt u7g
u/]sf] 5 .
o;}u/L dfcf]jfbL sfo{stf{x¿ ljsf;–lgdf{0fsf sfddf ;xefuL eO/x]sf]
ef]hk'/af6 k|fKt ;dfrf/df pNn]v 5 . ;dfrf/cg';f/ af]rf / xnf}+bf vf]nfdf
sf7] ;f“3', vf/fd / rf}sL8f“8fsf] aLrdf kg]{ a]ªv'jf vf]nfdf sf7] ;f“3', ;fljqL
dflj s'Go" sfpn]df rp/, bf]efgkm]bLdf $ ls=dL= af6f] vGg] sfd ;DkGg
eO;s]sf 5g\ .
– ;'/haf6
dfcf]jfbLåf/f
ljsf; lgdf{0f
dxf]Q/L . ut j}zfv #! ut] uf}zfnf # df kg]{ ljtf{6f]nb]lv
ahf/;Dd # ls=dL= nDafO{ / !* lkm6 rf}8fO{ ePsf] ;8s g]skf -dfcf]jfbL_ ;+o'Qm
lhNnf ;+u7g ;ldltsf ;]qm]6/L s= nf]rgn] lznfGof; ug'{eof] .
;f] lgdf{0f sfo{df % xhf/ hg;d'bfosf] ;xeflutf /x]sf] lyof] .
;8s lgdf{0f ;DkGg ePkl5 Toxf“sf :yfgLo jfl;Gbfx¿n] cfkm"x¿n] Jofkf/,
Joj;fo, cf}ifwf]krf/ ug{ ;d:of ePsf]df ca To;af6 d'Qm ePsf] atfP . o;af6
:yfgLo afl;Gbf xlif{t 5g\ .
blnt
d'lQm df]rf{sf] lhNnf e]nf
;nf{xL . g]bd'df]sf] lhNnf e]nf xl/axfb'/ ljssf] cWoIftfdf oxL
h]7 $ ut] ;DkGg eof] . sfo{qmddf k|d'v cltly afa'/fd uhd]/, ljz]if cltlydf
lhNnf ;]qm]6/L cg]d;+3 -qmflGtsf/L_, df/fd'df]sf k|ltlglwsf] pkl:ylt
lyof] . pQm e]nfdf lhNnf ;]qm]6/Ln] juL{o d'lQm geP;Dd hftLo d'lQm ;Dej
gx'g] x'“bf ;du| hftLo pTkL8gaf6 d'lQm k|fKt ug]{sf lglDt cfufdL lbgdf
ju{;+3if{sf] dd{nfO{ cfTd;ft\ ub}{ cufl8 a9f];\ eGg] k|]/0ffbfoL z'esfdgf
lbg'ePsf] lyof] .
xl/axfb'/ ljs cWoIf, pkfWoIf gfu]Zj/ /fd, ;lrj jL/]Gb| /fd, ;x;lrj
;+ho /fd /xg] u/L !& ;b:oLo lhNnf ;ldltsf] lgdf{0f ul/Psf] ;dfrf/ 5 .
o;}u/L g]bd'df] dxf]Q/L lhNnf ;Dd]ng lhNnf ;]qm]6/L s= nf]rgsf]
ljz]if pkl:yltdf wgL/fd vLbf;sf] pkl:yltdf / /fd d08nsf] ;~rfngdf oxL h]7 ^ ut]
;DkGg ePsf] 5 .
wgL/fd vLbf;sf] ;+of]hsTjdf kl5 # ;b:o yk x'g] u/L !% ;b:oLo lhNnf
;ldltsf] rog ul/of] .
