hgfb]z ;fKtflxs,aif{ !#, c+s%, k'; !%,@)^), Janadesh Weekly,year 13, Issue.5,  Dec. 30  

 

cGtjf{tf{

zfxL cd]l/sL ;]gfaf6 ljb|f]x ug]{ hjfgsf] cGtjf{tf{

of] xb;Ddsf] cGofo ;fob ;+;f/sf s'g} klg tfgfzfxx?n] u/]gg\  

of] xb;Ddsf] cGofo ;fob ;+;f/sf s'g} klg tfgfzfxx?n] u/]gg\

s=lxtaxfb'/ tfdfª, cWoIf, tfdfª /fli6«o d'lQm df]rf{, g]kfn

tfdfª :jfoQ If]q eGgfn] sxf“b]lv sxf“;Ddsf] e"efu xf] <

tfdfªx? ;+;f/el/ g} 5l/P/ /x]sf 5g\ . ef/td} ljleGg 7fp“ / zx/df u/L nfvf}+sf] ;+Vofdf 5g\ . e'6fg / jdf{df klg 7"nf] ;+Vofdf 5g\ . tfdf¨x? o'/f]k, cd]l/sf / clk|msfsf zx/x?df klg 5g\ . h'g a]nfb]lv tfdf¨x?n] cfkm\gf] /fHo / e"ld u'dfpg afWo eP lhpgsf] nflu ;+3if{ ug]{ qmddf k'Vof}{nL ynf] 5f]8]/ cGoq knfog x'g afWo eP .

d'Vo u/L ;fdGtL 7fn' k[YjLgf/fo0f zfxn] oxf“sf hftLo Pjd\ sljnfO /fHox?nfO{ cltqmd0f ug]{ qmddf cfTd;dk{0f gug]{ / clGtd cj:yf;Dd k|lt/f]w ;+3if{ ug]{ u/]kl5 tyf p;sf] zf;g / k|e'Tj c:jLsf/ u/L ljb|f]x u/]kl5 To; hfltnfO{ /fHosf] ;Dk"0f{ clwsf/af6 al~rt u¥of] . Joj:yflksf, Gofokflnsf / sfo{kflnsfdf k|j]z / cj;/ kfpg' cfsf;sf] kmn tfSg';/x lyof] . ;fdfGo ;}Go ;]jfdf ;d]t k"0f{?kn] lgif]w u¥of] . hf] hflt p;sf] lj?4 axfb'/L b]vfP/ afws aGof], p;}nfO{ a'4', :jf“7 / k6d"v{ hfltsf] ku/L u'yfP/ aGb's / a'l4sf] ;|f]taf6 al~rt u¥of] . aGb's / a'l4 lbPdf k'gM ljb|f]x unf{g\ eGg] 8/n] ;}Go ;]jf / cGo ;Dk"0f{ cj;/af6 /f]s nufof] .

rGb| zdz]/sf] kfnf;Dd klg tfdf¨ n]Vg;d]t k|ltaGw lyof] . gfdsf] k5fl8 tfdf¨ n]Vg]n] /fHonfO{ h/Ljfgf ltg{ kYof]{ . of] xb;Ddsf] cGofo ;fob ;+;f/sf s'g} klg lg/+s'z tfgfzfxx?n] u/]gg\, t/ g]kfnsf zf;sx?n] u/] . xb};Ddsf] cfkm\gf] sfo/tf k|bz{g u/] . ;Dk"0f{ ?kn] cfTd;dk{0f u/fpg] / cfkm\gf] hftLo cl:tTj nf]k u/fpg] xb;Dd zf;sx? clt k|ltzf]wk"0f{ ?kdf nfluk/] . To;kl5 cfkm\gf] cl:tTj /Iff ug]{ qmddf g} tfdf¨x? ;+;f/el/ lkm+lhPsf x'g\ .

g]kfnsf] ;Gbe{df eGg'kbf{ d]rLb]lv dxfsfnL;Dd / pRr kxf8L efub]lv t/fO{sf ;dyn kmf“6;Dd !$ c~rn &% j6} lhNnfdf tfdf¨x?sf] a;f]af; /x]sf] 5 . hxf“;Dd tkfO{+n] tfdf¨ :jfoQ If]qsf] af/]df k|Zg /fVg'ePsf] 5, To;af/] eGg'kbf{ klZrddf a'9L u08sL, k"j{df lnv', blIf0fdf r'/]sf] kxf8 / pQ/df lxdfnL e"efu;Ddsf e"efunfO{ tfdf¨ :jfoQ If]q dflgPsf] 5 . cyjf afudtL c~rnsf] sf7df8f}+ pkTosf -g]jf/ :jfoQ If]q_ afx]s ;Dk"0f{ e"efu, gf/fo0fL / hgsk'/ c~rnsf] kxf8L e"efu hltnfO{ tfdf¨ :jfoQ If]qsf] ?kdf lng ;lsG5 .

