ef/tdf dfcf]jfbL zlQmx?aLrsf] w'|jLs/0f
;d:ofsf] h8 / ;fdfwfgsf pkfo ;DaGwdf
ef/tdf dfcf]jfbL zlQmx?aLrsf] w'|jLs/0f
cd/ zdf{
oltj]nf ef/tdf dfcf]jfbL sDo'lgi6 kf6L{x?aLrsf] Pstfsf] s'/f lgs} rf;f] Pjd\ rrf{sf] ljifo ag]sf] 5 . qmflGtsf/L kf6L{, ;d"x Pjd\ JolQmTjx? kf6L{ Pstfsf] k|lqmofdf hf]8tf]8n] nfu]sf 5g eg] of] ;Gb]zn] dfcf]jfbL cfGbf]ngåf/f k|efljt ef/tLo hgtf plQs} pT;flxt ag]sf 5g . csf]{lt/ ef/tLo e"lddf #) cf}+ jif{b]lv ;z:q ;+3if{ ;~rfng ub}{ cfPsf ef/tsf b'O{ 7"nf kf6L{x? -ef/tLo sDo'lgi6 kf6L{ -dfn]_ kLk'N; jf/ / dfcf]jfbL sDo'lgi6 ;]G6/ -Pd=;L=;L_ x?aLrsf] s]xL jif{ klxn]sf] ltQmtfaf6 yf]/} ;f; km]g]{ df}sf kfpg] cfzfdf /x]sf] ef/tLo k|ltlqmofjfbL zf;s ju{nfO{ of] Pstf k|lqmof kmnfdsf] Ro'/f ;fljt aGb} uPsf] 5 . b]zsf ljleGg efux?df 5l/P/ /x]sf ;fgf–7"nf ;a} qmflGtsf/L ;d"xx?;“u Pstf ub}{ PsLs[t kf6L{ lgdf0f{ ug]{ Pjd\ hgtfsf ;a}vfn] ;+3if{x?sf] g]t[Tj ug]{ nIoaf6 ef/tLo zf;s ju{ c? yk ys{dfg ePsf] 5 . csf]{lt/ cfd ef/tLo pTkLl8t hg;d'bfodf sDo'lgi6 qmflGtsf/Lx?aLrsf] Pstf k|lqmofsf] ;Gb]zn] lgZro klg Pp6f cfzfsf] ;Gb]z 5l//x]sf] 5 . Pstf k|lqmofaf6 ef/tLo hgtf pT;flxt x'g' Pjd\ ef/tLo k|ltlqmofjfbL zf;sju{sf] lglDt 7"nf] lrGtfsf] ljifo aGg' :jfefljs} xf] . To;sf] ;fy} of] k|lqmof ljZjsf] s"n hg;+Vofsf] ^ efusf] ! efu cf]u6]sf] ljzfn b]zdf of] ztfAbLsf] k'jf{4{df ef/tLo qmflGtnfO{ /fi6«JofkL ?kdf cufl8 a9fp“b} /fHo;Qf sAhf ug]{ nIo k|flKt ug{sf] lglDt ;a} vfn] ;+3if{x?nO{ g]t[Tj ug]{ of]Uo PsLs[t dfcf]jfbL kf6L{ agfpg] P]ltxfl;s sbdn] ef/tdf dfq geP/ l;+uf] ljZj sDo'lgi6 cfGbf]ngd} dxTjk"0f{ k|efj kfg]{ s'/fdf b'O{ dt x'g] 5}g .
^) / &) sf] bzs ef/tLo sDo'lgi6 cfGbf]ngdf ljlzi6 df]8 ;fljt eof] . o;} cjlwdf ;+zf]wgjfbsf] lj?4 ljb|f]x u/L s= sgfO r6hL{sf] g]t[Tjdf Pd=;L=;L= / s= rf? dh'dbf/sf] g]t[Tjdf ef=s=kf=-dfn]_ b'O{ qmflGtsf/L kf6L{x? ag] . s=rf? dh'dbf/sf] g]t[Tjdf ePsf] P]ltxfl;s gS;njfbL cfGbf]ngn] l;+uf] ef/tel/ g} ;+3if{sf] Hjfnf blGsPsf] lyof] . t/ s= rf? dh'dbf/sf] xTofkl5 ef/tLo sDo'lgi6 cfGbf]ngn] wSsf vfg k¥of] . ju{;+3if{sf] >f]t juL{o ;dfh ePsfn] hgtfsf] ;+3if{ TolQs} gi6 x'g] s'/} cfp“b}g . s]Gb| ljR5]b eP klg sl7g kl/l:yltsf] ;fdgf ub}{ ef=s=kf= -dfn]_ sf /fHo:t/sf ;ldltx?n] cfkmgf sfdx?nfO{ lg/Gt/tf lbb} uP . cfGw| k|b]zdf s= sf08fkNnL l;tf/fd}+ofsf] g]t[Tjdf ef=s=kf= -dfn]_ lkk'N; jf/ u7g u/L P]ltxfl;s gS;njfbL cfGbf]ng k'gM z'? eof] . To;}u/L ef/tsf ljleGg efux?df s]Gb|l;t ljR5]b eP/ oqtq 5l/P/ /x]sf qmflGtsf/Lx?n] /fHo:t/df ;+ul7t x'g] k|lqmof klg lg/Gt/ cufl8 al9/x] . csf{lt/ ef= s= kf= -dfn]_ l;t sltko ljifox?df leGg dt /fvL s= sgO r6hL{sf] g]t[Tjdf Pd=;L=;L= sf] lgdf{0f u/L ljxf/nfO{ ;+3if{sf] s]Gb| agfP/ ;z:q ;+3if{sf] z'?jft u/] . b'O{ 7"nf qmflGtsf/L ;+u7gx?aLrdf s]xL ;do zq'tfk"0f{ ;DaGwsf] ljsf; eof] . ljZj ;fDojfbsf] lgdf{0f ug{ clGtd nIosf ;fy ;+3if{sf] z'?jft u/L cufl8 a9]sf oL qmflGtsf/L zlQmx?aLrsf] zq'tfk"0f{ ;DaGwn] lglZrt ?kdf ljZjel/s} qmflGtsf/L zlQmx?nfO{ lrGtfsf] ljifo aGg' :jfefljs} lyof] . o;af6 cj;/jfbLx? Pjd\ k|ltlqmofjfbLx?n] kmfObf p7fpg] k|of; gu/]sf xf]Ogg\ . t/, dxfg\ nIo k|flKtsf] lglDt cufl8 a9]sf qmflGtsf/L zlQmx?aLr Tof] l:ylt nfdf] ;do;Dd Tof] l:yltdf /lx/xg' ;Dej lyPg / x'“b}g klg . To:t} sDo'lgi6 kf6L{ cGt/f{li6«ojfbL ePsfn] o:tf] l:yltnfO{ xn ug{sf] lglDt cGt/f{li6«o efOrf/f ;+u7gx?n] ;xof]u ug'{ h?/L x'G5 . o;} ;Gbe{df o; ;d:ofnfO{ xn ug{sf] lglDt g]= s= kf= -dfcf]jfbL_ / l/d nufot blIf0f Pl;ofsf ;a} kf6L{x?sf] e"ldsf ;f“RrLs} ;j{xf/f cGt/f{li6«otfjfbsf] /fd|f] pbfx/0f aGof] . o;sf] kl/0ffd b'O{ åGå/t kf6L{x? cfºgf sdLsdhf]/Lx?dfly ;fj{hlgs ?kd} cfTdfnf]lrt x'“b} ef/tLo sDo'lgi6 qmflGtsf] nflu PsLs[t dfcf]jfbL kf6L{ lgdf{0fsf] lbzfdf k|lta4 b]lvPsf 5g . oL b'O{ o'4/t 7"nf kf6L{x? cfkm"x?aLr dfq geP/ l;+uf] ef/tel/ 5l/P/ /x]sf ;fgf7"nf ;a} ;d"xx?;“u Pstf ub}{ ef/tLo sDo'lgi6 cfGbf]ngdf qmflGtsf/L w|'jLs/0fnfO{ t]h kfg]{ k|lqmofdf uDeL/tfk"j{s nfu]sf] b]lvG5 . o; Pstf k|lqmofsf] z'?jft Pd=;L=;L=n] cf/=;L=;L=cfO{=Pd=, cf/=;L=;L=Pd=, ;]s]08 ;L=;L= / cf/=;L=;L=Pd=Pn=Pd=sf] Ps 36s;“u Pstf u/L Pd=;L=;L=cfO{= ag]sf] 5 . To:t} Pd=;L=;L=cfO{= / kLk'N; jf/, Pd=;L=;L=cfO{= / ef=s=kf= -dfn]_ gS;njfbL;“u klg pRr :t/df Pstfsf] lglDt uDeL/ 5nkmn eO/x]sf] 5 . o;af6 s] b]lvG5 eg] ef/tdf PsLs[t kf6L{sf] lgdf{0f lgs} glhssf] ;Defjgf alg;s]sf] 5 .
