Janadesh Weekly,year 13, Issue.7,  Januay 13,2004 

hLjg;fyL u'dfpg' ePsL qmflGtsf/L dlxnf cWoIf hok'/LnfO{ lr7L

s = hok'/LhL,

/ftf] ;nfd .

gof“ / k'/fgf] ;Qfsf] eLif0f n8fO“ rln/x]sf] a]nf b'i6 Ajf“;fx? cfkm\gf] k/fhonfO{ 9fSg lu4n] l;gf]nfO{ kmGsf] df/] em}+ gof“ ;Qfsf] 3f"6L lgdf]7\g pBt\ /x]sf] s'/f xfdLnfO{ yfx} lyof] . To;sf] k|lt/f]w ub}{ xfd|f] e"lddf d8fl/Psf] sfnf] afbn kG5fpg xfdL cft'/ lyof}+ / xfdLn] To;sf] lj?4df xfd|f] kyk|bz{s Hof]lt ag]/ k"j{ lIflthdf rlDs/x]sf tL dxfg\ zxLbx?n] 5f]8]/ hfg'ePsf] lhDdf k"/f ug]{ c7f]6sf ;fy labf eof}+ .

ju{b'Zdgx? cfkm\gf] n"6sf] :ju{ l6sfpg] b':jKgsf ;fy xfd|f xhf/f}+ of]4fx?sf] 3f“6L lgdf]7]/ afbnn] ;"o{nfO{ 5f]Kg] sf]l;; u/] h:t} /Gylg/x]sf] lyof] . afbnn] ;"o{nfO{ 5f]Kg ;Sb}g .

kmnfdsf af/n] a;GtnfO{ g} /f]Sg sxf“ ;S5 / ===< sfnf] afbnnfO{ kG5fp“b} xfd|f] hgd'lQm ;]gfn] a;GtnfO{ 8fSb} ljhosf] z+v3f]if ul//x]sf va/x? k|fKt x'“b} lyof] . To;}avt /]l8of]af6 s= ljj]s If]qLsf] zxfbt ePsf] va/ ;'g]+ . Pshgf kqsf/ sd/]8;“u ;f]w]+ æs= ljj]shLsf] zxfbtsf] va/ ;'g]+ s] ;To xf]nf <Æ pxf“ t k"j{ x'g'x'G5 eGg'eof] . w]/} cfzfsf] ls/0f knfP klg ljZjf; eg] nfu]g . v'Nb'nLs} aLrdf s]xL lbgkl5 lhDd]jf/ sd/]8x?;“u e]6 eof] . lhDd]jf/ sd/]8x?af6 oyfy{ yfxf kfP“ . s= hok'/L / slnnf] d'gf 5f]/L cfwf/nfO{ ;Dem]+ . Kof/f] hLjg;fyLsf] lj5f]8df tkfO{"nfO{ e]6\g g;s] klg lr7Lsf] dfWodaf6 e]6\g] efjgfn] y'k|} k6s lr7L n]Vg] hdsf]{ u/]+ . cflv/ qmflGt t cWoIf s= k|r08n] eGg'eP h:t} lj1fg snfsf] ;fydf efjgf klg /x]5 . n]Vg w]/} ufx|f] eof] km]l/ efjgfnfO{ ljrf/n] g]t[Tj ug]{ s'/fnfO{ cfTd;ft\ ub}{ of] kq sf]/]sL 5' .

s= hok'/LhL æljhosf km"nx? zxLbsf /utdfly kmlqmG5g\ .Æ tkfO{+n] of] ljhosf] km"n kmqmfpgsf] lglDt cfkm\gf] Kof/f] hLjg;fyL u'dfpg k'Ug' ePsf] 5 eg] s'zn ;}Go sld;f/ u'dfPsf]df l;+uf] kf6L{ k+lQm zf]sfs'n aGg k'u]sf] 5 . jf:tjdf xhf/ hgf ;]gf pTkfbg ug'{ eGbf Ps hgf ;}Go sdf08/ pTkfbg ug]{ s'/f kf6L{sf] nflu lgSs} r'gf}ltk"0f{ s'/f xf] . of] e"lddf d8fl/Psf] afbn kG5fpg] qmddf s= ljj]s nufot xhf/f}+ dxfg\ zxLbx?n] xfd|f] sf“wdf cem} r'gf}ltk"0f{ lhDd]jf/L yk]/ xfdLaf6 ljbf lng'ePsf] 5 . pxf“x?n] 5f]8]/ hfg'ePsf] cleef/f k"/f ug{ zf]snfO{ zlQmdf abNb} ta;Dd xfdL n8\g OR5's 5f}+, ha;Dd of] b]zdf sfnf] afbn x6]/ qmflGtsf] km"n km'Nb}g .

