hgfb]z ;fKtflxs,c+s@(, d+l;/@,@)^), Janadesh Weekly, Issue.29, 18 Nov. 03

jfO{;LPnsf] lhNnf e]nf

        …g]kfnL qmflGtdf Jofks hgdt tof/ kfb{} ;fd|fHojfbL x:tIf]ksf] lj?4 Jofks ;+3if{sf] cf“wLj]x/L ;[li6 u/f} †, k|r08kysf] ;d[l4 ub{} ;+u7gnfO{ ldln6\of06 / ljzfntfdf kl/0ft u/f}+ † eGg] d"n gf/f af]s]sf] of]+u sDo'lgi6 nLusf] lhNnf e]nf sf]nsftfdf cl:t cfOtjf/ eJo / ;fGbf/ ?kdf ;DkGg eof] .

        pT;fxhgs ?kdf k|ltlglw / ko{j]Ifsx?sf] pkl:ylt /x]sf] ;f] e]nfn] ldngsf] g]t[Tjdf t]x| ;b:oLo sfo{;ldltsf] u7g u/]sf] 5 .

        lhNnf e]nfdf jfO;LPn ef/tsf s]Gb|Lo cWoIf /lj, hgclwsf/ s]Gb|Lo ;Nnfxsf/ cd[t yfkf, kf6L{ k|ltlglw k|zfGt, jfO;LPnsf s]Gb|Lo ;b:o s}nfz, dlxnf g]t[ ;Ldf, blntsf uf]kfn lj=s=, hghfltsf lbnaxfb'/ yfkf du/, hgclwsf/ pkIf]qsf gGbnfn k'8f;}gL / hgfb]z ;Djfbbftf /fh' kf7s cltly x'g'xGYof] .

        cltly jQmfx?n] g]kfnsf] cfGbf]ngdf k|jf;L o'jfx?n] v]Ng'kg{] e"ldsfsf af/]df nfdf] rrf{ ug{'ePsf] lyof] .

        o;}u/L aDaO{af6 k|fKt Ps csf{] ;dfrf/ cg';f/ of]+u sDo'lgi6 nLusf] tLg gDa/ lhNnfsf] k|yd ;Dd]ng ;DkGg eof] .

        ;Dd]ng ;kmn kfg{ lhNnfel/sf k|ltlglw / ko{j]Ifsx?sf] pT;fxhgs pkl:ylt /x]sf] lyof] . ;Dd]ngdf /fhgLlts, cfly{s, ;f+u7lgs k|ltj]bgnfO{ ljzfn 5nkmnkl5 Psdtn] kfl/t eof] .

        ;Dd]ngdf jfO{;LPnsf cWoIf /lj, ;b:o s}nfz, kf6L{ k|ltlglw ljzfn, zf]ef, dlxnf g]t[ k'gd nufotn] af]Ng' ePsf] lyof] . ;Dd]ngn] gof“ g]t[Tjsf] rog u/]sf] 5 .

 kf6L{ :s"lnª ;DkGg

        8f]6L÷ o; lhNnfsf] kf6L{ k+lQmnfO{ dfS;{jfb–n]lggjfb–dfcf]jfbsf af/]df / ljz]ift ljs;lt k|r08kysf] ljsf;sf af/]df cfwf/e"t 1fg u/fpg] p2]Zon] # lbg] :s"lnª sfo{qmd ;DkGg ePsf] 5 .

        ut sflt{s # b]lv % ut];Dd 8f]6Ldf ;+rflnt pQm :s"lnª sfo{qmddf lhNnf sld6Lsf ;a} ;b:o, cleofg l6dsf 6Ld sdf08/ tyf P/Lof ;]qm]6/L / ;f]xL :t/sf ;j} k|lzIffyL{ sd/]8x?sf] ;xeflutf /x]sf] lyof] .

        k|r08ky cyf{t ljsl;t dfS;{jfbdf hf]8lbP/ ;+rfng ul/Psf] k|lzIf -:s"lnª_sf] d"n p2]Zo xfd|f] ljrf/wf/f dfS;{jfb–n]lggjfb–dfcf]jfb / k|r08kysf] cfwf/e"t kl/ro u/fpg], g]=s=kf=-dfcf]jfbL_sf gLlt, of]hgf, sfo{qmd k4lt / k|s[ofjf/] 1fg u/fpg], Jojl:yt cWoogsf] hu a;fNg], dfn]dfjfb / k|r08kysf] cfwf/df 6]s]/ sfo{stf{nfO{ ;[hgzLn, ;r]t / rf}tkmL{ ;f+]Rg ;Sg] agfpg' /x]sf] lyof] .

        dfnf]dfjfb / k|r08kysf] ljsf;df tLg ;+36s c+usf af/]df ljz]iftM ljsl;t kl5Nnf] ljrf/ k|r08kysf] af/]df hf]8 lbb} ;L=;L=Pd= tyf s]Gb|Lo :s"lnª ljefusf ;b:o sd/]8 ;'bz{gn] ;du| k|lzIf0f ug'{ePsf] lyof] eg] j}1fgLs ;dfhjfb k|r08kysf] ;Dj[4Ls/0fsf] af/]df lhNnf OGrfh{ s= /d]z sf]O/fnfn] ljifoj:t' k9fpg' ePsf] lyof] . PsLs[t hgk|lt/f]w cleofgleq kg]{ of] :s"lnªsf] sfo{ k"/f ePkl5 o; lhNnf kf6L{sf] cfGtl/s k+lQmdf gof“ pT;fx knfPsf] 5 .

;fd|fHojfbsf] lj/f]wdf cGt/f{li6«o hd36 x'g]

        ;fd|fHojfbsf] lj/f]wdf tyf ;+zf]wgjfbLx?sf] jr{Zj /x]sf] …ljZj ;fdflhs d~rÚ sf] e08fkmf]/ ub}{ cfufdL ;g\ @))$ hgj/L !&–@) -@)^) df3 #–^_ ;D def/tsf] d'DaO{ dxfgu/Ldf a[xt\ cGt/f{li6«o hd36 x'g] ePsf] 5 .

        ljZj:t ;"qsf cg';f/, pQm axt\ sfo{qmd cfof]hgf ug{sf nflu æ;fd|fHojfbL e"d08nLs/0f / o'4sf lj?4 d'DaO{ k|lt/f]w–@))$Æ gfds ;+:yf u7g ul/Psf] 5 . h;df cGt/f{li6«o hg;+3if{ nLu (ICPS), ljZj hgk|lt/f]w cfGbf]ng, blIf0f Pl;of (WPRM, SA) clvn ef/tLo hgk|lt/f]w d~r, g]kfnL hgclwsf/ ;+/If0f ;ldlt, ef/t, P;=Pkm=kL=cf/, kf]/xd, t]n+ugf hg;ef, 5QL;u9 d'lQm df]rf{, o'jf ef/t, ef/tLo hgcfGbf]ng nufot ef/tsf ljleGg hg;+u7g / cli6«of, u|L;, lkmlnlkG;, 6sL{ nufot ljleGg b]zsf hg;+u7g u/L xfn;Dd !)) eGbf a9L ;+u7gx? ;xefuL /x]sf 5g\ .

        pQm ;+:yfsf æk|f/Destf{x?Æ (INITITORS) sf] ut sflt{s @@ ut] / …;xefuL ;+u7gx?Æsf] ut sflt{s @# ut] d'DaO{df a}7s ;DkGg ePsf] lyof] . pQm a}7sn] æ;fd|fHojfbL e"d08nLs/0f / o'4sf lj?4 d'DaO{ k|lt/f]w– @))$ lsg <Æ zLif{ssf] b:tfj]h / æ;fj{hlgs ckLnÆ cfjZos yk36 / ;+zf]wg;lxt ;j{;Ddltn] kfl/t u¥of] . ;xefuL ;+u7gx?sf] a}7sdf æd'DaO{ k|lt/f]w–@))$Æsf] u7g k|lqmofaf/] P=cf=kL=cf/=Pkm=sf s]Gb|Lo cWoIf 8f= bz{g kfnn] k|sfz kfg'{ePsf] lyof] eg] ljleGg ljlzi6 Pjd\ Voflt k|fKt JolQmx? tyf ;+u7gsf k|ltlglwx? /x]sf] æ:jfut ;ldltÆ tyf #! ;b:oLo æd"n cfof]hs ;ldltÆ u7g ul/of] . pQm æcfof]hs ;ldltÆ df 8f= bz{g kfn ;+of]hs /xg'ePsf] 5 eg] tf/f l;+x (WPRM, SA), c/dfg (ILPS), 6L6f (BAYAN), hL=Pd= ;fOafaf (AIPRF), nId0f kGt -hgclwsf/_, /fhlszf]/ (SFPRI), aL=8L= zdf{ -ef/tLo hgcfGbf]ng_, a/a/ /fj, lzj;'Gb/, ljnf; ;f]gf0f] nufotsf JolQmx? ;b:o /x]sf 5g\ .

        pQm a}7sn] hgj/L !&–@) sf] cj;/df cfof]hgf ul/g] uf]i7L / ;f“:s[lts sfo{qmd, lj/f]w ¥ofnL nufotsf sfo{qmdx? Joj:yfkg / cfly{s ;+sng cflbaf/] klg dxTjk"0f{ lg0f{ox? lnPsf] 5 .

        æk|f/Destf{x?Æsf] a}7ssf] cWoIftf aL=8L= zdf{n] tyf æ;xefuL ;+u7gx?Æsf] a}7ssf] cWoIftf ljnf; ;f]gfj0f]n] ug'{ePsf] lyof] .

 

cd]l/sf k/flht x'“b}5

        cd]l/sfn] ;2fd x';]gnfO{ kbRo't u/L O/fsdfly k"0f{ cflwkTo :yflkt u/]kl5 ;+;f/sf] t];|f] 7"nf] t]n e08f/ sAhf u/L cfkm\gf] cfly{s ;+s6 ;dfwfg ug]{ ;kgf rsgfr'/ x'g yfn]sf] 5 . O/fs o'4df cf}krfl/s ?kdf ljhoL eP/ cfkm\gf] s7k'tnL ;/sf/ u7g u/]sf] nuQ} O/fsL hgtfn] 5fkfdf/ ;+3if{sf] dfWodn] cd]l/sfsf] lgb p8fOlbPsf 5g\ . PDa';, dfOlgª, /s]6n~r/sf dfWodaf6 lbgx'“ cd]l/sL / …u7aGwgÚ ;]gf dfl/O/x]sf 5g\ .. Ps tYof+scg';f/ O/fs o'4df dfl/Psf eGbf To; k5fl8 dfl/Psf cd]l/sL ;]gfsf] ;+Vof em08} bf]Aa/ eO;s]sf] 5 . o;} qmddf $ j6f eGbf a9L cd]l/sL ;}lgs x]lnsf]K6/;d]t O/fsL hgtfsf] cr"s lgzfgfaf6 aRg ;s]gg\ .

        O/fs o'4sf] a]nfdf l5GgleGg ePsf O/fsL ;]gf xfn lbg k|ltlbg ;+ul7t / ;'b[9 x'“b}5 . o;nfO{ ;+ul7t / kl/rflnt s;n] ul//x]sf] 5 eGg] cf}krfl/s ?kdf aflx/ s]xL gcfP klg ckb:y O/fsL /fi6«klt ;2fdsf] gfd a9L rrf{df cfO/x]sf] 5 .. O/fsaf6 cfpg] l/kf]6{cg';f/ xfn ax';+Vos O/fsL hgtf cd]l/sf O/fsaf6 lkmtf{ x'g'kg]{ dt /fVb5g\ . k|lt/f]w ;+3if{df lbgk|ltlbg O/fsL hgtfsf] ;+nUgtf al9/x]sf] 5 .

        of] ;a} kl/l:yltsf] ;"Id cWoog ul/;s]kl5 l;cfO{Pn] cd]l/sf O/fsdf g/fd|/L km“;]sf] / pm xfg]{ k|ltj]bg k]z u/]sf] 5 . l;cfO{Psf 8fO/]S6/ hh{ 6]g]6 (George Tenet) / O/fsl:yt l;cfOP k|d'våf/f tof/ l/kf]6{df xfn O/fsdf %) xhf/ 5fkfdf/ lqmofzLn /x]sf], u'l/Nnf o'4 hg;d'bfodf lj:tf/ ePsf] / cd]l/sfn] O/fsdf eoª\s/ k/fhosf] ;fdgf ug'{kg]{ atfOPsf] 5 .

        O/fsdf cd]l/sfsf] k/fho ;'lglZrt x'g] b]v]sf] cd]l/sfn] cfkm\gf] ;Ddfghgs jlxu{dgsf] pkfo vf]lh/x]sf] b]lvG5 . @))% ;Dd lgjf{lrt ;/sf/ agfpg] / To;nfO{ cf}krfl/s ;Qf x:tfGt/0f ug]{ s'/f o;}sf] kl5Nnf] s8L xf] .

        n8\g] ;fx; ePkl5 h:tf];'s} 7"nf] zq'nfO{ klg x/fpg ;ls+bf]/x]5 eGg] s'/f O/fssf] kl5Nnf] ;+3if{n] km]l/ Psk6s /fd|f];“u k'li6 ePsf] 5 .

 

ufp“df b'Zdg cfof] eg] xfd|f] kf;f]df k5{

        e6sfl6of -c5fd_÷ …d k;ndf al;/x]sf] lyP . zfxL ;]gf PSsf;L cfP/ nfQLn] d'vdf xfGof] . d}n] uf]nL xfg eg], km]l/ ltg aflS;ª xfGof] . d a]xf]; eP/ e'O“df n8] . Psl5g kl5 Ao'“embf d]/f d'vaf6 /ut cfO/x]sf] /x]5 .Ú oL oftgfsf km]xl/:tf %# jif{sf uf]dL ;fpbn] lbPsf x'g\ . hgd'lQm ;]gfn] c5fdsf] d+un;]gdf )%* kmfu'g % ut] sAhf u/]kl5 hg;]gf vf]Hg ufp“ k;]sf ;]gf–k|x/Lsf] 6f]nLn] ufp“df u/]sf cft+ssf o:tf 36gf ;of}+ 5g\ .. ;]gf / k|x/Ln] ufp“df cfP/ u/]sf] cTofrf/sf 3fpx? cem}+ lgs} ePsf 5}gg\ . e6sl6of uf=h=;= df k'/fgf] ;Qfsf] ;]gf / k|x/Ln] lbPsf oftgfaf6 clxn] klg bh{gf}+ AolQm 3fon cj:yfdf 5g\ . j[4x? ;]gf–k|x/Lsf r'6fO{sf sf/0f ;f]emf] eP/ lx8\g ;s]sf 5}gg\ . /ft–lbg sfd u/]/ hf]8]sf] yf]/ltgf] /sd klg ;]gf / k|x/Lsf] n'6fxf hTyfn] vfPsf bh{gf}+ pbfx/0f e6sfl6ofsf hgtf;+u 5g\ .

        dfcf]jfbL g]tf, sfo{stf{, ;]gf / ;dy{s hgtf vf]Hg ufp“ k;]sf ;]gf / k|x/LnfO{ Toxfsf hgtf …HofgL b'ZdgÚsf] ;+1f lbG5g\ . …ca lxhf] xfdL yf]/} a'em]sf lyof}+, cfh w]/} a'em]sf 5f}+ . b'Zdgsf oftgfn] xfdLnfO{ xfd|f] d'lQmsf] af6f] hgo'4 xf] eGg] l;sfof]Ú ^^ jif{sf v8\u ;fpb ljutsf lbg vf]tNb} atfp5g\ .