To;} g]bd'df]sf] lhNnf e]nf oxL h]7 ^ ut] k|d'v cltly afa'/fd uhd]/,
ljz]if cltly lhNnf ;]qm]6/L /fh]zsf] pkl:yltdf ;DkGg eof] . pQm e]nfdf
hftLo d'lQm, hflt ljz]ifn] n8\b}df x'g ;Sb}g, jf:tljs d'lQmsf] lzv/ r'Dg juL{o
n8fO{ n8\g'kg]{ ePsf]n] efjL lbgx¿df Tof] lhDd]jf/L k"/f ug{ of] e]nf ;kmn
xf];\ eGg] z'esfdgf s= /fh]zn] lbg'eof] .
u'NdL . clvn g]kfn ls;fg ;+3 -qmflGtsf/L_sf] Onfsf e]nf uf]kfn
kGyLsf] ;+rfng / rGb|axfb'/ hL;Lsf] ;efkltTjdf xfn} w'sf]{6 /h:yndf ;DkGg ePsf]
5 .
e]nfn] uf]kfn kGyLsf] cWoIftfdf & ;b:oLo Onfsf ;ldltsf] rog
u/]sf] 5 . h;sf] ;lrj / sf]iffWoIfdf qmdzM lgaxfb'/ hL;L / /fdk|;fb e08f/L
/xg'ePsf] 5 eg] cGo ;b:ox¿df t'naxfb'/ vjf;, emjLGb| e08f/L / n6' kl/of/ rog
x'g'ePsf] ;dfrf/ 5 .
To;}u/L cg]d;+3 -qmflGtsf/L_sL e"=k"= lhNnf cWoIf ntf cfrfo{sf]
k|d'v cfltYo, k|ef s];Lsf] ;+rfng / k]pnf s'“j/sf] ;efkltTjdf xfn} w'sf]{6
/h:yndf cg]d;+3 -qmflGtsf/L_sf] Onfsf e]nf ;DkGg ePsf] 5 . pQm Onfsf
e]nfn] k]pnf s'“j/sf] cWoIftfdf gf} ;b:oLo Onfsf ;ldltsf] rog u/]sf] 5 .
h;sf pkfWoIf, ;lrj / sf]iffWoIfdf qmdzM gf/fo0fL kGyL, ;/:jtL k5fO{ / O{Zj/f
lh;L /xg'ePsf] 5 .
lgof]lht
k|rf/af/] :ki6f]lQm
sflnsf]6÷ sflnsf]6 tyf c5fddf sfo{/t hgd'lQm ;]gf g]kfnsf sDkgL
sld;f/ s= k|zfGtn] s]xL xKtfcl3 sflnsf]6sf u|fdL0f Onfsfdf b'O{ kqsf/nfO{
hgd'lQm ;]gf g]kfnn] ckdfghgs Jojxf/ u/]sf] eGg] h:tf lgof]lht k|rf/ ul/Psf]
k|lt cfkm\gf] Wofgfsif{0f ePsf] atfpg' ePsf] 5 .
hgfb]z k|ltlglw;“usf] s'/fsfgLdf s= k|zfGtn] eGg'eof]– …hgd'lQm ;]gf
g]kfn /fi6«sf] rf}yf] c¨ kqsfl/tfhut\nfO{ ;Ddfg ub{5 . t/ kqsf/ ldqx?
kqsfl/tfsf] vf]n cf]9]/ hgtflj?4 ;'/fsL ug]{af6 ;hu x'g'k¥of] .Ú
sflnsf]6sf] 36gfdf :yfgLo hg;Qfn] cfkm\gf] cfwf/ If]qdf cfPsf gof“ JolQmx?;“u
;f]wk'5 dfq u/]sf] atfpg'eof] . …;f]wk'5kl5 ;Ddfgk"j{s /flvPsf]
lyof]Ú s= k|zfGtn] eGg'eof] .
sflnsf]6sf kqsf/ s'd{/fh
zfxLlj?4 hgtfn] :yfgLo kf6L{df d'2f bfo/ u/]sf / ljutdf pgL ufp“ 5f]8]/ efu]sf
lyP . :yfgLo hgtfsf cg';f/ ljutdf Pdfn] sfo{stf{ /x]sf s'd{ zfxLn] ;+s6sfn
/ To;cl3 klg ;/sf/sf] glhs /x]/ k|x/L tyf ;]gfnfO{ ;z:q kmf}hL of]hgf pknAw
u/fPsf lyP .
s]xL xKtf cl3 pgL;lxt Ps
csf{ kqsf/ ufp“ hf“bf lhNnf k|x/L sfof{no sflnsf]6sf k|x/L u'Ktr/ sdn hL=;L=n]
s'd{/fh zfxLnfO{ n]v]sf] uf]Ko kq dfcf]jfbL hg;]gfnfO{ k|fKt ePsf] lyof] .