of] PsLs[t kf6L{ lgdf0f{sf] k|lqmof Psflt/ cd]l/sL ;fd|fHojfbn] slyt cft+sjfb la/fwL o'4sf] gfddf hgo'4 nufot ;+;f/e/sf Gofok"0f{ cfGbf]ngx?nfO{ slyt cft+sjfbL n]k nufP/ l;wf x:tIf]k ug]{ nfO;]G; agfPsf] Pjd\ ef/td} oxf“sf] k|ltlqmofjfbL ;/sf/x?n] qmflGtsf/L zlQmx?dfly kf]6f, kf]sfh:tf sfnf sfg'gx? nufP/ d'lQmsfdL hgtfnfO{ bdg ug]{ nfO;]G; agfPsf] / csf{lt/ ;fd|fHojfbåf/f lkl;Psf pTkLl8t /fi6« Pjd\ hgtfx?nfO{ sDo'lgi6 qmflGtsf/Lx?n] g]t[Tj lbg ljZjel/s} dfcf]jfbL zlQmx?df ljz]if lhDd]jf/L cfPsf] a]nf / l/dleq /x]sf blIf0f Plzofsf dfcf]jfbL kf6L{x?sf] If]qLo ;Dd]ngn] blIf0f Pl;ofnfO{ ljZj ;j{xf/f qmflGtsf] nfn cfwf/ Onfsfdf abNg] lg0f{o Pjd\ blIf0f Pl;ofsf dfcf]jfbL kf6L{x?sf] ;+u7g sDkf];fsf] u7g ePsf] ljlzi6 kl/l:yltdf k|f/De ePsf] 5 . 7Ls oltj]n} g]kfndf g]=s=kf= dfcf]jfbLsf] g]t[Tjdf rln/x]sf] hgo'4 /0fg}lts ;Gt'ngaf6 /0fg}lts cfqmd0fsf] lgtfGt gof“ Pjd\ lg0ff{os ljGb'df k|j]z ug]{ eLif0f n8fO“sf] aLraf6 tof/L eO/x]sf] Pjd\ dfn]dfjfbnfO{ g]kfnL qmflGtdf k|of]usf] qmd;“u} k|r08kydf ljsf; / o;nfO{ kf6L{n] j}1flgs 9+un] plrt ;dodf ;+Zn]if0f ug{ ;kmn ePsf], @!cf}+ ztfAbLsf] qmflGtsf] /0fgLlt Pjd\ qmflGtkl5sf] k|ltqmflGtsf cfwf/x? Pjd\ To;sf] lj?4sf] n8fO“sf] j}1flgs ljZn]if0f;lxtsf] P]ltxfl;s b:tfj]h æ@!cf}+ ztfJbLsf] hgjfbaf/]Æ cGt/f{li6{o ax;s} lglDt k|sfzdf cfPsf], cldl/sL ;fd|fHojfbn] g]kfnL hgo'4sf] lj?4 l;wf x:tIf]ksf] vt/f lgs} u'0ff a9]/ uPsf] Pjd\ ef/t Pjd\ ljZjel/s} k|ltlqmofjfbL zf;sx?åf/f g]kfnL hgo'4sf] lj?4df hfO{ nfUgsf] lglDt cg]s vfnsf tof/Lx? ul//x]sf] a]nf x'g nfu]sf] ef/tLo qmflGtsf/L sDo'lgi6x?sf] PsLs[t sDo'lgi6 kf6L{sf] lgdf{0fn] lglZrt ?kdf b"/ufdL dxTj /fVb5 .
ef/tdf PsLs[t qmflGtsf/L kf6L{ lgdf{0fsf] k|lqmof Pp6f ljlzi6 j:t'ut Pjd\ cfTdut l:yltdf z'? ePsf] 5 . Psflt/ gf¨f] e|i6frf/, n"6, t:s/L, xTof, anfTsf/, cfly{s c/fhstf, a]/f]huf/ Pjd\ k|ltlqmofjfbLx?aLrd} 7"nf] cGt/lj/f]wsf sf/0f ef/tLo k|ltlqmofjfbL zf;s ju{ pDsg} g;Sg] u/L km“;]sf] 5 eg] ljzfn hg;+Vof t k/} 5f8f}+ cfºg} k+lQmnfO{ klg lgoGq0f ug{ c;kmn eO/x]sf] 5 . To:t}u/L ef/tsf ljleGg efux?df ef/tLo lj:tf/jfbL pTkL8gaf6 d'lQm kfpgsf] lglDt bh{gf} /fli6«o d'lQm cfGbf]ngx? lg/Gt/ cufl8 al9/x]sf 5g . b]zJofkL ?kdf ljljw ?kdf k|ltlqmofjfbL /fHo;Qfsf] lj?4 cfdhgtfsf] c;Gtf]if, cfqmf];x? cleJoQm eO/x]sf 5g\ . cfGbf]ngx?n] ;xL g]t[Tj -qmflGtsf/L sDo''lgi6 kf6L{_] kfpg g;Sbf cfjZos pknlAw xfl;n ug{ ;s]sf 5}gg\ eg] csf]{lt/ PsLs[t kf6L{sf] cefjdf s'g} Pp6f kf6L{n] tL cfGbf]ngx?nfO{ uf]njGb u/L g]t[Tj lbg ;ls/x]sf 5}gg\ . tL cfGbf]ng / c;Gt'li6 Pjd\ cfqmf];x?nfO{ uf]njGb u/L g]t[Tj lbO{ ;xL lbzf k|bfg ug]{ cleef/f qmflGtsf/L sDo'lgi6x?sf] sf“wdf cfO;s]sf] 5 .