        …l/;fPsf] cl/Ëfn h;/L cfkm\gf] b'Zdg lj?4 vlgG5 To;}u/L ca xfdL b'Zdg lj?4 vlgg] lbg cfof] . b'Zdg;“u 7"nf xltof/ xf]nf . t/, xfdL;+u 3/]n' xltof/ 5g\, km]l/ kf6L{n] ljrf/sf] gof“ xltof/ klg lbPsf] 5Ú, cfkm\g} bfh'sf] zfxL;]gfn] cfkm\g} cufl8 xTof u/]kl5 kf6L{df nfu]sL lxdsnf ;fpbsf] egfO lyof] .

        ufp“df k;]sf] ;]gf / k|x/Lsf] hTyfn] ufp“n]nfO{ oftgf dfq x}g lgz:q hgtfnfO{ s'6]/ xTof ug]{, 3/ hnfpg] / Toxf“ ePsf wgdfn n'6\g] sfo{ klg u¥of] . uf]df ;fpbsf 3/df uP/ ;]gfn] vfgf vfof] .. Pp6f ;]gfn] leqaf6 /]l8of] Nofof] / cf“ugdf k5f¥of] . ;]gfsf] cft+snfO{ k|ltjfb ub}{ ;fpbn] lsg /]l8of] km'6fp5f} eg]kl5 pgLdfly ;]gfn] rf/ nfQL xfGof] . of] /]l8of]af6 ;dfrf/ ;'G5, tnfO{ dg]{ a]nfdf lsg /]l8of] rflxof] eg]/ ltg ;6 km]l/ nufof], o:tf c;QLx?sf] xf/ rf“8} cfp“5 nfdf] ;f; km]/] ;fpbn] .

        cfkm\g} cufl8 5f]/fsf] xTof ul/Psf]df dg ;fpb clxn] klg efjljxfn 5g\ . kmfu'g & ut] #) aif{sf 5f]/f k7fg l;+xnfO{ 3/af6} ;dft]/ glhs}sf] vf]nfdf nu]/ ;]gfn] xTof u¥of] . dg ;fpbsf 9f8df clxn] klg 7"nf 7"nf s'6fO{sf bfu 5g\ . …t]/L df“ /f8Lsf 5f]/f dfcf]jfbLnfO{ kfNg k;n yfK5, o;sf ;a} k;n p7fcf], Ps hgf ;]gfn] cfb]z lbof] .Ú c;Eo / cZnLn zAbsf vfgL afs]sf ;]gfn] l5g e/df ;fpbsf] k;n tf]8kmf]8 u¥of] . ePsf ;fdfg / ;a} /sd lnof] .

        d+un;]gaf6 glhs} kg]{ h}u9df k;n /fv]/ a;]sf Aofkf/Ln] klg ;]gf / k|x/Lsf] oftgf vfg' k¥of] . )%( efb| @( ut] h}u9af6 !# hgfnfO{ kqmfp u/]/ d+un;]g k'¥ofOof] . !! lbg;Dd rsf]{ oftgf lbP/ pgLx?nfO{ 5f]l8of] . 5'6]/ cfkm\gf k;ndf cfp“bf k;n ;a} ;]gf / k|x/Ln] n'l6;s]sf /x]5g\ . /fdaxfb'/ ;fpb, eLdaxfb'/ ;fpb / kjg l;+x ;fpbnfO{ k|x/L / ;]gfn] lbPsf oftgfsf s'/f ;'gfp“bf ufp“sf c? a"9fa"9L cfkm\gf] cf+u l;l/Ë ePsf] atfp“5g\ . oL tLg} hgfnfO{ cf“vf 5f]k]/ xys8L nufP/ r/d oftgf lbOof] .

        e6sf6Lofsf ?k l;+x ;fpbsf] kmfu'g &,)%* df ;]gfn] a'6n] d'vdf xfGbf bf“t} ef“lrof] . pgsf] 3/sf] k;naf6 ;fdfg / b'O{xhf/ klg n'l6of] . To:t} ;f]xL ufp“sf bfgaxfb'/ ;fpbnfO{ 3/df xltof/ /fv]sf] eg]/ s'l6of] . …d}n] s'g} xltof/ /fv]sf] 5}gÚ eg] kl5 ;]gfn] dbfgL -df]xL kfg]{_ nfO{ b]vfpb} of] xltof/ xf] eGof] . d]/f] 3/sf ef“8fs'“8f kmfNof] . wf/fsf] kfOknfO{ ad agfpg NofPsf] eg]/ lk6\of] . ;}lgs cft+ssf] j0f{gsf qmddf ;fpbn] atfP .

        pgn] ljutnfO{ ;Demb} eg]– dbfgLnfO{ xltof/ b]Vg] b'Zdg slt sfo/ /x]5 . ca o:tf sfo/ b'ZdgnfO{ ufp“df 6]Sg lbb}gf}+ .

        …;+s6sfnsf qmddf ufp“sf ;j{;fwf/0fnfO{ ;]gf–k|x/Ln] s]xL ub}{g eGg] nfu]sf] lyof] . b'Zdgsf /]l8of]n] klg oxL eGYof] . t/ 3/df cfPsf ;]gf / k|x/Lsf] cTofrf/ b]Vbf nfUof] pgLx?sf] sfd / s'/f 7Ls pN6f] x“'bf] /x]5Ú –wgaxfb'/ ;fpbsf] k|lts[of lyof] . ;fpbnfO{ ;]gfn] dfcf]jfbL sxf“ a:5g\ < sfof{no sxf“ 5 < 3fOt] af]s]/ sxf“ /flv;\ eGg] k|Zg ;f]Wof] . ;fpbn] dnfO{ yfxf 5}g eGg] ljlQs} pgsf] z/L/nfO{ bh{gf}+ ;]gfn] km'6jn agfP .

        aif{el/ 6'sL afNg NofPsf] d§Lt]n 3/ leqaf6 aflx/ NofP/ e6sfl6ofs} wgaxfb'/ lj=s=sf] 3/df ;]gfn] cfuf] nufof] . Tolta]nf;Dd xfdL dfcf]jfbL ag]sf lyPgf}+, To;kl5 cfkm\gf] kl/jf/ dfcf]jfbL ag]sf] lj=s=n] atfP . lj=s=n] eg]– b'ZdgnfO{ xfGg a+s/ agfPsf 5f}+, x]g{ hfg] xf] < To:t} %% aif{sf dg;/f kl/jf/sf] 3/df klg cfuf] nufOof] . 3/df cfuf] nufPkl5 3/sf kl/jf/nfO{ nx/} nfd nufP/ oftgf lbOof] .

        …cf“vfdf v';f{gLsf] w'nf] xfn]/ e'O“df n8fP/ ca o;nfO{ uf]nL xfg eGYof] . d]/f] 5ftL dfly a'6n] 6]lsof] .Ú cfkm"nfO{ lbPsf] oftgf ;'gfp“b} /gl;+x ;fpbn] eg]– …ca ;]gf / k|x/Lsf cf“vfdf v';f{gLsf] w'nf] xfNg] kfnf] d]/f] xf] .Ú

        oxL ufpsf ch'{g a"9f )%( efb| @# ut] c3f{vf“rLdf / )%( c;f]h ^ ut] ?s'dsf] dxtdf ljif{axfb'/ a'9fn] kmf}hL sf/jfxLdf ;xfbt k|fKt u/] . b'j} bfOefOn] b]zsf] d'lQmsf nflu Hofg lbP . ca xfdLn] klg Hofg lbg'k5{ eGg yfn]sf 5g\ e6sfl6ofsf o'jfx?n] .

        cfkm\gf] >Ldfg\ k7fgl;+x ;fpb 3f; lnP/ kms{bf zfxL ;]gfn] uf]nL xfg]/ xTof u/]sf]df u+ufb]jL ;fpb cfqmf]l;t l5g\ . …d]/f >Ldfg\nfO{ b'Zdgn] xTof u/] . oL 5f]/f–5f]/L x's]{kl5 hg;]gfdf k7fp“5'Ú –u+ufn] elgg\ .

        )%* kmfu'g & ut] k;ndf al;/x]s} a]nf g}gl;+x ;fpbnfO{ ;]gfn] ;dfTof] . ;dft] kl5 pgs} uf]7 leq nu]/ uf]nL xfGof] . 5f]/fnfO{ xTof u/]sf] tLg lbg;Dd uf]7af6 zj lemSg glbPsf] pgsf a'af ?kl;+x atfp5g\ .

        hg;]gfn] c5fdsf] d+un;]g sAhf u/]kl5 56k6fPsf] k'/fgf] ;Qfsf] zfxL ;]gfn] /fdf/f];g, ;fGt8f, e6sfl6of, h}u9 nufotsf uf=h=;= x?df hgtfdfly xTof, oftgf, n'6kf6sf >[+vnf g} rnfof] .

        b'O{ jif{cl3 ;]gf / k|x/Lsf] oftgf vf“bf dfcf]jfbLsf af/]df ga'em\g] hgtf clxn] ;]gf / k|x/Lsf lj?4 n8\g h'd'{/fPsf 5g\ .

        e6sfl6of–$ sf r'dfg lj=s=n] eg]– ca b'Zdg ufp“df cfof] eg] xfd|f] kf;f]df k5{ . b'Zdgsf bdg kfPsfn] xfdL clxn] kmnfd ag]sf 5f}+ .

 

e|fds ;dfrf/k|lt dfcf]jfbLsf] Wofgfsif{0f

;'g;/L÷ ut sflt{s @& ut] o; lhNnfsf] 8'd|fxf @ df dfcf]jfbLåf/f ul/Psf] sfjf{xLnfO{ clt/~hgfk"0f{  tl/sfn] k|rf/ u/]sf] atfp“b} g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ lhNnf sld6L ;'g;/Ln] Wofg cfs{if0f u/fPsf] 5 .

        lhNnf ;]qm]6/L s= k|tLsn] sflt{s @* ut] Ps lj1lKt k|sflzt u/L pQm 36gfsf] ;TotYo ;f{jhlgs ug'{ ePsf] 5 . pxf“n] jQmJodf cfÎgf tLg hgf sfo{stf{x?nfO{ kqmfp u/fO{ xTof u/fPsf] ck/fwdf s[i0fb]j d08n / u+uf/fd d08nnfO{ sfjf{xL ubf{ lghx?n] cfÎgf] afns lzj/fd d08nnfO{ 9fn agfp“bf pQm 36gf x'g uPsf] atfOPsf] 5 . jQmJodf ut sflt{s !# ut] cfly{s ;+sngsf] l;nl;nfdf pQm 7fp“df k'u]sf d~h' u'?ª, ;'lgn rf}w/L / /fh]Gb| d]xtfnfO{ cfly{s ;xof]u u5'{ egL 3/leq 8fs]/ sf]7fdf y'gL lgh u+uf/fd d08n, s[i0fb]j d08n, ;Togf/fo0f, ab|L, tf/s]Zj/ / /fdgf/fo0f d08n ;d]tn] s'6lk6 u/L zfxL ;]gf / k|x/L af]nfO{ dfg{ nufPsf] pNn]v 5 . ;fy} jQmJodf k|ltsf/ ul/ efu]/ n's]sf] 3/af6 lgsfnL d~h' u'?ªnfO{ anfTsf/ u/L xTof u/]sf] hgfOPsf] 5 .

        s= k|ltsn] cfÎgf] jQmJodf lghx?n] cfÎgf tLg hgf xf]gxf/ sfo{stf{ df/]sf] abnf:j¿k sfjf{xL ul/Psf] pNn]v ub}{ hgtflj?4 slyt k|ltsf/ ;ldlt agfO{ a;]sf n7}tnfO{ sf/afxL ubf{ cfÎg} afnsnfO{ 9fn agfO{ k|ltsf/df cfPkl5sf] le8Gtdf afns 3fOt] ePsf] lj1lKtdf pNn]v 5 .

        ;fy} jQmJodf ;TotYo ga'emL PsftkmL{ ?kdf e|fds ;dfrf/ k|sflzt ul/Psf] k|lt g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ ;'g;/Lsf] uDeL/ Wofgfs{if0f ePsf] atfp“b} cfufdL lbgdf To:tf e|fds ;dfrf/ ;Dk|]if0f gug{ cfu|x u/]sf] 5 .. g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ ;'g;/Ln] sflGtk'/n] pQm 36gfaf/] e|fds ;dfrf/ k|sflzt u/]sf] cf/f]k nufPsf] 5 . pQm 36gfaf/] sflGtk'/n] …caf]w afnsdfly uf]nL k|xf/Ú zLif{sdf ;dfrf/ k|sflzt u/]sf] lyof] .

 

k|lzIf0f sfo{qmd ;DkGg

        d'u'÷ PsLs[t hgk|lt/f]w cleofgsf] cfof]hgfdf df]8]n Pl/ofsf] n''O{df ut c;f]h @! ut] :yfgLo ;Qf / kf6L{ sfo{stf{sf] ;+o'Qm k|lzIf0f ;DkGg eof] . ;f] sfo{qmddf lhNnf OGrfh{ o'4 / l6d sdf08/ lrGtgn] PsLs[t hgk|lt/f]w cleofgsf] dxTjaf/] k|sf; kfb}{ ca ufp“df hgtf klg kmf}hLs[t x'g'kg]{ ljrf/ /fVg' ePsf] lyof] . sfo{qmddf /f/f hg;f+:s[lts kl/jf/sf] pkl:ylt klg /x]sf] lyof] .

 

sDkgL :t/sf] hgldlnl;of 3f]if0ff

l;tn If]qL—

        d'u'÷ lhdf uf=h=;=sf] ;f]?sf]6 vf}nf k|fªu0fdf hgldlnl;ofsf] e]nfåf/f sDkgL 3f]if0ff ePsf] 5 . e]nfdf @ ;o hgf hgldlnl;of k|ltlglwsf] pkl:ylt /x]sf] lyof] .

hgtfsf] ;'/Iffsf] lgldQ ufp“sf o"jfo"jtLx? ;a} hgldlnl;ofdf elt{ePsf 5g\ . o; e]nfn] sldzf/ s= ljxfgL, sdf08/ =s ljdz{sf] sDkgL cGtu{t $ j6f Knf6'g 3f]if0ff u/]sf] 5 .. Knf6'g g+= !,@,# / $ sf sdf08/x? qmdzM s= lbnLk, s= jbnf, s= h]g]ef / s= ;Gtf]if /x]sf 5g\ .

        gj u7Lt sDkgLn] ;fd|fHojfbL b'Zdgsf] cuf8L clGtd k/f0f /x“bf;Dd 86]/ n8\g] k|lta4tf hfx]/ u/]sf] 5 . kf6L{sf] of]hgf k/]df ;b'/d'sfd u9Lsf] b'ZdgnfO{ w'nf] r6fpg] lxSdt u/]sf 5g\ .

        sfo{qmddf t]>f] lj=Pg= cGtu{t …laÚ sDkgL sldzf/ s= s~rg / ;fu/n] k|lzIf0f lbb} eGg' eof]– æhgd'lQm ;]gfn] # cg';fzgsf lgod / dfcf]sf * Wofg lbg' kg]{ s'/fx? slxNo} lj;{g' x'b}g .Æ ;]G6«L ;DaGwL Wofg lbg' kg]{ s'/fx?df pxf“n] k|i6 kfg'{ ePsf] lyof] . sldzf/ sd/]8n] hg;]gfsf] kmnfd] cg'zf;gsf] ljifodf k|lzlIft kfb}{ ;efklt s= xl/0fn] klg ufp“sf o"jfo"jtLx? cfkm\gf] ;'/Iff cfkm} ug{df x/bd tof/ /x]sf] ljZjf; lbb} e]nfsf] ;dfkg ug'{ePsf] lyof] . sDkgL 3f]if0ff sfo{qmd c;f]h !% ut] ePsf] lyof] .

 

clvn qmflGtsf/Lsf] r]tfjgL

        lzIffdf eO/x]sf] Jofkf/Ls/0fsf] lj/f]w ub{} ;a}sf nflu lgMz'Ns lzIffsf] dfu u/]/ cfGbf]ng/t cg]/f:jljo" -qmflGtsf_ n] lrtjgsf] lghL:t/df ;~rflng 6\o'zg tyf sf]lrª ;]G6/ tTsfn aGb ug{ cfJxfg u/]sf] ;dfrf/ 5 .

        lghL ?kdf ;~rflnt dx+uf] z'Ns lng] :s"n / SofDk;df t'?Gt z'Ns 36fpg dfu u/]sf] 5 . olb cfºgf] dfunfO{ a]jf:tf u/]df sfjf{xL ul/g] r]tfjgL klg clvn -qmflGtsf/L_n] lbPsf] 5 .

 

cgfjZos /fhgLlts/0f gug{ cfu|x

        Ko"7fgdf Ps ufh;sf] /x:odo d[To'sf ;DaGwdf 5fglagsf qmddf hglx/f;tdf /x]sf hgdf]rf{sf ^ hgf ;b:ox?n] cfºgf] lu/ºtf/LnfO{ /fhgLlts/0f gug{ ;a};“u cg'/f] u/]sf 5g\ .

        pgLx?n] ufh;sf] /x:odo d[To' ;DaGwdf 5fglag ug{ ;xof]u ug{'sf] ;f6f] pN6f] l:yltnfO{ cgfjZos pQ]hgf km}nfpg] 9+un] ul/Psf] sfd–sfjf{xLk|lt /f]if k|s6 u/]sf 5g\ .

        ufh;sf] xTof, dfcf]jfbLsf] 3/df xf]xNnf, wDsL cflb ljifodf 5fglag ug{ kqmfp ul/Psf s]xL JolQmnfO{ 5fl8O;s]sf] / cfºgf] l:ylt :ki6 u/]df cfkm"x?nfO{ klg 5f8\g] cfzosf] jQmJo lbPsf] ;dfrf/ 5 .