cGtdf, Kof/f] hLjg;fyLsf] lj5f]8n] tkfO{+sf] d'6' 6'qmf6'qmf eO/x]sf] o; b'vb\ If0fdf w}o{tf k|bz{g ub}{ s'zn g]t[Tj ug]{ ;fx; dfn]dfjfb / k|r08kysf] j}rfl/s xltof/n] k|bfg ug{ ;sf];\ eGg] sfdgf ub{5' . ljbf .

sNkgf wdnf

 

 

k|jf;L e"ldaf6 efOnfO{ lr7L

Kof/f] efO cg'k, /lQmd clejfbg †

zfob ;f9] b'O{ jif{k5fl8 ltd|f] gfddf s]xL n]Vg] hdsf]{ ub}{5' . lbg o;/L g} laltlb+bf /x]5g\ . yfx} ePg oL ;f9] b'O{ jif{x? cToGt gldNbf] jftfj/0fdf s;/L lat]/ uP . hDdfhDdLdf lg/y{s, p2]ZoxLg oL lbgx?n] dnfO{ a"9f] l;jfo c? w]/} s]xL u/fPgg\ . ltdL / d]/f] clGtd s'/fsfgLsf] ;fIfL sfln~rf]ssf] Tof] 7"nf] 3/ lyof] . xfdLn] /ftel/ s'/f u/]sf lyof}+ . laxfg lem;ld;]d} ltdL dnfO{ 5f]8\g a;kfs{ cfPsf lyof} . xfd|f] clGtd e]6 ToxL lyof] . x'g;S5, ;don] xfdLnfO{ k'gM ldnfpg]5 jf xfd|f] e]6 slxNo} x'g] 5}g . h]xf];\, nfdf] ;do;Dd kq gn]v]sf]df Ifdfk|fyL{ 5' .

ltdL a;kfs{df 6f]nfO/x]sf lyof} . d r9]sf] a; a'ªa'ª\tL w"nf] p8fp“b} d¨nu9Laf6 psfnf] nfluxfNof] . ltdLn] eg]sf s]xL s'/fx? d]/f] lbdfudf k|ltWjlgt eO/x]sf lyP . …bfO ls t 8S6/ ag]/ nfUg'knf{, xf]Og eg] of] a'h'{jf k9fO 5f8\g'knf{ .Ú …kmut 8S6/ ag]/ dfq xfd|f] ;dfhsf] /f]u 7Ls x'g ;Sb}g .Ú ==== …a'h'{jf lzIff u/La–lgd'vfsf] lxt cg's"n x'“b}g .Ú ===== cflb y'k|} s'/fx? ltdLn] u/]sf lyof} . ltd|f ;a} s'/f 7Ls nfu]sf lyP / klg dnfO{ cfkm\gf] k9fO g} dxTjk"0f{ nfu]sf] lyof] . To;}n] tTsfn ju{o'4sf] e§Ldf xf]ldg] ;fx; ddf knfpg ;s]g . ltdL g} eg t s] Toxf“g]/ dleqsf] cj;/jfb b]vfk/]sf] lyPg / < ltd|f s'/fx?df 3f]lTn+b} /fgLdQf kf/ u/]sf] dnfO{ kQ} ePg . cx“ nf]xf]/] vf]nfsf] ;';fO, kfvfel/sf] u'/f“; clg uf]?h'/]sf] lxp“n] klg dnfO{ ltd|f s'/faf6 cnUofpg ;s]gg\ . 3/ gk'Ub} s0f{ ;/, 5lj ;/;“u e]6 eof] . 3/ k'u]kl5 s= ;~hLj;“u e]6 eof] . ;a}sf s'/f ltd|f h:t} lyP . t/ s= kf/zdl0fn] dnfO{ l5§} 8S6/ ag]/ kms{g ;Nnfx lbg'eof] . SofDk; kms{+bf d ltdLnfO{ ge]l6sg ;f]em} g]kfnu~h cfP“ . dx]Gb| ax'd'vL SofDk; glhs}sf] klqsf k;naf6 …gf}nf] ljxfgLÚ lsg]+ / k9\b} l;dfgftkm{ nfu]+ . l;dfgfdf r]s ug]{ k|x/L t d;“u} bz sIff;Dd ;fy} k9]sf] tf]nLufp“sf] u0f]z kf] /x]5 . p;n] lrof lkP/ hfg cfu|x u¥of] . ;f“em * ah]lt/ d 5fqjf;df k'u]sf] lyP“ . xf] dleq cGt/åGå lyof] . pRrfx6 lyof] . qmflGtdf xf]ldg] cfGtl/s rfxgf t lyof] t/ afx\o ?kn] dnfO{ k9fO l;Wofpg 3r\3rfO/x]sf] lyof] .