ef/tdf dfcf]jfbL sDo'lgi6 qmflGtsf/Lx?aLrdf o:tf] l:yltdf PsLs[t kf6L{sf] lgdf{0fsf] k|lqmof z'? ePsf] 5 hxf“ #)cf}+ jif{sf] ;z:q ;+3if{sf] cg'ejaf6 vfl/Psf kf6L{x?sf] g]t[Tjdf sDkgL kmd]{zg;Ddsf] kmf}hL ;+/rgf hgd'lQm 5fkfdf/ ;]gf, cfwf/ Onfsfsf] nIo;lxt 5fkfdf/ Onfsfx?sf] lgdf{0f -jf:tjdf cfwf/ Onfsfs} ?kdf lqmofzLn_, emf/v08, ljxf/ Pjd\ cfGw| k|b]zsf ljzfn u|fdL0f Onfsfx? d'Qm Onfsfx?df ablnPsf, hgtfn] cfºgf] efUosf] km};nf cfkm} ug{ kfpg] cj;/ k|fKt u/]sf, ;fd|fHojfbLx?åf/f la5fOPsf cfly{s Pjd\ ;+f:s[lts hfnx? tf]l8Psf, Pg=hL=cf]= cfO= Pg=hL=cf]=x? u|fdL0f Onfsfx?af6 a9fl/Psf, hgtflj?4 bdg cleofg ;~rfng ug]{ k'ln; rf}sLx? Wj:t ePsf, cfGw|, ljxf/, emf/v08, pl8;f Pjd\ b08sf/0osf ljzfn h+unL Pl/ofx? hgtfsf] sAhfdf k/]sf, hgtfsf] v'g kl;gf r':g] dWoo'uLg ;fdGtL bnfnx? uf“paf6 nv]l6Psf, zx/df a;]/ hgbdgsf] of]hgf agfpg] of]hgfsf/x?dfly hxL+txL+ sfo{jfxLx? eO/x]sf 5g\ .
of] l:yltdf z'? ePsf] PsLs[t kf6L{ lgdf{0fsf] k|lqmof ;f“RrLs} dxTjk"0f{ sbd xf] . Pstfsf] cy{ s]jn ul0ftLo hf]8 dfq xf]Og, Psflt/ of] 5l/P/ /x]sf zlQmx?sf] Pp6f PsLs[t zlQm xf] eg] csf]{lt/ ;du| cfGbf]ngleq /x]sf ljljwvfn] k|j[ltx? ;+3if{sf] lglDt Pp6f j}rfl/s o'4 d}bfgdf pqg' xf], h'g k|wfg kIf xf] . Pp6f kf6L{leq ljljw ljrf/x? x'G5g\, ltgLx?aLr leif0f ;+3if{ x'G5 . ;+3if{df y'k|} xf/ hLtx?sf] aLraf6 cGttM ;xL ljrf/sf] ljho x'G5 . o;af6 lg:sg] kl/0ffd lgs} pHHjn Pjd\ x/fe/f x'G5, h;n] w]/} 6f9f;Dd k|sfz 5g{ ;S5 . o;sf] hLjGt pbfx/0f xfd|} cfGbf]ngaf6 lng ;S5f}+ . ef/tLo sDo'lgi6 qmflGtsf/Lx?aLrsf] Pstfn] s]jn ef/tLo qmflGtdf dfq geP/ o;n] ljZj sDo'lgi6 cfGbf]ngd} ;sf/FTds k|efj kfg]{ 5 eGg] s'/fdf s'g} ;Gb]x 5}g . cufl8 al9/x]sf] PsLs[t kf6L{ lgd{f0fsf] k|lqmofnfO{ ;xL lbzfdf cl3 a9fpg ;xof]u k'¥ofpgsf] lglDt ;fdfGotM ljZjel/s]} / vf;u/L blIf0f Pl;ofsf qmflGtsf/L sDo'lgi6 kf6L{x?n] ;j{xf/fjfbL cGt/f{l{i6«otfjfbsf] kl/ro lbg h?/L 5 .
cS6f]a/ qmflGt / dlxnf d'lSt
lxl;nf old
g]kfndf ljut cf7 jif{b]lv rNb} cfPsf] hgo'¢sf] ;+3f/df olta]nf cS6f]a/ qmflGtsf] cf}lrTonfO{ ljz]if ofb ug{' h?/L 5 . To;df klg o; qmflGt ;DkGg ug]{ cjlwdf Tox“fsf qmflGtsf/L dlxnfx?n] v]n]sf] P]ltxfl;s e"ldsfnfO{ ofb ug{' h?/L 5 . sf/0f, cfh g]kfnsf] dxfg\ hgo'¢ /0fg}lts ;Gt'ngaf6 k|Tofqmd0fsf] tof/Lsf] ljlzi6 r/0fdf 5 . o:tf] ljlzi6 cj:yfdf k'/fgf] ;fdGtL ;QfnfO{ k"0f{tM lg0ff{os 9+un] Wj:t ug{sf] nflu hlt ;j{xf/fju{sf] ;}GozlQmn] To;lj?¢ k/f:t ug{sf] nflu cfÎgf] zlQm s]lGb|t / ;'b[9 ug{' h?/L x'G5 ToxL cg'kftdf k'/fgf] ;Qfsf] ;}GozlQmnfO{ lj36g u/L To; zlQmnfO{ qmflGtsf/L kª\lQmlt/ tfGg Tolts} dxTj /fVb5 . oxL kl/k|]Ifdf hf/zfxLsf] ;]gfkª\lQmnfO{ lj36g ug{df ?;sf qmlGtsf/L dlxnfx?sf] e"ldsfn] ljlzi7 dxTj /fVb5, h'g g]kfnL qmflGtsf/L dlxnfx?n] klg l;Sg' h?/L 5 .
oxf“ a'‰g' kg]{ s'/f s] 5 eg] ?;df ;DkGg !(!& sf] cS6f]a/ qmflGt PSsf;L ;DkGg geP/ of] jf:tjdf ;g\ !()% sf] c;kmn hgjfbL qmflGtaf6 kf7 l;s]/ km]a|'c/L !(!& sf] hf/lj/f]wL k“'hLjfbL qmflGtkZrft\ ToxL jif{sf] cS6f]a/df ;DkGg ;kmn ;dfhjfbL qmflGt lyof] . cS6f]a/ qmflGt ;kmn x'gk5fl8 ;f]ljotx?sf] ljz]if xft lyof] . tL ;f]ljotx? :jtM:km"t{ 9+un] dhb"/x?sf] k|ltlglw kl/ifbsf] ?kdf u7g x'g] k|s[of ;g\ !()% sf] c;kmn qmflGt cufl8 g} cl:tTjdf lyP . ;g\ !(!& df cfP/ tL ;f]ljotx? jf]N;]ljs kf6L{sf] g]t[Tjdf dhb"/, ++ls;fg—;}lgs k|ltlglwx?sf] ;+o'Qm n8fs' ;f]ljotdf kl/0ft eP / To;}sf] kl/0ffdn] cS6f]a/ ;dfhjfbL qmflGt ;kmntfk"j{s ;DkGg eof] . /, Tof] dhb"/—ls;fg—;}lgs k|ltlglwx?sf] ;f]ljotdf hf/zfxL ;]gfaf6 ljb|f]x u/L qmflGtsf/L ;]gfdf cfpg] ;]gfx? Klg ;lDdlnt lyP .