 

clvn g]kfn dlxnf ;+3 -qmflGtsf/L_

s]Gb|Lo ;ldlt

k|]; jQmJo

        b]z olta]nf cToGt} k|;j kL8fdf 56k6fO/x]sf] 5 . Psflt/ pTkLl8t g]kfnL hgtfsf] ljb|f]xn] Pp6f 7f]; cfsf/ -pTs[i6 ?k_ lng vf]Hb}5 eg] csf]{lt/ k'/fgf] ;Qf tLa| lj36gsf] k|lqmofdf uO/fv]sf] 5 .. o;af6 56k6fO/x]sf b]zL tyf ljb]zL k|ltlqmofjfbLx? ljz]iftM cd]l/sL ;fd|fHojfbaf6 gf¨f] / -v'Nndv'Nnf_ x:tIf]kdf plqPsf] 5 . p;}sf] cf8df g]kfnL xTof/f zf;sx? cfkm\gf] ktgaf6 aRgsf lgldQ b]zJofkL ?kdf xTof, n"6, anfTsf/, a]kQf, lu/km\tf/ h:tf 3[l0ft lqmofsnfkx? dRrfO/x]sf 5g\ . jftf{ e¨ eP otf ;of}+ xf]gxf/ g]kfnL jL/jL/f¨gfn] pRr zxfbt k|fKt u/L ch/cd/ x'g'ePsf] 5 . o;} qmddf xfd|f] ;+u7g nufot cGo ;+3÷;+u7gnfO{ slyt cft+ssf/Lsf] 3f]if0ff u/L k|ltaGw nufPsf] 5 .. s]Gb|Lo ;b:o zzLsnf zdf{ nufot ;fyLx?sf] xTof, s]Gb|Lo ;Nnfxsf/ zfGtf >]i7sf] lu/km\tf/L / cdfg'lifs oftgf, sof}+ ;fyLx? a]kQf kfl/g', ;fd"lxs tyf Psn ?kdf anfTsf/ x'g' h:tf kfzljs bdgx? dlxnfx?dfly eO/fv]sf] 5 .

        cfd pTkLl8t hgtf / dlxnfdflysf] rsf]{ bdgsf] ;zQm k|lt/f]w ub}{ cfGbf]ngnfO{ gof“ prfOdf p7fpg'kg]{ st{Joaf]wsf ;fy xfd|f] ;+u7gsf] s]Gb|Lo ;ldltsf] ;]qm]6fl/o6 a}7s oxL sflt{s @& / @* ut] a:of] . a}7sdf dlxnfx?sf] ;Dk"0f{ zlQm s]lGb|t ub}{ cfGbf]ngnfO{ csf]{ prfOdf p7fcf}+Ú gfds k|:tfjdfly pRr 5nkmn / ax;sf ;fy Psdtn] kfl/t ul/of] . h;nfO{ ;fj{hlgs ug{sf nflu of] k|]; jQmJo hf/L ul/Psf] 5 .

-!_ /fli6«o tyf cGt/f{li6«o ?kdf b]zeQm / k|ultzLn dlxnfx?;“u cGtlqm{of, 5nkmn / sfo{ut Pstf ug{ hf] ug]{ .

-@_ :yfgLo ?kdf k|fKt hgjfbL ;Qfdf dlxnfx?sf] Jofks ;xeflutf / lqmofzLntf a9fpg] .

-#_ hgjfbL ;Qfdf …dlxnf pTkL8g d'Qm gd"gf ufp“Ú lgdf{0f ub}{ dlxnfx?nfO{ ;Dk"0f{ If]qdf ;dfg clwsf/ lbnfpg] .

-$_ ;DklQdf ;dfg clwsf/sf] gLltnfO{ sfo{?k lb+b} hfg] .

-%_ ;fdflhs If]qdf ljsf; lgdf{0f / pTkfbg ug'{sf ;fy} dxfg\ zxLb / ckf¨x?nfO{ ;dfhdf gof“ 9+un] ;Ddfg / :yflkt ug]{ .

-^_ dxfg\ zxLb, ckf¨ / k"0f{sfnLg sfo{stf{sf aRrfaRrLnfO{ kfngkf]if0fdf ljz]if Wofg lbg] .

-&_ dlxnf g]t[Tj tyf sfo{stf{af6 ;+u7gdf a'emfOPsf uxgfx? ljsf;–lgdf{0f sfo{df nufgL ug]{ .

-(_ ljutdf k'/fgf] ;Qf xfd|f] ;+u7gaLr ePsf] ;xdlt t'?Gt} sfof{Gjog / dfukq k"/f ug{ bjfj l;h{gf ug]{ .

/fli6«otf, hgtGq, hghLljsfsf] ;jfndf gof“ 9+un] k|lt/f]w ;+3if{ p7fg ug'{afx]s csf]{ ljsNk xfdL;“u /x“b}g . oxL lhDd]jf/Lsf ;fy æcd]l/sL ;fd|fHojfbL x:tIf]k / /fli6«o cfTd;dk{0fjfbsf] lj?4 hgljb|fx]ssf] ;[li6 u/f}+ † /fHocft+s, hgxTof / anfTsf/sf] lj?4 kmfNu'0f @% ut] g]kfn aGb u/f}+Æ eGg] d"n gf/fsf ;fy g]kfn aGb 3f]if0ff u/]sf 5f}+ . o;nfO{ ;kmn agfpgsf] lglDt ;Dk"0f{ txsf g]t[Tj tyf sfo{stf{x?n] uDeL/tfk"j{s lng'x'g]5 ;fy} ljutdf em}+ ;xof]u ul/lbg'x'g ljleGg ;+3, ;+:yf, a'l4hLjL, :jtGq JolQmTj, dfgjclwsf/jfbL ls;fg, ljBfyL{ tyf cfd dlxnfx?nfO{ xflb{s cg'/f]w ub{5f}+ . wGojfb †

ldltM )^)÷*÷!

                   hok'/L 3tL du/

                  cWoIf

                c=g]=d=;+3 -qmflGtsf/L_

                  s]Gb|Lo ;ldlt

PDa';df k/L k|x/L 3fOt]

        ;nf{xL÷ hgbdg / hgxTofsf nflu r'/]lt/ hfg nfu]sf zfxL ;]gf / k|x/Lsf] uf8LnfO{ g]=s=kf=-dfcf]jfbL_sf 5fkfdf/n] PDa';df kf/]sf]5g\ .

        oxL sflt{s @* ut] o; lhNnfsf] k/jfgLk'/ ufh;df zfxL ;]gf / k|x/Lsf] ;o'Qm kmf}hsf] uf8L w/fkdf k/]sf] xf] . pQm w/fkdf kl/ Ps k|x/Lsf] d[To' ePsf] 5 eg] cGo s]xL 3fOt] ePsf 5g\ .

 

slknj:t'sf dfcf]jfbLsf] r]tfjgL

        g]=s=kf=-dfcf]jfbL skLna:t'sf ;lrj s= pbon] xfn} Ps aQmAo k|sflzt ub}{ ;f] lhNnfdf ePsf km}hL / u}/kmf}hL s[ofsnfkx?sf] ;fj{hlgsLs/0f ug'{ ePsf] 5 . aQmAodf atfO{P cg';f/ lhNnfsf] ;fdGt, ;'bvf]/ l;wf/f uf=h=;= sf] lhj gf/fo0f j]njf;], jf/Ë uf=h=;=sf] kbd jGhf8], lgUnLxjfsf] d[u]Gb| >f]i7 tyf å}w gfu/Lssf] ?kdf xhf/f}+ xhf/ ljufxf hldg cgflws[t ?kdf pkef]u ub}{ cfPsf v'+vf/ ;fdGt /fhk'/ uf=h=;=sf] pbo/fh s'dL{, hjfef/L uf=h=;=sf] ?b| k|tfk zfx, af“;vf]/ uf=h=;= sf] /fdz/0f s'dL{, sf] ;Dk"0f{ hUuf hldg sAhf ul/Psf] 5 . lhNnfdf jf8u+ufdf /x]sf] s[lif ljsf; a}+s zfvf sfo{no, /fhk'/s} ;fgfsL;fg ljsf; ;+:yfg tyf lhNnfdf ;+rfng x'“b} cfPsf uf=lj=;= sfo{nox? / ;a} k|sf/sf k|lts[ofjfbL ;Qf cGt/utsf ;+3–;+:yf dfly sfjf{xL ul/Psf] 5 . ;fy ;fy} lhNnfdf /x]sf lkk/f, dfxf/fhu+h, jxfb'/u+h / ks8Ldf /x]sf k|x/L rf}lsx? Wj:t u/LPsf] 5 . To:t} lzjk'/ uf=h=;= sf SofK6]g z]/axfb'/ u'?Ësf xTof/fx? lj/axfb'/ a'9f / h;klt 3lt{nfO{ hgtfs} dfemdf ;kmfof ul/Psf] 5 . aQmAodf v'+vf/ ;fdGt / å}w gfu/Ls pbo/fh s'dL{ / ?b| k|tfk zfxf dfyLsf] sfjf{xLnfO{ Pdfn], sf+u|]; h:tf /fhg}lts kf6L{x?n] lj/f]w u/]sf]df cfkQL k|s6 ul/Psf] 5 .. ;fy} To:tf AolQmx?nfO{ /fhg}lts se/df ;'/IfLt g/fVg ;d]t r]tfjgL lbOPsf] 5 .

        csf]{lt/ dWod tyf wlg ls;fgx?nfO{ ;+/If0f ub}{ bnfn hldGbf/ dfyL sfjf{xL s]lGb|t x'g] ;f] lj1lKt dfkm{t hfgsf/L u/fO{Psf] 5 .

 

hg;]gfsf kmf}hL sfjf{xL tLa|

        c5fd÷ k'/fgf] ;Qfsf] ;'/Iff 3]/f leq /x]sf] c5fd lhNnf ljsf; ;ldltsf] sfof{nodf hgd'lQm ;]gfn] zlQmzfnL dfO{g ljikmf]6 u/fO{ If]tLu|:t agfOlbPsf] 5 . of] ljikmf]6 c;f]h !* ut] ePsf] lyof] .

        To;}u/L ;b/d'sfd d+un;]g leq hg;]gfsf]] sdf08f] u|'kn] c;f]h !# ut] cfqmd0f u/L ! zfxL;]gfsf] ;kmfof u/L lbPsf 5g eg] cfwf bh{g ;Vt 3fO{t] ePsf] hg;]gf;+u ;Da4 ;'qn] atfPsf] 5 . o;}u/L ;f]xL lhNnfsf] 7'nf;]gdf hgd'lQm ;]gf / k|lts[ofjfbLsf ;]gf aLr bf]xf]/f] le8Gtdf b'O{ zfxL ;]gfsf] 36gf:yndf d[To' ePsf] 5 . dfcf]jfbL df/]sf] eGg] Psxf]/f] k|rf/ ub}{ zfxL;]gfn] cfkm\gf] hjfgsf] 6fpsf] sf6]/ % lbg hlt 7"nf;]gdf /fv]sf] lyof] .

ut c;f]h @* ut] c5fd lhNnfsf] ;f]8;f uf=h=;= sf] h+undf hg;]gf / zfxL cd]l/sg ;]gf aLrsf] bf]xf]/f] le8Gtdf hgd'lQm ;]gfsf b'O of]4fn] ;xfbt k|fKt u/]sf 5g\ h;df s= ;fx; / s= kj{t /x]sf 5g\ . zfxL cd]l/sg ;]gf tkm{ #÷$ hgfsf] 36gf:yndf d[To' ePsf] 5 / !@ hgf 3fOt] ePsf 5g\ .

        o;}u/L e"=k"= cfO{=lh=lk= df]tLnfn af]x/fsf] 3/ dfcf]jfbL 5fkfdf/n] Wj:t agfOlbPsf 5g\ .

        ut c;f]h # ut] hfnL, km6fxf, ;'/fsL k"0f{axfb'/ lji6nfO{ dfcf]jfbL hgd'lQm ;]gfn] ;kmfof u/]sf] 5 . / lji6;+u} lu/km\tf/ k/]sf gj/fh zfxL / df}n lu/L hg ;]gfsf] sAhfdf /x]sf 5g\ . o;}u/L jfh'/f lhNnfsf] s'nb]jdf08" uf=h=;= vf]n]/fhfsf] k'Vof}{nL 3/ hgd'lQm ;]gfn] ;]jf]6]h u/]/ Wj:t agfO{ lbPsf] 5 .

        otf c;f]hsf] t]>f] ;ftf la=Pg= sf] cfof]hgfdf sfnLsf]6–c5fd  hf]8\g] 3f]/]6f] af6f] $ lsnf]ld6/ Ps xhf/ hgtfsf] pkl:yltdf lgdf{0f ePsf] 5 .

 

k"0f{lj/fdåf/f cfef/

        sf7df8f}+÷ ut efb| bf];|f] xKtfdf zfxL ;]gfåf/f lu/fÎtf/ ul/ oxL sflt{s @* ut] l/xf x'g' ePsf jl/i7 k|ultzLn ;flxTosf/ k"0f{lj/fdn] l/xfOsf nflu kxn ug]{ ;a}nfO{ cfef/ JoQm ug'{ePsf] 5 . pxf“nfO{ d+l;/ ^ ut] ;}lgs Aof/]sdf xflh/ x'g cfpg] ul/ l/xf ul/Psf] xf] . pxf“nfO{ l;+xb/af/af6 l/xf ul/Psf] xf] .

        l/xf eO;s]kl5 Ps jQmJo k|sflzt ul/ cfÎgf] l/xfO{sf] nflu kxn ul/ lbg] ;Dk"0f{df wGofjfb JoQm ug'{ePsf] 5 . pxf“n] sflt{s @* ut] z'qmaf/ lj1lKt hf/L ul/ …d]/f] hLjg /Iff / l/xfOsf nflu kxn ug]{ ;a} ;flxTos ;+3–;+:yf, kf“r bn, z'e]R5'sk|lt cfef/ tyf wGojfb JoQm u5'{Ú eGg' ePsf] 5 .

        slj k"0f{lj/fdsf] l/xfO{sf nflu pxf“sL kTgLn] ;jf]{Rr cbfntdf l/6 bfo/ ug'{ ePsf] lyof] . t/ k'/fgf];Qf / To;sf] ;'/Iff lgsfon] slj k"0f{lj/fdnfO{ lu/Îtf/ g} gu/]sf] atfPsf] lyof] .

 

dfcf]jfbLåf/f ;'/fsLx? lu/ºtf/

        l;Gw/kfNrf]s÷ g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ sf 5fkfdf/n] sflt{s @% ut] o; lhNnfsf] hnlj/] ufh;af6 kf6L{ / 5fkfdf/ lj?4 ;'/fsL u/]sf] cleof]udf kf“r hgf ;'/fsLx?nfO{ lu/Îtf/ u/]sf 5g\ .

o;/L lu/Îtf/ ul/Psfx?df ltns axfb'/ vqL, kbd axfb'/ vqL, dgf]h >]i7, ljsf; s]=;L= / eLd;]g yfkf /x]sf 5g\ . g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ l;Gw'kfNrf]ssf ;]qm]6/L s= ;'jf]wsf cg';f/ lghx?nfO{ ;f]wk'5 / 5fgljg ul/g] / lgbf]{if b]lvPdf s]xL lbg leq l/xf ug]{ hfgsf/L lbPsf 5g\ .