efO † Pp6f ljrf/xLg :jR5Gb kl/;/df cf}iflw lj1fgsf lstfax?, yf]qf eO;s]sf k|of]uzfnfx?aLr hLjg c;/Nn k;fl/+b} uof] . k|To]s lbg d]/f] jl/kl/ d[To' cfP“Yof] / hfGYof] . P]of, cfTy', /f]bg t ;+uLt h:t} x'GYof] . dfgj hLjgsf] Pp6f l;¨} kf6f] bf?0f ?kdf Toxf“ pkl:yt x'GYof] . d}n] Tof] w'nf]d}nf]sf] ;+;f/af6 s]xL l;Sg] sf]l;; ub}{ lyP“, crfgs k9fO aGb ug'{k¥of] . Tof] SofDk;, Tof] 5fqjf;, SofDk; kl/;/df plePsf d;nfsf ?vx? ;a} ;a};“u kl/ro x'g' cufj} lj5f]8 kf] x'g]eof] . ;f“lRrs} eGg'kbf{ Tof] b'Mvb If0f lyof], 7"nf] b'3{6gf lyof] . l/dfn] k|fOe]6 sn]hdf k9\g] s'/f u/]sL lyO{ . k|fOe]6 sn]hdf k9\g y'k|} k};fx? rflxof] . csf]{tkm{ y'k|} k};f vr{ u/]/ kmut cfkm\gf] nflu dfq 8S6/ aGg] rfxgf d]/f] sbflk lyPg . d t ;dfhsf] nflu, tdfd lgM;xfo hgtfsf] nflu 8S6/ aGg rfxGy]+ . hLjgdf JolQmut ;'v;d[l4sf] nfn;f ddf 5“b} lyPg . t/ Pp6f s'/f s] ;To xf] eg] d lgs} dxTjfsf+IfL lyP“ . d efjgfsf 7"nf7"nf rf]6Lx?df r9\by]+ / tL rf]6Lx? PsfPs u/]/ uNof{du'n'{d 9Nby] . cflv/df d hLjgsf y'k|} ptf/r9fjx?af6 u'h|b} clglZrt e'"j/Ldf x]lng k'u]+ . dgleq cyfx ?kdf k|ltzf]wsf] Hjfnf blGs/x]sf] lyof] . hLjgsf /x/nfUbf lbgx?nfO{ lstfasf sfnsf]7/Ldf ;8fP/ d}n] kfPsf] k'/:sf/ cGtdf Pp6f ;fgf] gf]s/L lyof], hxf“ xf“:g] cf]7x?el/ zf]if0fsf cgluGtL sf“6Lx? 7f]lsPsf lyP . zAb}lkR5] eoqf; 5fpg] b/jfgLdf d ;Dd]gLsf] vfN6]kfgL clg To;dflysf] gLnf] cfsfzdf sfjf vfg] 8f“km] r/L vf]Hby]+ . efO d slyt ;Eotfsf] k]lG6¨ v'On]/ jf:tljs lrqdf kl/0ft x'“b} lyP“ / d]/f cf“vf cl3 y'k|} kL8fx? dfG5]sf cg'xf/x?df 6f“l;P/ cfp“y], /S;Lsf af]tnx?df ldl;P/ cfp“y] . k|jf;sf uNnLx?df ef“8f dfem\g], rf}sLbf/L ug]{ g]kfnL o'jf ;fyLx? lg/fz clg s'07fsf] r/d pTsif{af6 ktg / e|i6tfsf] ulx/f] vf8ntkm{ vl;/x]sf] b]Vbf dnfO{ leqleq} c;fWo} kL8f x'GYof] . Tof] ;8]un]sf] /fHo;Qfn] xfdLnfO{ s] dfq u/fPsf] 5}g / < g a:g] 3/, g ultnf] sfd, ;+;f/nfO{ g} emlsemsfp kfg{;Sg] Ifdtf kfgLh:t} au]/ v]/ uO/x]sf] If0f dfG5] eP/ klg dfG5]sf] bhf{ kfpg g;s]sf ;XboL g]kfnL o'jfx?nfO{ Pp6f uf]/]6f]df 8f]¥ofpg kfP /fd|f] x'GYof] eGg] ;f]rn] dnfO{ k|jf;df sfd ug]{ g]kfnL ;+3;+u7gx?sf] ;Dks{df k'¥ofof] . o;/L lj:tf/} d dxfg\ / hgjfbL ljrf/sf] glhs x'“b} uP“, hxf“ lg/fzf eGg] zAb x'“b}g, hxf“ …c;kmntfÚ gfds zAb x'“b}g . dnfO{ knfog x'g ;dfKt x'g k|]l/t ug]{ 3f]/ k|ltlqmofjfbL ;+/rgfsf lj?4 clGtd o'4 nl8/x]sf ;+;f/sf ;a}eGbf ;fx;L Pjd\ pRr of]4fx?sf] k+lQmdf nfda4 x'g :jLs[lt kfpg' sd v'zLsf] s'/f lyPg .