hf/ ;Qfsf ;]gf s;/L lj3l6t eP <
cS6f]a/ qmflGt a'e\mgsf] nflu of] klg a'e\mg h?/L x'G5, Tolta]nfsf] ljZjkl/l:ylt s:tf] lyof] < Toltv]/ klxnf] ljZjo'4 -;g\ !(!$—!(!* ;Dd_ rln/x]sf] lyof] . Tof]]] ljZjo'4 jf:tjdf Gofok"0f{ o'4 geP/ ;fd|fHojfbLx?åf/f ;~rflnt o'4 lyof], h;sf] d"n p2]Zo ljZjnfO{ af0fkmf“8 u/]/ cfk\mgf] cflwkTo hdfpg] lyof] . o; efua08f o'4df Psflt/ k|mfG;, a]nfot / ?; lyP eg] csf]{lt/ hd{g, cl:6«of / O6nL lyP . To;tfsf ?;df ;fdGtL zf;g hf/zfxL lyof] . hf/n] cfÎgf] b]zsf u/La dhb'/, ls;fgx?nfO{ ;fd|fHojfbL o'¢df n8\g k7fO/x]sf lyP . o;n] ubf{ ?;df Psflt/ 3/]n' pBf]ux? ;'Sb} uof]] eg] csf]{lt/ cfwf/e"t cfjZostfx?sf] vf“rf] a9\b} uof] . o;n] ljz]ifu/L dhb'/ / u/La dlxnfx?nfO{ c;/ kfb}{ uof] . 3/]n' pBf]usf] bogLo l:yltn] dhb'/x? cfGbf]lnt x“'b} uP . 7Ls olta]nf ?;df qmflGtsf/L kf6L{ jf]N;]ljsn] ;fd|fHojfbL o'¢sf] lj/f]w ub}{ lyof] . Tof] o'¢nfO{ cfÎg} b]zleqsf] hf/zfxLk|lt s]lGb|t u/L u[xo'¢df kl/0ft ug]{ cEof; ub}{ lyof] . oxL kl/k|]Iodf ;g\ !(!% df k]6«f]]uf8 eGg] zx/df ha hf/zfxLn] vfBfGgsf] cefj b]vfO{ Pslbgsf] nflu df;' k|ltaGw nufof]], Tolta]nf dlxnfx? 7"nf] ;+Vofdf ;8sdf pq] / df;' k;nsf zL;fx? km'6fpg] / n'6\g] sfd u/] . To; 36gfsf] b'O{ lbgkl5 To;sf] c;/ csf]{ zx/ df]:sf]df b]vfk¥of] . Toxf“ kfp/f]6Lsf] cefjdf Toxf“sf dlxnfx? c? dhb'/, hgtfl;t ;8sdf pq] . To; 36gfkl5 csf]{ zx/ Oefgf]ef] ef]8\g]:s eGg] 7f“pdf cf“6fsf] cefjdf cfGbf]ng rSof]{ . vfBfGgsf] cefjaf6 ;'? ePsf oL cfGbf]ngx? kl5 uP/ o'¢sf] lj/f]w x'“b} hf/zfxLsf] lj/f]w ug{ k'u] . cfd hgtfsf] ;xeflutf a9\b} uPkl5 To;n] dhb'/x?sf] klg ;xeflutf a9fpg yfNof] . / o;n] cfGbf]ngsf] h'emf?kgdf a[l¢ ub}{ uof] . To;}sf] cg'kftdf dlxnfx?sf] h'emf?kgf klg a9\b} uof] . oxf“;Dd ls sltko cj:yfdf ltgLx?n] k'?ifx?nfO{ pl5g]/, lagflxlRsrfx6, lg8/ eO{ cfGbf]ngnfO{ bdg ug{ k7fPsf] hf/zfxLsf] ;]gf–k'ln;sf] /fOkmnnfO{ RofKk ;dft]/, aGb's xfdLlt/ xf]Og, hf/lj?¢ ;f]em\ofpm eg]/ ckLn u/] . ;fd|fHojfbL o'¢ xf]Og, u[xo'¢ ug{ ckLn u/] . uf]nL xf]Og, /f]6L rflxof] eg]/ k|ltlqmofjfbL ;]gfsf] dgf]an lu/fpg] sfd u/] . ltgLx?sf] Tof] lxDdt b]v]/ sltko ;]gfx? cndn k/]/ otfptf x]g{ yfn] . sf]xL l;kfxLx? pT;flxt eP/ ha cfÎgf] /fOkmn emfYof]{ ta cfd hgtfn] tfnL lk6]/ To;sf] :jfut ub{y] . o;n] ubf{ hlt–hlt cfGbf]]ng rs{+b} uof], Tolt–Tolt hf/sf ;}lgsx?n] dhb'/–hgtfdfly uf]nL rnfpg'sf] ;§fdf hf/ dGqLx? / ;]gfkltx?nfO{ lu/Îtf/ ug{df d2t k'¥ofpg yfn] . o;/L hf/zfxLsf] ;]gf lj36g ug]{ sfddf dlxnfx?sf] 7"nf] P]ltxfl;s e"ldsf /x\of] . o;n] ubf{ jf]N;]ljs kf6L{n] tL lj3l6t ;]gfnfO{ dhb'/ / ls;fg ePsf ;f]ljotx?df ;+ul7t u/]/ bl/nf] / n8fs' ;f]ljot agfpg d2t k'¥ofof] .
k|ToIf?kdf hf/lj/f]wL cfGbf]ngnfO{ ;NsfP/ km]a|'c/L qmflGt;DDf ;DkGg u/fpg] k]6«f]]u|f8sf dlxnfx? lyP . ;g\ !(!& sf] * dfr{nfO{ -?;sf] @@ km]a|'c/L_ ltgLx?n] dlxnf / dhb'/x?sf] ;+o'Qm lj/f]]]w h'n'; / ;efdf kl/0ft u/] / ef]s, o'¢ / hf/zfxsf] lj?¢ gf/fx? nufP– xfdLnfO{ /f]6L rflxof] . o'¢ xf]Og † xfd|f nf]Ug], bfh'–efOnfO{ o'¢sf] 6«]Graf6 kmsf{pm . hf/zfx d'bf{jfb † of] cfGbf]ngn] dhb'/ cfGbf]ngnfO{ emg\ Jofks agfpg] e"ldsf v]Nof] . sk8f pBf]udf ePsf] x8tfnkl5 wft' pBf]udf ;b}{ uP/ cGo If]qnfO{ klg c;/ kfb}{ nUof] . cGtt: ToxL cfGbf]ng a9\b} uP/ km]a|'c/L dlxgfleq g} hf/zfx lj:yflkt x'g uof] . dlxnfx?sf] Tof] jL/ufyf b]v]/ g} jf]N;]ljs kf6L{s} d'vkq k|fEbfn] cfÎgf] ;DkfbsLo n]vdf n]Vof]:
ædlxnf lhGbfjfb †
cGt/f{li6«o lhGbfjfb †
dlxnf lbj;sf] pknIodf k]qf]uf8sf ;8sx?df pq]sf dWo]df dlxnfx? klxn] lyP .
df:sf]df dlxnfx?n] ;]gfsf] Aof/]sdf uO{ qmflGtsf] kIfdf ;}lgsx?nfO{ ;8sdf pqg cfx\jfg u/] .