tfdfª hfltsf] k|d'v ;d:of s] xf] <

tfdf¨ hfltsf] s'g ;d:of 5}g < eg]/ ;f]Wg';\ g . tfdf¨ :jfoQ If]qsf ;Dk"0f{ k|fs[lts ;|f]t–;Dkbfx? tfdf¨x?n] pkof]u ug{ kfPsf 5}gg\ . lqz'nL–b]jL6f/, lrlnd] / d]nDrLsf kfgL ljh'nL :yfgLo hgtfn] kfPsf 5}gg\, cGoq k7fOPsf] 5 . cGo gbLx? klg clgolGqt 5g\ . v]tLof]Uo hdLgx? klg ;'lVvP/ af“lemPsf 5g\ . af9Lk}/f] a9\bf] 5 . nfª6fª / lzjk'/Lsf h¨nx? /fli6«o lgs'~hsf] gfddf zfxL cd]l/sL ef8fsf l;kfxLx?sf] lqm8f:yn ag]sf 5g\ . jif}{lkR5] sof}+ dlxnf, lbbLalxgLx? anfTs[t x'G5g\ / dfl/G5g\ . t:s/x?nfO{ v'nf 5fl8Psf] 5, ax'd"No h8La'6L / jGohGt'x? ;ls+b}5g\ . u0f]z lxdfnsf] h:tf zLzf vfgL ef/tLox?n] Psnf}6L?kn] pkof]u ul//x]sf 5g\ . r]nLa]6L a]rlavgsf] ;d:of cem klg sfod} 5 . tfdf¨x?sf] efiff–;“:s[ltsf sltko kIfx? nf]k x'g] qmddf 5g\ . k'/fgf] ;fdGtL a|fDx0fjfbL ;Qfn] v; -g]kfnL_ efiffafx]s cGo hghfltsf efiffnfO{ /fli6«o dfGotf lbPsf] 5}g . /fi6«sf] 7"nf] ;DklQ v; -g]kfnL_ efiff pTyfg / ljsf;sf] nflu vlr{G5 t/ cGo hghfltsf efiffx?df clxn];Dd klg zAbsf]if (dictionary) Jofs/0f (Grammar) 5}gg\ . sltko a'l4hLjL ldqx?n] :jkxndf zAbsf]if lgsfNg'ePsf] eP klg ckof{Kt 5 . ;a}lt/ k|of]udf cfPsf / 5l/Psf zAbx? ;d]6\g sl7g ePsf] 5 . /fHon] g} a]jf:tf u/]kl5 To;f] x'g' :jfefljs xf] . lzIff gLlt Psbd cJofjxfl/s 5 . efiffs} ;d:of ePkl5 emg\ hl6n aGg] g} eof] . lzv/j];L, ;]dhf]¨, x]nDa' / ltdfnsf tfdf¨ afnaflnsfnfO{ af/f / /f}tx6sf lzIfsx?n] k9fp“bf To;sf] glthf s:tf] xf]nf < cfkm\g} efiffdf k7gkf7gsf] Joj:yf ug{ ;lsPsf] 5}g . eflifsfs} ljljwtfn] ubf{ Ps 7fp“sfn] af]n]sf] csf]{ 7fp“sfnfO{ a'em\g ;d:of 5 . To;sf] sf/0f tfdf¨ efiffdf sdL cfpg yfNof] . k|of]udf sdL ePkl5 nf]k x'g' :jfefljs xf] . o;/L efiffsf] ;d:ofn] klg lzIff nufot cGo If]qdf kl5 k/]sf] 5 . /f]huf/Ldf kl5 kl/G5, cfly{s ljkGgtf a9\5 . ;“:s[ltsf] gfddf sof}+ ljs[ltx? klg a9]sf 5g\ . k/Dk/fsf] gfddf ljjfx, a|taGw / sfhlqmofdf cToflws dlb/fkfgsf] ;]jg / kmh'n vr{ a9\bf] 5 . To;nfO{ s8fOk"j{s lgoGq0f ug{ cfjZos 5 . r'/] dxfef/t /]~hsf ax'd"No ;fnsf h¨nx? ef/tLo t:s/x?n] ;d]t rf]/L k}7f/L ul//x]sf 5g\ . tfdf¨x?sf] dlnnf / pAhfpo'Qm v]tx? ;fdGtL /fhkl/jf/, p;sf cf;]kf;] / efOelthfx?sf] xftdf s]lGb|t 5g\ . /, tfdf¨x? e"ldxLg ePsf 5g\ . To;}n] tfdf¨x?sf] d"n ;d:of eg]sf] cfkm\gf] u'd]sf] e"ld / /fHo k|flKtsf] ;d:of xf] . To;sf] nflu ;Dk"0f{ tfdf¨x?nfO{ ;+ul7t / cfGbf]lnt u/]kl5 c? ;d:ofx? xn x'“b} hfg]5g\ .