efO v:g] / k5fl/g] of] nfdf] qmdk5fl8 lj:tf/} lx+8\g yfn]sf] 5' . RofltPsf dgsf kfgfx? km]/]/ zxLbsf ufyfx? n]Vg yfn]sf] 5' . ;dfhnfO{ s6's6' kfg]{ dxf/f]unfO{ ;d"n gi6 ug]{ ljZjljBfnoaf6 k|lzlIft x'“b}5' . d Pd aL=aL=P;= ag]/ dfq} t xfd|f ;d:ofx? ;dfwfg x'“b}g lyP . hgtfsf ;d:ofx? ;dfwfgsf nflu t k"/} /fHo;Qfsf] lr/kmf/ ug{;Sg] 8S6/ aGg'kbf]{/x]5 .

ltdLnfO{ k|ltlqmofjfbL ;]gfn] lu/km\tf/ u/]/ Aof/]sdf /fv]sf] rsf]{ oftgf lbPsf] s'/f g]qn] atfpg'ePsf] lyof] . ltgLx?n] zfob ltdLnfO{ vtd kfg]{ of]hgf agfPsf lyP . t/ o'4lj/fd / zflGtjftf{sf sf/0f pgLx?n] To;f] ug{ ;s]gg\ . b'Zdgsf] ;]gfn] ltdLnfO{ w]/} oftgf lbPsf] k"/f z/L/ ;'lGgPsf] s'/f ;'Gbf dnfO{ tTsfn abnf lng] efjgfn] axfb'/ / sfG5f gfd kfOPsf] of] a~h/ e"ldnfO{ 5f8]/ o'4s} df]rf{df hfp“h:tf] kf] nfUof] . xf] efO s'/f u/]/, n]v n]v]/, efif0f u/]/, h'n'; lgsfn]/ dfq xfdLn] PSsfO;f}+ ztfAbLsf] b'ZdgnfO{ k/f:t ug{ ;Sb}gf}+ . To;sf] nflu ;du| ?kaf6 z/L/df Psyf]kf /ut /x'~h]n;Dd n8\g'k5{, cgj/t nl8/xg'k5{ .