dlxnf lhGbfjfb †Æ
;g\ !(!& km]a|'c/L hf/lj/f]wL qmflGtdf dlxnfx?sf] ce"tk"j{ P]ltxfl;s ;xeflutfn] k|efljt eP/ g} s= n]lng ha klxnf] k6s nfdf] ljb]zsf] lgjf{l;t hLjg TofuL :jb]zsf] k]qf]uf8df ;g\ !(!& sf] clk|ndf kms{g'eof] ta jx“fn] kf6L{ s]Gb|Lo ;ldltnfO{ dlxnfx?sf] aLrdf uO{ /fhg}lts sfd a9fpg] lgb]{zg hf/L ug{'eof] / eGg' eof] M
æha;Dd dlxnfx?nfO{ Pp6f :jtGq e"ldsfdf NofOGg, ;fdfGo /fhg}lts hLjgdf dfq xf]Og, t/ k|To]s b}lgs sfd, hf] ;a}sf] nflu clgjfo{ 5, ta;Dd ;dfhjfbsf] s'/f t s], k"0f{ / :yfoL hgjfbsf] s'/f ug{' klg jflxoft x'g]5 .Æ
cS6f]a/ qmflGtkZrft\ dlxnfx?sf] l:ylt M
ljZjdf cS6f]a/ qmflGt dlxnf d'lQmsf] nflu sf];]9'¨f xf] . juL{o ;dfhsf] Oltxf;df klxnf]k6s dlxnfnfO{ c4{bf;Lsf] l:yltaf6 k"0f{ dfgj hfltsf] ?kdf ;Ddfg k|fKt eof] . ltgnfO{ /fhg}lts, cfly{s, ;f“:s[lts clwsf/ lbP/ ;of}+ jif{;Dd uf8]/ a;]sf] k'/fgf /Llt l/jfh, ?l9jfbL cGwljZjf;nfO{ kfvf nufP/ j}1flgs lgodcGtu{t /fVg] sfd eof] . kmn:j?k /fhg}lts If]]qdf pgLx?n] ef]6 v;fNg] clwsf/ dfq geP/ ;/sf/df lgjf{lrt eP/ hfg] clwsf/ kfP . cfly{s If]qdf k''?if;/x ;dfg Hofnf kfpg], cfÎgf] z/L/dfly cfÎgf] clwsf/ hdfpg kfpg] u/L ue{–ktgnfO{ j}wflgstf lbg] lgod nfu" u¥of] . Toltdfq geP/ dlxnfx?sf] ljlzi6 ;d:ofk|lt ;+j]bgzLn eP/ ltgLx?nfO{ ljlzi6 ;'ljwfx? lbOof] . h:t}– tna, ;'Ts]/L ljbf cflb . o;n] dfS;{ / P+u]N;n] ;g\ !*$* df n]v]sf] sDo'lgi6 3f]if0ff–kqnfO{ k'li6 ub{5, h;df elgPsf] lyof] :
æsDo'lgi6 qmflGt k/Dk/fjfbL ;DklQ ;DaGwdf dfly ;aeGbf qmflGtsf/L km8\sf] xf] ; zfob To;}n] xf]nf o;sf] ljsf;n] k/Dk/fut ljrf/dfly ;aeGbf 7"nf] qmflGtsf/L km8\sf] Nofp“5 .Æ lj8Dagfsf] s'/f cfh PSsfO{;f}+ ztfAbLsf] slyt e"–d08nLs/0fsf] o'udf cfkm"nfO{ …clt cfw'lgsÚ dflgg] ;fd|fHojfbL b]z cd]l/sfsf] /fi6«klt hh{ j'zn] xfn} cfÎgf] b]zdf ue{–ktgnfO{ cj}w 3f]if0ff u/]/ cfÎgf] b]znfO{ dWoo'uLg k/Dk/fut ?l9jfbL ;DklQ ;DaGwdf s}b ug]{ w[i6tf u/]sf] 5 . o;n] klg k'li6 ub{5 cS6f]a/ qmflGt / dlxnf d'lQmsf] k|Zg Ps csf{l;t gª / df;'em}+ hf]l8Psf] 5 .
;d:ofsf] h8 / ;fdfwfgsf pkfo ;DaGwdf
s[i0f vltj8f, a]lNhod
zflGtjftf{ ljyf]lnP/ ePsf] o'4lj/fd e¨af6 d'n's olta]nf eLif0f u[xo'4sf] ljeLlifsfaf6 u'lh|/x]sf] 5 . l;¨f] d'n's kmf;LjfbL z}Gos/0fn] cqmfGt 5 . x/]s lbg bh{gf}+ lgxTyf gful/sx? dfl/O/x]sf 5g\ . xTof, n"6, a]kQf, anTsf/ / cfuhgL lbgrof{ ag]sf 5g\ . g]kfndf emfl¨Psf] tdfd cGtlj{/f]wx?sf] kl/0ffd ;Ns]sf] ljb|f]x / To;sf] bdgdf ePsf] aa{/ /fHocft+saf6 r'lnPsf] czflGtn] g]kfnL ;dfh IftljIft ePsf] 5 . o;/L r'lnPsf] xTof, lx+;fsf] 36gfqmdaf6 /fli6«o tyf cGt/fli6«o ;+3÷;+u7gx? lrlGtt ePsf 5g\ . tLdWo] s]xL ;+3÷;+u7gx? lbuf] zflGt :yfkgfsf] nflu ;lqmo klg e}O/x]sf 5g\ . ha;Dd o:tf ;+3÷;+u7g tyf ;d"xx? ;d:ofsf] h8;Dd k'Ug ;Sb}gg\ / ha;Dd PSsfO{;f}+ ztfAbLsf] ljsl;t dfgjLo r]tgf;“u d]n vfg] u/L ;fdfwfgsf pkfox? klxNofpg ;ls+b}g ta;Dd ;dfwfgsf x/]s k|of;x? lg/{ys x'G5g\ . To;y{, g]kfnL ;d:ofsf] h8 s] xf] < / ;d:of ;fdfwfgsf pkfo s] x'g'k5{ < eÌ] ljifodf Aofks 5nkmn / ax; eO{ Pp6f j}1flgs lgSof}{ndf k'Ug h?/L 5 .
;d:ofsf] h8 M
jt{dfgsf] PsLs[t ;fdGtL /fHo;Qf ljsf; x'g' k"j{ krf; eGbf a9L ;–;gf /hf}6f / sljnfO /fHox?df ljefhg lyof] . clwsf+z /fHox? sljnfO tyf hghfltx?sf] lyof] . tL x/]s /fHox?sf] cf–cfÎgf efiff, wd{, ;+:s[lt tyf k/Dk/fx? lyP . ha uf]vf{sf lxGb"jfbL /fhf k[YjLgf/fo0f zfx -jt{dfg /fhfsf] k'vf{_ sf] g]t[Tjdf g]kfnsf] lj:tf/–k|lqmof cufl8 a9\of], ;dfhsf] juL{s/0f klg slyt lxGb" dfGotfcg';f/ ul/of] . u}/lxGb" cflbjf;L / hghfltnfO{ ;dfhsf] tNnf] :t/df /flvof] . slyt pRrhftsf lxGb"x¿af6 /fHo;Qfsf] andf pgLx?sf efiff, wd{, ;+:s[lt / k/Dk/fx?nfO{ k"0f{tM lgif]w u/L hjh{:tL lxGb"s/0f ul/g] sfd eof] -sl/a xhf/ jif{ klxn] lxGb"jfbL Ps cfo{gx?sf] ;d"x ef/taf6 tTsfnLg d'l:nd /fhf d'un ;d|f6af6 v]lbP/ g]kfn k;]sf lyP_ . tyfslyt lxGb"j0ff{>dn] hftLo 5'jf5"tnfO{ hGd lbof] h;sf] sf/0f ;dfhsf] Pp6f >dhLjL tKsf slyt blntdf kl/eflift x'gk'Uof] / pgLx¿ ;dfhdf pk]lIft Pjd\ ;a}eGbf pTkLl8t hLjg Ho"g ljj; kfl/Psf 5g\ . To;}u/L lxGb" lkt[;QfTds dfGotfcg';f/ dlxnfx¿dfly lgod nufOof] . pgLx? sdf/Lem}+ x]lkPsf 5g\ . wg–;DklQ / ;fdflhs clwsf/af6 xb};Dd al~rt kfl/Psf 5g\ . o;/L ;a} hfltsf dlxnfx¿ kq] pTkL8gdf k/] . tL pk]lIft ju{sf] k'/fgf] ;fd"lxs v]tL k|0ffnL Wj:t dfq u/]gg\, /fHo;Qfsf] andf s]xL d'¶Le/sf clt lxGb"jfbLx?n] ljtf{ / tfn'sbf/L h:tf ljleÌ gfddf hldgdfly cfÎgf] lghL :jfldTj sfod u/]/ k/fk"j{ sfnb]lv hldgsf jf:tljs dflnsx?nfO{ hldgxLg agfP . h;sf] kl/0ffd cflbjf;L yf? Hfflt, Hff] jf:tljs e"ld dflns xf], bf; cyf{t\ sd/f–sdf/L aÌ afWo kfl/of] . ljZjaf6} Wj:t e};s]sf] dflg;nfO{ kz';/x lsga]r ug{] qm"/td bf;k|yf -sd}of k|yf_ h;nfO{ ;fdGtjfbL ;Qfn] cfhsf] PSsfO{;f}+ ztfAbLdf ;d]t j}wtf k|bfg ul//x]sf] 5 . b]zsf] clwsf+z e"—efu o'/f]ksf] xhf/ jif{sf] k'/fgf] cj:yfdf 5 eg] pRr ljnf;L ju{ a:g] sf7df08f}, kf]v/f h:tf jt{dfgsf] o'/f]lkog zx/ h:tf ;'ljwf;DkÌ s]xL 5g\ .