/fhwfgLaf6 lgs6 /x]/ klg tfdfª hflt o;/L c;fWo} lk5l8Psf 5g\ . of] hflt hlt lk5l8Psf] 5 Tof] cg'kftdf cfGbf]ngdf cfpg g;ss]sf] dt cfpg] u/]sf] 5 . o;af/] tkfO“sf] wf/0ff s] xf] <

tkfO{+n] eGg' ePcg';f/ /fhwfgLlgs6 / lk5l8Psf] b'a} xf] . To;cg';f/ cfGbf]ngdf cfpg g;s]sf] klg Ps xb;Dd 7Ls} xf] . t/ To;df k"0f{ ;Totf 5}g . k'/fgf] ;fdGtL–a|fDx0fjfbL ;Qf d"ntM zfx–/f0ff / To;sf k"hfrfs8L ug]{ a|fDx0f–If]qLx?s} xftdf ;Lldt 5 . c?sf] ;jfndf ckjfb eg] klg x'G5 . Tof] ;Qfn] cGo ju{ / If]qem}+ hftLo cfwf/df klg zf]if0f–pTkL8g / zq'tfk"0f{ Jojxf/ u/]/ cfPsf] 5 . To;df klg tfdf¨x?nfO{ cGo hfltnfO{ eGbf a9L hftLo cl:tTj g} nf]k u/fpg] xb;Ddsf k|ltzf]wk"0f{ gLlt / Jojxf/ lnPsf]n] To;sf] df/n] xLgtfaf]w / c? hfltk|lt ljZjf; k}bf gx'g' :jfefljs xf] . c? hfltsf qmflGtsf/Lx?n] klg Tofu / alnbfg u/]/ b]vfPsf] eP Tof] l:ylt x'Gg lyof] . tfdf¨ :jfoQ If]qleqs} s]xL lhNnfx?df ljutdf cfnf]s k|j[lQn] uf“h]s} lyof] . h;n] ubf{ klg tfdf¨x? cfGbf]ngdf cfTdljZjf; / k|zGgtfsf ;fy nfUg] l:ylt ag]g . cfk;L ljZjf;a]u/ cfTdalnbfg ;Dej x'Gg . Tof] hfltnfO{ ;d]6\g] gLlt / of]hgf ;xL 9+uaf6 nfu" ePsf] lyPg . o;/L ljZjf; / ;xL gLlt–of]hgf sfof{Gjog ug{df b[9tf gePsf] sf/0fn] ljutdf cfGbf]ngdf cfpg yf]/} ;d:of k/]sf] x'g;S5 . cfGbf]ng :jod\ g} j:t'ut / cfTdut kl/kSjtfsf] pkh x'g'kb{5 . ;r]t e"ldsf / kxn g} ePg eg] cfGbf]ng p7\b}g . cfGbf]ng tfdf¨x?n] ljutdf klg gu/]sf x}gg\ . )!^÷)!& ;fndf wflb¨–g'jfsf]6sf tfdf¨x?n] ;fdGtL–hfnLkm6fxflj?4sf] cfGbf]ng u/]sf lyP . h;nfO{ Oltxf;df bfvf{–vgfof]jf; sf08sf] gfdn] lrlgG5 . Toltv]/ klg tfdf¨x? ;fdGtL ;Qfsf ;]gf–k|x/L;“u n8]sf lyP . s]xL yfg cfw'lgs /fOkmnx? sAhfdf lnPsf lyP . t/ kl5 ;xLgLlt, of]hgf / g]t[Tjsf] cefjdf ljz'4 hftLo e8\sfjdf hflsof] / To;n] ljs[t ?k lnP/ aLrd} t'lxof] .

clxn] xfd|f] df]rf{n] dfn]dfjfb / k|r08kysf] j}rfl/s xltof/ b/f]?kn] cfTd;ft\ u/]sf] 5 . To;n] lgb]{lzt u/]sf] ;xL gLlt / of]hgf lnPsf] 5 . cfnf]s k|j[lQ k|foM k"0f{?kn] k/f:t x'“b}5g\ . dfn]dfjfb / k|r08kyn] ljsf; u/]cg'?k juL{o cfGbf]ng / hftLo cfGbf]ng Psfk;df ;dfof]hg eO/x]sf 5g\ . Pssf] cefjdf csf]{ cfGbf]ng k"/f gx'g] s'/fnfO{ ;a}n] cfTd;ft\ u/]sf 5g\ .