clxn] t ltdL hgk|lt/f]w cleofgdf ;+nUg 5f} eGg] s'/f ;'g]sf] 5' . cfGtl/s ?kdf gof“ ;QfnfO{ ;'b[9 agfp“b} afx\o ?kdf g]kfnsf] cl:dtfdfly gª\uf| uf8\g cfOk'u]sf] cd]l/sL ;fd|fHojfblj?4 hgtfnfO{ ;hu u/fpg, hgtfsf x/]s b'Mv–;'vx?df ;xefuL x'“b} ;f“RrLs}sf] ;'Gb/ ;d[4 g]kfn lgdf{0f ug{ of] hgk|lt/f]w cleofgn] lgs} 7"nf] e"ldsf v]Ng] s'/fdf b'O{dt x'g;Sb}g . ljz]iftM k'/fgf] ;QfnfO{ w'ln;ft\ agfpg ;z:q ljb|f]xsf nflu d'lQmsfdL hgtfnfO{ p7fpg of] cleofg dxŒjk"0f{ /xg]5 . h'Dnfsf] lxp“af/Ldf clxn] t lah'nL aQL emndNn an]sf] 5 /] † sf]bf] klg kmNb}g eg]/ 5fl8Psf hUufx?df nxnxfp“bf] afnL nflu/x]sf] 5 /] † l;¨} klZrd o'4do jftfj/0fleq pTkfbgdf h'l6/x]sf], ;f“:s[lts ?kfGt/0fdf nflu/x]sf] / Tof] dxfcleofgsf] ;lqmo ;xefuL ltdL klg ePsf] ;'Gg kfp“bf d]/f] dg v'zLn] b¨ ePsf] 5 . v'zL ;“u;“u} cf“z' klg hf]l8P/ cfp“bf] /x]5 . k|ltlqmofjfbL ;]gfsf] hTyfn] ;+ud ;/sf] 3/ hnfOlbP5 . P;6L8L a'y rnfpg] dNn bfOsf] xTof ul/lbP5 . ;ª\nf] lxp“ kfgL aUg] nf]xf]/]n] y'k|} zxLbx?sf] /ut af]s]/ lx+l8;Sof] . b]p/fnL e~Hofª clg a]+;Lsf bf]af6fx?n] cfh;Dd slxNo} gb]v]sf dfG5]x?nfO{ b]Vg] cj;/ kfP, hf] b]z / hgtfsf] d'lQmsf] lgldQ xf“;Lxf“;L b'Zdgsf] uf]nL vfg tof/ eP .

efO dnfO{ ca of] k|jf;df al;/xg] dg 5}g . olb al;/xg] eP ;To xf], of] klg o'4sf] df]rf{ aGg'k5{ . ;j{xf/fju{sf] d'lQmsf] lgldQ n8\g kfpg' hlt uf}/jsf] s'/f c? s] g} kf] x'G5 / < d}n] a'em]cg';f/ ;fd|fHojfblj/f]wL df]rf{x? ljs]Gb|Ls[t x'g'k5{ / k|xf/ s]Gb|Ls[t x'g'k5{ . o; cy{df s/f]8f}+ >dhLjL hgtfsf] of] ef/te"ld klg ju{o'4sf] cf;Gg df]rf{eGbf km/s 5}g . ef/tLo hgtf ;fd|fHojfbnfO{ tLa| 3[0ff u5{g\ . cfzf 5, ;d'rf blIf0f Pl;ofdfly cf“vf ufl8/x]sf] ;+;f/sf] ;a}eGbf abdf; cft+sjfbLnfO{ xfdL g]kfnL Pjd\ ef/tLo hgtfn] of] If]qdf k:g lbg] 5}gf}+ . ;fd|fHojfbsf] lrxfg vGg dxfg\ ljrf/sf k5fl8 l;¨f] blIf0f Pl;of df]rf{a4 x'“b} uO/x]sf] tYonfO{ s;}n] e'Ng' x'“b}g .