PsLs[t hgk|lt/f]w cleofgsf] xhf/f}+ hgtfaLr :jfut sfo{qmd

h'Dnf÷ PsLs[t hgk|lt/f]w cleofgsf ;xefuLx? h'Dnfsf] h'ljyf k'Ubf Toxf“sf hgtfn] :jfut u/]sf 5g\ . l9nf] u/L k|fKt va/cg';f/ rf/}lt/af6 afhfufhf;lxt cfPsf] hg;d'bfon] uf]nd]r ;Dd]ng, cGtl/d ;/sf/ / ;+ljwfg;efsf] cfof]hgf u/, cfrf/;+lxtf nfu" u/, jftf{sf] ;xdlt nfu" u/, j}b]lzs rnv]n aGb u/, cd]l/sL ;fd|fHojfb g]kfn 5f]8, cfwf/ Onfsf ;'b[9 kf/f}+ , hglgolGqt hg;Qfsf] lgdf{0f u/f}+ , g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ lhGbfjfb h:tf gf/f nufp“b} cfPsf lyP . pQm hg;efsf] k|d'v PsLs[t hgk|lt/f]w cleofg h'Dnfsf 6f]nL k|d'v kf/zdl0f nDh]nn] klZrd sdf08leqsf j}rfl/s tyf /fhg}lts sfdx?, ;f+u7lgs sfdx?, k|rf/–k|;f/, k|sfzg, k|lzIf0f ;+rfng sfo{x?, ;'b[9 kf6L{ / g]kfnL cg'xf/sf cd]l/sL ;fd|fHojfbsf lj?4 PsLs[t tfutsf ;fy n8\g tof/ of]hgfj4 hgljb|f]x p7fpg] s'/fsf af/]df k|sfz kfg'{ePsf] lyof] .  sfo{qmddf lhNnf kf6L ;]qm]6/L h]D;n] h'DnL hgtfn] k'/fgf] ;Qfsf lj?4 Ps l9Ssf eP/ n8\g' k5{ eGg' eof] . sfo{qmddf sDkgL sld;f/ z}n]Gb|, kf6L{ k|ltlglw s= k|zfGt, ljBfyL{ df]rf{ k|ltlglw sdfg l;+x a:g]t, dlxnf k|ltlglw ;Ltf a:g]t, clgtf zfxL, ls;fg k|ltlglw g/axfb'/ zfxL / blnt k|ltlglw jL/]Gb| bnf{dL nufotsf aQmfx?n] PsLs[t hgk|lt/f]w cleofgsf af/] af]Ng'ePsf] lyof] . 6f]nLsf] :jfut lhNnf kf6L{ ;lrjfno ;b:o eLif0fn] / pb\3f]if0f pHHjnn] ug'{ePsf] lyof] .

        o;}aLr hgk|lt/f]w cleofgs} qmddf kf6L{, ;]gf / h=j=;=sf] ;+o'Qm sfo{qmd ;DkGg eof] . s= kf/zdl0f nDh]nsf] ;efkltTjdf ;DkGg pQm sfo{qmddf h'Dnf lhNnf hg;/sf/ pkk|d'v g/]Gb| kf08], ;Nofg lhNnf pkk|d'v /Tgaxfb'/ jnL, hg;/sf/ ;b:o ;/:jtL kf08], b'uf{axfb'/ /fjt, hgd'lQm ;]gf g]kfnsf sDkgL sldzf/ z}n]Gb|, sDkgL sdf08/ ljg/, ;xsdf08/ em/0f, ;xsdf08/ ;+ho, Knf6'g sdf08/ gjLg, ;xsdf08/ k|]d, kf6L{ k|ltlglw s= k|zfGt, s= dl;d, s= xf“sn] af]Ng'ePsf] lyof] eg] h=j=;=x?sf] k|ltlglw, blnt df]rf{sf jL/]Gb| bnf{dL, dlxnf df]rf{sL clgtf zfxL, ljBfyL{ df]rf{sf sdfg l;+x a:g]t / ls;fg df]rf{sf g/axfb'/zfxL nufotsf aQmfx?n] af]Ng' ePsf] lyof] .

 

sf7df8f}+ j/k/sf lhNnfx?df ePsf sf/jfxLx?

l;Gw'kfNrf]s M

        efb| !* ut] l;Gw'kfNrf]ssf] ef]6]rf}/ / !( ut] af“;af/Ldf ePsf 5'6\6f5'6\6} b'O{j6f PDa'; lj:kmf]6gkl5 cft+lst eO{ ef]6]rf}/df /x]sf] zfxL cd]l/sg ;]gfsf] c:yfoL kf]:6 x6fOPsf] 5 .

        efb| # ut] l;Gw'kfNrf]ss} ysgL ufh; 3/ eO{ ;z:q k|x/Lsf] axfnjfnf c;O{ /d]z /fjn 3/ hfg] axfgfdf dfcf]jfbLlj?4 ;'/fsL u/]sf] hfgsf/L k|fKt eO{ sAhfdf lnPsf] / sAhfsf] qmddf ;f]wk'5 ubf{ lghn] cfkm" ;'/fsL ug{ vl6Psf] / ljutdf ePsf y'k|} xTof Pjd\ anfTsf/sf 36gfx?df ;+nUg ePsf] :jLsf/ u/]sf]n] lghnfO{ ;kmfof ul/Psf] 5 .

        efb| @& ut] l;Gw'kfNrf]s lhNnfsf] klZrdL a]N6df ck/]zgdf vl6Psf d]nDrL kf]:6sf ef8fsf ;]gfx?nfO{ nlIft u/L b'afrf}/df yflkPsf] PDa'; ljikmf]6 x'“bf # hgf zfxL cft+sjfbLx?sf] 36gf:ynd} d[To' ePsf] / cfwf bh{geGbf a9L ;Vt 3fOt] ePsf] zfxL ;]gfs} cfGtl/s ;|f]tn] hgfPsf] 5 .

g'jfsf]6 M

        efb| !% ut] g'jfsf]6 lhNnfsf] lnv' ufh; lgjf;L ljqmd yfkfn] gSsnL dfcf]jfbLsf] ?kdf n'6kf6 Pjd\ anfTsf/sf y'k|} 36gfx?df ;xefuL x'“b} cfPsf] tyf dfcf]jfbLlj?4 ;'/fsL ub}{ cfPsf] k|dfl0ft ePsf]n] lghnfO{ ;kmfof ul/Psf] .

        efb| !% ut] g'jfsf]6 lhNnfsf] ;'gvfgL ufh;l:yt vqLj]zL k'n glhs PDa'; ljikmf]6 ubf{ zfxL cd]l/sg ;]gfsf ef8fsf l;kfxLx? 7"nf] ;+Vofdf 3fOt] ePsf 5g\ . To;}u/L efb| @! ut] ;"o{dlt / rf}38f ufh;nfO{ hf]8\g] emf]n'¨] k"ndf zfxL cft+sjfbLx? k'Ubf hgof]4fx?n] u/]sf] PDa'; ljikmf]6df k/L Ps zfxLcft+ssf/Lsf] 36gf:ynd} d[To' ePsf] / # hgf eGbf a9L uDeL/ 3fOt] ePsf] ;dfrf/df hgfOPsf] 5 .

        efb| !! ut] g'jfsf]6 lhNnfs} yfgl;+x ufh;l:yt 8f= k|sfzrGb| nf]xgLsf] 3/ hgd'lQm ;]gfn] sAhfdf lnO{ Wj:t agfOlbPsf] 5 . To;}u/L ;f]xL ufh;l:yt /fhb/af/sf] :jfldTjdf /x]sf] au}+rf / To;df /x]sf ejgx? sAhfdf lnO{ efb| #! ut] Wj:t ePsf] 5 .. pQm sfjf{xLsf] qmddf cfGtl/s b'3{6gfdf k/L s= s'znsf] zxfbt ePsf] eof] .

        cflZjg * ut] j}/]gL Aof/]saf6 slyt ck/]zgsf nflu g'jfsf]6 vl6Psf cft+sjfbLx? g'jfsf]6sf] tf?sf3f6df hgof]4fx?n] yfk]sf] ljB'tLo w/fkdf kbf{ Pshgf zfxL cft+sjfsf/Lsf] 36gf:ynd} d[To' ePsf] tyf cGo b'O{ uDeL/ 3fOt] ePsf lyP . To;}u/L cflZjg # ut] g'jfsf]6 lhNnfsf] a'bl;+ ufh; 3/ eO{ ;'/fsL Pjd\ axfnjfnf k|x/L c;O{ /fdaxfb'/ j:tLsf] 3/df r]tfjgL:j?k ;]jf]6]h sfjf{xL ul/Psf] ;dfrf/ 5 .

        efb| @^ ut] g'jfsf]6 lhNnfsf] k"jL{ a]N6af6 sf7df8f}+ hfg] d"n gfsf lzjk'/L /]~hsf] h'h]{ e~Hof¨df ut ;+s6sfnb]lv g} lgoldt u:tLug]{ / g'jfsf]6sf ;'gfkflt ;d'Gb|b]jL, yfgfklt nufotsf ufp“x?df u:tL Pjd\ ck/]zgsf] axfgfdf :yfgLo dlxnf lbbLalxgLx?dfly ceb| Jojxf/ ub}{ cfPsf] sf7df8f}+ 6f]vf 8f“8fufp“ ;fª\nf ufh; huftsf zfxL cd]l/sg ;]gfx?nfO{ nlIft u/L hgd'lQm ;]gfn] yfk]sf] PDa';df k/L % hgf zfxL cft+ssf/Lx?sf] 36gf:ynd} d[to' ePsf] / & hgf ;Vt 3fOt] ePsf]df s]xL pkrf/ ubf{ub}{ d[To' ePsf] zfxL cd]l/sL ;]gfs} ;|f]tn] atfPsf] 5 . pQm 36gfdf Oh/fonlgld{t leS6f]/–^ gfds Ps yfg :jrflnt xltof/ / y'k|} uf]nLx? hgd'lQm ;]gfnfO{ k|fKt ePsf] 5 .

        efb| @^ ut] g'jfsf]6 lhNnfsf] km]bLj];Ldf ef8fsf ;]gfn] k|of]u ub}{ cfPsf] Ps ldgLa; cfuf] nufO{ Wj:t ul/Psf] lyof] . To;}u/L cflZjg % ut] /;'jfsf] s6'~h]df ;8s agfpg] gfddf dfcf]jfbLsf] ;'/fsL ug]{ Pjd\  ef8fsf ;]gfx?nf{ ;xof]u ug]{ u/]sf]n] ;8s ljefusf] Ps 8f]h/ cfuf] nufO{ gi6 ul/of] . ;fy} /;'jfs} of;f{l:yt ef8fsf l;kfxLx?n] k|of]u ub}{ cfPsf] 9f]sfr]t Aof/]ssf] ejg klg cfuf] nufO{ gi6 kfl/Psf] 5 eg] g'jfsf]6df klg lzjk'/L hnfwf/ If]qdf ef8fsf ;]gfx?n] k|of]u ub}{ cfPsf ejgx? cfuf] nufO{ Wj:t kfl/Psf] 5 .

wflbª

efb| @# ut] tfdf¨ :jfoQ k|b]z aGbnfO{ nlIft u/L a]n'sf wflbªsf] vfgLvf]fl:yt Onfsf k|x/L sfof{nodf hgd'lQm ;]gfn] lu|g]8 k|xf/ ubf{ ef8fsf ;]gfx? cft+lst eO[ s/La @ 306f eGbf a9L PstkmL{ ;of}+ /fp08 kmfo/ u/]sf lyP .. ;f]xL lbgsf] a]n'sL dxfb]j j];Ldf klg ef8fsf ;]gfnfO{ nlIft u/L ljikmf]6 ul/Psf] PDa';df k/L ef8fsf ;]gfsf] uf8L Ifltu|:t ePsf] / s]xL ;]gfx? 3fOt] ePsf lyP .

        efb| @# ut] wflbª lhNnfsf] uh'/L ufh;l:yt 8'8] 7f6Ldf l;lendf uPsf xltof/wf/L zfxL cft+sjfbLx?n] cfsl:ds xdnf u/L 8L=;L=Pd= s= ;Gtf]if –s]zj tfdfª_ sf] xTof u¥of] . To;sf] nuQ} o'lgkmd{df klg yk ;]gfx? cfpg;Sg] ;DefjgfnfO{ Vofn u/L ;f]xL :yfg glhs hgof]4fx?n] cfsl:ds ?kdf PDa'; lj5\ofP/ a:bf ! 306f gljTb} ;of}+sf] ;+Vofdf cfPsf ef8fsf ;]gfx? ;f] PDa';df kbf{ zfxL cft+ssf/L hTyfsf] Ps hdbf/sf] d[To' ePsf] k|rf/ u/] klg ;f] 36gfdf # hgfeGbf a9Lsf] d[To' ePsf] k|ToIfbzL{x?n] atfPsf 5g\ . hgd'lQm ;]gfsf] ;[hgzLntf, w}o{ Pjd\ b'Zdgk|ltsf] 3[0ff / abnfefjsf] l:kl/6 b]vL ;f] If]qsf hgtfn] hgd'lQm ;]gfsf] k|z+;f ug{ yfn]sf 5g\ . To;}u/L efb| #) ut] wflbª lhNnfs} l/fgrf]s ufh; lgjf;L /fdaxfb'/ kl08t ut ;fn kf]/L ufh; lgjf;L k|]daxfb'/ tfdfªsf] xTofdf ;+nUg ePsf] k|dfl0ft ePsf]n] lghnfO{ ;kmfof ul/Psf] 5 . To; 36gfsf] ef]lnkN6 ;f]xL nfz lng cfPsf] k|x/LnfO{ nlIft u/L /flvPsf] PDa';df k/L Pshgf ;O{ / Pshgf k|x/L hjfgsf] d[To' ePsf] k|rf/ zfxL ;~rf/dfWodn] u/] klg ;f] 36gfdf % hgfeGbf a9L k|x/Lx?sf] d[To' ePsf] k|ToIfbzL{ :yfgLojfl;Gbfn] atfPsf 5g\ .

        cflZjg @ ut] wflbs} dxfb]j:yfgsf] k'ndf tLglbg] g]kfn aGbnfO{ nlIft u/L lj5\ofOPsf] 6f]k dfOg ljikmf]6 ubf{ ef8fsf ;]gfsf] uf8L IftljIft ePsf] / s]xL 3fOt] ePsf hgfOPsf] 5 . ! ut] wflbªs} a]gL3f6 ufh;, ljzfn6f/lt/ hgd'lQm ;]gf;usf] bf]xf]/f] le8Gt / dfOg ljikmf]6df k/L b'O{hgf ef8fsf ;]gfsf] 36gf:ynd} d[To' ePsf] hgfOP klg % hgfsf] d[To' / bh{gf}+ 3fOt] ePsf] k|ToIfbzL{n] atfPsf 5g\ . To;}u/L efb| @! ut] wflb lhNnfsf] gnf ufh; cw{ k]z]j/ ;'/fsL df]tLk|;fb l;njfnnfO{ hgd'lQm ;]gfn] ;kmfof u/]sf] 5 .

        cflZjg @ ut] wflbª lhNnfsf] v/L 3/ eO{ axfnjfnf SofK6]gsf] afa' Pjd\ ;'/fsL ldgaxfb'/ e08f/Lsf] ;Dk"0f{ ;DklQ sAhf u/L a]rljvgdf /f]s nufOPsf] 5 . cflZjg & ut] dGqL a'l4dfg tfdfsf] ;]t']l:yt k'Vof]{nL 3/ / k"j{ lgjf{rg cfo'Qm lji0f'k|;fb zfxsf] d}bLl:yt k'Vof}{nL 3/ hgd'lQm ;]gfsf of]4fx?n] Wj:t kfl/lbPsf 5g\ . cflZjg ( ut] ;Nofg6f/l:yt s[i0fk|;fb a'nf{sf]6L / u0f]zdfgsf] sk8f k;n sAhf u/L # nfv %) xhf/ a/fa/sf] Iflt k'ofPsf] 5 . lghx?n] ljutb]lv g} dfcf]jfbLlj?4 ;'/fsL ub}{ cfPsf lyP . To;}u/L cflZjg !! ut] wflbs} vx/] ahf/ lgjf;L eQmaxfb'/ yfkf / uf]kL kf08]sf] k;n sAhf u/L cf}ifwL / sk8fx? hkmt ul/Psf] 5 . lghx?n] :yfgLo ?kdf ;'/fsL ub}{ cfPsf] / ljutdf vx/] :s"ndf cfuf] nufO{ s]xL ;do km/f/ klg ePsf lyP . lghx?n] ;f] ljBfnosf] Ifltk"lt{ glbp~h]n;Ddsf nflu cGo ;DklQ klg a]rljvgdf /f]s nufPsf] 5 . !! ut] g} ;'gf}nf ahf/l:yt 6]lnkmf]g 6fj/nfO{ Wj:t kfl/Psf] 5 .

        efb| @( ut] dsjfgk'/ lhNnfsf] l6:6' ufh;l:yt bdfrf}/df hgd'lQm ;]gfn] yfk]sf] PDa';df k/L ef8fsf ;]gftkm{ @ hgfsf] d[To' ePsf] k|rf/ ul/P klg % hgfeGbf a9Lsf] d[To' ePsf] / uf8L Wj:t ePsf] k|ToIfbzL{x?n] atfPsf 5g\ .. pQm 36gfaf6 xf];xjf; u'dfPsf ;]gfx?n] cGwfw'Gw uf]nL rnfp“bf :yfgLo Ps o'jtLsf] d[To' x'g uPsf] 5 . To;}u/L #) ut] l;Gw'nL lhNnfaf6 sf7df8f}+tkm{ hf“b} u/]sf] $ j6f ;]gfsf] uf8LnfO{ nlIft u/L e}+;] Aof/]s glhs /flvPsf] PDa'; ljikmf]6 ubf{ k|fljlws sdhf]/Ln] ubf{ k"/} uf8LnfO{ Iflt k'¥ofpg g;s] klg Pp6f uf8L Ifltu|:t ePsf] / y'k|} ;]gf 3fOt] ePsf] k|ToIfbzL{n] atfPsf 5g\ .

        efb| @% ut] dsjfgk'/sf] dgxl/ Ao:t ahf/df lbp“;} 8\o'6Ldf a;]sf] k|x/LnfO{ hgd'lQm ;]gfn] sdf08f] 6f]nLn] s~r6df uf]nL k|xf/ u/L xTof ug{ ;kmn eof] .

        l;Gw'kfNrf]ssf] klZrdL If]q g'jfsf]6, /;'jf, wflbª Pjd\ klZrd dsjfgk'/df hg;ef, leQ]n]vg Pjd\ d;fn h'n';sf ;of}+ sfo{qmdx? ePsf 5g\ .