clxn] :jfoQ ;Qf / hgjfbL clwsf/ k|flKtsf] cfGbf]ngdf du/ / yf? hghfltkl5 ;DejtM tfdf¨ hghflt g} cl3 xf]nfg\ . rrf{df cfPsf / k'/fgf JolQmx? aflx/ gb]lvP klg ;r]t, h'emf?, OdfGbf/, lg:sn+s Pjd\ ee{/fp“bf o'jfo'jtLx? ;of}+sf] ;+Vofdf k+lQma4 5g\ . pxf“x?dWo] clwsf+z sdf08/ / g]t[Tjtxdf cfpg of]Uo 5g\ . ?b| kflv|g, afa'/fd nfdf, Rofª\jf nfdf, lbndfof of]~hg, uf]ljGb 3n], u0f]zaxfb'/ tfdf¨, jL/axfb'/ jfOjf, lk|ts'df/ df]Qmfgh:tf em08} ;of}+sf ;+Vofsf g]tf–sfo{stf{x?n] cfGbf]ngs} aLraf6 jL/tf / alnbfgsf] clUgk/LIff kf/ u/L b]vfO;Sg' ePsf] 5 / cd/ zxLbx?sf] k+lQmdf pleO;Sg' ePsf] 5 . ca ;of}+ tfdf¨ o'jfo'jtL dfq xf]Og nfvf}+ k|f}9, lszf]/ Pjd\ a[4a[4fx? klg ;fdGtL ;Qfsf] /fhwfgL 3]g]{ lg0ff{os cfGbf]ngdf klg k+lQma4 x'g] s'/fdf dnfO{ ljZjf; 5 .

tfdfª /fli6«o d'lQm df]rf{sf] of]hgf / sfo{qmd s] 5  <

of] o'4sfnLg cj:yf xf] . of]hgf / sfo{qmdx? ;a} 7fp“df ;dfg?kn] nfu" x'“b}gg\ . ju{;+3if{sf] ;fk]Iftf / ljsf;sf] cfwf/df of]hgf–sfo{qmdx? nfu" x'g] u5{g\ . To; lx;fan] tfdf¨ /fli6«o d'lQm df]rf{, g]kfnsf sfo{qmd–of]hgfnfO{ lgDg a'“bfdf k|:t't ug{ ;lsG5 .

-!_ j}rfl/s–/fhgLltsM ;ef, ;Dd]ng, uf]i7L, cGtlqm{of, 5nkmn, ax; Pjd\ k|lzIf0f / ljljw cleofgx? ;~rfng ug]{ .

-@_ ;+u7g M ;+u7gx? lgdf{0f, k'gu{7g, ;b:otf lgdf{0f Pjd\ gjLs/0f ;fy} e]nf–;Dd]ngåf/f g]t[Tj lgdf{0f ug]{, hgldlnl;of -cfGtl/s ;'/Iff c¨_ u7g, elt{ cleofg, tflnd, k|lzIf0f ;~rfng ug]{ / ;}Go zlQm cfk"lt{ sfo{df ;xof]u k'¥ofpg] . cflb .

-#_ ;fdflhs–;f“:s[lts M ;fdflhs ck/fwLx?nfO{ b08;hfosf] Joj:yf ug]{, Gofo lj1fgdf cfwfl/t eP/ Gofo ;Dkfbgsf] sfo{nfO{ Jojl:yt ug]{ Pjd\ Goflos km};nf ubf{ j}wflgs Pjd\ hgjfbL ljlwnfO{ :yflkt ug]{ ;dfhf]kof]uL rLhx?sf] ;+/If0f / ljsf; ug]{, hf“8–/S;L, h'jf–tf;, cZnLn ;flxTo / l;g]df, b]xJofkf/ / d;fhs]Gb|x? lgoGq0f ug]{, dlxnf a]rlavg sfo{sf] k"0f{pGd"ng ug]{, To;df ;+nUg ck/fwLnfO{ ;Vt sfjf{xL ug]{ / a]lrPsf dlxnfx?nfO{ k'gM:yfkgf / eljio /Iffsf] nflu hf]8 ug]{, afn ljjfx, cgd]n ljjfx, ax' ljjfx, hf/L k|yfsf] pGd"ng ug]{, ljjfx / ;DaGw ljR5]bnfO{ dlxnf kIfsf] OR5f / rfxgfnfO{ k|fyldstf lbg] . lzIff, /f]huf/L, Hofnf Pjd\ k}lqs ;DklQ ljt/0fdf dlxnf–k'?if b'a}nfO{ ;dfg cj;/ lbg], ;+:s[lt Pjd\ k/Dk/fsf] gfddf ljjfx, a|taGw Pjd\ sfhlqmof h:tf sfo{x?df hf“8/S;Lsf] k|of]u / kmh'n vr{ a9\bf] 5, To;nfO{ ;Vt lgoGq0f u/L cfw'lgs / j}1flgsLs/0f ug{ hf]8 ug]{, ;a} afnaflnsfx?nfO{ ;j{;'ne / j}1flgs lzIff k|bfg ug{ hf]8 ug]{ / lzIff cfh{gsf] dfWod dft[efiffnfO{ klxnf] k|fyldstf lbg], lg/If/tf pGd"ng sfo{qmd nfu" ug]{, jfrgfno vf]Ng] / k|ultzLn Pjd\ ;fdlos kqklqsf cWoog ug{ k|]l/t ug]{, P]ltxfl;s Pjd\ ;fj{hlgs dxTjsf ejg Pjd\ d7dlGb/x?sf] ;+/If0f ug]{, czQm, c;xfo Pjd\ a[4a[4fx?nfO{ ;]jf / ;xof]u ug]{ . cflb .