;fdGtjfbL ;Qfsf] cfzLjf{b k|fKt cf}+nf uÌ] Ps–b'O{ -hf] ?kdf hghflt tyf pTkLl8t hflt 5g\ t/ ;f/df a|fx\d0fjfbL x'g\_ afx]s oL hflt tyf ju{ ;Qfsf] ;'ljwf / cj;/x¿af6 ;w}+ pk]lIft alg/x] . o;/L g]kfndf Psflwsf/jfbL lxGb" cx+sf/df cfwfl/t s]Gb|Lo ;fdGtL /fHo;Qfsf]] aa{/ pTkL8gsf sf/0f hflt, hghflt, cflbjf;L, blnt, dlxnf / ;dfhsf] tNnf ju{sf gful/sx?sf] hLjg kz't'No c:tAo:t eof] . h;sf] kl/0ffd ;dfg ca;/ tyf ;Ddfg k|lKtsf nflu s}of}+k6s ljb|f]xx¿ eO/x] . t/ tL x/]s ljb|f]xx¿nfO{ z}Goansf] e/df bafpg] k|oTgx? eP . k|ltlglwd"ns ljb|f]xx? M /f0ffsfndf zxLb nvg yfkfsf] ljb|f]x, @))& sf] ljb|f]x, @))* ;fnsf] ls;fg g]tf eLdb]j kGtsf] g]t[Tjdf ls;fg ljb|f]x, @)!)–@)!! ;fnsf] ljtf{lj/f]wL cfGbf]ng, @)!& ;fnsf] hfnL–;fdGtx?sf] lj?4df ePsf] bfvf{ vgfof]af; ljb|f]x, @)@!—@)@@ sf] ls;fg ljb|f]x, @)@* ;fnsf] ;z:q emfkf ljb|f]x, @)#%—@)#^ sf] ljb|f]xb]lv @)$^ ;fnsf] ljb|f]x;Dd ePsf cgluGtL hgljb|f]xx? ;Dk"0f{ ju{, hflt tyf hghflt, efifL, If]q tyf ln+usf ;d'bfox?sf] ;dfg xs–clwsf/ / ;dfg'kflts k|ltlglwTj ePsf] ;dtfd"ns ;+/rgfdf cfwfl/t k|hftflGqs ;Qfsf] :yfkgfsf] nflu ePsf] lyof] . )$^ sf] hgtfsf] k"0f{ :jtGqtfsf] cfGbf]ngnfO{ b/afl/of rfxgfcg';f/ ;Demf}tfdf 6'¨ofpg' / @))& ;fnb]lv g} Jofkstf kfPsf] ;+ljwfg ;efsf] r'gfjsf] hgcfjfhnfO{ nTofp“b} b/af/sf] l;kmfl/;df ag]sf] ;+ljwfg d:of}bf cfof]udfkm{t\ ?kdf ;+j}wflgs /fhtGqfTds ax'bnLo k|hftGq ;f/df k'/fg} lxGb" ;j{;QfjfbL ;fdGtL /fhtGqnfO{ g} lg/Gt/tf lbg] slyt gof“ ;+ljwfg agfP/ hgtf k"0f{ ;fj{ef}d;Qf ;DkGg ePsf] em'§f] xf]–xNnfsf ;fy b]zsf ax';+Vos pTkLl8t ju{nfO{ k'gM klg lsgf/f nufpg'sf] k5fl8 jt{dfg /fHo;Qfsf] pbob]lv g} ljz]ifflwsf/ k|fKt /x]sf vf; hfltsf] klg vf; ju{s} afx'No Pdfn] / sf+u|];df /x]sf] sf/0f xf] . h;sf] kl/0ffd afx« jif{;Dd tL kf6L{x?n] ;Qf ;DxfNg kfp“bf klg g]kfnL ;dfhdf emfl¨Psf r/d cGtlj{/f]]wx?nfO{ d'vl/t ug{ ;s]gg\ . k|hftGqsf] k'g:yf{kgfkl5 klg tL; jif{sf] k~rfotnfO{ g} lj;f{pg] u/L /fhgLlts, cfly{s, ;fdflhs, k|zf;g, k|x/L, ;]gfsf] pkNnf] tx, lzIff / :jf:Yo If]qdf /fHon] ljz]ifflwsf/ k|bfg u/]sf] vf; ;Lldt ju{ / ;Dk|bfosf] g} xfnLd'xfnL a9\b} uof] . tL pk]lIft ju{ pk]lIft aÌ] qmd emg\ tLj| ultdf a9\of] . h;n] ubf{ cfÎgf] clwsf/ k|flKtsf nflu )$^ sf] cfGbf]ngn] k|fKt ;Lldt clwsf/nfO{ pkof]u ub{} b]zdf bh{gf}+ juL{o, hftLo, If]qLo, ln+uLo ;+3÷;+u7gx? lgdf{0f / lj:tf/ eP . o;/L ;lbof}+b]lv /fHo;Qfaf6 ;b}a kfvf kfl/Psf tyf /fhgLlts, ;fdlhs, cfly{s tyf Goflos If]qaf6 cGofo / pTkL8gdf kb}{ cfPsf ljleÌ hflt tyf ju{sf] klg ;Ddfghgs kx'“r tyf ;dfg k|ltlglwTjsf] clwsf/sf] nflu ultljlw ljsl;t x'g' :jfefljs xf] .