 

lhNnf hg;/sf/ k'gu{7g Pjd\ 3f]if0ff

        w'Gr]÷ g'jfsf]6±/;'jfdf ;+o'Qm ?kdf u7g ul/Psf] ;+o'Qm hg;ldlt e¨ u/L g'jfsf]6 / /;'jfdf 5'§f5'§} lhNnf hg;ldltx? u7g ul/Psf] 5 .

        h;cg';f/ g'jfsf]6df /hdfg tfdfª k|d'v, pkk|d'v eujtL kg]?, ;b:ox?df d's'Gb kf}8]nnufot @# hgf /xg'ePsf] 5 . /;'jfdf k|d'v sfhLdfg jfOjf, pkk|d'v ljdnf 3n] nufot !& ;b:o /xg'ePsf] 5 .

        l;Gw'kfNrf]ssf] klZrdL If]qdf klg Onfsf hg;/sf/ 3f]if0ff eO;s]sf] 5 . klZrd dsjfgk'/df klg lgs6 eljiod} hg;/sf/ 3f]if0ff ug]{ tof/L ePsf] yfxf ePsf] 5 eg] ufp“ hg;/sf/ u7g Pjd\ k'gu{7g ug]{ k|lqmof klg tLa ?kdf eO/x]sf] 5 .. :d/0fLo 5, wflbª lhNnf hg;ldltdf ;'jf; tfdfª k|d'v / hLjgyklnof pkk|d'v /xg] u/L s]xL dlxgf klxn] g} k'gu{7g ul/Psf] lyof] .

 

nlntk'/ / dsjfgk'/df hglbzf cleofg

        g]kfn sDo'lg:6 kf6L{ -dfcf]jfbL_ ljz]if s]Gb|Lo sdf08cGtu{t k"jL{ pkIf]qLo Ao"/f]n] cfkm\gf] If]qdf hglbzf cleofg ;~rfng u/]sf] 5 .

        cflZjgsf] klxnf] ;ftfaf6 of] cleofgsf] yfngL ePsf] xf] . dsjfgk'/ / nlntk'/ ;+o'Qm lhNnf ;ldltsf] cfof]hgfdf dsjfgk'/ lhNnfsf] j]ltgL ufh;sf] hgs k|f=lj=af6 cflZjg ^ ut]b]lv hglbzf cleofg ;'? ePsf] lyof] . To; lbg Toxf“ :yfgLo g]tfx?af6 hglbzf ;~rfng ug'{sf] p2]Zoaf/] pkl:yt hg;d'bfonfO{ k|sfz kfl/Psf] lyof] . pb\3f6g efif0fsf] ;dflKtkl5 To; 7fp“df /x]sf] elnan u|fp08 dd{t ug'{sf ;fy} af6f] agfpg] sfd eof] .

        clxn] of] cleofg tLa| 9+un] cufl8 a9]sf] 5 . hg;]gfsf] dlxnf ;]Szgsf] s/];faf/L, 6\jfOn]6 / af6f] lgdf{0fdf ePsf] bIftfnfO{ :yfgLo hgtfn] ;¥xfgf u/]sf 5g\ .

        hglbzf cleofg lsg < eGg] Pp6f krf{ To; If]qsf 3/–3/df k'u]sf 5g\ / cleofgsf] p2]Zoaf/] :yfgLo hgtfdf Jofks rrf{ rn]sf] 5 . nlntk'/, dsjfgk'/df hgtfsfaLrdf af“l8Psf] krf{ oxf“ k|sflzt ul/Psf] 5 —

hglbzf cleofg lsg <

–ch]o dfS;{jfb–n]lggjfb–dfcf]jfb / k|r08kynfO{ Jofk hgtfsf] lbnlbdfudf ;Dk|]if0f ug{ .

–dxfg\ hgo'4sf] cf7 jif]{ P]ltxfl;s pknlAw, pRrtf / clåtLo sLlt{dfgsf] ;Gb]z lj:tf/ ug{ .

–dxfg\ hgo'4sf] qmddf cf]h:jL zxfbt k|fKt ug'{ePsf cf7 xhf/eGbf a9L jL/ cd/ zxLbsf ;kgfx? ;fsf/ kfg]{ pmhf{ xfl;n ug{ .

PSsfO{;f}+ ztfAbLsf] gof“ hgjfbL qmflGtaf/] hLjGt ax; / cGtlqm{of cf/De ug{, ;fy} ;Defljt k|ltqmflGtnfO{ /f]Sg] ljlwaf/] ;r]t u/fpg .

–g]kfnL qmflGtsf] ue{df zL3|t/ x'ls{/x]sf] cfd ;z:q hgljb|f]xsf] ;du| cfwf/e"ld dha't kfg{ .

k"0f{ k|hftGqsf] k|flKt, b]zelQmk"0f{ P]Soa4tf / hgtfnfO{ ;fj{ef}d;Qf ;DkGg t'Nofpg] nIo /fv]/ uDeL/tf / nrstfk"j{s t];|f] r/0f;Dd ;DkGg zflGtjftf{nfO{ lagf s'g} lgsf; /fhgLlts / kmf}hL ?kdf aa{/ xTofsf08x?åf/f PstkmL{ tj/n] jftf{ e¨ ug]{ k'/fgf] k|ltufdL ;Qfsf] e08fkmf]/ ug{ .

–k|ltufdL ;Qfsf zfxL cd]l/sL hNnfbL hTyfåf/f zflGtjftf{ k|lqmof e¨ ug]{ k"j{ u'?of]hgfsf ?kdf /fd]5fk bf]/Daf h30o cfdxTofsf08nufot b]zel/ 36fOPsf] tdfd jLeT; xTofsf08x?sf] hf]8bf/ kbf{kmf; ug{ / ;zQm k|lt/f]wdf plqg .

–kZrufdL r]tgf / k|ltufdL /fHo;Qf, b]zb|f]xL / hg3ftL tTj, k|j[lQ / wf/sf lj?4 tLa| k|lt/f]w ;+3if{ ;+ul7t ug{ / cu|ufdL r]tgf / /fHo;Qf, b]zk|]dL / hgd'lQmsfdL cfGbf]ngsf] ;]jfy{ h'6\g .

–cfd zf]lift–kLl8t / u/La hgtf tyf pTkLl8t hflt÷hghfltx?nfO{ ;j{xf/fjuL{o pGgt / cu|ufdL ljrf/, /fhgLlts r]tgf / ;+u7gn] ;';lHht kfg{ …cfkm\gf] efUosf] km};nf cfkm} ug]{Ú Ifdtfsf] ljsf; u/fpg .

–cfkm\gf] ck/fh]o zlQm, hg;Qf / pHHjn eljio lrg]/ …Oltxf;sf lgdf{tf hgtf x'g\Ú eGg] ;RrfOnfO{ uxgtd\ ?kdf k'gMc+uLsf/ ug{ / k'li6 ug{ .

–hglbzf, hgz}nL / hg;DaGwsf] j:t'jflbtf / j}1flgstfsf] Jofjxfl/s 1fg cfh{g ug{ .

–hgtfsf] ;]jfdf lg/Gt/ / lgMzt{ ;dlk{t x'g] l:kl/6sf] ljsf; ug{ .

–…Ps 6f]n– Ps ;+u7g, Ps 3/– Ps ;lqmo ;b:o, Ps hg;Qf– Ps pTkfbg / lgdf{0fÚsf] sfo{qmlds gf/fnfO{ cfkm\gf] hLjg–Jojxf/ agfP/ hgtfnfO{ qmflGtsf ce]B lsNnfsf ?kdf v8f ug{ .

 

df]8]n pTkfbg ;d'xsf] afnL b]v]/ hgtf eG5g\

afnLgfnL slt /fd|f], dfcf]jfbLsf] egL :ki6} lrlgg]

        df]8]n÷ hgjfbL qmflGtsf] ljsf;;+u} b]zsf u|dL0f tyf d'Qm If]qx?df dfgj ;dfhsf ;du| If]qdf gjLgtd\ ljsf; ePsf] 5 . æqmflGtnfO{ kqm / pTkfbgnfO{ a9fp“mÆ eGg] dfGotfsf ;fy df]8]n lhNnf kf6L{sf] kxndf ;+rflnt gd"gf pTkfbg ljefun] klg s[lif k|0ffnLdf gof“ df]8 NofPsf] 5 .

        æljz]if1nfO{ sDo'lgi6 agfpg] / sDo'lgi6nfO{ ljz]if1 agfpg] dfS;{jfbL lj1fgsf] lgod g} xf] , pQm ( ;b:oLo gd"gf s[lif pTkfbg ;d"xdf Ps hgf ;]qm]6/L s= ljgf]b dfq ljutdf tflnd k|fKt h]=6L=P= x'g'x'GYof] . af“sL * hgf eg] @)%( k'; b]lvdfq s[lif tyf pTkfbg ;DaGwL Aofjxfl/s 1fg a6'Nb} cfPsf 5g\ . h;dWo] ^ hgf dlxnf /x]sf] 5g\ .

xfn} pQm ;d"xsf] ;]qm]6/Lsf] lhDdf ;Dxfln/x]sL ?k;/f zfxn] atfP cg';f/– æcfkm\gf] ;d"xn] ;Lldt hUufdf u/]sf] gd"gfof]Uo wfg v]tL, ds}v]tL, t/sf/L v]tL, ;'Gtnf v]tL, afv|f, s'v'/f kfng, af“;sf] rf]of k|zf]wg, u'Gb|L a'Gg], dn, ljpm, ls6gf;s cf}ifwL agfpg] / k|of]u ug]{ ljlw, Aof8 agfpg], a]gf{ nufpg] h:tf ljifodf kof{Kt ljsf; ug{ ;lsPsf] 5 . pgL cufl8 elG5g\– jt{dfg l:yltdf pTkfbgnfO{ /fhgLlt;+u} cufl8 a9fP/ lng'kg]{ ePsf]n] s[lifdf gof“ ljlw ckgfpg]df ;d:of b]lvPtf klg, 5f]6} cjlwdf o;n] ax';+Vos hgtfnfO{ -s[ifs_ cfslif{t u/]sf] 5 . lhNnf leqsf ljleGg ufp“df ;xsf/L ;+u7gx? ;lqmo ePsf 5g\ / pTkfbg sfo{df gof“ ljlw / t/Lsf l;Sg xfd|f] gd"gf v]tL u/]sf] v]tdf ;+u} sfdu/]/ l;Sg]sf] ;+Vof lbg–lbg} al9/x]sf] 5 . ;fy} s[lif ;DaGwL gof“ ;Nnfx / ;'emfj lng cfpg]sf] klg . cfkm\gf] ;+u7gsf ;b:ox? ufp“–ufp“df uP/ ;xsf/L pTkfbg k|0ffnL / To;sf kmfObfaf/] 5nkmn, k|lzIf0f klg a]nf–a]nfdf ul//x]sf 5g\ . pgsf cg';f/ cfhsn clwsf+z t/sf/L tyf kmnkm"n cflbsf] Aof8 / a]gf{ ;fg]{ e};s]sf] 5}gg\ / pQL s[ifsx? klg l;Sg cfPsf 5}gg\, df};d z'? ePdf cfkm"n] sfd} ug'{ kb}{g w]/} s[ifs Aojxfl/s sfd u/]/} ljlw l;Sg cfPsf x'G5g\, sfd pgLx?n] g} u5{g, xfdLn] s]jn tl/sf / ljlw l;sfpg' kg]{ x'G5 . Toxf“ nufPsf] kmnkm"n, t/sf/L, vfBfGg / ljleGg hftsf j]gf{ Toxf“sf hgtfn] g} vl/b ul//x]5g\ . xfn;Dd %* d'/L wfg, # d'/L ds}, # d'/L v';f{gL, ^ jf]/f cfn', % af]/f Kofh, # d'/L l;dL, % SjLG6n j/fj/ sfpnL, !^ kfyL wlgof pTkfbg ePsf] 5 . #^) j]gf{ ;'Gtfnf, %) jf]6 af“; / s]/fsf] 7fp“ tof/ agfOPsf] 5 . kfng If]qdf s'v'/f !# hf]8L, afv|f #, Ps xn uf]? / ;+u;+u} 6f]kL / u'Gb|L agfpb} 3/]n' pBf]udf hf]8 lbOPsf] 5 . pTkfbg Knf6'g lgdf{0f ug]{ kf6L{sf] of]hgf 5 . s[lif ljz]if1 OGrfh{ s= ljgf]bnfO{ kf6L{n] s[lif{ ;DaGwL tfnLd u/fPsf] lyof] . v]tLkftLsf] nflu a]gf{, dn / cf}ifwL kf6L{n] lsg]/ Nofpg] u/]sf] 5 / cfjZostf cg';f/ pTkfbgsf j:t'x? kf6L{n] g} k|of]udf Nofpg] u/]sf] 5 . of] pTkfbg sld6Ldf zxLb kl/jf/ klg /x]sf 5g\ .. o;sf ;b:ox?df s= qmflGt, cfd'v, ljlgtf, ;~h', ;'lgtf, pHhjn, ljdn / gldtf x'g'x'G5 .

        of] pTkfbg zfvfn] )%( df3 ^ ut]af6 sfd z'? u/]sf] lyof] . af“emf] hldgnfO{ hf]t]/ s8f kl/>d ub}{ ljleGg hftsf ljpx? /f]lkPsf lyP . z'? z'?df t hgtfx?n] oL dfcf]jfbLx? klg s] sfd ubf{ x'g eGg] ;f]r]+sf lyP . s= gldtf elG5g\– æs8f kl/>d ub}{ uof}+ / ;kmntf xfl;n u¥of}+ . To;f] t zfvfsf s= ljgf]bn] o; cufl8 & jif{ h]=6L=P= sf] sfd ug'{ ePsf] lyof] . klxnf t pxf“ klg c;kmn aGg' ePsf] lyof] . kl/>d ub}{ hf“bf pGgt hftsf t/sf/L / kmnkm"nx? pAhfpg ;kmn x'g'eof] . xfdL klg pxf“af6} yk s'/f l;ls/x]sf 5f}+ .Æ s= cf:yf atfpg'x'G5– æufp“ 5f]8]/ ljb]lzPsf 3/kl/jf/x?sf] af“emf] hUuf / df]8]n lhNnfs} kf6L{ k|ltlglw s= lIflth, s=z+s/, s=tf/f, s= zf/bfsf] 3/ kf6L{s/0f ePsf] ## kfyL ljh hfg] v]t / kfvf of] zfvfsf] pTkfbg ug]{ hdLg xf] .Æ

pTkfbg x'g] afnLx?

        of] jif{ l;s]{ lhpnf / sfnLdf6Lsf v]tdf wfg /f]lkPsf] lyof] . uf]j/dn / vf8n dnsf] k|of]uaf6 wfg w]/} /fd|f] kmNof] . kfvf hldgdf ds} 5l/Psf lyP . klxn] x'g] eGbf #% k|ltzt a9L cGg o;kfnL pAhgL eof] . oxf“ cfn', sfpnL, v';f{gL, s]/fp, Kofh, aGbf, wlgof“, l;dL, d]yL, n;'g nufot ljleGg lsl;dsf t/sf/L klg pTkfbg ePsf 5g\ eg] kmnkm"n tkm{ ;'Gtnf, s]/f nufOPsf] 5 . ;fy} af“;sf %) j'6f klg ;fl/Psf 5g\ . df6f]sf] juL{s/0f ub}{ df};d cg';f/sf] v]tL u/]sf] kfOG5 .ædfcf]jfbL sfd ug{ ;Sb}gg\Æ eg]/ k|rf/ ug]{ lxpb]+ cfn' knfPsf] b]Vbf cfZro{rlst ePsf 5g\ . j:t'efpx? klg df]6f3f6f /x/nfUbf 5g\ .

v]taf/L d} /fhgLlt

        æxfd|f] lhDdf oxf“ sfd ug]{ dfq xf]Og, cfkm\gf] v'§fdf cfkm} pleg ;Sg] ;Lk / r]tgfsf] ljsf; eO/fv]sf] 5 .Æ pTkfbg zfvfsL ;b:o s= cfzf atfpg' x'G5 . æljrf/ / /fhgLlt;+u} pTkfbg k|0ffnLnfO{ hf]8]/ lnPsf 5f}+ . ÆqmflGtnfO{ ks8, pTkfbg a9fpmÆ eGg] j}1flgs ljrf/nfO{ nfu' u/]sf 5f}+ .Æ a]nfa]nfdf /fhg}lts 5nkmn, k|lzIf0f klg ;+u} x'g] ub{5 . Tolt dfq geP/ Jojxfl/s l;kx? 8f]sf a'Gg], u'Gb|L a'Gg], 6f]kL, :jL6/, kGhf a'Gg] sfd klg x'G5 .. pTkfbg zfvfdf sfd ug]{ ;a} ;b:ox? pT;flxt 5g\ . Toxf“ l;Sg] dfq geO{ l;sfpg] sfd klg x'G5 . ut jif{ kmfu'gdf 8f]Nkf, h'Dnf, b}n]v lhNnfaf6 cfPsf !^ hgf k|lzIffyL{nfO{ klg s[lif pTkfbg k|0ffnLaf/] k|lzIf0f of] zfvfn] lbof] .