-$_ ljsf;–lgdf{0f M vfg]kfgL, l;+rfO Pjd\ af6f] lgdf{0f sfo{df hf]8 lbg] . hgtfn] pkof]u ug{;Sg] ljh'nL / 6]lnkmf]g ;]jfnfO{ ;xof]u / ;+/If0f ug]{, cfw'lgs s[lifk|0ffnL nfu" ug]{, jg–h¨n, vfgL tyf hn ;Dkbfsf] ;+/If0f Pjd\ ljsf; ug]{, 3/]n' pBf]u Pjd\ snsf/vfgf :yfkgf ug{ hf]8 ug]{, a]/f]huf/x?nfO{ /f]huf/sf] Joj:yf ug]{, ljb]lzPsf g]kfnLx?nfO{ :jb]zd} NofO{ k'g:yf{lkt ug]{, e";+/If0f / hn;+kbf pkof]usf] nflu ljz]if hf]8 ug]{, ;'bvf]/L k|yfsf] cGTo ug]{, ;xsf/L ;+:yf :yfkgf ug{ k|f]T;flxt ug]{, k'/fgf] ;Qfsf a}+s Pjd\ ;+ul7t ;'bvf]/L ;+:yfx?af6 lnPsf C0fx? gltg{ / k'/fgf] ;QfkIfnfO{ ltb}{ cfPsf s'g} klg s/ Pjd\ dx;'n gltg{ ;fj{hlgs cfu|x ug]{, klt{ / ;fdGt Pjd\ bnfn k'“hLkltx?sf] xbdflysf] hUuf sAhfdf lng] Pjd\ ljt/0f ug]{, ljt/0fdf zxLbsf kl/jf/, hg;]gfsf kl/jf/, k'/fgf] ;Qfaf6 ljb|f]x u/L cfPsf ;]gf Pjd\ ltgsf kl/jf/ / e"ldxLg tyf u/La ls;fgx?nfO{ qmdzM k|fyldstf lbOg], :yfgLo ;|f]t–;fwg / ;Dkbfpkof]udf :yfgLo hfltnfO{ k|fyldstf lbg], hldgx?sf] lsga]r / ljt/0fdf klg :yfgLo hfltnfO{ g} k|fyldstf lbg] .

;+efljt :jfoQ hg;/sf/sf] ;+/rgfaf/] atfOlbg'xf]; g < o;df s:tf s:tf ;d"x jf JolQm c6fpg ;S5g\ <

clxn] lgdf{0f ul/g] hftLo Pjd\ If]qLo :jfoQ hg;/sf/x? dfn]dfjfb / k|r08kyn] ljsf; u/]sf] @! cf}+ ztfAbLs]f gof“ hgjfbsf] cjwf/0ffcg'?ks} x'g]5g\ . ljZj;fd|fHojfb d'VotM cd]l/sL ;fd|fHojfb / zfxL cd]l/sL kmf;LjfbL ;}Goandf l6s]sf] ;fdGtL–a|fDx0fjfbL ;Qflj/f]wL b]zeQm, k|hftGqjfbL, k|ultzLn Pjd\ ljljw hflt, ju{, ln¨, If]q / ;d'bfosf] k|ltlglwTj ug]{ ;Dk"0f{ u0ftGqjfbL zlQmx?nfO{ ;d]6\g k|oTg ul/g]5 . h;df hf]–s;}nfO{ klg ljb|f]x ug]{ clwsf/nfO{ cvl08t /flvg]5 . To;sf] g]t[Tjdf hftLo :jfoQ If]qsf] ;DalGwt hfltnfO{ g} k|fyldstf lbg] Joj:yf 5 . ;Dej gx'“bf clgjfo{tf eGg] klg 5}g . ToxL cg'?k ;DalGwt hfltsf] k|d'v, pkk|d'v, ;j{xf/fju{sf] k|ltlglw, ;]gf Pjd\ cGo df]rf{sf k|ltlglwx?, dlxnf, blnt / cNk;+Vos hfltsf k|ltlglwx?, cGo k]zf / ;d'bfosf k|ltlglwx?, a'l4hLjL Pjd\ ;dfhsf k|ltli7t / ljlzi6 JolQmx? klg /xg]5g\ .