@)$^ ;fnsf] hgcfGbf]ngdf ;zQm e"ldsf lgjf{x ug{] zlQm, h;n] hgtfsf] k|ToIf ;+nUg cyf{t\ ;+ljwfg ;efsf] dfWodaf6 hgd'vL ;+ljwfg lgdf{0fsf] nflu hf]8 lb+b} cfPsf] lyof], @)$* ;fnsf] ;+;bLo cfd lgjf{rgdf ;+o'Qm hgdf]rf{, g]kfnsf] gfdaf6 efu lnO{ t]>f] 7"nf] ;+;bLo bn ag]sf] lyof], n] g]kfnL ;dfhdf emf+luPsf] r/d cGtlj{/f]wx?nfO{ ;d]6]/ tTsfnLg hNbfaNbf /fli6«otf, hgtGq / hghLljsfsf ;jfnx?nfO{ ;bg tyf ;8sdf p7fg ub{} d'n'snfO{ k|hftfGqLs/0fsf] k|lqmofdf n}hfg 7"nf] k|of; u/]sf] lyof] . hgtfsf] j}wflgs cfGbf]ngx?nfO{ hgbdgaf6} tx nufpg] gLlt ;/sf/n] clVtof/ u¥of] . cfGbf]ngdf efulng] lj/f]wLx?nfO{ hflu/af6 b'u{d ;?jf tyf vf];'jf, em'§f d'2f nufpg], k|zf;lgs em}–emd]nf tyf b'Mv lbg], lu/Îtf/ tyf a]kQf kfg{] h:tf ;/sf/L Zj]tcft+snfO{ r'NofOof] . zflGtk"0f{ tyf k|hftflGqs ljlwaf6 ;d:ofx? ;fdfwfg ug{sf] nflu ;+o'Qm hgdf]rf{, g]kfnsf] k6sk6ssf cg'go–ljgox?nfO{ nTofp“b} @)$* b]lv @)%@ ;Dd ePsf ljleÌ ;Qf ck/]zgx?sf] tf08jn] cfdgful/ssf] hghLjg c:tAo:t eof] . oxf“;Dd ls @)%@ efb| dlxgfdf g]skf-dfcf]jfbL_ sf s]Gb|Lo ;b:o /fdj[If ofbjsf] wg'iffdf lgd{d xTof, @)%@ s} sflt{s–d+l;/ dlxgfdf ?s'd, /f]Nkf, hfh/sf]6 nufot klZrd g]kfndf ;/sf/L Zj]tcft+ssf] /f]ldof] ck|]zg rnfP/ lgbf]{if gful/sx?sf] xTof, lu/Îtf/L, a]kQf, anTsf/ tyf cfuhgLnfO{ r'NofOof] . t}klg clGtd k6s jftf{åf/f ;d:of ;dfwfg ug{ @)%@ ;fn df3df $) ;"qLo dfu /fvL jftf{sf] 6]anaf6 ;d:of xn ug{ ;/sf/af6 kxn gePdf ;z:q ljb|f]x ug{] r]tfjgL;lxt clGtd clN6d]6d lb+bf klg tTsfnLg ;/sf/n] dfuk|lt k"0f{ a]jf:tf ub{} hgbdgnfO{ g} k|>o lbof] . h;sf] k|ltkmn Pp6f la/fnf]nfO{ Pp6f sf]7f leq em\ofn, 9f]sf y'g]/ tyf aflx/ efUg ;Sg] ;a} 7fp“x? aGb u/]/ ha s'l6G5 / h;/L la/fnfn] cfÎgf] k|lt/Iffsf] nflu k|Tofqmd0f u5{, To;}u/L g]kfnL hgtfn] cfÎgf] gf+uf] 5ftLn] ;/sf/L kmf}h;“u k|ltsf/ ug{ g;Sg] ePsf] sf/0f ;/sf/L kmf}hnfO{ lgz:qLs/0f ug{ g]skf-dfcf]jfbL_ sf] g]t[Tjdf @)%@ ;fn kmfNu'0f ! ut] b]lv hgo'4sf] 3f]if0ff ePsf] lyof] .
jt{dfg cj:yf M
sl/a cf7 jif{ nfdf] g]skf -dfcf]jfbL_ sf] g]t[Tjdf ePsf] k|lt/f]wfTds hgo'4n] b]zsf clwsf+z e"–efuaf6 ljz]if hftsf] klg ljz]if ju{sf] lxGb" Psflwsf/ ;fdGtL ;QfnfO{ l/Qm dfq u/fPg, jt{dfg s]Gb|Ls[t ;fdGtL /fHon] /fhgLlts, ;fdflhs, cfly{s tyf Goflos?kn] /fHosf] kx'“raf6 lsgf/fdf kf/L pTkL8gsf] k|tf8gf vKg afWo kfl/Psf b]zsf ;Dk"0f{ pTkLl8t hflt tyf hghflt, ju{, efifL, If]q tyf ln+usf hgtfx?nfO{ If]qLo :jfotQf / cfTdlg0f{osf] clwsf/;lxt ;Ddfghgs kx'“r Pjd\ ;dtfd"ns k|ltlglwTj ePsf] k|lt:kwf{Tds hgtflGqs ;Qfsf] zf;s ;d]t agfPsf] 5 . ;Qfsf] cf8df vf]l;Psf] hgtfsf] wg–;Dklt, ;fdGt–dxf;fdGtsf] xftaf6 vf];L jf:tljs dflns hgtfnfO{ g} lkmtf{ u/fOPsf] 5 . nfdf] ;dob]lv ;fdGtL cbfntdf k]l08¨ /x]sf d'2fx?sf] l5gf]kmfgf] ug{] sfd dfq ePsf] 5}g, hgtf cfkm}+n] ;'gjfO tyf km};nf ug{] ;jf{lwsf/sf] hgcbfnt :yfkgf u/L Gofok|0ffnLnfO{ r':t–b'?:t kfl/Psf] 5 . PshftLo cx+sf/sf] ;fdGtL ;Qfsf] sf/0f e8\s]sf] hftLo, wfld{s, eflifs, ;f“:s[lts tyf If]qLo j}dg:otfsf] tLa| ljsf;n] csf{] ?jf08f hGdfpg] k|an ;Defjgfsf] hftLo–If]qLo b+uf dfq 6f/]sf] 5}g, ;a}nfO{ ;x–cl:tTjsf] cfwf/df ;Ddfg ug{] ;b\efjsf] ;d]t ljsf; u/fPsf] 5 . ;dfhdf /x]sf ;a}vfn] ljs[lt / lj;+ultx?sf] cGTo, ;fd"lxs v]tL–k|0ffnL, ;xsf/L ljQLo ;+:yfsf] :yfkgf / 3/]n' pBf]uwGbf tyf Joj;fox?sf] ljsf; tyf lj:tf/, j}1flgs lzIffk|0ffnLsf hgjfbL :s"n tyf hg:jf:Yo rf}sLx?sf] :yfkgf, hgtfsf k|fyldstf cg';f/sf] hg;xeflutfsf] ljsf;–lgdf{0f cflb ljljw cfTdlge{/sf] ultljlw ;~rfng ePsf 5g\ .
o;/L g]kfnsf] ljljwtfnfO{ ;d]6]/ pbo ePsf] ;dfg'kflts Pjd\ hgk|ltlglwd"ns ;+/rgfsf], j}1flgs tyf k|hftflGqs ;zQm gof“ hg;Qf / To;sf] ;+/If0fsf] nflu hg:t/af6 ljsl;t ePsf] l8lehg :t/sf hgd'lQm ;]gf, nfvf}+sf hgldlnl;ofsf] ljsf;, To;sf] cljlR5Ì ljsf; / lj:tf/sf] nflu cfTdalnbfgL efjgfsf] ;fy nfvf}+ hgtfsf] nfda4 / o;sf] cfsif{0fdf ;fdGtL ;Qfsf] cem};Dd lgoGq0fdf /x]sf] af“sL 7fp“x?df eO/x]sf hgtfsf lg/Gt/ Pjd\ 3gLe"t ;z:q ljb|f]xx? jt{dfg cj:yfsf] Pp6f kf6f] xf] .