pTkflbt j:t'sf] ljt/0f

        jif]{gL pTkfbg x'g] cGgjfnL pTkfbg zfvfsf] e08f/df /xG5 . st} cfjZostf k¥of] eg] kf6L{ lhNnfsf] l;kmfl/;df ljt/0f ul/G5 .  ghLs} ufp“sf hgtf klg lsGg cfp“5g\ . kf6L{sf] cfjZostfnfO{ x]b}{ wfg, ds} ljqmL ul/G5 .. v';f{gL, cfn', nufot t/sf/L klg ljqmL ul/G5 . 5f]6} ;dodf w]/} pTkfbg ePsf] sf/0f ufp“n]x? rlst k5{g / eGg]u5{g ædfcf]jfbLx?n] h] u/] Tof] ;a} /fd|f] x'G5 . afnLgfnL klg s:tf] /fd|f] 5, dfcf]jfbLsf] egL :ki6} lrlgG5 .Æ oL ;a} pTkflbt j:t' e08f/d} 5g\ .

ljutsf] cj:yf / xfnsf] cj:yfdf ePsf] kl/jt{g

        hfh/sf]6sf] d'VojfnL eg]sf] ds} xf] . yf]/}df u“x' / wfg klg x'g\ . t/sf/Lx? t nufOGYof] t/ nufgL cg';f/sf] pAhgL gx'g'n] s[ifsx?df g}/fZotf knfPsf] x'GYof] . yf]/} 3/df vfg k'u] klg w]/}sf] 3/df aif]{gL 5fs6fg{ d'l:sn} x'GYof] t/ oltj]nf ;a} jfnL x'G5 . s= ljgf]b df6f]sf] kl/If0f ug'{x'G5 / ljp dufpg' x'G5, clg ToxL ljpm /f]k]/ pdf5{g, xfjfkfgL, jftfj/0f / df6f];+u} d]nvfg] plrt dnhnsf sf/0f h] ;'s} jfnL klg kmi6fp“5 . lxhf]cfh em6\6 x]bf{ t 9sdSs km"nx? km"n]sf, xfjfs} tfndf t/sf/Lsf lj?jfx? em'n]sf x'G5g\ . x]g{d} nf]e nfU5 .

k|ltlglwx?sf] /fo

        zfvfsf ;a} ;b:ox?sf] Pp6} k|lts[of 5– æk|r08kyn] NofPsf] ;}4flGts cjwf/0ff hf] cfTdlge{/ cy{tGqsf] ljsf; xf] . cfh xfdLn] klg k|r08kys} d"ndd{ ks8\g pTkfbg k|0ffnLdf nfu]sf]df v';L 5f}+ . /fhgLlt;+u} hf]l8P/ v]lt ug{ kfPsf]df uf}/jflGjt 5f}+ . v]tL t klxnf klg ul/GYof] t/ TotLa]nf eGbf of] cfsf; kftfnsf] leGgtf 5 . xfdLn] df6f], dn, ljp / qmflGtsf/L cfGbf]ngnfO{ a'em\g w]/} ;lhnf] ePsf] 5 . ;d:of t aLrdf cfp“5g\, g]t[Tj;+u e]6 ePg eg] cGof}ntf cfp“5 t/ ;dfwfg ub}{ hfG5f}+ .Æ

        hfh/sf]6 lh6L ufp“af6 l;Sg cfPsL Ps hgf :yfgLo ;fwf/0f dlxnf atfp“l5g– ækf6L{n] u/]sf] of] pTkfbg dnfO{ w]/} /fd|f] nfUof] / d klg l;Sg cfPsL 5' .Æ of] sfo{ gd"gfsf] ?kdf ePsf] x'“bf ;a}nfO{ cfslif{t u/fPsf] 5 .

efjL nIf

        pTkfbg zfvfsL ;b:o s= cfzfn] atfPcg';f/ cfufdL lbgx?df pTkfbg Knf6'g u7g ug]{, a9fpb} sDkgL, j6flnog / lju|]8 u7g ug]{ . cgL k|To]s lhNnf–lhNnfdf pTkfbgsf] ljifodf k|lzIf0f rnfpg] ;Dk"0f{ hgtfnfO{ cfw'lgs lsl;dsf] afnL gfnL nufpg l;sfpg] xfd|f] >d / hgtfsf] >dnfO{ ;+u} hf]8]/ n}hfg] nIo /x]sf] 5 .

        -b'uf{k|;fb sfkm\n], sbd a'9f, k'ik Gof}kfg], ck{0ff uf}td, ljj]rg /fgf, ljzfn, ljsf; nufotsf k|lzIffyL{ kqsf/sf] ;d'xåf/f tof/ l/kf]6{_

 

;+ul7t eP/ a:g] hgtf ;'/lIft

;'v]{t÷ k'/fgf] ;Qfsf] ;b/d'sfd b]lv s]xL 6f9f /x]sf] t/+ufdf ufpm“sf hgtf ljleGg hg;+u7gdf ;+ul7t x'b} cfkm\gf] clwsf/ k|fKt ug{ / hLjg /Iffsf] nflu klg cfGbf]ngdf nfda4 x'g yfn]sf 5g\ .

clxn] ;of}+ vr{ u/]/ k'/fgf] ;Qfsf] cbfntdf Gofosf] nflu wfpg k/]sf] 5}g . hg;Qfn] jg;ldlt, ljBfno Joj:yfkg / :jf:Yo s]Gb| h:tf hgtfsf ;]jf;+u k|ToIf ;/f]sf/ /fVg] ;+:yfnfO{ cfjZos cg';f/ lqmofzLn agfPsf] 5 . ptf ;/sf/L of]hgfaf6 e]/L gbLsf] t/+ufd} k'n aGg nfu]sf] lyof] clxn] Tof] sfd aGb ePsf] 5 . k'nsf] sfd lsg aGb eof] eGg] k|Zg ubf{ j8f k|d'v uf]kfn ;fsL{n] eg]– æTof] k'n hgtfsf] sfn x'g ;S5 . s]jn ;b/d'sfdaf6 ;]gf / k|x/L Nofpg agfpg nfluPsf] xf] . hgtfsf nflu x}g .. k'n ag] hgtfnfO{ dfYof}{+ eg]/ ;]gf / k|x/Ln] eg]sf] xfdLn] ;'g]sf 5f}+ . ptf ;f]xL ufp“sf /fdljnf; yfkfn] cfkm\gf] ufp“sf] j0f{g ub}{ ;'gfP– æs'/f ga'em\bf 8/ nfu]/ ef/tdf csf]{sf] ;'/Iff uf8{ x'g k'luof] .. t/ cfkm\gf] ;'/Iff ug{ g;Sg] xfdL csf]{sf] ;'/Iff ug{ 8/ gdfGg] s:tf] pN6f /x]5f}+ eGg] nfu]sf] 5 . dfcf]jfbLn] eg] ufp“3/s} ;'/Iff ug'{ ePsf] /x]5 clxn] jNn s'/f a'lemof] .Æ

        Toxf“sf ;a} hgtfsf] Pp6} lsl;dsf] egfO 5– ;/sf/L ljsf;sf] sfo{qmd t e'Nofpg] v]n xf] . hgtfsf] clwsf/ k|fKt Joj:yf ePdfq ljsf; / zflGt x'g ;S5 . lgz'Ns cf}iflw aGb's b]vfpb} af“8]sf] 5 .. lgz'Ns lstfa lbP h:tf] ul/ To;sf] d'No sfkL, sndaf6 c;'n]sf] 5 .

        dlxnf tyf s]xL a'4LhLjLx?af6 klg cGofosf] lj?4df ;+ul7t x“'b} xdnf ug{ lg8/ /xg' kg]{ ;a}sf] sfd ePsf] 5 eGg] cleJolQm /x]sf] 5 . w]/} h;f]sf] Wofg ;'/Iff lt/} s]lGb|t lyof] . pxf“x?sf] Pp6} egfO{ lyof]– zfxL ;]gfn] gbL t/]/ hgtfsf] ljWj+;fTds sfd ug{ cfPdf /flg3f6sf] k'n klg eTsfpg xfdL afWo x'g]5f}+ .

        :d/0f/xf];\ To; 7fp“df k'n ePs} sf/0f xl/x/k'/ uf=h=;= sf ;ft hgf lgxTyf hgtfnfO{ 3/af6 aflx/ lgsfnL ;a}sf] ;fd'Gg] ut aif{ k6s k6s u/L ljeT; xTof u/]sf] 36gf cem} ;a}sf] cf“vfdf emnemNtL tfh} 5 .

 

uh'/]nnfO{ l/xfO ug{ dfu

        …g]kfnL qmflGtsf/L g]tf ;L=kL= uh'/]n hLjg /Iffy{ ;ldltÚsf] cfof]hgfdf cf7 gf]j]Da/sf lbg r]GgO{sf] P;=kL=P;= s}nfzd08nsf] xndf Ps ljzfn e]nf ;DkGg eof] .

        e]nfn] ;L=kL= uh'/]nsf] hLjg /Iff / l/xfOsf lglDt ef/tLo ;/sf/;“u hf]8bf/ dfu u¥of] . e]nfdf pkl:yt hg;d'bfon] Ps ;+sNk k|:tfj kfl/t u/]sf] 5 .

        pQm ;+sNk k|:tfjdf elgPsf] 5–æg]kfnsf] lg/+s'z /fhtGqfTds Joj:yfn] ;+w}el/ Gofok"0f{ cfGbf]ngsf lj?4 ck|hftflGqs Pjd\ qm"/tfk"j{s bdg ub{} cfPsf] 5 . cd]l/sL ;fd|fHojfb / ef/tLo lj:tf/jfbsf] cflzjf{b kfPsf] /fhtGqn] k|hftGq / :jtGqtfsf nflu cufl8 a9fOPsf] cfGbf]ngnfO{ cft+ssf/Lsf] ;+1f lbP/ bdg ug{ rfxG5 . o;n] g]kfndf k|hftGQsf nflu nl8/x]sf g]tfx?nfO{ lgzfgf agfO/x]sf] 5 . o; kl/l:yltdf of] a}7s g]kfn sDo'lgi6 kf6L{ -dfcf]jfbL_ sf g]tf ;L=kL= uh'/]nnfO{ /fhtGqfTds zf;g /x]sf] g]kfndf ;'k'b{uL gug{ ef/tLo ;/sf/nfO{ cg'/f]w ub{5 . of] a}7s ;Dk"0f{ b]zeQm, hgtflGqs Pjd\ k|hftflGqs JolQmTjx? / zlQmx?;“u of] Goflos dfunfO{ k"/f ug{sf nflu bjfj lbg h'n'zsf] cfof]hgf ug{ klg cfJxfg ub{5 ..Æ

        ;L=kL= uh'/]nsf] hLjg /Iffy{ ;ldltsf] cfof]hgfdf ePsf] ;f] sfo{qmdsf] cWoIftf 8An'kLcf/Pdsf s= /fx'nn] ug{' ePsf] lyof] .

        sfo{qmddf ef/tsf jlsn, dfgjclwsf/jfbL, kqsf/x?n] uh'/]nsf] hLjg /Iff / l/xfOaf/] af]n]sf lyP . sfo{qmddf g]kfnL hgclwsf/ ;'/Iff ;ldltsf k|ltlglwn] klg af]Ng' ePsf] lyof] .

        dfcf]jfbL g]tf ;L=kL= uh'/]nsf] hLjg / l/xfOsf lglDt ef/tdf ljleGg bafjd"ns sfo{qmd eO/x]sf 5g\ . uh'/]nnfO{ tfldngf8'l:yt cbfntdf k]z ug{] lbg h'n'z k|bz{g x'g] u/]sf 5g\ . @% gf]j]Da/sf lbg cbfntdf pxf“sf] d'2fsf] ;'g'jfO{ x'“b}5 / To; lbg klg h'n'z x'g] atfOG5 .

 

df]8n ;Qfleq jfn lg/LIf0f s]Gb|

;fgf aRrf klg dfcf]jfbLsf ;dy{s

        hfh/sf]6÷ æd]/f] j'jfn] /S;L vfP/ cfdfnfO{ sf6] . clg d / jlxgL 6'x'/f eof}+ . jlxgL ufp“df g} l5g\ . dnfO{ xfd|f ;]gfn] e]6fP/ nx+sf] of/nfdf NofP . To;kl5 d of] jfn ;+/If0f s]Gb|df cfP“ .. clxn] ;ft dlxgf eof] . o:tf cleJolQm lbg] lg;xfof jfnjflnsf ;lxb kl/jf/, kf6L{ sfo{stf{, pTkLl8t hflt / hghfltsf jfnjflnsfsf] ;+/If0fsf nflu g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ e]=s= If]qsf] lgb]{zgdf df]8]n hg;Qfsf] ;lqmotfdf ljut & dlxgf -)%( r}q !* ut]_ b]lv df]8]n lhNnfdf æjfn ;+/If0f s]Gb|Æsf] :yfkgf ePsf] 5 .

        k'/fgf] k|lts[ofjfbL ;Qfn] dfcf]jfbLx?nfO{ ef}lts ;+;fwgx?sf] Wj+z / cft+sdf /dfpg] s'–cf/f]kx?sf] jiff{ ul//x]sf a]nfdf o'4sfnLg df]rf{sf] ljlzi6 cj:yfdf æjfn ;+/If0f s]Gb|sf] lgdf{0f ePsf] 5 .. jfn ;+/If0f s]Gb|n] Wj+z dfq xf]Og hg;Qfn] lgdf{0f ug{ klg ;S5 eGg] s'/fsf] ;'Gb/ k'li6 u/]sf] s'/f s]Gb|sf lk|lG;kn lgzfg atfpg'x'G5 .

        jfn ;+/If0f s]Gb| lgdf{0fsf] p2]Zo

        o;sf] gfdn] g} nIosf] k'li6 u/]sf] 5 . d'Votof jfnjflnsfx?sf] ;+/If0f ug'{ dfq} xf]Og pgLx?sf] ;'Gb/ eljio lgdf{0f ug'{ cleefjssf] st{Jo x'G5 .. of] jfn ;+/If0f s]Gb| lg;Xof, zxLbsf jfnjflnsfx?sf] nflu cleefjs ePsf] d]z ljefusf k|d'v s= sfzL/fd eGg' x'G5 . d'Votof jfnjflnsfsf] ;+/If0f, ;'Gb/ eljiosf] lgdf{0fsf ;fy} hgjfbL lzIffsf] k|f/lDes cEof; ug'{ jfn ;+/If0f s]Gb|sf] p2]Zo xf] eGb} s]Gb|sf lzIfs s= cfsfz eGg' x'G5 — æk|f/lDes cj:yfdf jfn s]Gb|sf] ;+rfng ubf{ gof“ :jefljs ;d:of hGd x'GYof] t/ To;nfO{ l5rf]Nb} clxn] gof“ ultsf ;fy cufl8 al9/x]sf 5f}+ .Æ

jfn ;+/If0f s]Gb|sf ljBfyL{ / lzIfs

        Ps sIffb]lv % sIff;Dd cWoog ug]{ ljBfyL{x? jfn ;+/If0f s]Gb|df ;+/lIft 5g\ . Ps sIffdf * hgf, @ sIffdf ^ hgf, #, $ / % sIffdf $÷$ hgf ljBfyL{ cWoog ub{5g\ . h;df /flwsf, lgd{nf, uLtf, w|'j, ;+lutf zxLb kl/jf/sf 5f]/f 5f]/L x'g\ . lgd{nf / uLtfsf a'jf cfdf b'j}nfO{ )%% ;fndf …lsnf] z]/f 6'Ú sf] a]nfdf b'Zdgn] ;'jfsf]6df df/]sf] lyof] . eg] w|'j / ;+uLtf zxLb s]zj v8\sf -Hjfnf_ sf 5f]/f 5f]/L x'g\ . zxLb s]zj v8\sfnfO{ k|x/Ln] )%%df ;f]k'vf]nfdf sAhfu/L ljeT; tl/sfn] xTof u/]sf] lyof] / kl5 vf]nfdf nf; aufPsf] lyof] clxn] w|'j / uLtfsf] cfdf klg cfGbf]ngdf g} x'g'x'G5 . To:t} cGo kf6L{ sfo{stf{, hghflt, / pTkLl8t blnt hftLaf6 /x]sf 5g\ .