        of] o'4sfnsf] ;+qmd0fsfnLg, s]Gb|Lo ;Qf sAhf Pjd\ k|Tofqmd0fsf] tof/Lsf] r/0f, qmflGtsf/L Pjd\ u0ftGqjfbL zlQmx?n] l;+uf] s]Gb|Lo ;Qf k|fKt u/L g;s]sf] l:ylt klg ePsf]n] clxn]sf] :jfoQ hg;/sf/ cGtl/d hg;/sf/ dfq xf] . o;df /xg ;Sg] hlt ;a}nfO{ hgjfbL k|lqmof k"/f u/]/ ;xefuL u/fpg g;Sg] s'/f klg k|:6 kfg{ rfxG5' . l;+uf] s]Gb|Lo hgjfbL u0ftGq g]kfnsf] 3f]if0ffkl5 o;df /xg;Sg] ;a} zlQmx?nfO{ hgjfbL k|lqmofcg'?k g} ;dfj]z ul/g]5 . To;df s'g} e|d /xg x'Gg .

tfdfª hfltsf pTyfgsf nflu eg]/ ljleGg ;+3÷;+u7g v'n]sf 5g\ . ltgLx?;“u ;xsfo{ x'g ;St}g <

        7Ls} xf] . tfdf¨ hfltsf] pTyfgsf] gfddf ljljw ;+3–;+:yfx? v'n]sf t 5g\ . t/ tLdWo] sof}+ t rrf{ / lqmofzLntfdf klg b]lvGgg\ . s]xLn] cfkm"nfO{ ;f“:s[lts df]rf{sf] ?kdf dfq ;Lldt t'NofPsf 5g\ . sfo{qmd / lqmofzLntf;lxt b]lvPsf] g]kfn tfdf¨ -3]b'ª_ ;+3 xf] . To;n] klg cfkm"nfO{ ;fdflhs ;+u7gsf] ?kdf dfq lrgfpg rfxG5 . Tof];“u sof}+ dxTjk"0f{ ;jfndf dt}Sotf klg 5g\ . t/ ;+:yfut?kd} xfdLn] ;xsfo{ ul//x]sf 5}gf}+ . t/ tNnf lgsfox?df sof}+ g]t[Tj / sfo{stf{x?;“u 5nkmn / ;xsfo{ x'g] u/]sf] 5 . xfdL tL ;a} ;+3–;+:yfx?;“u, hf];“u hlt ;Dej 5, Tolt g} eP klg ;femf ;jfnx?df s]lGb|t /xL ;xsfo{ ug{ rfxG5f}+ .

tfdfª :jfoQ If]qdf cGo hfltsf] e"ldsf s] s:tf] x'G5 <

        – tfdf¨ :jfoQ If]qleq cGo hfltsf] e"ldsf ;xof]ufTds / k|lt:kwf{Tds b'a} x'g'kb{5 . dfn]dfjfb / k|r08kyn] ljsf; u/]sf] @! cf}+ ztfAbLsf] hgjfbsf] d"n cGt/j:t' g} ToxL xf] . If]qLo :t/df cNk;+Vofdf k/]sf hfltx? lhNnf / Onfsf Pjd\ ufp“:t/df ax'dtdf /xg ;S5g\, To;n] g} cfkm\gf] ;/sf/ agfpg ;S5g\ . Toxf“ km]l/ dfly If]qLo:t/sf] ;/sf/df /xg]sf] e"ldsf To:t} x'g'k5{ . h;n] h;nfO{ klg :j:y k|sf/sf] ;Nnfx, ;'emfj / cfnf]rgf ug{ ;S5g\ . To;nfO{ :jLsf/ ug'{kb{5 . Wj+;fTds cfnf]rgf dfq :jLsfg{ ;lsGg .