pQm z+sf:kb kqdf n]lvPsf] lyof]– …tkfO{+sf] 3/df kflnPsf] 7"nf] s's'/n]
tkfO{+sf] a'afnfO{ 6f]Sof], To;sf/0f tkfO{+ l5§} kms{g' xf];\ .Ú sf]8
efiffdf n]lvPsf] pQm kq dfcf]jfbL hgd'lQm ;]gf;“u clxn] klg ;'/lIft /x]sf] /
Tof] nufot hgtfsf] k|ltlqmofaf/] klg cg';Gwfg eO/x]sf] hgd'lQm ;]gfsf sDkgL
sld;f/ s= k|zfGtn] eGg'eof] .
hgd'lQm ;]gfsf s= k|zfGtn]
cfwf/ If]qdf e|d0f ug{ rfxg] kqsf/nfO{ To:tf z+sf:kb JolQmnfO{ kyk|bz{s gagfpg
cg'/f]w ug'{sf ;fy} hg;]gfnfO{ ljZjf; u/]/ cfwf/ If]qdf cfpg lgdGq0ff klg
ug'{ePsf] 5 . …kqsf/ ldqx?nfO{ xfdLn] g} ;aeGbf klxn] ;nfdL ;Ddfg u/]/
cfwf/ If]qdf :jfut u/]sf 5f}+Ú– s= k|zfGtn] eGg'eof] .
k|jf;L
dlxnfx?sf] ;Dd]ng ;DkGg
sf7df8f}+÷k|jf;df /x]sf
g]kfnL dlxnfx?sf] ;d:ofnfO{ p7fp“b} cfPsf] clvn ef/t g]kfnL dlxnf ;+3n] ljleGg
pkIf]qLo ;ldltx?sf] ;Dd]ng ;DkGg u/]sf] 5 .
;+3sL s]Gb|Lo cWoIf /]0f'
zdf{n] xfdLnfO{ hfgsf/L u/fPcg';f/ ut !& / !* d] df
k~hfj–xl/of0ff–/fh:yfgsf] rf}yf] pk–If]qLo ;Dd]ng ;DkGg ePsf] 5 . ;Dd]ngn]
zfGtf zdf{sf] cWoIftfdf / sdnf yfkf ;lrj /xg'ePsf] !# ;b:oLo pkIf]qLo ;ldlt u7g
u/]sf] 5 .
To:t} d] & / * ut] lxdf~rn / pQ/f~rnsf] bf];|f] pk–If]qLo ;Dd]ng
lxdf~rn k|b]zsf] /f]x'df ;DkGg ePsf] 5 . ;Dd]ngn] ;fdgf s7fotsf] cWoIftfdf
!! ;b:oLo sfo{sf/L ;ldlt u7g u/]sf] 5 .
ptf k~hfj–hDa'–sflZd/sf]
t];|f] pkIf]qLo ;Dd]ng hfnGw/df d] !) / !! ut] ;DkGg ePsf] 5 . ;Dd]ngn]
zf/bf kf7ssf] cWoIftfdf !% ;b:oLo ;ldlt u7g u/]sf] 5 . To;}u/L d] # / $
ut] rl08u9sf] pkIf]qLo ;Dd]ng afn ejgdf ;DkGg ePsf] 5 .. ;Dd]ngn] bLkf
af]x/fsf] cWoIftfdf !# ;b:oLo ;ldlt u7g u/]sf] 5 .
;fy} dlxnfx?sf ;Dd]ngsf
;dfrf/x?nfO{ ef/tsf kqklqsfx?n] ;sf/fTds ?kdf k|sflzt u/]sf] cWoIf zdf{n] atfpg'ePsf]
5 . cd/ phfnf, hfu/0f b}lgs nufotsf klqsfn] …cd]l/sfn] g]kfnsf] zflGt
jftf{df x:tIf]k u/]sf]Ú eGg] zLif{sdf ;dfrf/ k|sflzt u/]sf lyP .