ltdL t zfob 3/lt/ k:g] u5f}{ xf]nf . a'af cfdfn] d]/f] af/]df s] ;f]Rg' x'“bf] xf] . 3/af6 aflx/ lgl:sPkl5 3/df s]–s:tf] eO/x]5 dnfO{ s]xL yfxf x'“b}g . ptf 5“bf klg d}n] lr7Lx? t n]Vy]+ t/ To;sf] x'nfsL d :jod\ x'Gy] . alxgL bLkfn] ;w}+ dnfO{ æxfd|f] bfOeGbf lgi7'/L dfG5] of] b'lgof“df sf]xL 5}g xf]nfÆ eGg] uyL{ . oyfy{df d lgi7'/L t xf]Og, sdhf]/ Xbosf] cGtd'{vL rflx+ xf] . ;'g;fg /ftdf h"gsf] k|sfzdf rGb|flu/Lsf] 3gfh¨n clg gu/sf]6 x]b}{ d 306f}+ latfp“y] . cfh hxf“ 5' Tof] 7fp“ k|fs[lts ta/af6 s'?k 5 . g t lxdfn, g df5Lsf“8] 8f“8f, g d]/f] gLnf] cfsfz, g ;';fpg] vf]nf . pkm\ † w'jf“, w"nf] / k|b"if0fsf] of] zx/ v'nf h]n h:t} 5 . xf], 3/sf] ofb cfp“5, knkn ;+;f/s} gd"gf ufp“sf] ?kdf kl/0ft x'“b} uPsf] d]/f] Kof/f] …o]gfgÚnfO{ d efjgfn] c“ufnf] df5'{, ;'Gb/ sNkgfn] lrl6Ss kf5'{ . b'Zdg slxn]sfxL+ hg;]gf gePsf] df}sf 5f]k]/ ufp“df 3':bf] xf], n'6kf6 dRrfp“bf] xf] . Toxf“ aUg] k|To]s /utsf] yf]kf;“u} dleq b[9 k|tL1fsf] lxDdt pleG5 / dxfg\ zxLbx?, h;n] em'Sg slxNo} hfg]g\, sf lgldQ em's]/ ;nfdL r9fp“5' . xf] efO juL{o tj/af6 efjgfsf] tj/af6 xfdL;“u} 5f}+, ef}lts lx;fan] klg xfd|f] e]6 l56} g} x'g ;S5 . o'4 xf], lx+8\b} hf“bf 9Ng ;lsG5 / klg xfdL e]6 x'g]5f}+ .

c? ;+ud ;/, bLklzvf, kf/;dl0f ;/ ;a} ;a}df d]/f] ;fb/ clejfbg 5 . 7"nf] b'Mvsf] s'/f lj=;+= @)%( sf] efb|df b'Zdgn] gf/fo0f ;/sf] xTof u/]5 . slt ;/n, slt ldhfl;nf] x'g'x'GYof] . xfd|f] clGtd e]6df sflt{s jlif{/x]Yof] . u8u8fO/x]sf] afbnd'lg kfgLdf leHb} xfdLn] xft ldnfPsf lyof}+ / k'gM e]6\g] cfzfsf ;fy 5'l§Psf lyof}+ . v}/ ef}lts lx;fan] pxf“;“u slxNo} e]6 x'g]5}g . To:t} xfd|f] lhNnfdf ;+u7g lgdf{0f / lj:tf/ ug{ 7"nf] e"ldsf v]Ng' x'g] >4]o s= ;~hLjsf] jftf{sfndf if8\oGqk"j{s xTof ul/of] . xf], Tof] xTofsf] abnf lng /fgLdQf / uf]?h'/] h:t} ce]B ag]/ dfn]dfjfb / k|r08kysf] ch]o xltof/sf ;fy o'4sf] d}bfgdf hfg}kb{5 . dfn]dfjfb / k|r08kysf] ch]o xltof/ af]s]/ l;¨f] ;+;f/ lhTg lx+8]sf] of]4fnfO{ uf]nLn] 9fNb}df dfg{ sxf“ ;lsG5 / < s= ;~hLj nufot s= lgd{nfb]lvsf y'k|} dxfg\ zxLbx? ;w}+ af“lr/xg' x'g]5 / pxf“x?sf] nIo k"/f eP/} 5f8\g]5 .

ca w]/} gn]vf}+, of] n]Vg] / af]Ng] dfq ;do xf]Og . of] t hgtfsf] b'Zdglj?4 wfjf af]Ng] ;do xf] . qmflGtsf] blGs+bf] cfuf]df xfDkmfn]/ O:kft aGg] a]nf xf] .

cGtdf, n6/Dd kmn]sf] dn]ssf] aLraf6 dfr{kf; ug]{ hgtfsf l;kfxLx?nfO{ d]/f] /ftf] ;nfd ;'gfOlbg" .

af“sL csf]{ kqdf n]Vb} u/f}+nf .

pxL bfh' 5lj