        cToGt} kL8fbfoL cj:yfnfO{ kf/ ub}{ jfn ;+/If0fdf ;+/lIft ePsf Ps jfnsn] eg] d]/f] gfd hLjg xf], 3/sf] gfd h'g lu/L xf] . cfkm" jfn ;+/If0fdf cfP/ k9\g n]Vg, vfg a:g kfPsf]df cToGt} v';L 5' . 7"nf] ePkl5 s] x'g] OR5f 5 egL k|Zg ubf{ v'zLsf ;fy pgL eG5g\ –æd hg;]gfdf elt{ x'G5' .Æ ;fgf aRrfx? eG5g\ – xfdLnfO{ ;+/If0f lbg] dfcf]jfbL kf6L{nfO{ xfd|f] ;dy{g 5 .

        jfn ;+/If0f s]Gb|df ljBfyL{nfO{ k9fpg] hDdf lzIfs # hgf 5g\ . h;df lk|lG;kn / b'O{ lzIfs /x]sf 5g\ . ljut ;/sf/L ljBfnodf ( jif{ sfd u/]sf lzIfs cfsfz / % jif{ sfd u/]sf lgzfg b'j}sf] cg'e'lt cToGt} gof“ / leGg 5 . æk};f / kl/jf/sf] sfd ug]{ eGbf zxLbsf] ;kgf / ;dfhsf] nflu sfd ug]{ s'/f cToGt} p“rf] x'G5 .Æ d[To' zxLbn] rkfP/ /utn] wtL{ l;+ufbf{ cfh ljrf/, ;Qf, ;]gfsf] ljsf; ePsf] pxf“x?sf] 7x/ 5 .

jfn ;+/If0fdf kf7\oqmd

        lzIf0f If]qsf] Ps cfwf/e't / dxTjk"0f{ sfo{ eg]sf] kf7\oqmd /x]sf] x'G5 . k'/fgf] k|lts[ofjfbL ;Qfn] lgdf{0f u/]sf] kf7\oqmdsf] Wj+z cfjZos eO;s]sf] 5 . lsgeg] of] kf7\oqmd gof“ hg;Qfsf] lxtdf 5}g / x'g ;Sb}g To;}n] gof“ kf7\oqmdsf] vfrf]+ dx;'; u/]sf] s'/f lk|lG;kn s=lgzfg atfpg' x'G5 . tTsfnsf] nflu lj1fg, ul0ft, c+u|]hL afx]s cGo ;a} lstfax?df /x]sf] JolQmk"hs, cfWofTdjfbL, jfn dgf]lj1fgdf unt ;Gb]z÷5fk lbg] kf7\oef/nfO{ x6fOPsf] hfgsf/L s= cfsfzn] lbb} eGg' eof] æa'Hjf{sf] 7fp“df hgjfbL lzIffsf lglDt dxfg\ u'? ;lxbx?sf] hLjgL, ;lxb s] sf nflu, o'4 lsg h:tf gof“ vfn] kf7x? ylkPsf] 5 . kf7\oqmdsf] ljsf;sf nflu ;+o'Qm lhNnf hg;ldlt hfh/sf]6 lrGtfsf ;fy nfu]sf] 5 . t/ klg jfn ;+/If0f s]Gb|af6 æhgjfbL lzIffsf] k|f/lDes cjwf/0ff lgdf{0f u/L lhNnf hg;ldlt hfh/sf]6Æ, g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ df]8]nnfO{ cg';Gwfgsf] nflu lbOPsf] s= lgzfgsf] egfO{ 5 .

jfn ;+/If0fdf ;+u7g

        jfn ;+/If0fdf c;+ul7t sf]xL klg 5}gg\ . jfn ;+/If0fdf ;a} u/L $^ hgf s[ofzLn 5g\ . jfn ;+/If0fdf rf/j6f ;+u7g 5g\ . Joj:yfkg, lzIfs, d]z / ljBfyL{ . Joj:yfkgsf] k|d'v hoaxfb'/ /fgfsf] g]t[Tjdf !! hgf, lzIfs lgzfg ;lxt # hgf, d]z sfzL/fd ;lxt % hgf / ;+lutf /fgfsf] cWoIftfdf ljBfyL{ ;+u7g lqmofzLn 5g\ .

jfn ;+/If0fdf pTkfbg

        jfn ;+/If0f s]Gb|n] pTkfbglt/ klg xft xfn]sf] 5 eg] cfTdlge{/tfsf] vf]hLsf nflu ef}tfl//x]sf] d]z k|d'v sflz/fd atfpg' x'G5 . clxn];Dd ;+/If0fn] b'O{ xf“;, Ps ab]n kfng u/]sf] 5 eg] Ps–b'O{ jf/L ;fukft v';f{gL nufPsf] lyof] .

jfn ;+/If0fdf v]ns'b

        jfn jflnsfsf nflu v]ns'b cToGt} cfjZos s'/f xf] . ;/sf/L ljBfnoeGbf klg a9L v]ns'b ;fdfu|L afn ;+/If0fdf /x]sf 5g\ . ?lrut cfwf/df v]ns'b l;sfOg] ul/Psf] 5 . elnjn /f]6]lkË, lkË, Aof6ldG6g, Sof/]d jf]8{, r]; h:tf v]n ;fdfu|Lx? pknAw 5g\ . x/]s lbg $ ah]kl5 cltl/Qm lqmofsnfk ug'{ kb{5 . ^ ah] p7L ;s]kl5 & ;Dd zf/Ll/s s;/t ug'{ kb{5 . clxn];Dd ljBfyL{x?n] ;a} v]n l;ls;s]sf 5g\ .

jfn ;+/If0fsf] ef}lts ;fwg >f]t

        afn ;+/If0fdf % j6f sf]7f ePsf] 3/ 5 . h;df Pp6f 5'§} efG;f sf]7f 5 eg] $ j6f j:g] sf]7fx? 5g\ . Pp6f leQ] 38L / 7"nf] P]gf 5 . # j6f rkL{ / Pp6f g'xfpg] sf]7f 5, Pp6f wf/f 5 . ;'emfj k]6Lsf, a]8x? s'rL{ ;a} cfjZosLo ;fwg >f]tx? /x]sf 5g\ . k|f/lDes cj:yfsf] of] Joj:yfkg o'4sfnLg cj:yfdf xf] eg] k"0f{ hgjfbL ;Qfsf] t s:tf] xf]nf o;n] cToGt} ;sf/fTds ;+s]t ldn]sf] 5 eGg' x'G5 – gf/fo0f uf}td . ljBfyL{x?sf nflu 8«];, 6fO{sf] Joj:yfkg klg ul/Psf] 5 .

        jfn ;+/If0f s]Gb|sf] :yfkgfsf] nflu ejgx?sf] lgdf{0fdf sl/a @ dlxgf nfu]sf] lyof] . Tof] b'O{ dlxgfsf] cjlwdf hg>d cg'dflgt @ nfv ePsf] lk|lG;kn s= lgzfg atfpg' x'G5 .. jfn ;+/If0f s]Gb|df /x]sf Joj:yfkg nufotsf ;d:ofx? ;fdfwfgsf nflu lhNnf hg;/sf/sf] dftxtdf x/]s dlxgfdf & ;ob]lv !! ;o;Dd k|To]s uf=h=;= n] ;xof]u u/]sf lyP .

        jfn ;+/If0f s]Gb|sf ;fd' clxn] s]xL r'gf}tLx? ;[hgf ePsf 5g\ . o'4sfnLg kl/j]z ePsfn] ;'/Iff, kf7\oqmd lgdf{0f, jfn dgf]lj1fgnfO{ a'em\g] / j}1flgstfsf ;fy cWofkg ug]{ h:tf ;d:ofx? k}bf ePsf 5g t/ klg :jefljs /x]sf] lzIfs cfsfzsf] ljZn]if0f 5 .

        s]Gb|n] cToGt} ;'Gb/ eljio jf]s]sf] 5 . æo;sf] dxTj d'Vo b'O{ s'/fdf 5 . Pp6f c;xfo, zxLb / kf6L{ sfo{stf{x? jfnjflnsfsf] ;+/If0f ug]{ tyf lzlIft ug]{, / cGt/f{li6«o ;j{xf/f ju{nfO{ gof“ hgjfbL lzIffsf] ;Gb]z lbg] xf] Æ cljgfz s]=;L= atfpg' x'G5 . ;f“rf] cy{df hgjfbL lzIff eg]sf] j}1flgs /fli6«o ;/n / ;'ne lzIff xf] . o;n] o; lzIffsf] gLltcg'?k cufl8 al9/x]sf] 5 . ljutdf kf“rsf6Lof nufotsf If]qdf dfcf]jfbLn] jfn xTof u/]sf] eg]/ s'k|rf/ ul//x]sf] lyof] . lxhf] dfq kf“rsf6Lof h:t} 8f]6Ldf $ ljBfyL{sf] dfcf]jfbL / ;/sf/sf] sf/0fn] xTof ePsf] slyt dfgjflwsf/jfbLn] atfPsf] 5 .

 

c5fdsf] u}/L 6f+8 36\gfsf] oyfy{tf

/ft / lbgsf] b'j} n8fO{df hg;]gfn] lhT5

/d]z kxf8L

        …c5fd -u}/L 6f+8_÷ c5fd lhNnfsf] jL/ky uflj;sf] sdn ahf/df ;'/Iff kmf}h / ;z:q dfcf]jfbLx?aLr lxhf] ePsf] bf]xf]/f] eL8Gtdf !% hgf dfcf]jfbL dfl/Psf 5g\ .. laxfg ( ah]b]lv sl/a % 306f ePsf] bf]xf]/f] le8Gtdf dfl/g] dfcf]jfbLx?sf] ;+Vof cem} w]/} x'g ;Sg] ;'/Iff >f]tn] atfPsf] 5 . le8Gtdf ;'/Iff kmf}htkm{ vf;} Iflt gk'u]sf] pb[t ub}{ xfd|f wgu9Ll:yt ;dfrf/bftf ls/0f hf]zLn] atfPsf 5g\ .. bf]xf]/f] eL8Gtdf 3fOt] ePsfx?nfO{ l3;fb}{ dfcf]jfbL Toxf“af6 efu]sf lyP .Ú

       k'/fgf] ;Qfåf/f ;+rflnt /]l8of] g]kfnsf] c;f]h @ ut] ;f“emsf] k|d'v ;dfrf/ .

        pNn]lvt va/ /]l8of]af6 ;'g]kl5 c5fd u}/L 6f+8 gof+ sdn ahf/ j/k/sf :yfgLo afl;Gbfn] k'/fgf] ;Qfsf] k|rf/jfhLnfO{ /fd|f];+u a'em\g] df}sf kfP .. g]=s=kf=-dfcf]jfbL_, hgd'lQm ;]gf, g]kfn / ;+o'Qm qmflGtsf/L hgkl/ifb\, g]kfnsf] cfJxfgdf ut c;f]h !,@ / # ut] g]kfnaGbsf] 3f]if0ff ul/Psf] lyof] . g]kfn aGbs} klxnf] lbg laxfg ( ah]b]lv @ ah];Dd u}/L 6f+8df hg;]gf / zfxL;]gf aLr eLif0f le8Gt ePsf] lyof] . hg;]gf / zfxL;]gfsf] le8GtnfO{ 3/sf] em\ofnaf6 k|ToIf x]l//x]sL :yfgLo /gb]jL ;fpbn] elgg\ – hg;]gfn] zfxL ;]gfnfO{ k/flht u/]sf] b]Vg] xfdL xf}+ . t/ b'Zdgsf /]l8of]n] !% hgf dfcf]jfbL dfl/Psf] atfof] . xfd|f hg;]gfsf] Ps /f}+ klg v;]g . ca /]l8of]sf] va/k|lt xfdLnfO{ s'g} ljZjf; 5}g .

        dfcf]jfbL hg;]gf / zfxL;]gf % ldg]6sf] j/k/ lyP . hg;]gf b]jL:yn k|f=lj= glhs} lyP . PSsf;L h+unaf6 uf]nL rnfpg zfxL ;]gfn] z'? u¥of] .. To;sf] tTsfn k|ltsf/ hg;]gfn] z'? u¥of] . ahf/df ljxfg lrof lkpg cfPsf Zofd 7s'/Ln] hgfb]znfO{ To; le8Gtsf 36\gf ;'gfp“b} eg] – hgd'lQm ;]gfn] zfxL ;]gfnfO{ o;/L x/fp“5 eGg] klxnf dnfO{ ljZjf; lyPg .. t/, Tof] 3df;fg n8fO{ hLjgdf d}n] klxnf k6s b]v] . slQsf] 8/ nfUof] eGg] k|Zgdf 7s'/Lsf] egfO{ lyof]— lrof d'vdf k'¥ofpg klg kfPsf] lyOg, uf]nLsf kmf]xf]/f zfxL ;]gfn] 5f]8LxfNof] . nf} ca dl/g] eof] eGg] eof] . otf dfcf]jfbL 5g\ eGg] dnfO{ yfxf g} lyPg . hg;]gfn] b'ZdgnfO{ 3]/f s:b} nv6\g yfn]kl5 nf} ca af“lrg] eof] eGg] dnfO{ kl5 cf; knfof] .

        hgd'lQm ;]gf / zfxL ;]gfaLrdf % 306] le8Gt gb]Vg] u}/L 6f+8df lj/n} kfOG5 . uf]nLsf bf]xf]/f cfjfh, hg;]gfn] zfxL;]gfsf lj?4 nufPsf gf/fjfhL, Pn=Pd=hL af6 5'6]sf] uf]nLsf tf“tL / k6\s] adsf wdsfn] c;f]h ! ut] u}/L 6f+8 ahf/sf] b[Zo cs}{ lyof] . hg;]gf / zfxL;]gfaLrsf eL8Gt z'? ePkl5sf b[Zoaf/] atfpg cfu|x ubf{ ahf/sf Pshgf j[4f a"9L cfdfn] elgg\ – æn8fO{ t dg]{ a]nfdf cfv} cl3 b]lvof] . dfcf]jfbLn] b'Zdglt/ tfs]/ uf]nL xfGof] . b'Zdgn] hgtfsf 3/nfO{ ;d]t tfs]/ uf]nL xfGof] .Æ

        zfxL ;]gfn] glhsaf6 xfg]sf uf]nLn] 3/sf leQf ;d]t Kjfn kf/]sf] 5 . hg;]gfn] j8f] ;fjwfgLsf ;fy hgtfx?nfO{ arfp“b} zfxL;]gfnfO{ Toxf“af6 nv6]kl5 – zfxL ;]gfsf hjfgx? nf} g uf]nL nfUof] eGb} s/fp“b} efu]sf lyP . hg;]gfnfO{ b]Vg] ljlQs} j[4 a"9f / a"9Lx? oltj]nf eGg] u5{g – …oL xfd|f 5f]/f–5f]/L x'g\ . ;w} rnfv aGg'k5{ x} afa'x? .Ú  u}/L 6f+8df zfxL ;]gfnfO{ hg;]gfn] v]b]sf] ef]lnkN6 k'/fgf] ;Qfsf] /]l8of]df !% hgf dfcf]jfbL d/]sf] / @% hgf 3fOt] ePsf] va/ ;'g]kl5 k'/fgf] ;Qfsf] k|rf/ k|lt c5fdLx?sf] tLa| 3[0ff 5 . k'/fgf] ;Qfsf] /]l8of]k|lt s;}sf] ljZjf; 5}g . ;]tL–dxfsfnLdf hgu0ftGq /]l8of], g]kfn l5§} z'? x'g] va/af6 oxf“sf hgtf v';L ePsf 5g\ .

        dfcf]jfbLn] /flt ;'t]sf a]nf 3]/f xfn]/ ;'/Iff kmf}hnfO{ k/flht u/]sf x'g, lbp“;f] xfdL;+u n8\g ;Sb}g eg]/ d+un;]g sAhf ePkl5 cft+s dRrfpb} cfPsf] ;]gfn] eg]sf] s'/fnfO{ klg u}/L 6f+8sf jfl;Gbfn] ljl;{Psf lyPgg\ .

        laxfg ( ah]b]lv @M#) ah];Dd hg;]gfn] ef]sef]s} n8]/ zfxL;]gfnfO{ v]b]kl5 Toxf“sf hgtf eG5g\ – …/ft / lbgsf ;a} n8fO{df ca dfcf]jfbL hg;]gfnfO{ s;}n] x/fpg ;Sb}g .Ú hg;]gfn] zfxL;]gfnfO{ k/flht u/]/ Toxf“af6 $ 306f nv]6]kl5 kms]{/ u}/L 6f+8df cfp“bf :yfgLo afl;Gbfn] v';Ln] j/k/af6 tfnL ahfP/ :jfut u/]sf lyP .

        hg;]gfsf] le8Gtdf cfkm"x?n] xf/]sf] / w]/} uf]nL cGwfw'Gw vr{ u/]sf] ljifonfO{ lnP/ zfxL;]gfsf clws[tx?aLr g} To;sf] s]xL lbgkl5 d+un;]gdf v's'/L xfgfxfg ePsf] va/ d+un;]gdf /x]sf Ps Jofkf/Ln] atfP .