b]zdf * jif{b]lv hgo'4/t kf6L{ g]=s=kf=-dfcf]jfbL_n] eljiod} cfd;z:q hg–ljb|f]xsf] cf“wL–a]x/L Nofpg] 3f]if0ff u/]sf] 5 . tf/fd'df]sf] e"ldsf s:tf] /xnf < atfOlbg'x'G5 ls <

        g]=s=kf=-dfcf]jfbL_n] 3f]if0ff u/]sf] efjL cfd ;z:q ljb|f]xsf] ;+3if{df xfd|f] tf/fd'df] ef}lts Pjd\ g}lts b'a} ?kn] ;fd]n x'g]5 . dfn]dfjfb / k|r08kysf] j}rfl/s xltof/ / dfcf]jfbL hgo'4sf] ;xof]u Pjd\ ann] g} tfdf¨nufot cGo hfltx? :jfoQ hg;/sf/ 3f]if0ff ug]{ :t/df cfOk'u]sf x'g\ . xfd|f] df]rf{ lxhf]b]lv g} dfcf]jfbL hgo'4df ;xefuL x'“b} cfPsf] 5 . s'g} g s'g} ?kn] ;+a4 /x“b} cfPsf] 5 . xfd|f] df]rf{sf s]Gb|Lo pkfWoIf afa'/fd nfdf / ?b| kflv|gnufot sof}+ lhNnf:t/sf g]tfx?n] g} o'4sf] d}bfgdf alnbfg lbO;Sg'ePsf] ;Gbe{df Tof]b]lv cnu 5f}+ eGg] s'g} g}ltstfn] klg lb+b}g . eljiodf x'g] cfd ;z:q ljb|f]xsf] cfGbf]ngdf klg ;a}eGbf pTkLl8t / b'Zdgsf] /fhwfgL;“u glhs /x]sf] sf/0fn] klg cd]l/sL ;fd|fHojfbsf] h'7f]k'/f]sf] e/df dfq l6s]/ /x]sf] ;fdGtL–a|fDx0fjfbL ;Qfsf] lj?4 k"0f{ abnfsf] efjsf ;fy lg0ff{os e"ldsf of] df]rf{n] v]Ng'k5{ eGg] nfU5 . /, v]Ng]5 .

zfxL cd]l/sL ;]gfaf6 ljb|f]x ug]{ hjfgsf] cGtjf{tf{

 

        nlntk'/ lhNnf lj;+v'sf cflZdg l;njfnn] xfn} zfxL cd]l/sL ;]gfaf6 ljb|f]x u/L hgd'lQm ;]gf, g]kfndf k|j]z u/]sf x'g\ . ut sflt{s ^ ut] zfxL ;]gfsf] !# gDa/ aflxgLaf6 ljb|f]x u/L hgd'lQm ;]gf, g]kfndf l;njfn lsg k|j]z u/] / clxn] s] ;f]lr/x]sf 5g\ t < k|:t't 5 hgfb]z k|ltlglw / l;njfnaLr ePsf] s'/fsfgL–

nfdf] ;do zfxL ;]gfdf sfd u/]/ hg;]gfdf sfd ubf{ tkfO{+nfO{ cln c;xh ePsf] xf]nf <

To:tf] 5}g . zfxL ;]gfdf sfd ubf{ w]/} cK7\of/f] nfu]sfn] ljb|f]x u/]/ otf cfPsf] x'“ . oxf“ dnfO{ /dfOnf] 5 .

Toxf“ tna kfpg'x'GYof] t/ otf kfpg'x'Gg <

;a} s'/f k};fn] dfq} lgwf{/0f u5{ / † 7"nf] s'/f eg]sf] cfTdf;Ddfg xf] .

o;sf] dtna Toxf“ cfTd;Ddfg ePg <

– ;'?df cfly{s l:ylt ;'wfg{ zfxL ;]gfdf uP“ . dflyNnf] bhf{sf JolQmn] tNnf] bhf{sf JolQmnfO{ bf;sf] ?kdf lng] u/]sf] kfP“ . hflu/ gvfg' vfOxflnof], lgs} kL8fbfoL 9+un] zfxL ;]gfdf u'hf/]+ . kl5Nnf] l:yltdf ljb|f]x u/]+ .

tkfO{+ klxn]b]lv dfcf]jfbL k|efjdf kg'{ePsf] lyof] ls <

– dnfO{ ;'?df /fhgLlt yfxf lyPg . k9\bfk9\b} zfxL ;]gfdf uP“ . ha dfcf]jfbL cfGbf]ng rs{+b} uof] :jfefljs ?kdf xfdL kmf}hLnfO{ To;n] a9L k|efj kfbf]{/x]5 . dfcf]jfbL prgLrsf lj/f]wL x'g\, pgLx? ;dfgtf rfxG5g\ eGg] yfxf kfP“ . To;kl5 dfcf]jfbL aGg'k5{ eGg] nfUof] .