:yfkgfsfnb]lv g} /fHo;Qfsf] lx+;fsf] andf Ps hflt, Ps efifL, Ps wd{ tyf ;“:s[lt / If]qsf slyt pRr ju{sf] kIfkf]if0f ub{} cfPsf] jt{dfg ;fdGtL /fHo;Qf h'g ax';+Vos cGo hflt, efiff, wd{, ;“:s[lt tyf If]qsf hgtfx?k|lt slxNo} k|hftflGqs aÌ ;s]g, n] d'n'ssf] k|hftfGqLs/0fsf] nflu zflGtk"0f{ 9+uaf6 lgsf; lgsfNg ;a}kIfsf] nflu lglj{jfb tyf pRrtd\ k|hftflGqs ljlw æ;j{kIfLo uf]nd]r ;Dd]ng, cGtl/d ;/sf/ / ;+ljwfg;efsf] lgjf{rgÆ sf] dfu ;lxt o'4lj/fd u/L jftf{df k|:t't ljb|f]xLx?sf] xb};Ddsf] nrstfnfO{ u|x0f ug{'sf] ;§f ljb|f]xLx?nfO{ km]l/ hah{:tL o'4df kmsf{P/ csf{] r/0fsf] clt lgd{d tyf eofgs u[xo'4sf] ljeLlifsfdf wsn]sf] 5 . ;dosf] k|afx / hgefjgfcg';f/ cfÎgf] rl/qnfO{ k|hftfGqLs/0f ub}{ n}hfg'sf] ;§f g]kfndf cl:y/tf >[hgf u/fP/ cfÎgf] s'lT;t ceLi6 k"/f ug{ pBt\ /x]sf ljZj zlQms]Gb|sf] rfxgf / lgb{]zgcg';f/ kmfl;i6 ;}Gobdgaf6 cfÎgf] cfo' nDAofpg] w[i7tf ug{ k'Uof] . h;sf sf/0f g]kfnL e"ld ljb]zL ;]gfx?sf] /0fe"lddf kl/0ftsf] ;+3f/df k'u]sf] 5 .
ljut afx| jif{;Dd ;Qf;~rfng ug{] ca;/ k|fKt x'“bf klg Pdfn] / sf+u|];df ljz]ifflwsf/ k|fKt pRr hflt tyf juL{o k|j[lQ tyf ;“:s[lt ePsf JolQmx?sf] g]t[Tjdf ks8 /x]sf] sf/0f d'n'snfO{ k|hftfGqLs/0f ug{'kg{] P]ltxfl;s clgjfo{tfdfly dfq s'7f/f3ft u/]g k~rfotL ;j{;QfjfbnfO{ g} lg/Gt/tf lbP/ b/af/nfO{ alnof] agfp“b} uP . cfkm"af6 ePsf] h3Go hg3ft, /fi6«3ft / e|i6rf/sf] ;+:yfut ljsf;sf sf/0f hgljZjf;af6 6f6klN6Psf ;+;bLo bnx?sf] ls+st{Joljd"9tfsf sf/0f hgefjgf / cfÎg} sfo{stf{x?sf] efjgfnfO{ ;d]t nTofP/ ;+ljwfg ;ef h:tf] pRr k|hftflGqs ljlwdfkm{t\ g]kfnL ;dfhsf] ljljwtfnfO{ gof“ cfwf/df gof“ 9+un] PsLs/0f / k|hftfGqLs/0f ug{'kg{] P]ltxfl;s cfjZostfnfO{ dfq cj?4 u/]g of]] jf Tof] ?kaf6 b/af/s} uf]6L ag]/ k|ltudgnfO{ ;+:yfut ug{ ePsf] kmf;LjfbL z}Gos/0fk|lt cfkm"nfO{ ;dk{0f u/L cfÎgf] cl:tTj ;dflKtsf] ;+3f/df k'lu;s]sf] 5 .
of] g} g]kfnL ;dfhsf] :jfefljs ljsf;sf] k|lqmofnfO{ /f]Sg] jt{dfg cj:yfsf] gs/fTds csf{] kf6f] xf] .
;fdfwfgsf] pkfo M
b'O{ ;o rf}+tL; jif{ klxn] g} g]kfnsf] ef}uf]lns PsLs/0f ;DkGg eO;s] tfklg PsLs/0f k"j{sf] ljljwtfnfO{ jt{dfg PSsfO{;f}+ ztfAbLsf] ljsl;t ;dfhsf] ult;“u tfnd]n vfg] u/L ;a} ju{, hflt, hghflt, If]q / ln+usf hgtfnfO{ ;dfg'kflts k|ltlglwTj / ;Ddfghgs cj;/ Pjd\ kx'“r;lxt /fHosf ;a} If]qx?df PsLs/0f ug{ h?/L 5 . To;sf] nflu ;Dk""0f{ pTkLl8t hflt tyf If]qx?nfO{ cfTd–lg0f{osf] clwsf/;lxt :jzf;gsf] Joj:yf / blnt tyf dlxnfx?nfO{ ljz]ifflwsf/;lxt ;a} If]q -cyf{t\ /fHo;Qf, ;]gf, ;DklQ, /f]huf/L, lzIFf OToflb _– df ;dfg''kflts k|ltlglwTjsf] k|Tofe't ul/g' kb{5 . Ps wd{nfO{ sfvL RofKg] k/Dk/f TofuL g]kfnnfO{ wd{lg/k]If /fHosf] 3f]if0ff ul/g'k5{ . ;]gfnfO{ hgtfsf] dftxtdf /fVg' kb{5 . /fh;+:yfn] cfkm\gf] k/Dk/fut kZrufdL rl/q TofuL ;Dk"0f{ zlQmsf] s]Gb| hgtfnfO{ ;xif{ :jLsf/L hgtfaf6 cg'df]lbt jf hgrfxgf cg';f/ cfkm"nfO{ pEofpg tof/ x'g'k5{ . :jfwLg cy{tGqsf] ljsf; / :jfefljs k'“hLjfb ljsf;sf] 9f]sf vf]Ng /fli6«o k'“hL / /fli6«o k'“hLkltju{nfO{ k|f]T;fxg / ;+/If0f ug'{k5{ . PsLs/0fsf] cleofgb]lv xfn;Ddsf 6'6]sf tyf 5'6]sf ;a} s'/fx?sf] plrt ;+of]hgsf nflu ;dfg k|ltlglwTj / ;dtfd"ns ;+/rgfdf cfwfl/t gof“ ;+ljwfg lgdf{0f clgjfo{ 5 . o;sf nflu ;j{kIfLo Pjd\ ;jf{lwsf/ ;DkÌ uf]nd]r ;Dd]ng h;n] cGtl/d ;+ljwfg;lxtsf] cGtl/d ;/sf/ lgdf{0f u5{ / pQm ;j{kIfLo cGtl/d ;/sf/n] ;+ljwfg ;efsf] lgjf{rg u/L hgrfxgfcg';f/ k|hftflGqs gof“ ;+ljwfgsf] lgdf{0f u5{ . h;n] ;a}vfn] jt{dfgsf ljb|f]xx?nfO{ /f]Sg ;S5 . cGoyf hlt;'s} k|of; eP klg, hqf];'s} bdg / xTofsf >[+vnf r'NofP klg ;do;fk]If hgljb|f]xsf] k|jfx s;}u/L /f]lsg] 5}g .
d'Vok[i7 .. d'Vo;dfrf/ .. cGo ;drf/ .. ;DkfbsLo .. cGtjf{tf{ .. ljrf/hut\ .. n]vx? .. sljtfuLt .. kf7s–k|ltlqmof .. a]nfavtsf s'/f .. zxLb ufyf .. k'/fgf c+sx? .. ;Dks{ M janadesh@hotmail.com