        36\gf:yn x]bf{ zfxL;]gf ePsf] 7fp“df ;'ljwf / hg;]gf ePsf] 7fp“ c;'ljwf dflgG5 . t/ nfdf] eL8Gtdf hg;]gfn] Toxf“ k|bz{g u/]sf] /0fsf}zntfn] b'Zdg hxf“ 6]S5 ToxL k8\sg' k5{ eGg] cWoIf s= k|r08sf] dfu{ lgb]{zgnfO{ hg;]gfn] /fd|f];“u ks8]sf] b]lvG5 .

        pQm le8Gtdf /x]sf …PÚ sDkgLsf ;fu/n] hgfb]znfO{ eg]– b'Zdgn] /s]6 nGr/ klg xfGYof] . t/ xfdLn] To;sf] k|jfx gu/L p;nfO{ Toxf“af6 v]b\of}+ .. clxn] klg b]jL:yn k|f=lj=, ahf/ cf;kf; zfxL;]gfn] xfg]sf /s]6 n~r/af6 ePsf 7"nf 7"nf vf8n b]Vg ;lsG5 .

        Pp6f sDkgLn] b'Zdgsf] 8]9 ;o eGbf al9sf] kmf];{nfO{ k/flht u/]sf] 36\gf ;'gfp“b} ;fu/ eG5g\ – n8fO{ xltof/n] dfq} lhltg] x}g /x]5 . ha;Dd xfdL;“u dfn]dfjfb / k|r08kyn] gof“ gof“ 1fg lbG5, ta;Dd b'Zdgn] xfdLnfO{ lhTg ;Sb}g .

        b'Zdgsf] /Iff dGqfnon] c5fdsf] u}/L 6f+8df ePsf] 36\gfdf cfkm\gf] k/fho n'sfpg em'¶f k|rf/afhL u/] klg c5fdL hgtfn] Tof] 36\gfnfO{ cfkm\g} cf“vfaf6 b]v]sf] atfp“g' x'G5 – g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ sf s]Gb|Lo ;b:o tyf j6flnog sldzf/ s= ;+ho .

        …hg;]gfsf] 6's8L vfgf vfg tof/ /x]sf] a]nf b'Zdgn] cfqmd0f u¥of] . hg;]gfn] rf}tkmL{ cfqmd0f u/]kl5 b'Zdgkl5 x6\of] . pgLx? y'k|} 3fOt] ePkl5 efu]/ d+un;]g k'u] . hg;]gftkm{ s]xL ePg . b'Zdgsf] 7"nf] kmf}hnfO{ nv6\g hg;]gf ;kmn eof] . xfdL h'g;'s} j]nf le8Gt eP klg b'ZdgnfO{ k/f:t ug{ ;S5f}+ eGg]s'/f Tof] lbgsf] n8fO{n] b]vfPsf]Ú s= ;+ho atfpg' x'G5 .

        cfh ef]ln u}/L 6f+8sf jfl;Gbf ;b/d'sfd d+un;]gaf6 b'Zdg ;]gf cfp“5 ls cfp“b}g eGg] s'/f a'em\g /ft lbg rgfvf] eP/ a;]sf 5g\ . b'Zdgsf ;]gfn] s] kf] ;'/Iff u5{, kfP lgbf]{if hgtfnfO{ df5{, To;k|lt xfd|f] yf]/} klg ca cf:yf 5}g . xfd|f] cf:yfsf] w/f]x/ kf6L{ dfcf]jfbL xf], hg;]gf g} xfd|f] ;]gf xf] . o;af6 g} xfd|f] ;'/Iff x'G5 – c5fd ;fGt8f ufh;sf s[i0f ;fpb atfp“5g\ . hg;]gf / zfxL;]gf dWo] sf]af6 c;'/Iff 5 eGg] k|Zg ubf{ sdn ahf/sf] Jofkf/L rGb|nfn l;+x eG5g\ – ;f“rf] s'/f eGg] xf] eg] vt/f zfxL;]gfaf6 5 . hg;]gfaf6 xfdLnfO{ vt/f 5}g .

                 

zfxL;]gfsf] u'Ktr/ l6d dfcf]jfbL sAhfdf

      c5fd -sdnahf/_÷ æ;fdfGo ufp“n]sf] e]ife'iffdf Ps hgf o'js c5fdsf] :ofpn] k'ndf PSsf;L b]vfk¥of] . k'/fgf] emf]nf le/]sf] jif{ @%–@^ sf] Tof] o'jsnfO{ b]Vg] ljlQs} zfxL ;]gfsf] ultljlw x]g]{ Toxf“ a;]sf hg;]gfsf Ps hjfgn] k|Zg u/] tkfO{ sf] x'g'x'G5 < Tof] o'jsn] eGof]– d v;L lsGg cfPsf] x', d+un;]gaf6 . hg;]gfsf hjfg / Tof] o'jsaLr em08} kf“r ldg]6 ;jfn–hjfkm rNof] .. v;L lsGg cfPsf] o'jssf] z+sf:kb ultljlw kl5 vNtL vfg tnf;L ubf{ &% ?k}+of dfq b]lvof] . &% ?k}+ofn] v;L cfp“5 eGg] k|Zg u/]kl5 Tof] o'js emg cSdsfof] . hg;]gfsf hjfgn] pQm o'jssf] hLpm vfgtnf;L ubf{ xftsf] dfly sf“wdf gf} xhf/ ?k}of e]l6P . km]l/ emf]nf vf]tNbf yf]qf] emf]nf leq b'O{ j6f ofl;sf Sofd/f e]l6P . b; ldg]6sf] cg';Gwfg kl5 v;L lsGg cfPsf] Tof] o'js s'g} ufp“sf] ls;fg geP/ k'/fgf] ;Qfsf] zfxL;]gfsf] u'Ktr/ ljefusf] ;lqmo ;b:o ePsf] yfxf eof] .

        c;f]h !# ut] hg;]gfsf] lgoGq0fdf k/]kl5 p;n] cfkm\gf] gfd lrqaxfb'/ dfgGw/ / 3/ /fd]5fk lhNnfsf] ks/af; atfof] . Ps jif{cl3 g]kfnu+hdf zfxL;]gfdf etL{ ePsf] Tof] o'js ut c;f]h % ut] d+un;]g …vÚ u'Nddf ;?jf ePsf] lyof] .. g]kfnu+haf6 d+un;]gdf k'u]kl5 dfgGw/;lxt uf]/vf eR5]ssf jfu]Zj/ kg]? / wgs'6fsf k|]d vqLnfO{ d]h/ k|ho ljqmd zfxn] dfcf]jfbL hgo'4sf] u'Ktr/L ug{ / ;b/d'sfd cf;kf;sf ufp“df ljutdf lgdf{0f ePsf u'Ktr/ ;+hfnx?nfO{ gof“ agfpg lhDdf lbP .

        u'Ktr/sf] ;+hfn s;/L lgdf{0f ul/of] t eGg] k|Zg ubf{ dfgGw/sf] egfO lyof]– d t o; sfddf gof“ x'“ . ljut o'4lj/fd ePsf a]nf cf}ifwL ljt/0f ubf{ g} w]/} 7fp“df 7"nf] wg/f;L vr{ u/]/ u'Ktr/L ug]{ ;+hfn lgdf{0f eof] . hg;]gfsf] lx/f;tdf /x]sf dfgGw/sf] lhDdf c5fdsf] sdnahf/ cf;kf;sf ufp“df u'Ktr/ OsfO{ agfpg' /x]sf] lyof] .

d]h/ zfxn] ufp+df k:bf ;j{;fwf/0f ls;fgsf] e]ifdf k:g], cfkm\gf OsfOsf ;b:onfO{ tna ljt/0f ug]{ / ufp“af6 cfPsf] l/kf]6{ ;+sng u/]/ d+un;]g Nofpg cfkm"nfO{ lgb]{zg lbPsf] klg dfgGw/n] hgfb]znfO{ atfP . gf} xhf/ ?k}of s;nfO{ lbg NofPsf] eGg] k|Zg ubf{ ahf/df /x]sf] u'Ktr/ OsfOsf ;b:onfO{ ljt/0f ug{ NofPsf] dfgGw/sf] hjfkm lyof] .

        dfcf]jfbL sxf“ a:5g, s'gaf6f] lx8\5g\, ufp“df dfcf]jfbLsf k|d'v g]tf cfP/ sxf“ a:5g eGg] ljj/0fsf l/kf]6{ d+un;]g k'¥ofpg] lhDdf zfxL ;]gfsf] u'Ktr/ 6LdnfO{ lbOPsf] 5 . …ljleGg e]if wf/0f u/]/ k7fOPsf ltgLx?nfO{ hgtf;“u leHg cfkm" klg dfcf]jfbL sfo{stf{, hgd'lQm ;]gf / dfcf]jfbL g]tf x“'Ú, eGg nufpg] ul/Psf] hg;]gfsf] cg';Gwfgkl5 v'n]sf] lyof] .

        emf]nfdf /x]sf] Sofd/f Pp6f ahf/sf] u'Ktr/ 6LdnfO{ lbg nluPsf] lyof] eg] csf]{ ufp“sf] kmf]6f] lvr]/ ;b/d'sfd k'¥ofpg NofOPsf] u'Ktr/ dfgGw/n] atfP . …ufp“–ufp“df k:g] of]hgf cfkm" ;kmn gePkl5 ;]gfn] Toxf“sf l/kf]6{ lnP/ bdg ug{ tna ;lxtsf u'Ktr/ OsfO{ ;b/d'sfd cf;kf;sf ufp“df v8f ul/Psf] /x:of]b\3f6gÚ klg dfgGw/n] u/] . ufp“sf] ahf/df To:tf u'Ktr/ OsfO{ ag]kl5 To;sf ;b:ox?n] Pp6fn] % j6f uf=lj=;=sf] l/kf]6{ ;+sng ug]{ lhDdf lbOg] u/]sf] klg u'Ktr/ dfgGw/sf] aofgdf pNn]v lyof] .

        ;b/d'sfdaf6 lg:sg'cl3 d]h/ zfxn] u'Ktr/L k|lzIf0f lbPsf] / tna afx]s jf6fvr{ lbgsf] rf/ ;o lbPsf] klg dfgGw/sf] aofgdf pNn]v 5 . hg;]gfsf] sAhfdf k/]kl5 dfgGw/n] c5fdsf ufp“df agfPsf] u'Ktr/ OsfO{sf] ljj/0f lbPkl5 To;sf ;b:o klg hg;]gfsf] lgoGqdf k/]sf 5g\ .

        dfgGw/s} k|ToIf OsfO{df /x]/ dlxgfsf] @& ;o tna vfg] d'nL uf=h=;= sf ^$ aif{sf hub]j lji6 clxn] hg;]gfsf lx/f;tdf 5g\ . lji6sf cg';f/ d+un;]gsf] df]6] -d]h/_n] sdnahf/df cfp“bf xfdLnfO{ o:tf] OsfO{df a;]/ sfd ug{ nufof] . /, 7"n} tna klg lbof] .

        cfkm" u'Ktr/ OsfO{sf] ;b:o ePkl5 w]/} l/kf]6{ ;]gfnfO{ k'¥ofPsf] lji6sf] egfO{ lyof] . lji6sf] d'nL, wdfnL / 9fs' tLg uf=h=;=sf] lhDdf lyof] .

æufp“df ;]gf cfPsf] a]nfdf af6f] b]vfpg] ?6 sdf08/ d} x', c;f]h ( ut] sdnahf/df ;]gf cfp“bf d}n] af6f] b]vfPsf] x' . sdnahf/s} Ps lzIfsnfO{ klg kqmfP . ufp“df sf] sf] dfcf]jfbL cfP Tof] l/kf]6{ klg ;]gf cfp“bf lbP“Æ – lji6n] cfkm\gf] aofgdf eg]sf 5g\ .

        hg;]gfsf] lx/f;tdf lji6;“u} u'Ktr/ OsfO{sf csf{ ;b:o uf]kL af]x/f klg 5g\ . ;]/f uf=h=;= 3/ ePsf af]x/fsf] sdnahf/df k;n 5 . lji6sf] of]hgf cg';f/ w]/} k};f sdfpg ;/sf/sf] hf;'; ag]/ sfd ubf{ of] lx/f;tdf a:g' k/]sf] af]xf]/fsf] aofg lyof] .

        u'Ktr/ aLrd} Psn] csf]{sf] g]t[Tj u/]sf] atfp“bf zfxL;]gfsf w]/} st'{t km]nf k/]sf 5g\ . hg;]gfn] lhNnfdf /x]/ u'Ktr/L ug]{ ;]gfsf] ;"rL, ;]gfs]f tna vfP/ d+un;]gdf k;n u/]/ a:g] JolQmx?sf gfdfjnL / pgLx?n] sfd ug]{ 7fp“sf ljj/0f klg k|fKt u/]sf] 5 .

        dfcf]jfbLsf] l/kf]6{ k7fP jfkt o'4lj/fd ePkl5 !% xhf/ eGbf a9L tna k|fKt u/]sf] u'Ktr/ OsfOsf ;b:o lji6sf] egfO{ 5 . u'Ktr/ lji6n] hLjgsf] of] pd]/df cfkm" unt af6f]df nfu]sf] / hgtfsf lj?4 ck/fw u/]sfn] cfkm" ck/fwL ePsf] aofgdf atfPsf 5g\ .. u'Ktr/ lji6 / af]xf]/faLr Psn] csf]{nfO{ a9L k};f lnPsf] eGg] ljifodf s'/fsfgLsf qmddf Ps cfk;df xft xfnfxfn klg ePsf] lyof] .

        u'Ktr/L sfo{df nfu]sf dfgGw/n] h]g]ef ;lGwsf]] kfngf zfxL;]gfaf6 gePsf] a? dfcf]jfbLn] kfngf u/]sf] atfP . ædfcf]jfbLsf] l/kf]6{ lnP/ l56f] cfpg' eg]/ d]h/n] ufp“df k7fPsf lyP– s] ug'{ cfkm} dfcf]jfbLsf] sAhfdf k/]+ / xfd|} l/kf]6{ hg;]gfsf] xftdf k¥of]Æ – dfgGw/n] eg] .

                –/d]z kxf8L

 

of] xKtf ePsf kmf}hL sfjf{xL

        of] xKtf b]z}el/ hgof]4fåf/f ePsf pDa'; / sdf08f] cfqmd0fsf ;dfrf/x? v'a} cfP . zfxL ;]gftkm{sf] la|u]l8o/ hg/n;d]tsf] PDa';df k/L of] xKtf d[To' eof] .

        dsjfgk'/ lhNnfsf] kfGb|fªdf la|u]l8o/ hg/n;lxt cf7 hgfsf] 36gf:ynd} d[To' ePsf] / cGo s]xL 3fOt] ePsf] s'/f k'/fgf] ;Qfsf k|x/Ln] atfPsf] 5 t/ zfxL ;]gfn] eg] la|u]l8o/ hg/n;“u rf/ hgfsf] d[To' ePsf] hgfPsf] 5 .

        s}nfnL lhNnfsf] lah'lnof / d;'l/ofdf ePsf 5'§f5'§} PDa'; sfjf{xLdf zfxL ;]gftkm{ !) hgfsf] d[To' ePsf] 5 . s}nfnLsf] ehgLdf sdf08f] cfqmd0f ubf{ Ps xjNbf/sf] d[To' ePsf] 5 .

        ef]hk'/sf] x]nf}b]zdf PDa';df k/L kf“r zfxL ;]gf, Ps c;O{ / b'O{ k|x/Lsf] 36gf:ynd} d[To' ePsf] ;dfrf/ hg/]l8of]n] k|;f/0f u/]sf] 5 .

        aemfª lhNnfsf] a+un l;v6f68Ldf hgof]4faf6 tLg hgf zfxL ;]gf dfl/Psf] s'/f zfxL ;]gfn] atfPsf] 5 .

        g]kfnu~hsf] jL=kL= rf}sdf sdf08f] cfqmd0f ubf{ tLg hgf k|x/Lsf] d[To' ePsf] / Ps hgf 3fOt] ePsf] ;dfrf/ 5, Toxf“af6 hgof]4fn] tLg cTofw'lgs xltof/ klg nu]sf] ;dfrf/ 5 .

        ?kGb]xLsf] ;fnem'08Ldf ePsf] PDa'; sfjf{xLdf cfwf bh{ghlt k'/fgf ;Qfsf ;'/IffsdL{sf] d[To' ePsf] hgfOPsf] 5 . ?kGb]xLsf] sfnLbxdf ePsf] Ps csf{] sfjf{xL k/L Ps k|x/Lsf] d[To' ePsf] yfxf ePsf] 5 .

        sfe|] lhNnfsf] atf;]df k}bn u:tLdf uPsf zfxL ;]gfdfly cfqmd0f ubf{ Ps zfxL ;]gfsf] d[To' ePsf] / c? 3fOt] ePsf] ;dfrf/ 5 .