zfxL ;]gfdf tTsfn ljb|f]x ug]{ l:ylt rflx+ s;/L k}bf eof] <

– ddf ljb|f]xsf] efjgf ljsf; x'“b} lyof] . To;}qmddf d sfo{/t aflxgLsf] Ps d]h/n] dnfO{ 3/df ef8f dfem\g k7fof], d}n] ef8f dfem\lbg eg]/ oxL sflt{s ^ ut] ljb|f]x u/]/ 3/ uP“ / & ut] dfcf]jfbLsf] ;Dks{ u/]+ . tTsfn rflx+ d]h/n] 3/df sfd nufpg] s'/fn] d]/f] ljb|f]xL efjgfnfO{ k|s6 u/fpg dxTjk"0f{ e"ldsf v]Nof] .

dfcf]jfbLsf] ;Dks{df rflx+ s;/L k'Ug'eof] t <

– tkfO{+n] klg x“;fpg] s'/f ug'{eof] . h;n] b]zsf] c;L k|ltzt e"–efu sAhf ul/;s]sf 5g\, ltgnfO{ ;Dks{ ug{ lsg ufx«f] kYof]{ / †

hg;]gfdf s:tf] dx;'; ePsf] 5 < oxf“ klg kbLo lx;fan] tn dfly t 5 lg <

– sfdsf] lhDd]jf/Lsf] lx;fan] tn, dfly x'g' 7"nf] s'/f xf]Og . oxf“ Jojxf/df tn–dfly 5}g . ;a}df sd/]8nL efjgf 5 . xfdL Pp6} kl/jf/h:tf] dx;'; ePsf] 5 .

dfcf]jfbLsf cWoIf s= k|r08n] zfxL ;]gfdf tNnf] bhf{df sfd ug]{x?nfO{ cfkm\gf] ju{sf] lxtsf] lglDt n8\gsf nflu zfxL ;]gfaf6 ljb|f]x ug{ cfx\jfg ug'{ePsf] 5 . o;n] zfxL ;]gfdf s:tf] k|efj knf{ <

– To;n] To; 7fp“df s:tf] k|efj kfnf{ Tof] t d clxn] eGg ;Sg] l:yltdf 5}g . Pp6f oyfy{ s] xf] eg] zfxL ;]gfdf tNnf] bhf{dfly 7"nf] pTkL8g 5 . dfcf]jfbL o'4 clnslt ;'b[9 5 eGg] dx;'; eof] eg] Toxf“ 7"nf] ljb|f]x x'g]5 . cWoIf s= k|r08sf] Tof] cf;osf] jQmJon] t/¨ k}bf ePsf] x'g'k5{ . tNnf] bhf{sf l;kfxLnfO{ dfcf]jfbL xfd|f lj/f]wL xf]Ogg\ eGg] kfg{ ;lsof] eg] n'6fxfx?sf] :ju{ Wj:t x'GYof] .

cGTodf, zfxL ;]gfsf] hflu/ 5f8]/ vt/f;“u v]n]sf] cg'e"lt t 5}g <

– s:tf] vt/f < hLjgsf] vt/f eGg'ePsf] xf]nf < ca of] åGådf hLjgsf] ;'/Iff s;sf] 5 < s] hgof]4faf6 zfxL ;]gf d/]s} 5}gg\ / < hgof]4f eGbf clxn] zfxL ;]gf a9L d/]sf 5g\ . bf]xf]/f] eL8Gt, PDa'; / sdf08f] cfqmd0fdf pgLx?sf] d[To' eO/x]sf] 5 . xfdLnfO{ yfxf 5 pgLx? dfl/Psf w]/} ;dfrf/ t n'sfOPsf] 5 . n'sfp“bfn'sfp“b} klg s]xL ;fj{hlgs ePsf 5g\ . dg]{ xf] eg] klg cfkm\gf] ju{sf] lxtdf dg]{ xf] To;d} OHht 5 . o;}n] dfcf]jfbLdf nfu]/ n8\b}5' . /, d lxhf] sfo{/t ;+:yfaf6 ljb|f]x ug{ ;a}nfO{ cfx\jfg ub{5' .

d'Vok[i7  ..  d'Vo;dfrf/  ..  cGo ;drf/ .. ;DkfbsLo  ..  cGtjf{tf{  ..  ljrf/hut\  .. cGt/fli6«o .. ;do ;Gbe{ .. n]vx?  ..  sljtfuLt  ..  kf7s–k|ltlqmof  ..  a]nfavtsf s'/f  ..  zxLb ufyf .. k'/fgf c+sx? .. ;Dks{ M janadesh@hotmail.com